Τοῖς δέ μετά τό φυλακισθῆναι μόνον καί ὑπομεμενηκέναι τάς εν τῷ δεσμωτηρίῳ, ὡς ἂν ἐν πολιορκίᾳ, θλίψεις τε καί δυσωδίας, ὕστερον δέ χωρίς πολέμου βασάνων γενομένοις αἰχμαλώτοις, κατά πολλήν πτωχείαν δυνάμεως καί κατά τινα τυφλότητα τεθραυσμένοις, ἐπαρκέσει ἐνιαυτός πρός τῷ ἐτέρῳ χρόνῳ. Ἐπεί ὅλως καί αὐτοί ἐπιδεδώκασιν ἑαυτούς ὑπέρ τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ θλιβῆναι, εἰ καί ἀπήλαυσαν ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ τῆς παρά τῶν ἀδελφῶν πολλῆς αναπαύσεως, ἅπερ πολλαπλασίονα ἀποδώσουσι, ποθοῦντες λυτρωθῆναι ἀπό τῆς πικροτάτης αἰχμαλωσίας τοῦ διαβόλου, μεμνημένοι μάλιστα τοῦ λέγοντος· Πνεῦμα Κυρίου ἐπ᾿ ἐμέ, οὗ ἕνεκεν ἔχρισέ με, εὐαγγελίσασθαι πτωχοῖς ἀπέσταλκέ με, κηρύξαι αἰχμαλώτοις ἄφεσιν καί τυφλοῖς ἀνάβλεψιν, ἀποστεῖλαι τεθραυσμένους ἐν ἀφέσει, κηρύξαι ἐνιαυτόν Κυρίου δεκτόν καί ἡμέραν ἀνταποδόσεως.


ΖΩΝΑΡΑΣ: Ἐν δευτέρᾳ τάξει τίθησι τούς μόνον φυλακισθέντας καί κακοπαθήσαντας ἐν τῇ φυλακῇ, καί χωρίς βασάνων παραπεπτωκότας, οἷς ἐνιαυτόν ἔταξεν εἰς ἐπιτίμιον μετά τόν παρελθόντα χρόνον, ἤγουν τήν τριετίαν, ἥν εἴρηκεν ἄνω∙ διότι καί αὐτοί, φησιν, ὑπέρ τοῦ ὀνόματος ἐθλίβησαν τοῦ Χριστοῦ, εἰ τάχα καί ἀπήλαυσαν παρακλήσεως ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ ἐκ τῶν ἀδελφῶν∙ ὡς ἔοικε γάρ, οἱ πιστοί, ὅσοι οὐ συνεσχέθησαν, τοῖς καθειργμένοις ἐχορήγουν τά εἰς διοίκησιν, καί ἀνέπαυον αὐτούς∙ ἅπερ πολλαπλασίονα ἀποδώσουσιν, ἀντί τοῦ, ἀνθ’ ὧν ἀπήλαυσαν ἐν τῇ φυλακῇ μετανοοῦντες, θλίψουσιν ἑαυτούς καί κακώσουσι πολλαπλασίως, εἰ θέλουσι λυτρωθῆναι ἀπό τῆς αἰχμαλωσίας τοῦ διαβόλου, αἰχμάλωτοι καί δοῦλοι γεγονότες αὐτῷ διά τήν ἄρνησιν τοῦ Χριστοῦ. Εἶτα ἐπάγει τά προφητικά ῥήματα, ἅπερ ἐκ τοῦ Ἡσαΐου εἰσί, λέγων, ὅτε δεῖ τούτων μεμνῆσθαι αὐτούς.

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Οὗτος ὁ κανὼν διαλαμβάνει τούς μόνον κακοπαθήσαντας ἐν τῇ φυλακῇ, καί χωρίς βασάνων παραπεπτωκότας, ἐπιτιμᾶσθαι μετά τόν τριετῆ χρόνον καί ἐπί ἕτερον ἐνιαυτόν. Εἰ τάχα γάρ, φησι, καί ἀπήλαυσαν παρακλήσεως, ὥς τινων πιστῶν χορηγούντων αὐτοῖς τά πρός διοίκησιν, ἀλλά καί οὗτοι ὀφείλουσι συγγνώμης ἀξιοῦσθαι, ὡς ὑπέρ τῆς πίστεως κακοπαθήσαντες.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Ἐκεῖνοι δέ ὁποῦ μόνον ἐφυλακώθησαν ὑπέρ τοῦ Χριστοῦ πρότερον, καί τάς ἐν φυλακῇ κακοπαθείας, καί βρώμας ὑπέμειναν, ὕστερον δέ χωρίς κᾀμμίαν βίαν βασάνων ἠρνήθησαν, διά τήν μεγάλην πτωχείαν τῆς δυνάμεως των, ἤτοι διά τήν ὀλιγοψυχίαν, καί τήν τύφλωσιν τοῦ νοός των: οὗτοι, (διορίζει ὁ παρών κανών,) ὅτι κοντά εἰς τούς τρεῖς χρόνους ὁποῦ μετανοοῦντες διεπέρασαν νά κανονίζωνται ἀκόμη ἕναν χρόνον, καί ὄχι περισσότερον. Ἐπειδή καί αὐτοί ὁπωσδήποτε ἔδωκαν τόν ἑαυτόν τους εἰς θλίψιν διά τό ὄνομα τοῦ Χριστοῦ. Ἀγκαλά καί νά ἔλαβον ἀνάπαυσιν, καί παράκλησιν εἰς τήν φυλακήν ἀπό τούς ἄλλους ἀδελφούς. (Ὡς φαίνεται γάρ οἱ μή κρατηθέντες ἀπό τούς διώκτας Χριστιανοί, ἔδιδον τά πρός τήν χρείαν εἰς τούς ἐν φυλακῇ κρατουμένους, καί ἀνέπαυον αὐτούς). Τῆς ὁποίας ἀναπαύσεως τόν μισθόν θέλουν ἀποδώσουν πολλαπλάσιον εἰς αὐτούς, ἐάν πολλαπλασίως θλίψαντες τόν ἑαυτόν τους, λυτρωθῶσιν ἀπό τήν πικράν σκλαβίαν τοῦ διαβόλου, τήν ὁποίαν ἔπαθον διά τῆς ἀρνήσεως. Ἐνθυμούμενοι τό ῥητόν τοῦ προφήτου Ἡσαΐου, τό εἰρημένον, ὡς ἐκ προσώπου τοῦ Κυρίου. «Πνεῦμα Κυρίου εἶναι εἰς ἑμέ, τό ὁποῖον μέ ἔχρισε, καί μέ ἔστειλε νά δώσω καλά μηνύματα εἰς τούς πτωχούς νά κηρύξω λύτρωσιν εἰς τούς σκλαβωμένους, ὀμμάτωσιν εἰς τούς τυφλούς, νά στείλω ἐλευθέρους τούς κακοπαθημένους, καί νά διαλαλήσω πῶς ἦλθε χρόνος δεκτός εἰς τόν Θεόν, καί ἠμέρα λυτρώσεως.1 Ὅρα καί τόν δ΄ τῆς ἐν Ἀγκύρᾳ.

1Ἡ αἰτία ὁποῦ ἀνέφερε τό ῥητόν τοῦτο ὁ ἅγιος, εἶναι διά τόν ἕνα χρόνον ὁποῦ ἐκανόνισε τούς τοιουτοτρόπως ἀρνηθέντας. Ὅθεν καί τήν πτωχείαν, καί σκλαβίαν, καί τύφλωσιν, ὁποῦ περιέχει τό αὐτό ῥητόν, τροπολογικῶς καί εἰς αὐτούς τά προσοικείωσε.