Ἐπίσκοπος, ἤ πρεσβύτερος, ἤ διάκονος ἐπί πορνείᾳ, ἤ ἐπιορκίᾳ, ἤ κλοπῇ ἁλούς, καθαιρείσθω, καί μή ἀφοριζέσθω· λέγει γάρ ἡ γραφή· Οὐκ ἐκδικήσεις δίς ἐπί τό αὐτό. Ὡσαύτως καί οἱ λοιποί κληρικοί.
Οἱ τοῖς ῥηθεῖσιν ὑποπεσόντες ἐγκλήμασι καθαιροῦνται∙ οὐ μέν τοι καί ἀφορίζονται∙ ἱκανή γάρ ἐκδίκησις ἐπί τούτων κέκριται ἡ καθαίρεσις∙ καί δίς αὐτούς ποινηλατεῖσθαι οὐ χρή. Εἰσί δ’ ἕτερα ἐγκλήματα, οἷς οἱ ἁλόντες καί καθαιροῦνται, καί ἀφορίζονται, ὡς οἱ διά χρημάτων, ἤ προστασίας ἀρχοντικῆς, ἀρχιερωσύνης ἀξιωθέντες. Τό, οὐκ ἐκδικήσεις δίς ἐπί τό αὐτό, μή εἴπῃς ἐκλαμβάνεσθαι εἰς πάντα ὁπωσδήποτε καθαιρούμενον∙ οἱ γάρ διά προστασίας ἀρχοντικῆς, ἤ διά χρημάτων, ἱερωσύνης ἀξιούμενοι καί καθαιροῦνται, καί ἀφορίζονται, ὥς φησιν ὁ κθ΄ ἀποστολικός κανών, καί ὁ λ΄, ἀλλ’ εἰπέ τοῦτο ἐκλαμβάνεσθαι εἰς μόνους τούς καθαιρουμένους διά ἁμαρτήματα περιεχόμενα τῷ παρόντι κανόνι, καί διά ἕτερα ὅμοια. Ζήτει καί τοῦ ἁγίου Βασιλείου κανόνα γ΄, λβ΄ καί να΄. Σημείωσαι οὖν ὅτι οἱ ἐπίσκοποι καί οἱ κληρικοί, οἱ οὕτω καθαιρούμενοι, τῆς μετά τῶν πιστῶν κοινωνίας οὐκ ἀφορίζονται∙ ἀνάγνωθι καί τόν λβ΄ κανόνα τοῦ ἁγίου Βασιλείου. Πορνείᾳ συσχεθείς ἱερεύς, ἤ ἐπιορκία, ἤ κλέμματι, καθαιρεῖται, οὐ μήν καί ἀφορίζεται∙ οὐ γάρ ἀποδώσεις, φησί, δίς ἐπί τό αὐτό. Ἀρκοῦσά ἐστιν ἡ καταδίκη τῆς καθαιρέσεως τῷ συσχεθέντι ἐπί πορνείᾳ, ἤ ἐπιορκία, ἤ κλοπῇ ἱερεῖ∙ καί οὐ δεῖ τοῦτον καί ἀφορίζεσθαι, ἵνα μή τήν τιμωρίαν διπλασίονα ὑποστῇ, ὅ παντελῶς ἐστιν ἀφιλάνθρωπον. Ὅλοι οἱ ἱερωμένοι καί κληρικοί πρέπει νά ᾖναι καθαροί, καί ἀνέγκλητοι, διά τοῦτο καί ὁ παρών Κανών διορίζει ἔτζι. Ὅποιος Ἐπίσκοπος, ἤ Πρεσβύτερος, ἤ Διάκονος ἤθελε πιασθῇ, ἤγουν ἤθελεν ἀποδειχθῇ, πῶς ἔκαμε πορνείαν, ἤ παράβασιν ὅρκου1 ἤ κλεψίαν, κεφαλαιώδη δηλ. κατά τόν κη΄ τοῦ Νηστευτοῦ, ἤτοι κεφαλικήν τιμωρίαν ἐπάγουσαν. Κεφαλική δέ τιμωρία δέν εἶναι ὁ ἀποκεφαλισμός, ἤ θάνατος ἄλλος∙ ὡς ἑρμηνεύει ὁ Βαλσαμών, σχολιάζων τό κε΄ κεφ., τοῦ θ΄ τίτλου, τοῦ νομοκάνονος τοῦ Φωτίου, ἀλλά ἐξορία, τύφλωσις, κόψιμον τῆς χειρός, καί ἄλλα ὅμοια2 ἂς καθῄρηται μέν ἀπό τήν ἱερωσύνην, ἂς μήν ἀφορίζηται δέ καί ἀπό τήν Ἐκκλησίαν, καί προσευχήν τῶν Χριστιανῶν. Διότι λέγει ἡ θεία γραφή. Δέν θέλεις παιδεύσει δύω φοραῖς, ἕνα καί τό αὐτό ἁμάρτημα. Παρόμοια μέ τούς ἱερωμένους καθαιροῦνται μέν ἀπό τόν κλῆρον τους, οὐκ ἀφορίζονται δέ, καί ὅσοι κληρικοί ἤθελαν πιασθοῦν εἰς τά εἰρημένα ἴδια ἁμαρτήματα. Δύω δέ πράγματα προσοχῆς ἄξια εἰς τόν παρόντα κανόνα περιλαμβάνονται∙ ἕνα μέν, ὅτι, οἱ ἱερωμένοι οὗτοι καί κληρικοί, ἀγκαλά καί δέν ἀφορίζονται ἀπό τήν κοινωνίαν, ἤτοι τήν συνάθροισιν καί προσευχήν τῶν ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ Χριστιανῶν, ὡς οἱ κατηχούμενοι, κατά τόν γ΄ καί λβ΄ καί να΄ τοῦ μεγ. Βασιλείου, δέν μεταλαμβάνουν ὅμως, καί τῶν ἀχράντων μυστηρίων κατά τόν αὐτόν ὡς ἀνάξιοι ὄντες, καί ὑπό κανόνα, ἕως ὅτου ἤθελε κρίνῃ εὔλογον ὁ ἀρχιερεύς, ἤ ὁ τούτων πνευματικός.3 Καί ἄλλο δέ, ὅτι οἱ πιασθέντες, ὄχι εἰς ὅλα, ἀλλά εἰς τοῦτα μόνα τά ἁμαρτήματα, ὁποῦ ἀναφέρει ὁ παρών Κανών, ἱερωμένοι τε, καί κληρικοί (ἂν δέ πιασθοῦν καί εἰς ἄλλα ὅμοια τούτων, εἰς μοιχείαν δηλ. ἤ εἰς ἱεροσυλίαν) καθαιροῦνται μόνον, καί δέν ἀφορίζονται. Διατί εἶναι καί ἄλλα ἁμαρτήματα, εἰς τά ὁποῖα ὅσοι ἱερωμένοι, καί κληρικοί πιασθοῦν, καί καθαιροῦνται ὁμοῦ καί ἀφορίζονται. Καθὼς εἶναι οἱ χειροτονηθέντες μέ ἄσπρα, ἤ μέ ἐξουσίαν τῶν ἀρχόντων, κατά τόν κθ΄ καί λ΄ κανόνα τῶν Ἀποστόλων. Σημείωσαι δέ, ὅτι, οἱ ἱερωμένοι, καί κληρικοί, ὁποῦ διά τά ἀνωτέρω ἁμαρτήματα, ἐκαθῄροντο μέν, δέν ἀφορίζοντο δέ, ἐάν πάλιν ἔπιπτον μετά τήν καθαίρεσιν εἰς τά αὐτά, ἤ εἰς ἄλλα ἁμαρτήματα, τότε καί ἀπό τήν Ἐκκλησίαν παντελῶς ἀφωρίζοντο ὡς οἱ κατηχούμενοι. Δι’ ὃ καί ὁ α΄ τῆς ἐν Νεοκαισαρίᾳ διορίζων, ὅτι, ὁ Πρεσβύτερος ἐάν πορνεύση, ἤ μοιχεύση ἀφορίζεται ἀπό τήν Ἐκκλησίαν, ὡς οἱ λαϊκοί μετανοοῦντες. Οὗτος λέγω ἄριστα συμβιβάζεται με τόν παρόντα Ἀποστολικόν, κᾂν νοηθῇ, ὅτι, λέγει διά τόν δίς, ἤ τρίς πορνεύσαντα, ἤ μοιχεύσαντα Πρεσβύτερον. 1Σημείωσαι, ὅτι οἱ μέν κανόνες, ἐπιορκίαν λέγουσι τήν παράβασιν τοῦ ἐν ἀληθείᾳ γενομένου ὅρκου, οἱ δέ νόμοι οἱ πολιτικοί, ἐπιορκίαν λέγουσι καί τόν ἐπί ψεύδει γενόμενον ὅρκον. Κατά τόν ιγ΄ τιτλ., κεφ. ιη΄ τοῦ νομικοῦ τοῦ Φωτίου, ὅθεν καί ὁ ἐπιορκήσας, εἴτε κατά τό ἕνα, εἴτε κατά τό ἄλλο ἱερωμένος, καθαιρεῖται.2Σημείωσαι δέ πρός τούτοις, ὅτι ἐπειδή μέν ἡ ἱεροσυλία εἶναι καί συγγενής μέ τήν κλεψίαν, καί τῆς κλεψίας βαρυτέρα, διά τοῦτο καί ὁ ἐπί ἱεροσυλίᾳ ἁλούς Ἐπίσκοπος, ἤ Πρεσβύτερος, ἤ Διάκονος, καθαιρεῖται κατά τόν ι΄ τῆς α΄ καί β΄ ἐπειδή δέ τό ἔγκλημα τῆς καθοσιώσεως ὅμοιόν ἐστι μέ τό τῆς ἱεροσυλίας∙ διά τοῦτο καί ὁ τῇ καθοσιώσει περιπεσὼν ἱερωμένος, καθαιρεῖται. Τί δέ ἐστι καθοσίωσις; ὅρα εἰς τήν ὑποσημείωσιν τοῦ οβ΄ Ἀποστολικοῦ. Σημείωσαι δέ καί τοῦτο, ὅτι, ἐπειδή ὁ ξα΄ Ἀποστολικός ἐμποδίζει νά μήν ἱεροῦται ὅποιος πρό τῆς χειροτονίας ἐλεγχθῇ, πὼς ἔκαμε πορνείαν, ἤ μοιχείαν, ἤ ἄλλην τινά ἁμαρτίαν ἀπηγορευμένην ἀπό τούς πιστούς. Τά δέ ἁμαρτήματα ὁποῦ ἀναφέρει ὁ παρών Κανών εἶναι ἀπηγορευμένα. Ἄρα ταῦτα, ὄχι μόνον εἶναι καθαιρετικά τῆς ἱερωσύνης, ἀλλά καί κωλυτικά ἐν ταὐτῷ τῆς ἱερωσύνης, καί οἱ πρό τῆς ἱερωσύνης ἐπί τούτοις ἐλεγχθέντες, δέν ἱερώνονται.3Εἰ δέ καί ἤθελεν εἰπῆ τινας, ὅτι, οἱ καθαιρεθέντες Κληρικοί δίς ἐκδικοῦνται ἀνίσως δέν μεταλάβωσιν, ἂς μάθῃ, ὅτι δέν ἐκδικοῦνται δίς, καθ’ ὃ σύν τῇ καθαιρέσει δέν ἀφορίζονται καί ἐκ τῆς Ἐκκλησίας, κατά τόν Ἀποστολικόν τοῦτον κανόνα (καί τοῦτο διά τί δέν ἀποδίδεται πλέον εἰς αὐτούς ὁ κλῆρος καί ἡ ἱερωσύνη, ὡς λέγει ὁ Βασίλειος καν. γ΄) καί ὄχι καθ’ ὃ δέν μεταλαμβάνουσι. Διότι, ἂν ἦτον ἔτζι καί οἱ λαϊκοί ἀκόλουθον ἦτον νά ἐκδικοῦνται δίς, ὅπερ οὐ πρέπει. Ἐπειδή ὅταν αὐτοί ἡμάρτανον θανασίμως, ὄχι μόνον ἐδιώκοντο ἀπό τήν Ἐκκλησίαν τῶν πιστῶν, ὁμοῦ μέ τούς κατηχουμένους, ἀλλά οὔτε μετελάμβανον. Καί ὅμως οὐ λέγονται νά ἐκδικοῦνται δίς. Διατί ἡ ἀποχή τῆς θείας κοινωνίας δέν ἐλογίζετο ἐκδίκησις εἰς αὐτούς. Ἀλλά τι ταῦτα λέγω; ἂς μάθῃ ὁ τοῦτο προτείνων, ὅτι ὄχι μόνον πρέπει νά ἀπέχωσι τῆς κοινωνίας οἱ καθαιρεθέντες κληρικοί, ἀλλά πρέπει καί διά συντριμμοῦ τῆς σαρκός, καί πάσης δουλαγωγίας, νά χωρίζωνται καί ἀπό τάς ἡδονάς, διά τάς ὁποίας ἔχασαν τήν ἱεροσύνην, κατά τόν γ΄ τοῦ αὐτοῦ Βασιλείου κανόνα. Ὡσάν ὁποῦ μόνη ἡ ἀποχή τῆς κοινωνίας, δέν εἶναι ἱκανή νά τούς ἰατρεύσῃ ἀπό τά πάθη. Σημείωσαι πρός τούτοις, ὅτι ὄχι μόνον, οἱ μετά τήν χειροτονίαν πορνεύσαντες, ἤ μοιχεύσαντες ἤ καί ἄλλα κωλυτικά ἁμαρτήματα ποιήσαντες, ἀλλά καί οἱ πρό τῆς χειροτονίας ταῦτα ποιήσαντες, ἐάν μετά τήν χειροτονίαν ὁμολογήσουν ταῦτα, ἤ ἐλεγχθοῦν, καθαιροῦνται παρομοίως καί αὐτοί, κατά τόν θ΄ τῆς α΄, ὃν καί ἀνάγνωθι.
