Αὐρήλιος ἐπίσκοπος εἶπε· Προστίθημι, ἀδελφοί τιμιώτατοι, πρός τούτοις, ἐν τῷ ἀναφέρεσθαι ἕνεκεν ἐγκράτειας τῆς περί τάς ἰδίας γυναῖκάς τινων τῶν κληρικῶν, ἐξαιρέτως ἀναγνωστῶν, τό ἐν διαφόροις συνόδοις βεβαιωθέν, ὥστε τούς ὑποδιακόνους τούς τά ἱερά μυστήρια ψηλαφῶντας καί τούς διακόνους, καί πρεσβυτέρους, ἀλλά καί ἐπισκόπους, κατά τούς ἰδίους ὅρους καί ἐκ τῶν συμβίων ἐγκρατεύεσθαι, ἵνα ὡς μή ἔχοντες ὦσιν· ὅπερ εἰ μή ποιήσωσι, τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἀποκινηθῶσι καθήκοντος· τούς δέ λοιπούς κληρικούς πρός τοῦτο μή ἀναγκάζεσθαι, εἰμή ἐν προβεβηκυΐᾳ κείρᾳ. Ἀπό πάσης ἐλέχθη τῆς συνόδου· Ἅπερ ἡ ὑμετέρα ἁγιωσύνη δικαίως ἐῤῥύθμισεν, ἱεροπρεπῆ ὄντα καί θεάρεστα, βεβαιοῦμεν.
Καί οὗτος ὁ κανὼν περί τοῦ ἐγκρατεύεσθαι τούς ψηλαφῶντας τά ἅγια ἐκ τῶν γυναικῶν αὐτῶν διατάττεται∙ καί φησι, τούς ὑποδιακόνους, καί διακόνους, καί πρεσβυτέρους ἀπέχεσθαι τῶν ἰδίων γαμετῶν, ψηλαφῶντας τά θεῖα μυστήρια∙ καί τά ἀποστολικά ῥήματα παράγει, λέγων, ἵνα καί οἱ ἔχοντες γυναῖκας, ὡς μή ἔχοντες ὦσιν, ἤγουν καθ’ ὃν καιρόν μεταχειρίζονται τά ἅγια∙ ἐάν δέ μή οὕτω ποιῶσι, φησίν, ἀποκινηθήσονται τῆς ἐκκλησιαστικῆς τάξεως∙ καθῆκον γάρ ἐνταῦθα τήν τάξιν καί τήν τιμήν φησί. Τούς δέ λοιπούς κληρικούς πρός τοῦτο μή ἀναγκάζεσθαι, εἰμή ἐν προβεβηκυίᾳ κείρᾳ, εἰ μή πάνυ εἶεν προβεβηκότες ἐν ἡλικίᾳ, κείρα γάρ ἡλικία ἐστι, Τοὐτέστιν, εἰ μή πάνυ εἶεν γεγηρακότες∙ τούς γάρ ἐν γήρᾳ βαθεῖ καταντήσαντας δεῖ σωφρονεῖν∙ μᾶλλον δέ, κατά τόν μέγαν Βασίλειον, οὐδέ σωφροσύνη ἂν λεχθείη τῶν γερόντων ἡ ἀποχή∙ φησί γάρ ἐκεῖνος, ἡ ἐν γήρᾳ σωφροσύνη, οὐ σωφροσύνη, ἀλλ’ ἀκολασίας ἀδυναμία∙ ὃς δέ οὐδέ ἐν γῆρᾳ σωφρονεῖ, οὗτος λίαν ἀκόλαστος∙ κληρικόν δέ τοιοῦτον εἶναι οὐ δεῖ. Εἰ μέν οὕτω νοοῖτο ὁ κανὼν οὗτος, ὥστε κατά τόν καιρόν τῆς μεταχειρίσεως τῶν ἁγίων ἀπέχεσθαι τῶν ἰδίων γυναικῶν τούς ἱερωμένους, ἐνεργήσει καί παρ’ ἡμῖν∙ εἰ δέ τελείως χωρίζεσθαι λέγει τῶν ἰδίων συμβίων αὐτούς, χωρισθήσεται τῶν ἱερῶν κανόνων, ἀποστολικοῖς τε καί συνοδικοῖς κανόσιν ἐναντιούμενος. Ἐναντιοῦται δέ καί κατ’ ἄλλο κανόνι ἑτέρῳ∙ ὁ γάρ κα΄ κανὼν τῆς ἐν Λαοδικείᾳ συνόδου τούς ὑποδιακόνους μή ἔχειν χώραν ἐν τῷ διακονικῷ κελεύει, μηδέ ἅπτεσθαι τῶν ἱερῶν∙ οὗτος δέ καί τούς ὑποδιακόνους ἐκ τῶν τά ἱερά ψηλαφώντων εἶναι φησίν∙ εἴποι οὖν τις, ὅτι ἐν τοῖς τόποις ἐκείνοις, τῇ Ἀφρικῇ δηλονότι καί τῇ Καρχηδόνι, ἔθος τοιοῦτον ἦν ἴσως, ὥστε καί τούς ὑποδιακόνους ἅπτεσθαι τῶν ἱερῶν μυστηρίων. Τά εἰς τόν δ΄ κανόνα τῆς παρούσης συνόδου γραφέντα, τόν διοριζόμενον ἀπέχεσθαι τῶν ἰδίων γυναικῶν τούς πρεσβυτέρους, τούς διακόνους, καί τούς ὑποδιακόνους, πάντως κατά τόν καιρόν τῆς ἐφημερίας αὐτῶν, ἤγουν καθ’ οὓς καιρούς μεταχειρίζονται τά ἅγια, ἀρκοῦσι καί εἰς τήν τοῦ παρόντος κανόνος ἑρμηνείαν. Τοῖς μέντοι ἀναγνώσταις ἐνέδωκαν οἱ Πατέρες μή ἐγκρατεύεσθαι ἐκ τῶν συμβίων αὐτῶν πάντως κατά τόν καιρόν τῆς τούτων ἐφημερίας, εἰ μήπω, φασίν, ὦσι προβεβηκότες∙ τοῦτο γάρ ἐστιν ἡ κείρα, Τοὐτέστιν ἡ ἡλικία. Σημείωσαι οὖν, ὅτι καί οἱ ὑποδιάκονοι τά ἅγια μεταχειρίζονται∙ καί μή εἴπῃς ἐναντιοῦσθαι τόν παρόντα κανόνα τῷ κα΄ κανόνι τῆς ἐν Λαοδικείᾳ συνόδου, διοριζομένῳ τούς ὑποδιακόνους μή ἔχειν χώραν ἐν τῷ διακονικῷ, μηδέ ἅπτεσθαι τῶν ἱερῶν, ἀλλ’ εἰπέ, ὅτι ἕτερόν ἐστι τό ψηλαφᾷν, καί ἕτερον τό ἅπτεσθαι∙ τό μέν γάρ ψηλαφᾷν, ἤγουν τό μετακινεῖν ἀπό τόπου εἰς τόπον, ὑπηρεσία ἐστί, καί οὐδέ ὁ διάκονος τοῦτο ποιεῖν ἐμποδισθήσεται∙ τό δέ ἅπτεσθαι, μόνοις ἐνεδόθη τοῖς ἱερεῦσι καί τοῖς ὑπουργοῦσιν ἐν τῇ θυσίᾳ, ἤγουν τοῖς διακόνοις. Ὀφείλουσι δέ κατά τόν παρόντα κανόνα, οὐ μόνον οἱ ἁπτόμενοι τῶν ἱερῶν, ἀλλά καί οἱ ψηλαφῶντες αὐτά, ἐγκρατεύεσθαι κατά τόν καιρόν τῆς τούτων ἐφημερίας. Τό δέ ἀπέχεσθαι ἀπό τῶν ἰδίων γυναικῶν τούς ἔξω τοῦ βήματος κληρικούς ἐν προβεβηκυίᾳ ἡλικίᾳ, καλόν μέν ἐστί∙ κολάζεσθαι δέ τούτους ὑπό τῆς φύσεως ἀναγκαζομένους, οὐκ ἔστι τῆς τῶν ἁγίων Πατέρων, ὡς οἴομαι, διακρίσεως∙ καί διά τοῦτο, ὡς ἔοικεν, οὐδέ ὁ κανὼν διορίζεται τιμωρεῖσθαι τούτους. Ἀνάγνωθι τῆς παρούσης συνόδου κανόνα γ΄ καί τῆς στ΄ κανόνα ιβ΄ καί ιγ΄. Οἱ τά ἱερά χειριζόμενοι, καί ἀπό τῶν συμβίων κατά τούς ἰδίους ὅρους ἐγκρατευέσθωσαν. Χρή τούς τῷ θυσιαστηρίῳ προσεδρεύοντας, ἐν τῷ καιρῷ τῆς τῶν ἁγίων μεταχειρίσεως, καί ἀπό τῶν ἰδίων γυναικῶν ἐγκρατεύεσθαι, ὅπως δυνηθῶσιν ὅ παρά τοῦ Θεοῦ αἰτοῦσιν ἁπλῶς ἐπιτυχεῖν. *Στο Πηδάλιο, ο 25ος κανόνας αντιστοιχεί στον 33ο κανόνα (αρίθμηση Πηδαλίου). Ερμηνεία. Παρομοίως μέ τόν γ΄ καί δ΄ καί ὁ παρών Κανών διορίζεται, δηλ. ὅτι οἱ Ὑποδιάκονοι οἱ τά μυστήρια ψηλαφῶντες (περί ὧν ὅρα εἰς τόν ιε΄ τῆς στ΄) καί Διάκονοι, καί Ἐπίσκοποι, πρέπει νά παρθενεύουσιν ἀπό τάς γυναῖκάς των μέ κοινήν συμφωνίαν1κατά τούς ὅρους καί τάς ὑποσχέσεις ὁποῦ ἔκαμαν πρό τοῦ νά χειροτονηθοῦν, ἵνα, κατά τό Ἀποστολικόν ἐκεῖνο, καί ἔχοντες γυναῖκας, εἶναι ὡσάν νά μήν τάς εἶχον ὁλότελα. Ἐάν δέ τοῦτο οὐ φυλάξωσι, νά ἐκπίπτουσιν ἀπό τήν τάξιν καί τόν βαθμόν τῆς ἱεροσύνης των, ἤτοι νά καθῄρωνται. Οἱ δέ λοιποί Κληρικοί κατώτεροι, Ἀναγνῶσται δηλ. Ψάλται, Θυρωροί, Ἐφορκισταί, καί οἱ ἄλλοι, νά μήν ἀναγκάζωνται εἰς τό νά παρθενεύουν ἀπό τάς γυναῖκάς των. Ἔξω μόνον ὅταν φθάσουν εἰς γηραλέαν ἡλικίαν (εἰ γάρ κατά τόν μέγαν Βασίλειον ἡ ἐν γήρᾳ σωφροσύνη, οὐ σωφροσύνη, ἀλλά ἀκολασίας ἀδυναμία, βέβαια ὁ μηδέ εἰς τό γῆράς του σωφρονῶν, πολλά ἀκόλαστος εἶναι, ὁποῖος δέν πρέπει νά ᾖναι ὁ Κληρικός), ἀλλά νά ἀκολουθοῦν κατά τήν συνήθειαν τῆς κάθε ἐκκλησίας, τῆς ὁποίας εἶναι Κληρικοί. Ἡ δέ στ΄ κατά τόν ιγ΄ αὐτῆς κανόνα, τό, κατά τούς ἰδίους ὅρους, ἀντί τοῦ κατά τάς ἰδίας ἐφημερίας ἐξέλαβε. Καί ἀνάγνωθι αὐτόν τε καί τόν ιβ΄ Ἀποστολικόν, καί τόν ιθ΄ τῆς παρούσης. 1Φανερόν γίνεται ἐκ τοῦ κανόνος τούτου, ὅτι καί ἀφ’οὗ ὑπέσχοντο οἱ τοιοῦτοι ἱερωμένοι νά ἐγκρατεύωνται ἀπό τάς γυναῖκάς των καί νά παρθενεύουν, ἐσυγκατοίκουν μέ αὐτάς. Οὐ γάρ λέγει νά μή συγκατοικοῦν μέ αὐτάς, ἀλλά μόνον νά παρθενεύουν ἀπό αὐτάς, τήν ὁποίαν συγκατοίκησιν ταύτην ἐμπόδισε ἡ στ΄ Σύνοδος, ἀπό μέν τούς Ἐπισκόιπους, ἐν τῷ ιβ΄ καί μη΄ κανόνι, ἀπό δέ τούς ἱερωμένους, ἐν τῷ λ΄ κανόνι.
