Περί τοῦ μηδένα τῶν εἴτε ἐπισκόπων, εἴτε πρεσβυτέρων, ἤ διακόνων, τῆς ἀχράντου μεταδιδόντα κοινωνίας, παρά τοῦ μετέχοντος εἰσπράττειν, τῆς τοιαύτης μεταλήψεως χάριν, ὀβολούς, ἤ εἶδος τό οἱονοῦν. Οὐδέ γάρ πεπραμένη ἡ χάρις, οὐδέ χρήμασι τόν ἁγιασμόν τοῦ Πνεύματος μεταδιδόαμεν, ἀλλά τοῖς ἀξίοις τοῦ δώρου ἀπανουργεύτως μεταδοτέον. Εἰ δέ φανείη τις τῶν ἐν κλήρῳ καταλεγομένων ἀπαιτῶν, ᾧ μεταδίδωσι τῆς ἀχράντου κοινωνίας, τό οἱονοῦν εἶδος, καθαιρείσθω, ὡς τῆς Σίμωνος ζηλωτής πλάνης καί κακουργίας.
Τούς μεταδιδόντας τῷ λαῷ τῶν θείων καί φρικτῶν μυστηρίων, κωλύει ὁ κανών ἀπαιτεῖν ἀπό τῶν μεταλαμβανόντων ὀβολούς, ἤ οἱονδήποτε εἶδος· ἡ γάρ χάρις, φησίν, οὐ πιπράσκεται, οὐδέ χρήμασιν ὁ ἁγιασμός μεταδίδοται, ἀλλά δῶρον τοῖς ἀξίοις διανέμεται. Ὁ δέ τι ἀπαιτῶν τούς καταλαμβάνοντας, κᾂν ἐλάχιστον εἴη, καθαιρεθήσεται, ὡς τῆς Σίμωνος ζηλωτής πλάνης καί κακουργίας· ἐκεῖνος γάρ ἐζήτει δοθῆναι αὐτῷ ἐπί χρήμασιν ὤνιον τήν χάριν τοῦ Πνεύματος. Καταλύσας πρό χρόνων ἱκανῶν εἰς χωρίον τι, Καλοτυχάδα ἐπιλεγόμενον, καί ἐν τῷ θέματι Χεῤῥονήσου διακείμενον, κατά τήν ἁγίαν Κυριώνυμον τοῦ Πάσχα τῆς τοῦ Χριστοῦ Ἀναστάσεως, εἶδον χωριτικά γύναια καί ἀνδράρια, μετά τήν ἑωθινήν θείαν ὑμνῳδίαν, τῷ ναῷ τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας συῤῥέοντα, μετά ὀρνιθείων ὠῶν ἐν ζύμῃ ἄρτου συνηνωμένων, καί μετά κρεῶν τεταριχευμένων, καί μετά ἄλλων τινῶν εἰδῶν βρωσίμων, ἤ καί πρός ἄλλο τι ἐπιτηδείων· καί ἠρώτησα, τίνος χάριν τοῦτο γίνεται; Καί ἤκουσα, ὡς ἕκαστος δεξιοῦται τόν ἱερέα τῶν μεταδιδόντα τῷ λαῷ τῶν θείων ἁγιασμάτων, ἐφ’ οἷς δύναται· ἄλλως γάρ οὐκ ἔξεστιν ἐντυχεῖν τινα τῷ ἱερεῖ, καί τῶν ἁγιασμάτων μεταλαβεῖν. Καί τότε μέν ἐμεμψάμην τό γινόμενον. Ἀρτίως δέ ἐντυχών τῷ παρόντι κανόνι, ηὐχαρίστησα αὐτῷ, ὡς κωλύοντι ἀπαιτεῖσθαι τούς μεταλαμβάνοντας τῶν ἁγιασμάτων, ὀβολούς, ἤ οἱονδήποτε εἶδος· ὅτι, φησίν, οὐ πιπράσκεται, οὐδέ χρήμασιν ὁ ἁγιασμός μεταδίδοται· ἀλλά δῶρον τοῖς ἀξίοις τά ἅγια δῶρα διανέμεται· διά γάρ τοῦτο, ὡς ἔοικε, καί ἁγία δωρεά κατά κοινολαΐτας λέγονται τά ἅγια. Τόν δέ παρά ταῦτα ποιοῦντα, καθαιρεῖσθαι ὁ κανών διορίζεται, ὡς τῆς κακίας καί τῆς πλάνης τοῦ Σίμωνος ζηλωτήν. Ὁ τῆς ἀχράντου μεταδιδούς κοινωνίας, καί ὀβολόν ἀπαιτῶν, ἤ ἕτερον εἶδος, καθαιρείσθω. Σαφής. Ὁ παρών Κανών διορίζει, ὅτι κᾀνένας Ἐπίσκοπος, ἤ Πρεσβύτερος, ἤ Διακονος1 νά μή ζητῇ χρεωστικῶς ἀπό ἐκείνους ὁποῦ μεταλαμβάνει τά θεῖα μυστήρια, παράδες, ἄλλο τι κᾀνένα εἶδος, κᾂν καί τό ἐλάχιστον εἴη, χάριν τῆς θείας μεταλήψεως. Διότι ἡ χάρις τῶν μυστηρίων δέν πωλεῖται, οὐδέ μέ τά ἄσπρα μεταδίδομεν τόν ἁγιασμόν τοῦ Θείου Πνεύματος. Ἀλλά ἀδωροδοκήτως, εἰς τούς ἀξίους ὄντας αὐτοῦ∙ διά τοῦτο γάρ καί δωρεά παρά τοῖς πολλοῖς ὀνομάζεται ἡ θεία Κοινωνία, διά τί χωρίς δῶρα μεταδίδοται κατά τόν Βαλσαμῶνα. Ὅποιος δέ τοῦτο ἤθελε κάμει, ἂς καθῄρεται, ὡς μιμητής γινόμενος τῆς πλάνης, καί αἱρέσεως τοῦ Σίμωνος Μάγου, ὅς τις ἐνόμισεν, ὅτι πωλεῖται μέ ἄσπρα ἡ χάρις τοῦ Παναγίου Πνεύματος.2 Ἀνάγνωθι καί τόν κθ΄ Ἀποστολικόν. 1Τόσον ἀπό τόν παρόντα κανόνα, ὅσον καί ἀπό τόν νη΄ τῆς ἰδίας ταύτης Συνόδου συνάγεται, ὅτι καί οἱ Διάκονοι ἐμετέδιδαν εἰς τούς λαϊκούς τά θεῖα μυστήρια. Ὅθεν ἀκολούθως μέ τούτους καί αἱ ἀποστολικαί Διαταγαί, βίβλ. η΄, κεφ. κη΄ λέγουσιν, ὅτι ἀφ’ οὗ λειτουργήσῃ ὁ Ἀρχιερεύς, ἤ ὁ Ἱερεύς, λαμβάνει ἀπό αὐτούς τά μυστήρια ὁ Διάκονος, καί τά μεταδίδει εἰς τόν λαόν. Ὄχι πῶς εἶναι ἱερεύς, ἀλλ’ ὡς διακονῶν εἰς τούς ἱερεῖς∙ τοῦτο δέ τό ἔργον τοῦ Διακόνου κυρίως μετέδιδεν ἐκ τοῦ ποτηρίου, κατά τάς ἰδίας Διαταγάς βιβλ. η΄, κεφ. ιγ΄ ὁ Διάκονος, φησί, κατεχέτω τό ποτήριον, καί ἐπιδιδούς λεγέτω «Αἷμα Χριστοῦ Ποτήριον ζωῆς». Τοῦτο αὐτό μαρτυρεῖ καί ὁ Κυπριανός λόγῳ ε΄ περί ἐκπεπτωκότων. Καί ὁ Ἀμβρόσιος Μεδιολάνων τόμ. α΄ περί τῶν καθηκόντων. Καί Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, ὁμιλ. πγ΄ εἰς τόν Ματθαῖον. Ὅρα τόν Ἀργέντην σελ. 306. Οἱ δέ μεταλαμβάνοντες ἐκ τοῦ ποτηρίου ἐσπόγγιζον τά στόματα αὐτῶν εἰς τό Ὀράριον τοῦ Διακόνου. Διά τήν ὁποίαν χρείαν καί ἐφόρει αὐτό, ὡς θέλομεν εἰπεῖ ἐν τῷ κβ΄ Λαοδικ. εἶπα κυρίως, διά τί ὁ ἅγιος Ἰουστῖνος, ἀπολογία β΄, λέγει, ὅτι οἱ Διάκονοι ἐκοινώνουν τούς ἄλλους, καί ἀπό τόν ἅγιον ἄρτον. Οἱ καλούμενοι παρ’ ἡμῖν Διάκονοι διδόασιν ἑκάστῳ τῶν παρόντων μεταλαβεῖν ἀπό τοῦ εὐχαριστηθέντος ἄρτου, καί οἴκου, καί ὕδατος, καί τοῖς οὐ παροῦσιν ἀποφέρουσι. Τοῦτο φαίνεται νά δηλοῖ καί ὁ β΄ τῆς ἐν Ἀγκύρᾳ.2Ἐκ τοῦ Κανόνος τούτου γίνεται φανερόν πῶς πρέπει νά καθῄρωνται ἀπαραιτήτως οἱ Πνευματικοί ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πορισμόν ἡγούμενοι τήν εὐσέβειαν, κατά τόν Παῦλον, καί χριστοκάπηλοι ὄντες, ζητοῦσι χρεωστικῶς ἀργύρια ἀπό τούς ἐξομολογουμένους αὐτοῖς χριστιανούς. Καί οὕτω δίδουσιν ἄδειαν εἰς αὐτούς, καί ἀναξίους ὄντας, νά κοινωνοῦν τά θεῖα μυστήρια. Ἀσέβεια μεγαλωτάτη, τήν ὁποίαν ἐλέγχει καί ἐλεεινολογεῖ εἰς ἕνα του λόγον ὁ σοφώτατατος, καί θεολογικώτατος Ἰωσήφ Βρυέννιος, λέγων, ὅτι αὕτη ἐστίν αἰτία, ὁποῦ αἰχμαλωτίσθη τό γένος τῶν ὀρθοδόξων ἡμῶν, καί παρεδόθη εἰς τάς χεῖρας τῶν ἀσεβῶν, καί ἀθέων Ἀγαρηνῶν. Τί μοι δίδεις καί νά σοί συγχωρήσω νά κοινωνήσῃς; καί τί ἄλλο εἶναι τοῦτο, πάρεξ ἐκεῖνο ὁποῦ εἶπε καί ὁ Ἰούδας εἰς τούς Ἰουδαίους, παραδίδωντας τόν Κύριον. Τί μοι θέλετε δοῦναι, κᾀγὼ ὑμῖν παραδώσω αὐτόν; Πανιερώτατοι ἅγιοι ἀρχιερεῖς, ἐπιμεληθῆτε δι’ ἀγάπην Θεοῦ, νά ἐξολοθρευθῇ ἀπό τάς ἐπαρχίας σας τοιοῦτο μέγα κακόν, τό ὁποῖον κάμνει νά πωλῆται καθ’ ἑκάστην, ὁ ἅπαξ ὑπέρ τοῦ γένους ἡμῶν πωληθείς γλυκύτατος Ἰησοῦς Χριστός.
