Ὁμοίως ἐπίσκοποι πέραν θαλάσσης μή ἀποδημείτωσαν, εἰ μή μετά ψηφίσματος τῆς πρώτης καθέδρας τοῦ ἰδίου ἑκάστης χώρας ἐπισκόπου, τοὐτέστιν, εἰμή ἀπ᾽ αὐτοῦ τοῦ πρωτεύοντος κατ᾽ ἐξαίρετον λάβῃ τήν, ἥτις λέγεται ἀπολυτική, τετυπωμένην, ἤτοι παράθεσιν.
Τούς ἐπισκόπους καί τούς προεστῶτας λογικοῦ ποιμνίου πάντας ἁπλῶς, καί αὐτό τό δίκαιον, καί οἱ κανόνες τῷ δικαίῳ ἑπόμενοι, ἀπαιτοῦσι προσμένειν ταῖς ἐκκλησίαις αὐτῶν, καί ποιμαίνειν, καί καταρτίζειν τούς ἐμπιστευομένους αὐτοῖς λαούς∙ διό καί ὁ κανὼν οὗτος, πέραν θαλάσσης, ἤγουν μακράν ὁδόν μή ἀποδημεῖν ἐπίσκοπον ἐκκελεύεται∙ εἰ δέ ποτε ἀνάγκη ἐπείγει τοῦτο γενέσθαι, μή ἄλλως ἀπιέναι αὐτόν, εἰμή μετά ψηφίσματος τοῦ τῆς πρώτης καθέδρας τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης ἐπισκόπου. Ψηφίσματος δ’ ἐμνήσθη, ἵνα δείξῃ, ὅτι, εἰ μή ὁ τῆς χώρας ἐκείνης πατριάρχης ἤ μητροπολίτης ἐξετάσει τήν αἰτίαν, δι’ ἣν ἀποδημῆσαι μέλλει ὁ ἐπίσκοπος, καί διαγνῷ ἀναγκαίαν εἶναι, καί δώσῃ αὐτῷ τήν λεγομένην ἀπολυτικήν ἐπιστολήν, οὐ δύναται κανονικῶς ἀποδημῆσαι∙ ψήφισμα δέ, ἡ διάγνωσις καί ἡ ἀπόφασις λέγεται. Κατ’ ἐξαίρετον δέ τοῦ πρωτεύοντός φησιν, ἐπεί ἐν ἑτέρῳ κανόνι εἴρηται, ὅτι καί τῶν ἐπισκόπων τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης δεῖ κομίζεσθαι τόν ἀποδημοῦντα ἐπιστολάς∙ διά τοῦτον οὖν τόν λόγον εἶπεν ἐπί τοῦ πρωτεύοντος τῆς ἐπαρχίας τό, κατ’ ἑξαίρετον, τοὐτέστι, καλόν μέν καί πάντων τῶν ἐπισκόπων τῆς χώρας ἔχειν ἐπιστολάς, κατ’ ἑξαίρετον δέ, ἀντί τοῦ, κυρίως δέ, τοῦ πρωτεύοντος ἔχειν ἀπολυτικήν τετυπωμένην, ἤτοι παράθεσιν, τυποῦσαν δηλονότι ἀναγκαίαν εἶναι τήν ἀποδημίαν αὐτοῦ∙ ἤ τετυπωμένην, ἀντί τοῦ, ἐνσεσημασμένην, ὑπογεγραμμένην∙ τό δέ, ἤτοι παράθεσιν, ἀντί τοῦ, παρατιθεῖσαν αὐτόν τοῖς πρός οὓς ἄπεισιν, ἤγουν γνωρίζουσαν, ἀξιοῦσαν περί αὐτοῦ, παριστῶσαν αὐτόν. Περί τοῦ πῶς ὀφείλουσιν ἀποδημεῖν οἱ ἐπίσκοποι ἐκ τῶν λαχουσῶν αὐτοῖς ἐκκλησιῶν, εἴρηται ἐν τῷ ιδ΄, ιε΄ καί λγ΄ ἀποστολικῷ κανόνι, ἐν ζ΄, η΄ καί ια΄ τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ, ἐν μα΄ καί μβ΄ τῆς ἐν Λαοδικείᾳ, ἐν ιγ΄ τῆς ἐν Χαλκηδόνι, ἐν ε΄, ιστ΄ καί ιζ΄ τῆς ἐν Σαρδικῇ, καί ἀρκοῦσι τά ἐν ἐκείνοις γραφέντα. Ἀκούων δέ τοῦ κανόνος λέγοντος, μετά ψηφίσματος, ἤτοι διαγνώσεως τοῦ πρώτου, δηλονότι τοῦ μητροπολίτου, ὀφείλειν ἀποδημεῖν τόν ἐπίσκοπον, μή εἴπῃς ἀρκεῖν τήν διάγνωσιν τούτου καί μόνην, ἀλλ’ ἀναγκαίαν μέν εἶναι τήν γνώμην εἰς τοῦτο καί πάσης τῆς κατ’ αὐτόν συνόδου, κατά τόν ια΄ κανόνα τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ συνόδου∙ διά γάρ τοῦτο πρόσκειται τῷ κανόνι, τό ἀναγκαίαν μέν εἶναι καί τήν τῶν λοιπῶν ἐπισκόπων ψῆφον, κατ’ ἐξαίρετον δέ τοῦ πρωτεύοντος. Τετυπωμένη δέ ἐκλήθη ἡ ἀπολυτική ἐπιστολή, ἤ ὡς ὑποτυποῦσα τήν ἀναγκαίαν αἰτίαν τῆς ἀποδημίας τοῦ ἐπισκόπου, ἤ ὡς ὀφείλουσα ἔχειν σημασίαν καί ὑπογραφήν τοῦ πρωτεύοντος τῆς συνόδου∙ ἡ αὐτή δέ ὠνομάσθη καί παράθεσις, ὡς παρατιθεῖσα τόν ἀποδημήσαντα ἐπίσκοπον τοῖς πρός οὓς ἄπεισιν, ἤγουν γνωρίζουσα τά κατά τοῦτον καί παριστῶσα. Ἐπίσκοπος οὐκ ἀποδημήσει πέραν θαλάσσης, εἰ μή τοῦ πρωτεύοντος τῆς χώρας ἀπολυτικήν λάβῃ παράθεσιν. Οὔτε ἐπίσκοπος, οὔτε κληρικός, μακράν ἀποδημεῖν ὀφείλει, ἄνευ γνώμης καί γραμμάτων τοῦ πρωτεύοντος ἐν αὐτῇ∙ καθὼς καί τῇ ἐν Σαρδικῇ συνόδῳ καί τῇ ἐν Λαοδικείᾳ δοκεῖ. *Στο Πηδάλιο, ο 23ος κανόνας αντιστοιχεί στον 31ο κανόνα (αρίθμηση Πηδαλίου). Ερμηνεία. Προστάζει ὁ παρών Κανών νά μήν ἀποδημοῦν οἱ τῆς Ἀφρικῆς Ἐπίσκοποι πέραν θαλάσσης, ἤτοι εἰς τήν Ἰταλίαν, μήτε ἄλλος τινάς Ἐπίσκοπος νά ἀναχωρῇ ἀπό τήν Ἐπαρχίαν του εἰς μακρυνόν τόπον. Πρέπει γάρ οὗτοι μᾶλλον νά προσμένουσιν εἰς τάς ἐκκλησίας των, καί νά ποιμαίνωσι καθημερινῶς τούς ἐμπιστευθέντας εἰς αὐτούς λαούς. Τότε δέ μόνον νά ἀναχωροῦν, ὅταν ἔχουν μέν καί ἀπό τούς ἄλλους Ἐπισκόπους γράμματα, κυρίως δέ καί ἑξαιρέτως λάβουν παρά τοῦ πρωτεύοντος αὐτῶν Μητροπολίτου, ἤ Πατριάρχου, τήν ἀπολυτικήν καλουμένην ἐπιστολήν, τυποῦσαν καί φανερώνουσαν, ὅτι εἶναι ἀναγκαία καί ἀπόλυτος, ἤτοι ἀνεμπόδιστος, ἤ ἀναχώρησις αὐτῶν∙ ἤ τετυπωμένην ἀντί τοῦ ὑπογεγραμμένην, καί παρατιθεῖσαν, καί συνιστῶσαν αὐτούς πρός ἐκείνους, πρός τούς ὁποίους ἀπέρχονται. Ὅρα καί τήν ἑρμηνείαν καί ὑποσημείωσιν τοῦ ιβ΄ Ἀποστολικοῦ.
