Ἐπειδή περ τινές τῶν μητροπολιτῶν, ὡς περιηχήθημεν, ἀμελοῦσι τῶν ἐγκεχειρισμένων αὐτοῖς ποιμνίων, καί ἀναβάλλονται τάς χειροτονίας τῶν ἐπισκόπων· ἔδοξε τῇ ἁγίᾳ συνόδῳ, ἐντός τριῶν μηνῶν γίνεσθαι τάς χειροτονίας τῶν ἐπισκόπων, εἰ μήποτε ἄρα ἀπαραίτητος ἀνάγκη παρασκευάσοι ἐπιταθῆναι τόν τῆς ἀναβολῆς χρόνον. Εἰ δέ1 (ΠΗΔΑΛΙΟΝ) μή τοῦτο ποιήσοι, ὑποκεῖσθαι αὐτόν ἐκκλησιαστικοῖς ἐπιτιμίοις. Τήν μέν τοι πρόσοδον τῆς χηρευούσης ἐκκλησίας, σώαν παρά τῷ οἰκονόμῳ τῆς αὐτῆς ἐκκλησίας φυλάττεσθαι.
Τάς τῶν ἐπισκόπων χειροτονίας, μή ἐπί πολύ ὑπερτίθεσθαι τούς μητροπολίτας, οἷς ἡ ἐκείνων ἀνήκει προχείρισις, ὁ παρών κανών διορίζεται∙ διό καί χρόνον, οὗ ἐντός χειροτονεῖσθαι δέον τούς ἐπισκόπους, ἔταξεν, ὁ δ’ ἐστί τρίμηνον∙ οὐδέ γάρ ἐπί πολύ χρή τούς ὑπ’ ἐκείνους λαούς ἀνεπισκοπήτους εἶναι, καί ὡς ἔτυχε φέρεσθαι, μή ὄντος τοῦ καταρτίζοντος αὐτούς. Εἰ δέ ποτε συμβαίη ἀπαραίτητός τις αἰτία κωλύουσα τήν διά τοῦ τριμήνου προχείρισιν, ἐπιταθήσεται, φησίν, ὁ χρόνος, καί ὑπερτεθήσεται ἡ χειροτονία. Ἴσως γάρ ἑάλω ὑπό βαρβάρων ἡ πόλις ἐκείνη, καί οὐκ ἔστι ῥᾴδιον ἀπελθεῖν ἐκεῖσέ τινα∙ τούς δέ μή οὕτω ποιοῦντας, ὑποκεῖσθαι κελεύει ἐκκλησιαστικοῖς ἐπιτιμίοις. Ἐφ’ ὅσον δέ ἡ χειροτονία τοῦ ἐπισκόπου ὑπερτεθῇ, εἴτε ἐπί τρίμηνον, εἴτε ἐπί πλέον, ἀνάγκης ἐπικειμένης, ἡ πρόσοδος φυλάττεσθαι ὀφείλει τῷ χειροτονηθησομένῳ ἐπισκόπῳ, παρά τοῦ οἰκονόμου τῆς ἐκκλησίας, ποιοῦντος τάς ἀναγκαίας ἐξόδους τῆς ἐπισκοπῆς, τά δέ περιττεύοντα ἴσως φυλάττοντος. Οἱ θεῖοι Πατέρες τάς τῶν πολλῶν κακεντρεχείας ἀνακόπτοντες, ὥρισαν μή ἔχειν ἐπ’ ἀδείας τούς μητροπολίτας τάς τῶν ἐπισκόπων ἀναβάλλεσθαι χειροτονίας ἐπί πολύ, ἀλλ’ ἐντός τριμήνου ταύτας ποιεῖν, ἵνα μή ἐντεῦθεν τά τῶν ἐπισκοπῶν λυμαίνωνται, καί ἡ τοῦ λαοῦ ἀμελῆται διδασκαλία∙ εἰ δέ, φασί, διά τινα περίστασιν ἀπαραίτητον κωλύεται ἡ τοῦ ἐπισκόπου προχείρισις, (τυχόν γάρ ἡ χηρεύουσα πόλις ἐπισκόπου ὑπό ἐθνῶν ἑάλω, καί οὐκ ἔστι ῥᾷον ἀπελθεῖν ἐκεῖσέ τινα), πάντως ὑπερτεθείη καί ἡ χειροτονία. Τήν μέντοι, πρόσοδον τῆς ἐπισκοπῆς, παρά τοῦ οἰκονόμου ταύτης εἰσοδιάζεσθαι θέλει ὁ κανών, δοθῆναι ὀφείλουσαν οὐ τῷ μητροπολίτῃ, ἀλλά τῷ χειροτονηθησομένῳ ἐπισκόπῳ, κᾂν ἐπί τρίμηνον ἡ χειροτονία ὑπερτεθῆ, κᾂν ἐπί πλέον∙ τούς δέ παρά ταῦτα ποιοῦντας μητροπολίτας, ἐπιτιμίῳ καθυποβάλλει. Οἷον δέ τοῦτό ἐστιν, οὐκ οἶδα∙ νομίζω δέ τό παρά τῆς συνόδου ὁρισθησόμενον. Σημείωσαι οὖν, πῶς νοεῖται τό τῆς ἀπαραιτήτου ἀνάγκης∙ τό γάρ ἐπηρεάζεσθαι τά τῆς ἐπισκοπῆς ὑπό πρακτορικῆς ἀδικίας, ἤ ἕτερόν τι τοιοῦτον, ἀναβολήν εὔλογον χειροτονίας ἐπισκόπου τῷ μητροπολίτῃ οὐ δίδωσιν. Ἀνάγνωθι καί κεφ. θ΄, τοῦ α΄ τίτ. τοῦ παρόντος συντάγματος, καί τά ἐν αὐτῷ. ΕΤΕΡΑ ΕΡΜΗΝΕΙΑ. Περί μέν τῶν μητροπολιτῶν, τῶν μή ψηφιζομένων εἰς τάς χηρευούσας ἐπισκοπάς αὐτῶν ἐπισκόπους, τά ἐν τῷ παρόντι κανόνι διελήφθησαν. Περί δέ τῶν μετά τήν ψῆφον μηνυομένων, καί ἀναβαλλομένων τήν καταδοχήν, ἤ τήν παραίτησιν, λόγος ἐγένετο κατά διαφόρους καιρούς∙ καί ἐζητήθη τό ποιητέον∙ καί μᾶλλον ἐπί τοῦ Λαχανᾶ ἐκείνου Θεοδώρου εἰς Ἡράκλειαν ἐπικηρυχθέντος, καί ἐπί χρόνον ἕνα πρός τῷ ἡμίσει μή καταδεξάμενον, ἤ παραιτησάμενον. Ὅτι οὖν οὐδέν τι σαφές ἐκυρώθη τότε, λέγει, ὅτι τριμηναῖος καιρός μετά τήν ψῆφον ὀφείλει ὑφαπλωθῆναι καί τῷ ψηφισθέντι, χάριν τοῦ καταδέξασθαι, ἤ παραιτήσασθαι, κατά τόν παρόντα κανόνα, ὅσος δηλονότι καί τῷ μητροπολίτῃ ἐδόθη χάριν τοῦ ψηφίσασθαι τήν ἐπισκοπήν, διά τήν αἰτίαν, δι᾿ ἥν καί ὁ μητροπολίτης τιμωρεῖται μή ἐμπροθέσμως ψηφιζόμενος. Τούτου δέ παρελθόντος διακενῆς, ἑτέρα ψῆφος τῆς ἐκκλησίας γενήσεται, καί ὁ μηνυθείς μετά τό τρίμηνον ἀνακαλούμενος τήν χειροτονίαν, οὐκ εἰσακουσθήσεται∙ μᾶλλον μέν οὖν καί ἐκκλησιαστικῶς κολασθήσεται, ὡς παίζων ἐν οὐ παικτοῖς, καί τό τοῦ Θεοῦ ποίμνιον ἐξ ὑπερθέσεως οἰκείας λυμηνάμενος. Ἐπεί δέ ἤκουσά τινος λέγοντος, ὡς ὀφείλει δι᾽ ἐπιφωνημάτων ὁ μηνυθείς μετακαλεῖσθαι, καί, εἰ μή τοῦτο γένηται, ἀκινδύνως ἔσται αὐτῷ ἡ ὑπέρθεσις, λέγω ὅτι, ἐπεί οὐκ ἔχει τοῦτο τό δίκαιον ὁ μητροπολίτης, ὡς μή ἐπιφωνούμενος παρά τοῦ πατριάρχου, οὐδέ [εἰ] ἐμηνύθη ἕξει αὐτό. Ἐπιῤῥωννύω δέ τήν τοιαύτην ἐρμηνείαν καί ἀπό τοῦ η΄ κεφ., τοῦ α΄ τιτ., τοῦ γ΄ βιβλ. τῶν βασιλικῶν, εἰς τρίμηνον στενοχωροῦντα τήν δοκιμασίαν τῆς ἐπενεχθείσης ἀντιλογίας κατά τοῦ ψηφισθέντος. Ἀνάγνωθι οὖν τοῦτο, καταστρωθέν εἰς τό σχόλιον τοῦ η΄ κεφ., τοῦ α΄ τίτ. τοῦ παρόντος συντάγματος. Ἔσω μηνῶν τριῶν αἱ τῶν ἐπισκόπων τελοῦνται χειροτονίαι∙ παρατείνει δέ τόν καιρόν ἀνάγκη τις ἀπαραίτητος∙ εἰ δέ μή, ὁ χειροτονῶν τό ἐπιτίμιον εἴσεται. Ἡ μέν τοι πρόσοδος μενέτω τῷ οἰκονόμῳ. Τινές τῶν μητροπολιτῶν, τῶν ἐγκεχειρισμένων αὐτοῖς ἀμελοῦντες ποιμνίων, καί τάς τῶν ἐπισκόπων χειροτονίας ἀναβαλλόμενοι, ὡρίσθησαν ἐντός τριῶν μηνῶν μετά τελευτήν τοῦ ἐπισκόπου ἕτερον χειροτονεῖν ἐπίσκοπον∙ εἰ μή διά τινα ἀπαραίτητον ἀνάγκην ἐπιταθῇ ὁ καιρός. Εἰ δέ πλέον τῆς τριμήνου ἐπισκόπου χηρεύσει ἡ ἐκκλησία, ἄνευ τινός ἀπαραιτήτου ἀνάγκης, ὁ μητροπολίτης ἐπιτιμηθήσεται. Ἡ μέν τοι πρόσοδος τῆς χηρευούσης ἐκκλησίας ἐν τῷ μεταξύ παρά τοῦ οἰκονόμου σώα φυλαχθήσεται. Ὁ παρών Κανών διορίζει, ὅτι οἱ Μητροπολῖται νά μήν ἀμελοῦσι τά ποίμνια των, καί ἀναβάλλουσι τάς χειροτονίας τῶν ὑποκειμένων αὐτοῖς Ἐπισκόπων, ἀλλά μετά τόν θάνατον τοῦ τελευτήσαντος Ἐπισκόπου νά χειροτονοῦσιν ἄλλον Ἐπίσκοπον εἰς τήν χηρεύουσαν Ἐπισκοπήν, ἀνάμεσα εἰς τρεῖς μῆνας. Ἔξω μόνον ἂν κᾀμμία ἀπαραίτητος ἀνάγκη βιάζῃ νά ἐκταθῇ περισσότερον ὁ τῆς ἀναβολῆς καιρός (ἴσως γάρ ἀπό βαρβάρους ἠχμαλωτίσθη ἡ Ἐπισκοπή ἐκείνη, ἤ ἄλλο τι κακόν συνέβη εἰς αὐτήν, καί διά τοῦτο δέν δύναται νά ὑπάγῃ τινάς ἐκεῖσε)∙ ὅποιος δέ Μητροπολίτης ἀμελήσοι τοῦτο, νά γίνεται ὑπεύθυνος εἰς κανονικά ἐπιτίμια. Τά σιτηρέσια ὅμως τῶν πραγμάτων τῆς Ἐπισκοπῆς ἐκείνης, πρέπει νά τά φυλάττῃ ὁ οἰκονόμος τούτων σῶα καί ἀνελλιπῆ, ἕως ὅτου νά τά παραδώσῃ εἰς τόν μέλλοντα χειροτονηθῆναι. Ὅρα τόν νη΄ καί μ΄ Ἀποστολικ. 1Ἴσ. εἶδέ τις.
