Μνηστευσάμενός τις κόρην, προσεφθάρη τῇ ἀδελφῇ αὐτῆς, ὡς καί ἐπιφορέσαι αὐτήν· ἔγημε δέ τήν μνηστήν μετά ταῦτα, ἡ δέ φθαρεῖσα ἀπήγξατο· οἱ συνειδότες ἐκελεύσθησαν ἐν δεκαετίᾳ δεχθῆναι εἰς τούς συνεστῶτας κατά τούς ὡρισμένους βαθμούς.
Μνηστείαν τις συνεστήσαντο ἐπί τινι κόρη∙ μήπω δέ τῶν γαμηλίων ἐπ’ αὐτοῖς τελεσθέντων, ὁ μνηστήρ συνεφθάρη τῇ ἀδελφῇ τῆς μνηστῆς, ὡς ἔγκυον ἐκείνην γενέσθαι∙ τοῦτο γάρ ἐστι τό ἐπιφορέσαι αὐτήν. Εἶτα ὁ ἀνήρ ἔγημε τήν μνηστήν, ἡ φθαρεῖσα δέ ἀπήγξατο. Κατά τῶν συνειδότων οὖν τήν ἄτοπον ταύτην πρᾶξιν δεκαετία ὡρίσθη, ὥστε αὐτούς, ταύτης παρελθούσης, δεχθῆναι εἰς τούς συνεστῶτας. Ὁ δέ τοῦ μεγάλου Βασιλείου ἑβδομηκοστός ὄγδοος κανών, τόν δύο ἀδελφάς εἰς συνοικέσιον ἀγαγόμενον κατά ἄλλον καί ἄλλον χρόνον, ἐνιαυτόν προσκλαίειν ὁρίζει, δύο δ’ ἐπακροᾶσθαι, τρεῖς ὑποπίπτειν, τῷ ἑβδόμῳ συνίστασθαι τοῖς πιστοῖς, καί οὕτω τῆς προσφορᾶς καταξιοῦσθαι, ἐάν μετά δακρύων μετανοήσῃ. Εἴποι οὖν ἄν τις, πῶς ἐνταῦθα βαρύτερον τούς συνειδότας οἱ τῆς συνόδου ἐκόλασαν; Οἶμαι τοίνυν, ὅτι ἔνθα δύο ἀδελφάς ὁ αὐτός εἰς γάμον ἄγεται, ἀθεμιτογαμία μόνη πλημμελεῖται. Ἐπί δέ τῆς παρούσης ὑποθέσεως πολλά τά τολμηθέντα ἦσαν, φθορά τῆς παρθένου, ἀθεμιτογαμία, ὡς δύο ἀδελφαῖς τοῦ αὐτοῦ μιχθέντος, καί φόνος ἐκ τῆς αἰτίας ταύτης γενόμενος, καί διά τοῦτο βαρύτερον ὡρίσθη τό ἐπιτίμιον. Ἀπό φάκτου τινός οἱ Πατέρες παρεκινήθησαν τόν παρόντα κανόνα ἐκθέσθαι. Προσηγγέλθη γάρ αὐτοῖς, ὅτι ἄνθρωπός τις μνηστευσάμενος κόρην, συνεφθάρη μετά τῆς ἀδελφῆς αὐτῆς, ὡς καί κατά γαστέρα ταύτην ἐκ τούτου συλλαβεῖν, (τοῦτο γάρ ἐστι τό ἐπιφορέσαι), καί μετά τοῦτο κατά γάμου κοινωνίαν συνηρμόσθη τῇ οἰκείᾳ μνηστῇ∙ ἡ δέ αὐταδέλφη ταύτης, σύν τῷ ἁμαρτήματι τῆς αἱμομιξίας, ἐφόνευσεν ἑαυτήν. Ὥρισαν οὖν, τούς συνειδότας ταῦτα τά κακά, μετά δεκαετίαν ὀφείλουσαν διά τῶν συνήθων βαθμῶν παρελθεῖν, δεχθῆναι εἰς τήν μετά τῶν πιστῶν εὐχήν. Μή ἐναντιωθῇ δε σοι πρός ταῦτα ὁ οη΄ κανὼν τοῦ ἁγίου Βασιλείου, διοριζόμενος μετά ἑπτά χρόνους καταξιοῦσθαι τῶν θείων ἁγιασμάτων τόν συναρμοσθέντα κατά νόμον γάμου δυσίν ἀδελφαῖς∙ ἐνταῦθα γάρ πολλά ἐτολμήθησαν ἄτοπα, πορνεία, ἀθεμιτογαμία, καί φόνος, ἐκεῖσε δέ μόνη ἀθεμιτογαμία, καί διά τοῦτο βαρύτερον ὡρίσθη ᾧδε τό ἐπιτίμιον. Ἐρωτήσει δέ τις, διά τί ὁμοίως ἐπιτιμῶνται τοῖς αὐτουργοῖς καί οἱ συνειδότες; Λύσις. Ἐπί τῶν ἀθεμίτων γάμων, πλέον ὤφειλον ἐπιτιμᾶσθαι οἱ συνειδότες παρά τούς αὐτουργούς∙ τούτους γάρ πολλάκις ἀκολασία ἐρωτική καί μή βουλομένους κατάγει πρός τό ἀθέμιτον∙ ἐκεῖνοι δέ συγγνωστέοι οὐκ εἰσίν, ὡς ἐπί τῷ κακῷ συμπράξαντες χωρίς ἀνάγκης τινός, καί εὐχαριστείτωσαν ὅτι ὁμοίως τοῖς αὐτουργοῖς κολάζονται∙ συνειδότες δέ εἰσιν οἱ συμπράξαντες, οὐ μήν οἱ ἔχοντες ἁπλῶς εἴδησιν, καί κωλύσαι μή δυνάμενοι. Κόρην τίς τινος μνηστευσάμενος προσεφθάρη τῇ ἀδελφῇ αὐτῆς, εἶτα τήν μνηστήν ἔλαβεν∙ ἡ πρώτη ἀπήγξατο καί οἱ συνειδότες, δεκαετίαν ὑποπιπτέτωσαν. Καί οἱ συνειδότες γάρ τό γενόμενον, καί τήν ἀγχόνην δυνάμενοι κωλύσαι, καί μή κωλύσαντες, ὡς αἴτιοι φόνου κρίνονται, καί δεκαετίαν ἐπιτιμῶνται∙ καί οὕτω συνίστανται καί συνεύχονται τοῖς πιστοῖς. Ἀνίσως, καθ’ ὑπόθεσιν, τινάς ἀῤῥαβωνιασθῇ μέν παρθένον τινά, πρό τοῦ δέ νά ὑπανδρευθῇ μέ αὐτήν, ἔφθειρε τήν ἀδελφήν τῆς ἀῤῥαβωνιαστικῆς του, ὥστε ὁποῦ καί τήν ἐγγάστρωσε (τοῦτο γάρ δηλοῖ τό ἐπιφορῆσαι)∙ μετά ταῦτα δέ ὑπανδρεύθη μέν μέ τήν ἀῤῥαβωνιαστικήν του, ἡ δέ φθαρεῖσα καί ἐγγαστρωθεῖσα ἀδελφή αὐτῆς τοῦτο ἰδοῦσα, καί ἀπελπισθεῖσα, ἐκρεμάσθη ἀπό τήν ὑπερβολικήν της λύπην. Ἐάν τοιοῦτο συμβεβηκός, λέγω, ἀκολουθήσῃ, προστάζει ὁ παρών Κανών, ὅτι ὅσοι ἤξευραν τήν τοιαύτην ὑπόθεσιν, καί ἐσιώπησαν, δέκα χρόνους νά κανονίζωνται. Οἱ δέ δέκα χρόνοι οὗτοι νά μοιράζωνται εἰς τούς τόπους τῶν μετανοούντων κατά τάξιν.1 Ὅρα ἐνταῦθα, ὅτι μαζή μέ τούς ἁμαρτάνοντας, συμπαιδεύονται καί ἐκεῖνοι ὁποῦ ἠξεύρουν τήν ἁμαρτίαν καί δέν τήν φανερώνουν διά νά ἐμποδισθῇ, ἀλλά τήν κρύπτουσιν. Ὅσον γάρ τό εἰς αὐτούς, καί αὐτοί ἔπραξαν τήν ἁμαρτίαν ταύτην, διά τί δυνάμενοι νά ἐμποδίσουν καί τόν ἀθέμιτον γάμον αὐτόν τοῦ εἰς δύω ἀδελφάς πορνεύσαντος, καί τόν φόνον τῆς κρεμασθείσης, καί μή ἐμποδίσαντες, αὐτοί οἱ ἴδιοι εἶναι οἱ τά ἄτοπα ταῦτα ποιήσαντες, κατά τό παρομοιῶδες ἐκεῖνο τό λέγον∙ «Ὁ δυνάμενος κωλύσαι, καί μή κωλύων, αὐτός ἐστιν ὁ ποιῶν. Δι’ ὅ καί ὁ μέγας Βασίλειος ἐν τῷ οα΄ κανόνι ὁρίζει εἰς τό αὐτό ἐπιτίμιον νά ὑποβάλλεται τοῦ ἁμαρτήσαντος, καί ἐκεῖνος ὁποῦ γνωρίζει τό ἁμάρτημά του καί δέν τό ὁμολογήσει ἀφ’ ἑαυτοῦ εἰς τούς δυναμένους νά τό ἐμποδίσουν, τί λέγω ὅτι εἰς τό αὐτό ἐπιτίμιον; καί εἰς μεγαλήτερον ἀκόμη». Ὁ γάρ οη΄ κανὼν τοῦ Βασιλ. διορίζων ἑπτά χρόνους νά κανονίζεται ὁ δύω ἀδελφάς λαβῶν εἰς γάμον κατά διαφόρους καιρούς, ὁ παρών Κανών τούς ἠξεύροντας τό ἁμάρτημα τοῦ φθείραντος τάς δύω ταύτας ἀδελφάς δέκα χρόνους κανονίζει. Α΄. μέν διά τί ὁ δύω ἀδελφάς λαβῶν, ἀναγκάζεται ἀπό τόν τῆς σαρκός ἔρωτα νά πέσῃ εἰς τόν ἀθέμιτον γάμον, κατά τόν Βαλσαμῶνα, οἱ δέ ἠξεύροντες τοῦτο καί μή ὁμολογήσαντες, τοιοῦτό τι αἴτιον δέν ἔχουν ὁποῦ νά τούς ἀναγκάζῃ. Β΄. δέ, διά τί ἐκεῖνος μέν, εἰς ἀθέμιτον μόνον γάμον πίπτει, λαμβάνων τάς δύω ἀδελφάς, ἐξ αἰτίας δέ τούτων οὐ μόνον ὁ ἀθέμιτος γάμος ἠκολούθησεν, ἀλλά καί ἡ πορνεία, καί ὁ φόνος τῆς κρεμασθείσης. Ὁ δέ Νικήτας Ἡρακλείας ἐν τῷ γ΄ αὐτοῦ κανόνι λέγει, ὅτι, ἐάν τινας λάβῃ γυναῖκα μέ τελείαν ἱερολογίαν,2 πρό τοῦ δέ νά συνευρεθῇ μέ αὐτήν, πορνεύῃ μέ τήν πενθεράν του, καί ἐγγαστρώσῃ αὐτήν, αὐτός μέν πρέπει νά ἔχῃ τήν ἱερολογηθεῖσαν γυναῖκα του, ἀπό δέ τήν πενθεράν του νά μακρυνθῇ, ἵνα μή ἐκ τῆς θεωρίας αὐτῆς εἰς ἡδονήν ἕλκεται. Τό ἴδιον τοῦτο λέγει καί ὁ Νηστευτής. Ὁ δέ τοιοῦτον ἁμάρτημα ποιήσας εἰς ἓξ χρόνους ἐμποδίζεται ἀπό τά θεῖα μυστήρια. Λαμβάνει καί ἄλλους διαφόρους κανόνας, περί ὧν ὅρα τόν τοῦ Νηστευτοῦ ιστ΄ κανόνα. 1Ἐν δέ τῇ περί βαπτίσματος ἐρωτήσει ὁ αὐτός Μέγας Βασίλειος κατά τρεῖς τρόπους λέγει, ὅτι συγκοινωνεῖ τινας εἰς τήν κακίαν τοῦ ἄλλου, ἤ κατά τά ἔργον, ὅταν μέ τόν αὐτόν σκοπόν συνεργῇ καί συμβοηθῇ αὐτόν εἰς τό κακόν∙ ἤ κατά τήν γνώμην, ὅταν συγκατατεθῇ μέ τήν διάθεσιν καί τόν τρόπον τοῦ ἁμαρτάνοντος καί συναρέσκεται εἰς αὐτήν. Εἶναι δέ καί ἄλλη τρίτη συγκοινωνία, τήν ὁποίαν οἱ μέν πολλοί δέν ἠξεύρουν, μαρτυρεῖ δέ ὅμως ταύτην ἡ ἀκριβολογία τῆς θείας γραφῆς. Αὕτη δέ εἶναι, ὅταν τινάς καί χωρίς νά γένῃ συνεργός μέ τό ἔργον, καί χωρίς νά συγκατατεθῇ εἰς τήν διάθεσιν τοῦ ἁμαρτάνοντος, γνωρίσῃ δέ μόνον τήν κακίαν τῆς γνώμης τοῦ ἁμαρτάνοντος, καί ἐφησυχάσῃ, ἤτοι σιωπήσῃ, καί δέν ἐλέγξῃ αὐτόν. Ὁ τρόπος δέ οὗτος τῆς συγκοινωνίας δηλοῦται, καί ἀπό ἐκεῖνα τά λόγια τοῦ Θεοῦ «Ταῦτα ἐποίησας καί ἐσίγησα ὑπέλαβες ἀνομίαν ὅτι ἔσομαί σοι ὅμοιος, ἤτοι συγκοινωνός τῆς κακίας σου. Διό ταύτην τήν ὑπόνοιαν ἀναιρῶν ὁ Θεός λέγει, ἐλέγξω σε καί παραστήσω κατά πρόσωπόν σου τάς ἁμαρτίας σου». Ἀλλά δή καί ἀπό ἐκεῖνο ὁποῦ λέγει ὁ Παῦλος ἐλέγχωντας τούς Κορινθίους, διά τί ἡσύχασαν, καί δέν ἤλεγξαν τόν πορνεύσαντα μέ τήν μητρυιάν του «ὑμεῖς περυσιωμένοι ἐστέ, καί οὐχί μᾶλλον ἐπενθήσατε, ἵνα ἐξαρθῇ ἐκ μέσου ἡμῶν ὁ τό ἔργον τοῦτο ποιήσας κ.τ.λ.» (α΄ Κορινθίους, κεφ. ε΄, 2)∙ διό καί ὁ Νηστευτής ἐν τῷ κε΄ κανόνι αὐτοῦ λέγει, ὅτι ἡ μοναχή ὁποῦ ἠξεύρει πῶς μοιχεύονται, ἤ φθείρονται, ᾑ ἄλλαις συναδελφαῖς της καλογραίαις, καί δέν τό φανερώσῃ εἰς τήν προεστῶσαν, νά κανονίζεται παρόμοια, καθὼς καί αἱ πράττουσαι ταῦτα. Ἀλλά καί Ἠλίας ὁ Κρήτης Μητροπολίτης λέγει, ὅτι δέν πρέπει νά δέχωνται οἱ ἱερεῖς τάς προσφοράς ἐκείνου τοῦ πατρός, μέ τοῦ ὁποίου τήν εἴδησιν πορνεύουσιν οἱ ὑπεξούσιοι υἱοί του. Ἐπειδή δυνάμενος αὐτός νά τούς ἐμποδίσῃ ἀπό τήν ἁμαρτίαν καί νά τούς ὑπανδρεύσῃ νομίμως, ὅλον τό ἐναντίον τούς ἀφίνει νά ἁμαρτάνουν. Καί ἀφορίζεται καί αὐτός ὁμοίως μέ ἐκείνους (σελ. 337 τῆς Γιοῦρ. Γραικορ.).2Ἐν δέ τῇ βίβλ. Γιοῦρ. Γραικορ. σελ. 310, οὕτω κεῖται. Κόρη τις ἀνελάβετο ἄνδρα, καί γέγονεν εὐχή μνηστείας καί ἱερολογία. Ὁ δέ Βλάσταρις λέγει, ὅτι ἂν μέν ἀῤῥαβωνιασθῇ μόνον τινάς, πρό τῆς τελείας δέ ἱεροτελεστίας, τοῦ γάμου δηλ. καί στεφανώματος, τύχη νά πέσῃ μέ τήν πενθεράν του, ἤ ἄλλο συγγενές πρόσωπον τῆς ἀῤῥαβωνιαστῆς του, ὁ γάμος ἐμποδίζεται καί δέν τελειώνει. Ἐπειδή παράνομον πρᾶγμα εἶναι νά γένῃ ἐν γνώσει τοιαύτη αἱμομιξία. Εἰ δέ πέσῃ μέ τήν πενθεράν του ἀφ’ οὗ εὐλογηθῇ καί στεφανωθῇ τήν θυγατέρα της, ὁ γάμος δέν χωρίζεται, ἀλλά ἐπιτιμῶνται οἱ τήν αἱμομιξίαν ταύτην ποιήσαντες. Οὕτως εὑρίσκεται ὁλόκληρον ἐν χειρογράφοις βιβλίοις τοῦ Βλαστάρεως. Ἐλλιπῆ δέ εὑρίσκονται ἐν σελ. 512 τῆς Γιοῦρ. Γραικορ. τά λόγια ταῦτα τοῦ Βλαστάρεως. Ὅθεν ἐκ τῶν λόγων τούτων τοῦ Βλαστάρεως, καί τοῦ Νηστευτοῦ, συμπεραίνομεν, ὅτι καί ἡ τελεία εὐχῆς ἱερολογία, ὁποῦ λέγει ὁ Νικήτας Ἡρακλείας ἀνωτέρω, δέν δηλοῖ μνηστείαν μόνην, ἀλλά εὐλόγησιν τελείαν τοῦ γάμου, (καθὼς καί τό ἐν τύποις εὑρισκόμενον, χωρίζει τήν εὐχήν τῆς μνηστείας ἀπό τήν ἱερολογίαν) καί στεφάνωμα. Ὅθεν καί πρέπει νά χωρίζεται ὁ ἀῤῥαβιωνιασθείς, καί πρό τοῦ τελείου γάμου πεσὼν εἰς τήν πενθεράν του. Διά τί ἀγκαλά καί ἡ ἀληθής μνηστεία εἰς τάξιν γάμου λογίζεται, δέν εἶναι ὅμως κατά πάντα καί γάμος τέλειος. Ἀλλ’ ἐλάττων τοῦ γάμου. Ὅθεν καί ὁ ξθ΄ τοῦ Μεγάλου Βασιλείου θέλει νά ἀργίζεται, καί νά μένῃ ἀπρόκοπος εἰς ἄλλον βαθμόν ὁ ἀναγνώστης, ὁποῦ πρό τοῦ τελείου γάμου σμίξῃ μέ τήν ἀῤῥαβωνιαστήν του. Ἐπιτίμιον, τό ὁποῖον δέν ἔπρεπε νά δώσῃ εἰς αὐτόν, ἂν ἔσμιγε μετά τήν τελείαν ἱερολογίαν τοῦ γάμου. Ἀλλά καί Θεοδόσιος ὁ Πατριάρχης εἶπεν, ὅτι ἡ μνηστεία δέν ἀρκεῖ ἀντί τοῦ τελείου γάμου (σελ. 232 τῆς Γιοῦρ. Γραικορωμ.). Καί τοῦτο δέ ἐντεῦθεν συνάγομεν, ὅτι ἱερολογία οὐ μόνον ἐπί ἀῤῥαβῶνος λέγεται, ἀλλά καί ἐπί τῆς τελείας τοῦ γάμου εὐλογήσεως, καθὼς πολλαχοῦ ὁ Βαλσαμών εἰς τάς πρός Μάρκον ἀποκρίσεις του, καί ἄλλοι πολλοί τοῦτο βεβαιοῦσιν.
