Ἐρώτησις. Ἐάν δαιμονιζόμενος κατηχούμενος ᾖ καί θελήσῃ οὗτος ἤ οἱ ἴδιοι αὐτοῦ, ἵνα λάβῃ τό ἅγιον βάπτισμα, εἰ ὀφείλει λαβεῖν ἤ οὔ, καί μάλιστα ἐάν περί τόν θάνατον ἐστίν;
Ἀπόκρισις. Ἐάν ὁ δαιμονιζόμενος μή καθαρισθῇ ἀπό τοῦ ἀκαθάρτου πνεύματος, οὐ δύναται λαβεῖν τό ἅγιον βάπτισμα· περί δέ τήν ἔξοδον βαπτίζεται.
Ὁ δαιμονιζόμενος, δαίμονος εἷναι δοκεῖ οἰκητήριον∙ κρίνεται τοίνυν,ὡς, εἰ μή ἄξιον ἑαυτοῦ τόν ἄνθρωπον εὗρε τό ἀκάθαρτον πνεῦμα κατοικητήριον, οὐκ ἄν ἐνῴκησεν αὐτῷ∙ ὁ δέ βαπτιζόμενος, διά τοῦ βαπτίσματος τήν χάριν τοῦ ἁγίου Πνεύματος δέχεται ἐνοικοῦσαν αὐτῷ. Πῶς οὖν ἐνταὐτῷ δυνατόν ἐστι τόν αὐτόν δύο ἐναντίων δεκτικόν γενέσθαι; Διά τοῦτο τόν κατηχούμενον καί μή ἀπαλλαγέντα τοῦ ἐνοχλοῦντος αὐτῷ δαίμονος, οὐκ ἔκρινεν ὁ Πατήρ τοῦ θείου βαπτίσματος ἄξιον. Εἰ δέ τελευτᾷ, φησί, βαπτισθήσεται, ἵνα μή ἀμέτοχος τῆς χάριτος τοῦ βαπτίσματος τοῦ βίου ἐξελθών, τοιούτου στερηθῇ ἐφοδίου, καί ἀσήμαντος ἀπέλθῃ. Ὁ δαιμονῶν, εἰ μή καθαρθῇ, οὐ βαπτίζεται, εἰ μή ἐξοδεύοι. Ἀγκαλά καί κάθε ἀβάπτιστος κατηχούμενος ἀκάθαρτος εἶναι, διά τί ἔχει εἰς τόν ἑαυτόν του τήν ἀκαθαρσίαν τῆς προπατορικῆς ἁμαρτίας; καί πνεῦμα ἔχει πονηρόν, ὁποῦ ἐμφωλεύει μέσα εἰς τήν καρδίαν του, καί κρυπτῶς εἰς τό βάθος τῆς ψυχῆς του ἐνεργεῖ, κινοῦν αὐτόν εἰς ἁμαρτίας,1 κατ’ ἐξοχῆς ὅμως τρόπον ἀκάθαρτος λογίζεται ἐκεῖνος ὁ ἀβάπτιστος κατηχούμενος, ὁποῦ καί φανερῶς ἐνεργεῖται ἀπό δαιμόνιον. Φαίνεται γάρ, ὅτι διά προαιρετικάς ἁμαρτίας του, ἔδωκε χώραν εἰς τόν δαίμονα, νά τόν ἐνεργῇ ἔτζι φανερῶς, καί νά τόν διαταράσσῃ. Διά τοῦτο καί ὁ Ἁγιος οὗτος ἐρωτηθείς, ἄν ἠμπορῇ νά βαπτισθῇ ὁ τοιουτοτρόπως φανερά δαιμονιζόμενος, ἀπεκρίθη, ὅτι δέν ἠμπορεῖ, ἕως οὗ νά καθαρισθῇ, ἤτοι, ἕως οὗ νά ἐλευθερωθῇ ἀπό την φανεράν ἐνέργειαν τοῦ δαίμονος. Ἕνα μέν, διά τί αὐτός ἔγινεν αἴτιος, διά τῶν προαιρετικῶν ἁμαρτημάτων του, νά ἐνεργῇ ἔτζι αὐτός ὁ δαίμων. Καί ἄλλο δέ, ἵνα μή, ἐν ᾧ καιρῷ βαπτίζεται, τύχῃ νά δαιμονισθῇ καί ἔξω φρενῶν γενόμενος, δέν νοῇ νά ἀποκρίνεται εἰς τάς γενομένας ἐν τῷ βαπτίσματι ἐρωτήσεις, καί ἀκολούθως δέν καταλάβῃ τοῦ μυστηρίου τήν χάριν καί δύναμιν.2 Ἐάν ὅμως ὁ τοιοῦτος κινδυνεύσῃ νά ἀποθάνῃ, λέγει ὁ Ἅγιος, νά βαπτίζεται, ἵνα μή εὔγῃ ἀπό ταύτην τήν ζωήν, χωρίς τήν σφραγίδα τοῦ θείου Βαπτίσματος, καί ὑστερηθῇ διά τοῦτο τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν. ᾿Ανάγνωθι καί τόν οθ΄ ᾿Αποστολικόν. 1Ὅτι δέ τό πονηρόν πνεῦμα ἐμφωλεύει εἰς κάθε ἀβάπτιστον, κᾂν ἀνήρ τέλειος ᾖναι, κᾂν νήπιον, Α΄. δηλοῦται ἀπό τάς εὐχάς, ὁποῦ ἡ ἐκκλησία ἀναγινώσκει πρό τοῦ Βαπτίσματος, εἰς κάθε ἀβάπτιστον κατηχούμενον, καί μάλιστα ἀπό τά λόγια τοῦτα. Καί ἐμφυσᾷ ὁ ἱερεύς αὐτοῦ τό στόμα, τό μέτωπον, καί τό στῆθος, λέγων «Ἑξέλασον (Κύριε δηλ.) ἀπό αὐτοῦ (τοῦ κατηχουμένου) πᾶν πονηρόν καί ἀκάθαρτον πνεῦμα, κεκρυμμένον καί ἐμφωλεῦον αὐτού τῇ καρδίᾳ». Β΄. ἀπό τό οστ΄ κεφάλαιον τοῦ ἁγίου διαδόχου (σελ. 224 τῆς φιλοκαλίας) ἐν ᾧ λέγει «Ἐγώ ἐκ τῶν θείων γραφῶν, και ἐξ αὐτῆς τοῦ νοῦ τῆς αἰσθήσεως κατείληφα, ὁτι πρό μέν τοῦ ἁγίου Βαπτίσματος, ἔξωθεν ἡ χάρις πρός τά καλά προτρέπεται τήν ψυχήν, ὁ δέ σατανᾶς ἐν τοῖς αὐτῆς ἐμφωλεύει βάθεσιν, ὅλας τάς τοῦ νοῦ ἀποφράττειν διεξόδους δεξιάς πειρώμενος. Ἀπό δέ αὐτῆς τῆς ὥρας, ᾗπερ ἀναγεννώμεθα, ἔξωθεν μέν ὁ δαίμων γίνεται, ἔσωθεν δέ ἡ χάρις», και Γ΄. ἀπό τόν λόγον τοῦ Κυρίου, ὅν εἶπεν, ὅτι, ὅταν τό ἀκάθαρτον πνεῦμα εὔγῃ ἀπό τόν ἄνθρωπον, πορεύεται εἰς ἀνύδρους τόπους, ζητοῦν ἀνάπαυσιν, και οὐχ εὑρίσκει (Ματθ. ιβ΄, 43). Τοῦτον γάρ τόν λόγον ὁ Θεολόγος Γρηγόριος, εἰς τόν περί βαπτίσματος λόγον του, ἐνόησεν διά τόν κάθε βαπτιζόμενον, ὅτι εὐγαίνει ἀπό τό ἀκάθαρτον πνεῦμα. Σημείωσαι δέ ὅτι εἰς τό αὐτό ἁγιασθέν ὕδωρ τοῦ βαπτίσματος πολλοί δύνανται νά βαπτισθοῦν κατά τόν Ἰώβ (σελ. ρλ΄ τοῦ συνταγματίου του Χρυσάνθου).2Ὁ δέ Βαλσαμὼν λέγει καί Γ΄ αἰτίαν. Ὅτι διά τοῦτο δέν βαπτίζεται ὁ φανερά ἐνεργούμενος ὑπό τοῦ δαίμονος ἕως οὗ νά καθαρισθῇ, διά τί ἔχει νά λάβῃ διά τοῦ βαπτίσματος ἔνοικον τήν χάριν τοῦ παναγίου Πνεύματος. Ὅθεν πρέπει νά διωχθῇ πρῶτον τό ἐναντίον πνεῦμα, καί τότε νά εἰσέλθῃ τό ἅγιον Πνεῦμα, ἐπειδή, δύω ἐναντίων πνευμάτων δέν ἠμπορεῖ νά ᾖναι δεκτικός ἕνας καί ὁ αὐτός. Διότι, ἀνίσως, ὡς εἴπομεν, ᾖναι τό ἐμφωλεῦον εἰς τήν καρδίαν τοῦ ἀβαπτίστου πνεῦμα πονηρόν, καί κρυπτῶς ἐνεργοῦν. Πρέπει πρῶτον νά εὔγῃ (καί διά τοῦτο ἀναγινώσκονται πρός αὐτόν οἱ πρό τοῦ Βαπτίσματος ἀφορισμοί), πόσῳ μᾶλλον ττρέπει πρῶτον νά εὔγῃ, τό καί φανερῶς ἐνεργοῦν. Ὅτι δέ εἰς τήν αὐτήν ψυχήν δέν εἶναι δυνατόν νά εὑρίσκωνται καί ἡ χάρις καί ὁ πονηρός, ὁ προῤῤηθείς ἅγιος Διάδοχος ἀποδεικνύει ἀπό τοῦ οστ΄ κεφαλαίου, ἕως τοῦ πη΄ (αὐτόθ, παρά τῇ Φιλοκαλίᾳ)∙ εἰ δέ καί ὁ ἅγιος Μακάριος λέγει, ὅτι δύο πρόσωπα εὑρίσκονται εἰς τήν ψυχήν κακίας καί ἀρετῆς, καί κατά τοῦτο φαίνονται ἐναντίοι πρός ἀλλήλους οἱ δύω Πατέρες, ἀλλ᾽ ἴσως συμβιβάζονται, καθ᾽ ὃ, ἐν ἑνί μέν καί τῷ αὐτῷ ἀνθρώπῳ μετά τό βάπτισμα καί τά δύο εὑρίσκονται, ὡς εἶπεν ὁ θεῖος Μακάριος, κατ᾽ ἄλλο δέ καί ἄλλο δέ μέρος, ἤτοι, ἡ μέν χάρις εὑρίσκεται εἰς τό βάθος τῆς ψυχῆς μετά τό βάπτισμα, ὁ δέ πονηρός, περί τήν καρδίαν, καί ἁπλῶς εἰς τό σῶμα, καπνίζων τήν ψυχήν διά τῆς ὑγρότητος τοῦ σώματος, καί τοῦτο κατά ϑείαν συγχώρησιν, πρός δοκιμήν τοῦ αὐτεξουσίου καί γύμνασιν, ὡς λέγει ὁ αὐτός Διάδοχος (αὐτόθι). Σημείωσαι δέ ὅτι ὁ ἴδιος οὗτος ὅ Ἅγιος, τόν μέν κατά καιρούς δαιμονιζόμενον πιστόν, καί μή βλασφημοῦντα τό μυστήριον, συγχωρεῖ νά μεταλαμβάνῃ, ἐν τῷ Γ΄ κανόνι, ὅταν δέν ἐνεργῆται ὑπό τοῦ δαίμονος. Οὐδέν δέ τοιοῦτο λέγει νά γίνεται καί εἰς τόν ἀβάπτιστον κατηχούμενον, ὁποῦ δαιμονίζεται, ἂν καί οὗτος δηλ. με διακοπήν δαιμονιζόμενος, ἠμπορῇ νά βαπτισθῇ ὅταν δέν δαιμονίζεται, ἤ ὄχι.
