Ἡ φθείρασα κατ᾿ ἐπιτήδευσιν, φόνου δίκην ὑπέχει∙ ἀκριβολογίᾳ δέ ἐκμεμορφωμένου καί ἀνέξεικονίστου παρ᾿ ἡμῖν οὐκ ἔστιν. Ἐνταῦθα γάρ ἐκδικεῖται οὐ μόνον τό γεννηθησόμενον, ἀλλά καί αὐτή ἡ ἑαυτῇ ἐπιβουλεύσασα, διότι ὡς ἐπί τό πολύ ἐναποθνήσκουσι ταῖς τοιαύταις ἐπιχειρήσεσιν αἱ γυναῖκες. Πρόσεστι δέ τούτῳ καί ἡ φθορά τοῦ ἐμβρύου, ἕτερος φόνος κατά γε τήν ἐπίνοιαν τῶν ταῦτα τολμώντων. Δεῖ μέντοι μή μέχρι τῆς ἐξόδου παρατείνειν αὐτῶν τήν ἐξομολόγησιν, ἀλλά δέχεσθαι μέν μετά τό μέτρον τῶν δέκα ἐτῶν, ὁρίζειν δέ μή χρόνῳ, ἀλλά τρόπῳ τῆς μετανοίας τήν θεραπείαν.
Λάθρᾳ γυναῖκές τινες ἀνδράσι συμφθειρόμεναι συλλαμβάνουσι∙ φόβῳ δέ γονέων ἴσως, ἤ δεσποτῶν, ἤ ἑτέρων τινῶν, ἐπιτηδεύουσι τῶν ἐμβρύων ἀποβολήν φαρμάκων τινῶν πόσεσιν, ἤ καί τρόποις ἑτέροις, καί φθείρουσι τά κυόμενα∙ τάς οὖν τοῦτο ποιοῦσας, ὡς φόνον τολμησάσας, ἐπιτιμᾶσθαι ὁρίζει. Ἐπεί δέ τά ἀποβαλλόμενα, τά μέν ἔτι ἀμόρφωτά εἰσι, τά δέ μεμορφωμένα, καί τούς χαρακτῆρας ἤδη σώζοντα τῆς ἀνθρωπίνης μορφῆς, (τό γάρ σπέρμα τῇ μήτρᾳ καταβαλλόμενον, πρότερον μέν ἐξαιματοῦται, εἶτα εἰς σάρκα πήγνυται ἀμόρφωτον, εἶτα ἐξεικονίζεται καί διατυποῦται εἰς μέλη καί μόρια) οὐκ ἀκριβολογούμεθα, φησίν, εἴτε ἀμόρφωτον ἀπεβλήθη τό ἔμβρυον, εἴτε διατετυπωμένον∙ οὐ γάρ ἡ φθορἀ ἐκείνου μόνου ἐκδικεῖται, ἀλλά καί ἡ κατά τῆς ἐν γαστρί ἐχούσης ἐπιβουλή∙ ὡς ἐπί τό πολύ γάρ, φησί, συναπόλλυνται καί αἱ γυναῖκες τοῖς ἐμβρύοις, ἐναποθνήσκουσαι τῇ τούτων ἀποβολῇ. Διό τε, γοῦν τήν ἐπιβουλήν ἑαυτῆς, διά τε τήν τοῦ ἐμβρύου φθοράν, τῷ τοῦ φονέως ἐπιτιμίῳ καταδικάζεται∙ οὐ μέχρι δέ τῆς ἐξόδου ἔσται ὑπό τό ἐπιτίμιον, ἀλλ᾽ ἐν ἔτεσι δέκα. Οὐ χρή δέ χρόνῳ περιγράφειν τήν μετάνοιαν, ἀλλά τρόπῳ∙ ὥστε, εἰ μέν καταφρονητικῶς διάκειται πρός τήν μετάνοιαν ἡ ἁμαρτήσασα, οὐ μόνον ἡ δεκαετία περαιωθήσεται, ἀλλά καί ἐπιταθήσεται∙ εἰ δέ σπουδαίως τήν ἁμαρτίαν διορθοῦται, καί ἡ δεκαετία κολοβωθήσεται∙ τό πᾶν δέ τῇ τοῦ οἰκονομοῦντος αὐτήν ἀνατίθησι κρίσει. Ἐν τῷ τέλει δέ τοῦ ὀγδόου κανόνος, καί τάς διδοῦσας τά ἀμβλωθρίδια φάρμακα τῷ τοῦ φόνου ἐπιτιμίῳ ὑπάγει. Ἀκουσίου δέ φόνου ἐνταῦθα χρόνους ὁρίζει τῷ κατά τῶν τοιούτων γυναικῶν ἐπιτιμίῳ∙ ἐν γάρ τῷ νζ΄ κανόνι, οὕτω φησίν∙ Ὁ ἀκουσίως φονεύσας, ἐν δέκα ἔτεσιν ἀκοινώνητος ἔσται τῶν ἁγιασμάτων. Ἀκριβολογία δέ ἐκμεμορφωμένου καί ἀνεξεικονίστου παρ᾽ ἡμῖν οὐκ ἔστιν, ἔφη ὁ ἅγιος, διότι εἴρηται ἐν τῇ βίβλῳ τῆς Ἐξόδου ταῦτα∙ Ἐάν μάχωνται δύο ἄνδρες, καί πατάξωσι γυναῖκα ἐν γαστρί ἔχουσαν, καί ἐξέλθῃ τό παιδίον μή ἐξεικονισμένον, ἐπιζήμιον ζημωθήσεται, καθόσον ἂν ἐπιβάλλῃ ὁ ἀνήρ τῆς γυναικός; ἐάν δέ ἐξεικονισμένον ᾖ, δώσει ψυχήν ἀντί ψυχῆς. Ὅτι γοῦν ὁ παλαιός νόμος, ὅτε μέν μή ἐξεικονισμἑνον ἤμβλωτο ἔμβρυον, εἰς χρήματα ἐζημίου, ὅτε δέ ἦν ἐξεικονισμένον, εἰς ψυχήν κατεδίκαζε θνήσκειν τόν τήν γυναίκα πατάξαντα, τούτου τοῦ νόμου μνησθείς ὁ ἅγιος ἔφη, ὅτι ἡμεῖς οὐ διαφορἁν ἔχομεν, εἴτε ἐκμεμορφωμένα εἰσί τά ἀποβαλλόμενα, εἴτε ἀμόρφωτα∙ οὐ γάρ χρήματα ζημιοῦμεν, ἀλλά φόνου κρίνομεν τήν τοῦτο ποιήσασαν, διά τε τήν τοῦ ἐμβρύου φθοράν, καί διά τήν τοῦτο ἀποβάλλουσαν, ἐπεί συμβαίνει πολλάκις τῷ ἐμβρύῳ συνδιαφθείρεσθαι καί αὐτήν. Περί τῶν πορνευουσῶν, καί ἀναιρουσῶν τά κατ᾽ αὐτάς ἔμβρυα διά φαρμάκων ἤ ἄλλως πως, εἴρηται ἐν τῷ δεκάτῳ κεφαλαίῳ τοῦ ιγ΄ τίτλου τοῦ παρόντος συντάγματος, καί ἐν τῷ κα΄ κανόνι τῆς ἐν Ἀγκύρᾳ συνόδου. Ὁ δέ παρὼν κανὼν διοριζόμενος τάς τοιοῦτόν τι ποιοῦσας, τοῖς τῶν φονέων ἐπιτιμίοις καθυποβάλλεσθαι, προστίθησι μή εἷναι διαφοράν τοῦ ἀμβλώματος∙ κᾂν γάρ ἀμόρφωτόν ἐστι τό ἀμβλωθέν, κᾂν μεμορφωμένον, καί χαρακτῆρα ἔχον ἀνθρώπου, ὁ αὐτός λόγος ἐστί. Τοῦτο δέ ἐῤῥέθη διά τούς λέγοντας, ὡς, ἐπεί το σπέρμα τῇ μήτρᾳ καταβαλλόμενον, οὐκ ἀπεντεῦθεν εἰδοποιεῖται εἰς ἄνθρωπον, ἀλλά πρότερον μέν ἐξαιματοῦται, εἶτα εἰς σάρκα πήγνυται ἀνθρωπίνην, εἶτα ἐξεικονίζεται καί διατυποῦται εἰς μέλη καί μόρια, οὐ γίνεται φόνος ὅταν ἀμβλωθῇ τό ἔμβρυον τό μήπω εἰδοποιηθέν∙ ἔτι προστίθησιν ὁ ἄγιος, ὡς οὐ μόνον διά τήν τοῦ ἐμβρύου φθοράν ἡ τοῦ φόνου ἐκδίκησις γίνεται, ἀλλά καί διά τήν ἐπιβουλήν τῆς κυοφορουμένης∙ ὡς ἐπί τό πολύ γάρ συναπόλλυνται καί αἱ μητέρες διά τήν ἀποβολήν. Τό δέ ἐπιτίμιον, φησί μή παρεκτείνεσθαι μέχρι τέλους ζωῆς αὐτῆς τῆς τόν φόνον ἁμαρτούσης, ἀλλά ἐν δέκα ἔτεσι∙ καί ὁ τοιοῦτος δέ χρόνος, κᾂν κεκανόνισται, ἀλλά χρή τήν θεραπείαν μή χρόνῳ ἀλλά τρόπῳ περιγράφεσθαι∙ ἤγουν, εἰ μέν καταφρονητικῶς διάκειται πρός τήν μετάνοιαν ἡ ἁμαρτοῦσα, οὐ μόνον ἡ δεκαετία περαιωθήσεται, ἀλλά καί ἐπιταθήσεται∙ εἰ δέ σπουδαίως, καί ἡ δεκαετία κολοβωθήσεται∙ καί ταῦτα μέν ὁ παρὼν κανών. Σύ δέ ἀνάγνωθι καί τόν Ϟα΄ κανόνι τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου, καί τά ἐν αὐτῷ∙ καί τό τέλος τοῦ η΄ κανόνος τῆς παρούσης ἐπιστολῆς, καί μάθῃς, ὡς οὐ μόνον ἡ φθείρασα τό ἔμβρυον ὑπόκειται τῷ κανονικῷ τοῦ φονέως ἐπιτιμίῳ, ἀλλά καί ἡ διδοῦσα ἐμβρυοκτόνα δηλητήρια, καί ἡ ἔχουσα, καί ἡ λαβοῦσα, κᾂν μή φονεύσῃ τό ἔμβρυον. Τοῦ δέ παρόντος κανόνος διά ἐπιτιμίου δεκαετίας κολάζοντος τήν τοιαύτην γυναῖκα, ἀκολούθως τῷ κα΄ κανόνι τῆς ἐν Ἀγκύρᾳ συνόδου, καί τοῦ νζ΄ κανόνος τοῦ ἁγίου Βασιλείου, λέγοντος οὕτω ῥητῶς, Ὁ ἀκουσίως φονεύσας, ἐν δέκα ἔτεσιν ἀκοινώνητος ἔσται τῶν ἁγιασμάτων, λέγουσί τινες, ἀκούσιον φόνον ἁμαρτάνειν τήν φθείρασαν κατ’ ἐπιτήδευσιν τό παρά ταύτης ἐγκυμονούμενον∙ ἐμοί δέ δοκεῖ͵ ἑκούσιον μέν καί ταύτην φόνον πλημμελεῖν, καθὼς τοῦτο παρίσταται ἀπό τοῦ τέλους τοῦ η΄ κανόνος, καί εἰς τόπον μᾶλλον αὐτοφονευτοῦ καί αὐτήν καθίστασθαι, ἐάν ἐκ τοῦ τοιούτου τρόπου τελευτήσῃ∙ μή ὑποκεῖσθαι δέ φόνου ἑκουσίου ἐπιτιμίῳ, διά τό μή εἶναι ἐν φύσει τό κυοφορούμενον, καί διά τό μή ἐκ διαθέσεως κακῆς μελετηθῆναι τόν φόνον, ἀλλά καί διά φόβον οὐκ ἀγενῆ, γονέως τυχόν, ἤ δεσπότου, ἤ ἄλλου τινός κίνδυνον ἀπειλοῦντος. Ὅτι δέ διαφορά ἐστι τοῦ κυοφορουμένου, καί τοῦ εἰς φῶς ἐξελθόντος βρέφους, δῆλόν ἐστιν ἀπό τῆς βίβλου τῆς Ἐξόδου. Φησί γάρ ἡ τοιαύτη Μωσαϊκή βίβλος∙ Ἐάν μάχωνται δύο ἄνδρες, καί πατάξωσι γυναῖκα ἐν γαστρί ἔχουσαν, καί ἐξέλθῃ τό παιδίον μή ἐξεικονισμένον, ἐπιζήμιον ζημιωθήσεται, καθότι ἂν ἐπιβάλλῃ ὁ ἀνήρ τῆς γυναικός∙ ἐάν δέ ἐξεικονισμένον ᾖ, δώσει ψυχήν ἀντί ψυχῆς∙ καί ἀπό τοῦ λγ΄ κανόνος, καί τοῦ νβ΄ φασί γάρ, τήν ἀμελήσασαν τοῦ κυήματος, ὡς ἐπί φόνῳ κρίνεσθαι∙ ἀλλά μήν ἡ κατά ἀμέλειαν ἀποβαλλομένη τό ἔμβρυον, ὡς φονεύτρια οὐ λογισθήσεται∙ λοιπόν καλῶς ἡ φθείρασα τό ἔμβρυον αὐτῆς, οὐχ ὑπόκειται ἐπιτιμίοις φονέων ἑκουσίων. Κατ᾽ ἐπιτήδευσιν φθείρασα, ὅτε ἂν φθείροι, φονεύτρια. Ἡ ἐγκυμονοῦσα ὁπόταν ἂν δέξηται φάρμακον, ἐπί τῷ ἀνελεῖν τό ἐγκυμονούμενον, φονεύτρια ἐστί. Καί οὐκ ἀκριβολογοῦμεν, εἴ γε ἀνεξεικόνιστον ἦν τό ἔμβρυον, ἤ καί μεμορφωμένον∙ διότι ὡς ἐπί τό πολύ συναποθνήσκουσι τῷ ἐμβρύῳ καί αἱ γυναῖκες∙ καί ὅσον κατά τήν ἐπίνοιαν αὐτῶν δύο γίνονται φόνοι, εἷς μέν, ὁ τῆς τικτούσης, ἕτερος δέ, ὁ τοῦ ἐμβρύου. Ἐπί δέκα γοῦν ἔτεσιν αἱ τοιαῦται ἐπιτιμῶνται, δύο μέν ἔτη προσκλαίουσαι, τρία δέ ἔτη ἀκροωμένοις διατελοῦσαι, ἐν τέσσαρσιν ὑποπίπτουσαι, καί ἐν ἐνιαυτῷ συνιστάμεναι τοῖς πιστοῖς∙ καί οὕτω μετά τόν δεκαετῆ χρόνον τῶν θείων ἁγια- σμάτων μεθέξουσιν. Διορίζει ὁ παρών κανών, ὅτι ἐκείνη ἡ γυναῖκα ὁποῦ θανατώσει ἐπίτηδες τό παιδίον, ὁποῦ εἶναι ἐγγαστρωμένη, μέ βότανα καί φαρμακερά ποτά, ἤ μέ ὑπέρ δύναμίν της βάρη, ἤ καί μέ ἄλλους τρόπους, φονεύτρια εἶναι. Διαφορά δέ κοντά εἰς ἡμᾶς δέν εἶναι, καθὼς ἦτον κοντά εἰς τούς Ἰουδαίους. Ἄν, θετέον, τό παιδίον, ὁποῦ ἀποθαμμένον ἀποβαλθῇ ᾖναι ἀκόμη ἀμόρφωτον, ὡσάν ἕνα κομμάτι κρέας, ἤ μεμορφωμένον, ἔχον τούς χαρακτῆρας, καί τά μέλη ὅλα ἀκέραια τοῦ ἀνθρώπου.1 Ἐπειδή μέ τόν τρόπον τοῦτον τῆς φθορᾶς, δέν ἀποθνῄσκει μόνον τό ἐν τῇ κοιλίᾳ ἔμβρυον, ἀλλά ταῖς περισσοτέραις φοραῖς καί αὐτή ἡ τοῦτο ἐγγαστρωμένη γυναῖκα συναποθνήσκει ὁμοῦ μέ τό ἔμβρυον. Ὥστε, καί διά τούς δύω φόνους αὐτούς, ὡς φονεῖς ἐπιτιμῶνται οἱ τοῦτο ποιοῦντες, εἴτε ἄνδρες εἶναι, εἴτε γυναῖκες. Δέν ἐπιτιμῶνται ὅμως νά ἀπέχουσι τῶν μυστηρίων εἰς ὅλην των τήν ζωήν, ἀλλά διά φιλανθρωπίαν, εἰς δέκα χρόνους μόνον, κατά τό ἐπιτίμιον δηλ. τῶν μή θεληματικῶς φονευσάντων (κατά τόν νζ΄ τοῦ αὐτοῦ Βασιλείου), πλήν δέν πρέπει νά περιγράφηται ἡ μετάνοια τῶν τοιούτων εἰς τούς χρόνους, ἀλλά εἰς τόν τρόπον τῆς μετανοίας των. Ὥστε, ἂν αὐτοί θερμότερον μετανοοῦν, ὀλιγοστεύουν οἱ δέκα χρόνοι τοῦ ἐπιτιμίου ἀπό τόν Πνευματικόν, ἂν δέ ἀμελέστερον, αὐξάνουσι περισσότερον. Ὅρα καί τόν ξστ΄ Ἀποστολικόν, τόν Ϟα΄ τῆς στ΄. Ἀνάγνωθι καί τόν ιβ΄ τῆς α΄. 1Ἐν γάρ τῷ κα΄ τῆς Ἐξόδου 22 γέγραπται, ὅτι ἂν τύχῃ νά κτυπήσῃ τινάς τήν ἐγγαστρωμένην γυναῖκα, καί ἀποβάλῃ τό ἔμβρυον, ἐάν μέν εὔγη αὐτό ἀμόρφωτον, καί ἀτελές, νά πληρώνῃ τόσα ἄσπρα, ὅσα ἤθελε ζητήσει ὁ ἄνδρας τῆς γυναικός, ὡσάν ὁποῦ ἀκόμη δέν εἶναι τέλειος ἄνθρωπος. Μέ τό νά μήν ἔχῃ λογικήν ψυχήν, κατά τόν Θεοδώρητον, καί Διόδωρον. Ἐάν δέ ᾖναι μεμορφωμένον, καί τέλειον, νά θανατώνεται ὁ θανατώσας αὐτό ὡς φονεύς τελείου ἀνθρώπου ὑπάρχων, ἔχοντος τό τε σῶμα τέλειον, καί ψυχήν λογικήν. Ὁ δέ μέγας Βασίλειος λέγει, ὅτι ἡ παρατήρησις αὕτη δέν θεωρεῖται τώρα εἰς ἡμᾶς, καθ’ ὅτι καί ὁ τό ἀτελές, καί ἀμόρφωτον ἔμβρυον θανατώσας, φονεύς ἐστιν. Ἐπειδή τοῦτο, ἂν καί τότε δέν ἦτον τέλειος ἄνθρωπος, ἔμελλεν ὅμως ἀναγκαίως κατά τήν ἀπαραίτητον ἀκολουθίαν τῶν νόμων τῆς φύσεως, νά τελειωθῇ.
