Περί τῶν κοινωνησάντων τοῖς Ἀρειανοῖς καί μέχρι τοῦ νῦν τάς ἐκκλησίας κατεχόντων, ὡς ἔχει τό ἔθος γινέσθω. Οὕτω μέν τοι, ὥστε ἑτέρους καταστῆναι, μαρτυρουμένους ἐν ὀρθοδοξίᾳ, κᾀκείνους αὐλίζεσθαι. Οὕτως οἰκονομουμένων καί τούτων, ὥσπερ καί ἐν ταῖς ἄλλαις πόλεσι πεποιήκασιν οἱ ἐν τῇ Θηβαΐδι ὀρθόδοξοι ἐπίσκοποι, οἱ καταστάντες παρά Ἀπόλλωνος τοῦ ἐπισκόπου καί κοινωνήσαντες τοῖς ἔχουσι τάς ἐκκλησίας Ἀρειανοῖς ἐπιτιμάσθωσαν, εἴ γε γνώμῃ ἑαυτῶν πεποιήκασι τοῦτο. Εἰ δέ ὑπήκοοι γεγόνασι τῷ οἰκείῳ ἐπισκόπῳ, αὐλιζέσθωσαν ὡς μή ἐπεγνωκότες τό εὔλογον. Καί εἰ μέν πάντες οἱ λαοί τούτους ἀποποιοῦνται μετά τῶν ἄλλων, ἕτεροι χειροτονείσθωσαν· εἰ δέ ἀντιποιοῦνται αὐτῶν μετ᾿ ἐκείνων, οἷς κεκοινωνήκασι, ταύτης καί οὗτοι ἀποπειράσθωσαν τῆς συνηθείας, ᾗ ἐχρήσαντο οἱ ἐν Θηβαΐδι πάντες ὀρθόδοξοι ἐπίσκοποι.
Οἱ κοινωνήσαντες τοῖς Ἀρειανοῖς καί μέχρι νῦν τάς ἐκκλησίας κατέχοντες, ἐξωσθήτωσαν, ἄλλων ἀντικαταστάντων, ὀρθοδόξων δηλονότι. Ὀρθόδοξοι δέ ἐπίσκοποι οἱ καταστάντες παρά Ἀπόλλωνος ἐπισκόπου, κοινωνήσαντες τοῖς ἔχουσι τάς ἐκκλησίας Ἀρειανοῖς, ἐπιτιμάσθωσαν, εἰ ἀφ᾽ ἑαυτῶν, τοῦτο πεποιήκασιν∙ εἰ δέ γνὼμῃ τοῦ ἐπισκόπου, αὐλιζέσθωσαν, ὡς μή ἐπέγνωκότες τό εὔλογον. Κᾂν μέν ἀποποιῶνται ὑπό τῶν λαῶν, ἄλλοι χειροτονείσθωσαν∙ ἐάν δέ στέργωνται, κρατείτω ἡ ἐν Θηβαΐδι σύνοδος. Διορίζει ὁ παρών κανών ὅτι ἐκεῖνοι οἱ Ἐπίσκοποι, ὁποῦ ἐσυγκοινώνησαν μέ τούς Ἀρειανούς, καί ἐκράτησαν ἕως τοῦ νῦν τάς ἐκκλησίας τῶν ὀρθοδόξων, νά ἐξωσθοῦν μέν αὐτοί ἀπό αὐτάς, νά συγκοινωνοῦν ὅμως μέ τούς ὀρθοδόξους, ἀφ’ οὗ γένῃ εἰς αὐτούς ἡ οἰκονομία ἐκείνη, τήν ὁποίαν ἐδιώρισαν οἱ ἐν τῇ Θηβαΐδι ὀρθόδοξοι Ἐπίσκοποι, νά γίνεται καί εἰς τάς ἄλλας πόλεις, ὁποῦ εὑρίσκονται τοιοῦτοι Ἀρειανοί, ἐπιστρέφοντες εἰς τήν ὀρθοδοξίαν.1 Αὐτοί, λέγω, νά ἐξωσθοῦν ἀπό αὐτάς, καί νά κατασταίνωνται ἄλλοι ὀρθόδοξοι εἰς αὐτάς. Ἐκεῖνοι δέ οἱ ὀρθόδοξοι, τούς ὁποίους κατέστησεν ὁ Ἐπίσκοπος Ἀπόλλων, εἰ μέν καί ἐσυγκοινώνησαν ἀφ’ ἑαυτοῦ των μέ τούς Ἀρειανούς, νά ἐπιτιμῶνται. Εἰ δέ μέ γνώμην τοῦ ῥηθέντος Ἐπισκόπου των τοῦτο ἔκαμαν, νά ἔχουν τήν κοινωνίαν μέ τούς ἄλλους Ἐπισκόπους, διά τί θέλοντες νά φυλάξουν ὑπακοήν εἰς τόν Ἐπίσκοπόν τους, δέν ἐδυνήθησαν νά γνωρίσουν ποῖον ἦτον εὔλογον νά κάμουν, ἤτοι τό νά μή συγκοινωνήσουν μέ ἐκείνους. Καί ἂν μέν ὅλον τό πλῆθος τοῦ λαοῦ ἀποστρέφωνται τούς τοιούτους, ὡς συγκοινωνούς τῶν Ἀρειανῶν, ἂς χειροτονοῦνται ἄλλοι ἀντ’ αὐτῶν ὀρθόδοξοι. Εἰ δέ στέργουν, τόσον αὐτούς, ὅσον καί τούς Ἀρειανούς, μέ τούς ὁποίους ἐσυγκοινώνησαν, ἂς δεχθοῦν κατά τήν συνήθειαν ὁποῦ ἐμεταχειρίσθησαν οἱ ῥηθέντες ἐν Θηβαΐδι Ἐπίσκοποι εἰς τούς ἐκ τῆς κοινωνίας τῶν Ἀρειανῶν ἐπιστρέφοντας. Σημείωσαι, ὅτι, οὔτε εἰς τόν α΄ οὔτε εἰς τόν παρόντα κανόνα σώζεταί τις ἑρμηνεία τοῦ Βαλσαμῶνος. Ὅρα καί τόν ξη΄ Ἀποστολικόν. 1Οἰκονομίαν φαίνεταί μοι ὅτι ἐννοεῖ ἐδῶ ὁ κανών, ἐκείνην ὁποῦ ἐδιώρισεν ἡ ἐν Ἀλεξανδρείᾳ σύνοδος ἐπί τοῦ μεγάλου Ἀθανασίου, τό νά ἀναθεματίζουν δηλαδή οἱ συγκοινωνήσαντες τοῖς Ἀρειανοῖς τήν αἵρεσιν τοῦ Ἀρείου, ὅταν ἐπιστρέφουν πρός τήν ὀρθοδοξίαν, καί νά ὁμολογοῦν τήν πίστιν τῶν ἐν Νικαίᾳ, καί οὕτως νά δέχωνται. Περί ἧς συνόδου ὅρα εἰς τήν πρός Ῥουφιανόν ἐπιστολήν τοῦ Ἀθανασίου. Λέγει δέ ὁ κανών, ὅτι ἐδιώρισαν οἱ ἐν Θηβαΐδι Ἐπίσκοποι, καθ’ ὅτι ἀπό τήν Αἴγυπτον ἦσαν παρόντες Ἐπίσκοποι εἰς ἐκείνην τήν σύνοδον, ἡ δέ Θηβαΐς ἦτον μέρος τῆς Αἰγύπτου. Ἡ γάρ Αἴγυπτος, κατά τόν Μελέτιον τόν γεωγράφον, διῃρεῖτο εἰς ἄνω Θηβαΐδα, καί κάτω Θηβαΐδα, καί δεύτερον, διά τί ἡ Λυκώ, ἦτον πόλις τῆς Θηβαΐδος, πρός τόν Ἐπίσκοπον τῆς ὁποίας Ἀμμών, ἐδόθη ὁ παρών ὑπομνηστικός λόγος. Ἀναφέρει δέ τούς ἐν Θηβαΐδι Ἐπισκόπους ὁ Θεόφιλος, διά νά πείσῃ τόν Ἀμμών εὐκολώτερα εἰς τό νά φυλάξῃ τήν τοιαύτην συνήθειαν, τήν ὁποίαν οἱ προκάτοχοί του ἐμεταχειρίζοντο, καί διά τήν ὁποίαν τοῦ γράφει αὐτός.
