Εἴ τις ἐπίσκοπος, ἤ πρεσβύτερος, ἤ διάκονος, καθαιρεθείς δικαίως, ἐπί ἐγκλήμασι φανεροῖς, τολμήσειεν ἅψασθαι τῆς ποτέ ἐγχειρισθείσης αὐτῷ λειτουργίας, οὗτος παντάπασιν ἐκκοπτέσθω τῆς ἐκκλησίας.
Οὗτοι μετά τήν δικαίαν καθαίρεσιν ἁμαρτάνοντες, καί τῆς οἰκείας τιμῆς (τῆς λειτουργίας φημί) ἀντεχόμενοι, εἰκότως τῆς ἐκκλησίας ἐκβάλλονται, διά τε τήν ἄκραν ἀναίδειαν, καί ὅτι οὐδέ κολασθῆναι κανονικῶς δύνανται ἄλλως∙ ἤδη γάρ προκαθῄρηνται∙ λοιπόν καί τῆς ἐκκλησίας ἐκκόπτονται. Ὁ καθαιρεθείς κατά νόμους διά προφανές ἔγκλημα, καί διά τοῦτο μηδέ ἐκκλήτου βοήθειαν ἔχων, εἰ τολμήσει τῆς προτέρας ἅψασθαι λειτουργίας, καί τῆς ἐκκλησίας ἐκκόπτεται, ὡς ἀναιδέστατος∙ εἰ γάρ ἔχει βοήθειαν ἐκκλήτου, καί ἔτι ἀμφισβητήσιμόν ἐστι τό κεκριμένον κατ’ αὐτοῦ, οὐ κατακριθήσεται λειτουργῶν. Ὁ μέν τοι πολιτικός νόμος φησίν ἐν βιβλίῳ τρίτῳ τῶν Βασιλικῶν τίτ. α΄, κεφ. α΄, ταῦτα∙ Ἐπίσκοπος ἀπό συνόδου καθαιρεθείς, καί ποιήσας στασιῶδες διά τό πάλιν τήν ἐπισκοπήν ἀναλαβεῖν, ἀπό ἑκατόν μιλίων ἧς ἐξεβλήθη πόλεως οἰκείτω, μηδέ βασιλεῖ προσιών∙ κᾂν τύχῃ ἀντιγράφων, ἄχρηστα ἔστω∙ καί ὁ ὑπερεκδικῶν αὐτόν, ἀγανακτείσθω. Ζήτει καί τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ συνόδου κανόνα δ΄, ιβ΄ καί ιε΄. Ὁ καθαιρεθείς εὐλογώτατα, εἰ τῶν θείων ἅψεται πάλιν, ἐκκηρυκτότατος. Ὁ μετά τήν καθαίρεσιν, τήν εὐλόγως ἐπί φανεροῖς ἐγκλήμασι γενομένην, τῆς θείας λειτουργίας πάλιν ἁψάμενος, τῆς ἐκκλησίας οὗτος, ὡς σεσηπός μέλος, ἐκκόπτεται τέλεον. Ὁ παρών Κανών, διορίζει, ὅτι ἀνίσως τινάς Ἐπίσκοπος, ἤ Πρεσβύτερος, ἤ Διάκονος καθαιρεθοῦν δικαίως, καί νομίμως, διά ἐγκλήματα, φανερά, καί ἀποδεδειγμένα,1 ὁ μέν Ἐπίσκοπος, ἀπό τήν σύνοδον, ὁ δέ Πρεσβύτερος καί Διάκονος, ἤ ἀπό τόν Ἐπίσκοπόν τους, ἤ ἀπό τήν σύνοδόν τους, ὕστερα δέ ἀπό τήν τοιαύτην νόμιμον καθαίρεσιν, ἀνίσως ἤθελαν ἀποτολμήσουν νά μεταχειρισθοῦν πάλιν τήν δοθεῖσαν πότε εἰς αὐτούς λειτουργίαν,2 (λειτουργίαν ἐδῶ ἐννοεῖ, καί τήν ἀρχιερωσύνην τοῦ Ἐπισκόπου, καί τήν ἱερωσύνην τοῦ Πρεσβυτέρου καί Διακόνου). Οἱ τοιοῦτοι λέγω ἂς ἀφορίζωνται παντελῶς ἀπό τήν Ἐκκλησίαν. Ἕνα μέν, διά τήν ἄκραν τόλμην καί ἀδιαντροπίαν τους, ἄλλο δέ, διατί εἰς τούς ἱερωμένους, μετά τήν καθαίρεσιν, ἄλλη κανονική παιδεία δέν μένει, πάρεξ τό νά ἀφορισθοῦν παντελῶς καί ἀπό τήν Ἐκκλησίαν. Καί τοῦτο δικαίως∙ διότι ἀνίσως, κατά τόν ιδ΄ τῆς Σαρδικῆς, ἐκεῖνος ὁποῦ δέν καθαιρεθῇ δικαίως, ἤθελεν ἀποτολμήσῃ νά ἐνεργήσῃ τοῦ κλήρου, πρό συνοδικῆς ἄλλης κρίσεως, πρέπει νά σωφρονίζηται μέ πικρά καί αὐστηρά λόγια. Ἀνίσως, κατά τόν ε΄ τῆς α΄ ἐκεῖνος ὁποῦ γένῃ ἀποσυνάγωγος, ὄχι ἀπό δικαιοσύνην, ἀλλά ἀπό κᾂποιαν μικροψυχίαν, καί φιλονεικίαν τοῦ Ἐπισκόπου του, οὐδέ αὐτός δύναται νά μεταχειρισθῇ τι ἱερατικόν πρό συνοδικῆς ἐξετάσεως. Πόσῳ μᾶλλον δέν ἠμπορεῖ νά ἐνεργήσῃ τι τῆς ἱερωσύνης, ὁ δικαίως διά ἁμαρτήματα καθαιρεθείς φανερά; Καί ἂν ὁ μέγας Βασίλειος τόν ἀργηθέντα ὑπ’ αὐτοῦ μόνον, Γρηγόριον, φοβερίζῃ, ὅτι θέλει τόν καταδικάσει εἰς τό ἀνάθεμα, ἂν τολμήσῃ νά ἐνεργήσῃ τι πρό τῆς διορθώσεώς του, πῶς δέν πρέπει νά ἐκκοπῇ τελείως ἀπό τήν Ἐκκλησίαν, ὁ δικαίως καί διά φανερά ἁμαρτήματα καθαιρεθείς, μετά δέ τήν καθαίρεσιν τολμήσῃ νά μεταχειρισθῇ κᾀνένα ἱερατικόν; 1Οἱ δικαίως καί ἐπί ἐγκλήμασι φανεροῖς καθαιρεθέντες κληρικοί ὑπό συνόδου τελείας (δηλ. πάντων τῶν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Ἐπισκόπων, καί τοῦ μητροπολίτου), δέν ἠμποροῦν πλέον νά κάμωσιν ἔκκλητον, ἤτοι νά θεωρήσουν τήν κρίσιν των, εἰς μεγαλήτερον Ἐκκλησιαστικόν δικαστήριον∙ ἐπειδή εἰς τούς τοιούτους δέν δίδεται πλέον χώρα ἀπολογίας, ἤ ἐλπίδα ἀποκαταστάσεως εἰς ἄλλην σύνοδον, κατά τόν δ΄ καί ιε΄ τῆς Ἀντιοχείας. Εἰ δέ τοῦτο εἶναι ἀληθές, καθὼς καί εἶναι, λοιπόν ἡ τῆς ἐκκλήτου βοήθεια δέν δίδεται εἰς κάθε ἕνα ὁποῦ καταδικασθῇ, καθὼς οὐκ ὀρθῶς λέγει ὁ Βαλσαμών εἰς τήν ἑρμηνείαν τοῦ ιβ΄ Κανόνος τῆς Ἀντιοχείας, οὔτε πᾶσα ὑπόθεσις ἠμπορεῖ νά ἐκκαλεσθῇ εἰς ἀνώτερον κριτήριον. Διότι οὔτε ἡ τῶν αἱρετῶν κριτῶν ἀπόφασις εἰς ἄλλο ἀνάγεται δικαστήριον, κατά τόν ρθ΄ καί ρμ΄ Καρθαγένης, οὔτε ἐκείνου τοῦ Κληρικοῦ ὁποῦ ἀναχωρήσῃ ἀπό τήν ἐδικήν του παροικίαν καί Ἐκκλησίαν ἡ καθαίρεσις∙ ἡ μετά παραίνεσιν τοῦ ἰδίου Ἐπισκόπου γενομένη, χώραν ἔχει τοῦ λοιποῦ ἀπολογίας, κατά τόν γ΄ Ἀντιοχείας∙ οὔτε ἐκείνου ὁποῦ ἀφήσῃ μέν τήν μεγαλητέραν σύνοδον, τρέξῃ δέ εἰς τόν βασιλέα, κατά τόν ιβ΄ τῆς αὐτῆς. Ἀφίνω νά λέγω, ὅτι, κατά τό νομικόν τοῦ Φωτίου (τιτλ. θ΄, κεφαλ. στ΄) οὔτε ἡ κρίσις τοῦ Ἐπάρχου τῶν πραιτωρίων, καί τῆς πόλεως, εἰς ἔκκλητον ὑπόκειται, οὔτε ἡ τοῦ βασιλέως καί τῆς συγκλήτου. Οὔτε ἡ τοῦ Πατριάρχου, (καί ὅρα περί τούτου τήν α΄ ὑποσημείωσιν τοῦ προλόγου τῆς α΄) ἀλλ’ οὔτε κατά τόν Ἀρμενόπουλον (βιβλίῳ α΄, τιτλ. δ΄) δύναται νά ἀναβιβάσῃ τήν κρίσιν του εἰς μεῖζον δικαστήριον, ἐκεῖνος, ὁποῦ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον εὐχαριστηθῇ καί σιωπήση ὅταν ἐγίνετο ἡ ἀπόφασις τῆς κρίσεως του. Ἐκ τῶν εἰρήμενων τούτων λοιπόν συμπεραίνεται, ὅτι, εἶναι νόθος ὁ Κανὼν ἐκεῖνος, τόν ὁποῖον, κατά μέν τοῦ Ἀθανασίου ἐπρότειναν οἱ Ἀρειανοί, κατά δέ τοῦ Χρυσοστόμου ἐπρότεινεν ὁ Ἀλεξανδρείας Θεόφιλος∙ ἔχει δέ οὕτως «Ὅποιος Ἐπίσκοπος, ἤ Πρεσβύτερος, δικαίως, ἤ ἀδίκως καθαιρεθείς, ἂν αὐτός ἀπό λόγου του ἤθελεν ἐπαναλάβῃ τήν Ἐκκλησίαν του πρό τοῦ νά γένῃ σύνοδος, εἰς αὐτόν δέν δίδεται πλέον τόπος ἀπολογίας εἰς ἄλλην σύνοδον». Φανερόν γάρ εἶναι, ὅτι ὁ τοιοῦτος Κανών, οὐ διαστέλλει ἀναμέσον δικαίου καί ἀδἰκου∙ ἀλλ’ ἐπίσης καί τούς δύω καταδικάζει εἰς τήν αὐτήν ποινήν καί καταδίκην∙ καί διά τοῦτο ἐναντιόνεται μέν εἰς τήν θείαν γραφήν, ἥτις δέν θέλει νά παιδεύεται ὁ δίκαιος ὡς ὁ ἀσεβής (γενέσ. ιη΄)∙ ἐναντιόνεται δέ πάλιν καί εἰς τόν ιδ΄ τῆς Σαρδικῆς, καθ’ ὅ, οὗτος μέν λέγει, ὅτι ὁ ἀδίκως καθαιρεθείς, καί πρό συνόδου ἐπανελθὼν εἰς τήν Ἐκκλησίαν του, νά μήν ἔχῃ εἰς τό ἑξῆς τόπον ἀπολογίας. Ὁ δέ τῆς Σαρδικῆς μέ πικρότερα μόνον καί βαρυτέρα λόγια σωφρονίζων τόν τοιοῦτον, δέν λέγει, ὅτι νά μήν εὑρίσκῃ τόπον ἀπολογίας εἰς ἄλλην σύνοδον. Ὅθεν ὁ Κανὼν οὗτος, ἐπειδή καί συνετέθη ὑπό τῶν Ἀρειανών, καί οὐκ ὀρθά λέγει, ἠθετήθη ἀπό τήν ἐν Σαρδικῇ.2Ἤθελε δέ ἀπορήσῃ τις, ἂν ἡ χειροτονία τό βάπτισμα, ὁ ἁγιασμός, καί τά ἄλλα, ὁποῦ ἤθελαν τολμήσουν οἱ δικαίως καί διά ἐγκλήματα φανερά ὑπό συνόδου καθαιρεθέντες, καί διά τοῦτο ἄλλης ἐκκλήτου βοήθειαν μή ἔχοντες, ἔχουν τάχα τό κῦρος καί τήν ὑπόστασιν, ἤ εἶναι ἄκυρα παντελῶς, ἀνυπόστατα, καί ὡσάν νά μήν ἔγιναν τελείως, καί διά τοῦτο χρειάζονται νά γένουν ἐξ ὑπαρχῆς ἀπό ἱερέα μή καθῃρημένον; φαίνεται ὅτι κατά τινας, εἶναι ἄκυρα καί ἀνύπαρκτα παντελῶς, καί διά τοῦτο εἶναι χρεία νά γένουν ἀπό τήν ἀρχήν, ὡσάν νά μήν ἔγιναν τελείως πρότερον. Διατί, ἂν αἱ χειροτονίαι καί ἄλλαι ἱεροτελεστίαι, ὁποῦ ἤθελε κάμῃ παρ’ ἐνορίαν κᾀνένας Ἐπίσκοπος, εἶναι ἄκυραις, κατά τόν ιγ΄ τῆς Ἀντιοχείας, πόσῳ μᾶλλον τά τολμηθέντα ἔργα τοῦ δικαίως καί νομίμως καθαιρεθέντος εἶναι ἄκυρα καί ἀνύπαρκτα; Εἰ δέ καί εἰπῇ τις ὅτι κατά τόν θεῖον Χρυσόστομον (ὁμιλ. β΄, τῆς β΄ πρός Τιμόθεον καί ια΄ τῆς πρός Θεσσαλ. α΄ καί η΄ τῆς πρός Κορινθ. α΄) ἡ χάρις μή πάντας χειροτονοῦσα, διά πάντων ὅμως καί αὐτῶν τῶν ἀναξίων ἐνεργεῖ: ἀποκρινόμεθα, ὅτι, καί διά πάντων ἐνεργεῖ τῶν ἀκαθαιρέτων, ἀλλ’ ὄχι καί τῶν καθῃρημένων, καί ἀποχειροτονηθέντων. Εἶπα διά τά τολμηθέντα ἔργα τοῦ δικαίως, καί διά φανερά ἁμαρτήματα καθῃρημένου, ὅτι δέονται νά γένουν πάλιν ὡς μή ὄντα ὅλως. Διατί αἱ ἱεροτελεστίαι ὁποῦ τολμήσῃ νά κάμῃ ὁ μή δικαίως καθαιρεθείς, καί διά τοῦτο ἀπό ἄλλην μεγαλητέραν σύνοδον ἀθωωθείς, δέν ἠμπορεῖ τις νά εἰπῇ ὅτι χρειάζονται καί αὐταί νά γένουν δεύτερον, ὡς ἀνύπαρκται καί μή οὖσαι. Ἐπειδή ἂν ἦτον ἔτζι, ἔπρεπεν ὁ καθαιρεθείς αὐτός, ὅταν ἀθωόνετο, καί νά ἀναχειροτονηθῇ δεύτερον. Ἀλλαμήν, κατά τόν νστ΄ τῆς Καρθαγένης ἐμποδίζοντα τάς ἀναχειροτονήσεις, αὐτός δέν ἐδευτεροχειροτονήθη, λοιπόν εἶχε τήν δύναμιν τῆς ἱερωσύνης (εἰ καί τήν ἐνέργειαν δέν εἶχεν ὑπό τῆς καθαιρέσεως)∙ ὅθεν καί τά τολμηθέντα παρ’ αὐτοῦ ἔργα δέν πρέπει νά ἀναδευτερόνωνται. Ὁ μέν γάρ δικαίως καθαιρεθείς, καί ἐσωτερικῶς ἀπό λόγου του διά τήν ἀναξιότητά του, καί ἐξωτερικῶς ἀπό τήν σύνοδον, ἔχασε τήν ἐνέργειαν τῆς ἱερωσύνης. Ὁ δέ ἀδίκως καθαιρεθείς, μόνον ἐξωτερικῶς, καί οὐχί ἀφ’ ἑαυτοῦ ἐστερήθη τό ἐνεργεῖν. Ἠμπορεῖ δέ νά παρομοιωθῇ, ὡς λέγουσί τινες, ὁ μέν δικαίως καθαιρεθείς, μέ ἕνα τεχνίτην, τοῦ ὁποίου καί τά χέρια ἔγιναν κουλλά ἀπό λόγου των, καί νά πιάσουν δέν ἠμποροῦν, καί τά ὄργανα τῆς τέχνης τοῦ ἐπῆραν. Ὅθεν, καί ἂν τά χέρια του, θετέον, κινῇ, εἰς μάτην τά κινεῖ, καί τό ὑπ’ αὐτῶν γενόμενον ἔργον, φαίνεται μέν νά ᾖναι, ἀλλά τῇ ἀληθείᾳ δέν εἶναι∙ τόσον διά τήν κουλλότητα των, ὅσον καί διά τήν ἔλλειψιν τῶν ὀργάνων. Ὁ δέ ἀδίκως καθαιρεθείς παρομοιάζει μέ τόν τεχνίτην, ὅπου ἔχει μέν τά χέρια γερά, δέν ἔχει ὅμως καί τῆς τέχνης τά ὄργανα. Δι’ ὅ καί ὅταν αὐτά τοῦ δοθοῦν πάλιν, δύναται νά τά πιάσῃ καί νά ἐνεργήσῃ τήν τέχνην του. Εἰ δέ καί πρίν τοῦ δοθούν, αὐτός ἀπό λόγου του τά πιάσῃ πάλιν, δύναται νά ἐνεργήσῃ τήν τέχνην∙ καί τό ἔργον του, εἶναι ἔργον τῇ ἀληθείᾳ. Ὁ δέ κουλλός ὤν, ἤτοι ὁ δικαίως καθαιρεθείς, οὔτε πρίν τοῦ δοθοῦν, οὔτε ἀφ’ οὗ τοῦ δοθοῦν τά ὄργανα, ἠμπορεῖ να τά πιάσῃ καί νά κάμῃ τι ἀποτέλεσμα μέ αὐτά. Εἰ δέ καί εἰπῇ τινάς ὅτι δέν πρέπει νά δευτερωθοῦν αἱ χειροτονίαι καί τά βαπτίσματα τοῦ δικαίως καθῃρημένου, διά τι ὁ Κανὼν ἐμποδίζει τάς δευτερώσεις τοῦ βαπτίσματος καί τῶν χειροτονιῶν, ἂς μάθῃ ὅτι ἐμποδίζει, ναί, τάς δευτερώσεις τῶν ὄντων βαπτισμάτων, καί χειροτονιῶν, ὄχι καί τῶν μή ὄντων, ὁποῖα εἰσί τά παρά τῶν δικαίως καθαιρεθέντων γενόμενα. Καί ὁ μέγας Βασίλειος ἐν τῷ γ΄ Κανόνι λέγει, ὅτι ὁ ἅπαξ καθαιρεθείς διάκονος διαρκῆ ἔχει τήν δίκην τῆς καθαιρέσεως∙ καί ἁπλῶς ἅπαντες οἱ τήν πρός θάνατον ἁμαρτίαν ἁμαρτάνοντες κληρικοί τοῦ βαθμοῦ κατάγονταί φησιν ἐν τῷ λβ΄ αὐτοῦ Κανόνι, καί οὐκ ἀποδίδεται πλέον εἰς αὐτούς ὁ κλῆρος καί ἡ ἱερωσύνη. οὐκ ἀποδίδεται δῆλον ὅτι καί αἱ ἱεροπραξίαι ὅπου ἤθελαν κάμῃ, λογίζονται ὡσάν νά ἔγιναν καί ἀπό λαϊκούς, εἰς τῶν ὁποίων τόν τόπον αὐτοί ἐπερρίφθησαν. Ὁ δέ Μανουήλ ὁ Μαλαξός ὁ Νοτάριος εἰς τήν μετάφρασιν τῶν Κανόνων ὁποῦ ἔκαμε κατά τό ᾳφξε΄, ἐν κεφ. λ΄ λέγει, ὅτι, ὁ Κωνσταντινουπόλεως ὥρισεν ὅσοι ἐχειροτονήθησαν ἀπό καθῃρημένους Ἀρχιερεῖς, εἰμέν ἤξευραν τήν αὐτῶν καθαίρεσιν, νά ᾖναι καθῃρημένοι καί αὐτοί καί νά μή δευτεροχειροτονῶνται∙ Εἰ δέ καί ἤξευραν, νά δευτεροχειροτονῶνται ἀπό ἀκαθαιρέτους. Καί ὁ Θεοδωρος ὁ Στουδίτης λέγει, πῶς ὁ καθῄρημένος ἱερεύς δέν κάμνει κᾀνένα ἔργον ἱερατικόν, ἀλλά κοσμικός εἶναι καθὼς τό πρότερον, καί χάριν ἁγίου πνεύματος δέν ἔχει, διά τι ἐπαρθῇ ἀπό αὐτόν. Καί ἂν δώσῃ εἴς τινα ἱερωσύνην, ἐκεῖνος ἱερεύς δέν εἶναι. Τούτων οὕτω λεγομένων, ἐμοί γοῦν ἀμφίβολα τά ῥηθέντα λογίζεται, καί τι νά εἴπω ἀποφαντικῶς, δέν ἠξεύρω. Ἐπειδή οὔτε ὁ παρών Ἀποστολικός, οὔτε ὁ δ΄ τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ, λέγουν τι περί τούτων, πότερον αἱ παρά τῶν δικαίως καθῃρημένων ἱεροπραξίαι τολμηθεῖσαι, ὡς μή οὖσαι λογίζονται, καθὼς καί αἱ παρά τῶν αἱρετικῶν, κατά τόν μστ΄ Ἀποστολικόν, ἤ ὡς οὖσαι∙ μάλιστα δέ καί ἐξαιρέτως, διά τι βλέπω τόν στ΄ τῆς δ΄ οἰκουμενικῆς νά λέγῃ ἄκυρον τήν χειροτονίαν τοῦ ἀπολύτως χειροτονηθέντος, οὐχί ὡς ἀνύπαρκτον καί ἀνυπόστατον, οὔτε διά τι εἶναι ἀνύπαρκτα καί ὡς μή ὄντα τά ὑπ’ αὐτοῦ ἐνεργηθησόμενα μυστήρια, ἀλλ’ ὡς ἀρχήν μένειν, καί μή εἰς ἐνέργειαν καί πρᾶξιν βαλλομένην, καί ὄχι διά ἄλλο, εἰ μή διά ἀτιμίαν καί ὕβριν τοῦ χειροτονήσαντος. Ἐπειδή δέ τά ὅμοια ἐκ τῶν ὁμοίων πρέπει νά συμπεραίνωνται καί νά κρίνωνται∙ λοιπόν καί τά ἄκυρα ὅπου διορίζει ὁ ιγ΄ τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ, πρέπει νά νοηθοῦν καί νά ἐκληφθοῦν, καθὼς ἡ δ΄ σύνοδος τά ἐνόησε καί τά ἐξέλαβε, καί ὄχι καθὼς οἱ ἀνωτέρω τά ἐννοοῦσι καί τά ἐκλαμβάνουσιν. Ὅρα δέ καί ἐν τόμ. β΄ τῶν Πρακτικῶν σελ. 993, σύνοδον ὁλόκληρον ἐν Κωνσταντινουπόλει συναχθεῖσαν ἐπί Βασιλέως Ἰωάννου τοῦ Κομνηνοῦ, καί Πατριάρχου Μιχαήλ τοῦ Ὀξείτου ἐν ἔτει 1143. Ἥτις κατηγορεῖ τόν Λεόντιον, διατί ἐβάπτισε δεύτερον τόν ὑπό ἱερέως καθῃρημένου ἐπί φανεροῖς ἐγκλήμασι, βαπτισθέντα, μέ τό νά ἐνόμισε πῶς δέν εἶναι τέλειον τό ὑπό καθῃρημένου γεγονός βάπτισμα. Ἀλλά καί Ἰωσήφ ὁ Βρυέννιος ἐν τῇ πρός Νικήταν ἐπιστολῇ λέγει, ὅτι εἶναι ἅγια καί τέλεια τά παρά τῶν καθῃρημένων τολμηθέντα. Ἀπό τοῦτο συνομολογεῖ καί ὁ σοφός Εὐγένιος ὁ Βούλγαρις ἐν ταῖς Κριτικαῖς ἐπιστάσεσι τῆς τοῦ Νεοφύτου γραμματικῆς, φέρων συνήγορον Νικόλαον τόν Καββάσιλαν.
