Ἀνήρ γυναικί συνοικῶν, ἐπειδάν μή ἀρκεσθείς τῷ γάμῳ, εἰς πορνείαν ἐκπέσῃ, πόρνον κρίνομεν τόν τοιοῦτον καί πλεῖον αὐτόν παρατείνομεν ἐν τοῖς ἐπιτιμίοις. Οὐ μέντοι ἔχομεν κανόνα τῷ τῆς μοιχείας αυτόν ὑπαγαγεῖν ἐγκλήματι, ἐάν εἰς ἐλευθέραν γάμου ἡ ἁμαρτία γένηται, διότι ἡ μοιχαλίς μέν μιαινομένη, φησί, μιανθήσεται, καί οὐκ ἀναστρέψει πρός τόν ἄνδρα αὐτῆς καί ὁ κατέχων μοιχαλίδα, ἄφρων καί ἀσεβής. Ὁ μέντοι πορνεύσας, οὐκ ἀποκλεισθήσεται τῆς πρός τήν γυναῖκα αὐτοῦ συνοικήσεως. Ὥστε ἡ μέν γυνή, ἀπό πορνείας ἐπανιόντα τόν ἄνδρα αὐτῆς, παραδέξεται, ὁ δέ ανήρ τήν μιανθεῖσαν τῶν οἴκων ἑαυτοῦ ἀποπέμψει. Τούτων δέ ὁ λόγος οὐ ῥᾴδιος, ἡ δέ συνήθεια οὕτω κεκράτηκεν.
Ἀνήρ φησίν, ἔχων γυναῖκα, ἐάν εἰς ἑτέραν ἁμάρτῃ μή ἄνδρα ἔχουσαν, πόρνος ἐστίν, ἀλλ᾽ οὐ μοιχός∙ ἐπί πλέον δέ αὐτῷ τό ἐπιτίμιον παρατείνεται, ἤγουν βαρύτερον ἐπιτιμᾶται, παρά τόν μή συζῶντα γυναικί καί πορνεύσαντα∙ τῷ μέν γάρ, συγγνώμη τις δίδοται διά τήν ἀνάγκην τῆς φύσεως∙ ὁ δέ γυναῖκα ἔχων, τῆς συγγνώμης ταύτης ἐστέρηται, τῆς φυσικῆς ἀνάγκης παραμυθίαν ἔχων τήν νόμιμον γαμετήν, ἁμαρτάνων δέ δι’ ἀκολασίαν καί ἀσέλγειαν∙ διό καί μᾶλλον ἐπιτιμᾶται, καί ἐπί πλείονα χρόνον∙ ἀλλ᾽ ὅμως ἡ γυνή αὐτοῦ τόν τοιοῦτον οὐ παραιτήσεται. Ἡ δέ ἄνδρα ἔχουσα γυνή, καί μιγεῖσα ἑτέρῳ, μοιχαλίς ἐστι, καί ὁ ἀνήρ αὐτῆς ἐξωθήσει αὐτήν, καί οὐκ ἀναγκασθήσεται προσλαβέσθαι ἔτι αὐτήν, εἰ μή βούλεται∙ οὕτω γάρ, φησί, κεκράτηκεν ἡ συνήθεια κρίνεσθαι ταῦτα∙ ὁ δέ λόγος καί ἡ αἰτία, δι᾿ ἥν οὕτω νενόμισται γίνεσθαι, οὐκ εὔκολός ἐστι, φησί, νοηθῆναι. Περί πορνείας καί μοιχείας, ἀνάγνωθι τό ε΄ κεφ, τοῦ ιγ΄ τίτλου τοῦ παρόντος συντάγματος, καί τούς ἐν αὐτῷ κανόνας καί νόμους. Ἐνταῦθα δέ ὁ ἅγιος, τόν μέν ἔχοντα γυναῖκα, καί μεθ᾽ ἑτέρας ἐλευθέρας γυναικός ἀσελγήσαντα, πόρνον εἶναι λέγει, οὐ μοιχόν∙ τήν δέ ὕπανδρον γυναῖκα, μετά οἱουδήτινος ἑτέρου ἀνδρός μιγεῖσαν, μοιχαλίδα ἀποκαλεῖ∙ προστιθέμενος, ὡς ταύτην μέν ἄκων οὐκ ἀναγκασθήσεται ὁ ἀνήρ ὑποδέξασθαι εἰς τόν οἶκον αὐτοῦ, ἀλλ᾽ ἀπεντεῦθεν διαζευχθήσεται αὐτῆς∙ τόν δέ ἄνδρα τόν πορνεύσαντα, ἀπό τῆς νομίμου γυναικός ἡ πορνεία οὐ διαζεύγνυσι∙ δ’ ἥν δέ αἰτίαν οὕτω ταῦτα νενομοθέτηται, οὐκ εὔκολόν ἐστι, φησί, νοηθῆναι. Σημείωσαι δέ ἀπό τοῦ παρόντος κανόνος, ὅτι οὐκ ἔστι μονοειδής ἡ πορνεία, οὐδέ τοῖς αὐτοῖς ἐπιτιμίοις θεραπεύεται∙ πλέον γάρ λέγει ὀφείλειν ἐπιτιμᾶσθαι τόν ἔχοντα νόμιμον γυναῖκα καί πορνεύσαντα, παρά τόν μή ἔχοντα γυναῖκα καί πορνεύσαντα∙ τό δέ πλέον τοῦ ἐπιτιμίου εἰς τήν διάκρισιν τοῦ ψυχικοῦ ἰατροῦ ἀνετέθη. Ἄνδρα πεπορνευκότα ἡ ἰδία παραλήψεται∙ μιανθεῖσαν δέ γυναῖκα ὁ ἀνήρ ἀποπέμπεται∙ πόρνος γάρ οὐ μοιχός ἐστιν, ὁ εἰς ἐλευθέραν ἐκπεσὼν ὑπογύναιος. Οὐχ ὡς μοιχός ὁ ἀνήρ κριθήσεται ὁ συνοικῶν γυναικί, καί πρός ἑτέραν ἐλευθέραν γάμου ἁμαρτήσας, ἀλλ’ ὡς πόρνος∙ καί διά τοῦτο οὐδέ τοῖς μοιχείας ἐπιτιμίοις ὑποβληθήσεται∙ πλέον δέ πόρνου ἐπιτιμηθήσεται. Τοῦτο δέ διά τήν κρατήσασαν συνήθειαν τήν μέν γάρ γυναῖκα, ἑτέρῳ ἀνδρί μιανθεῖσαν, παρά τοῦ ἰδίου ἀνδρός αὐτῆς προστάττει αποδιώκεσθαι∙ τόν δέ ἄνδρα πορνεύοντα, ὑπό τῆς ἰδίας γυναικός κελεύει μή ἀπολύεσθω, ἀλλά παραδέχεσθαι αὐτόν. Ἐάν ὁ ὑπανδρευμένος ἄνδρας ἁμαρτήση εἰς ἄλλην γυναῖκα ἀνύπανδρον, πόρνος μέν οὗτος λογίζεται. Κανόνα δέ οὐδένα ἔχομεν εἰς τό νά καταδικάζῃ αὐτόν ὡς μοιχόν. Περισσότερον ὅμως καί βαρύτερα κανονίζεται ἀπό ἕνα ἀνύπανδρον, ὁποῦ πορνεύσει, κατά τόν κανόνα τοῦτον. Ἐπειδή, εἰς ἐκεῖνον μέν συγκατάβασις γίνεται διά τήν ἀνάγκην τῆς φυσικῆς ἐπιθυμίας, τήν ὁποίαν δέν ἔχει πῶς νά παραμυθήσῃ. Ὁ δέ ὕπανδρος, ἐστερημένος εἶναι τῆς συγκαταβάσεως ταύτης, διά τί ἔχει παρηγορίαν τῆς ἐπιθυμίας τήν νόμιμόν του γυναῖκα. Πλήν, ἐάν καί βαρύτερα ὁ τοιοῦτος κανονίζεται. Ὅμως ἡ γυναῖκά του δέν ἠμπορεῖ νά τόν χωρίσῃ διά τήν πορνείαν ταύτην. Ὁ δέ ἄνδρας χωρίζει τήν γυναῖκά του, ἐάν μέ ἄλλον πορνεύσῃ. Τοιαύτη μέν ἐπεκράτησεν εἰς τήν ἐκκλησίαν ἀπό τούς Ῥωμαίους συνήθεια∙ ἡ δέ αἰτία, διά τήν ὁποίαν τοῦτο γίνεται, δέν εἶναι εὐκολοκατάληπτος. Ὅρα τήν ὑποσημ. τοῦ μη΄ Ἀποστολικοῦ, ἀλλά κατά πᾶσαν ἀνάγκην ὅρα αὐτήν.
