Περί δέ τῶν ἐν ἀφέδρῳ γυναικῶν, εἰ προσῆκεν αὐτάς οὔτω διακειμένας εἰς τόν οἶκον εἰσιέναι τοῦ Θεοῦ, περιττόν καί τό πυνθάνεσθαι νομίζω. Οὐδέ γάρ αὐτάς οἶμαι πιστάς οὔσας καί εὐλαβεῖς, τολμήσειν οὕτω διακειμένας ἤ τῇ τραπέζῃ τῇ ἁγίᾳ προσελθεῖν ἤ τοῦ σώματος καί τοῦ αἵματος τοῦ Χριστοῦ προσάψασθαι. Οὐδέ γάρ ἡ τήν δωδεκαετῆ ῥύσιν ἔχουσα, πρός τήν ἴασιν ἔθιγεν αὐτοί, ἀλλά μόνου τοῦ κρασπέδου. Προσεύχεσθαι μέν γάρ ὅπως ἂν ἔχῃ τις καί ὡς ἂν διάκηται μεμνῆσθαι τοῦ δεσπότου καί δεῖσθαι βοηθείας τυχεῖν, ἀνεπίφθονον, εἰς δέ τά ἅγια καί τά ἅγια τῶν ἁγίων ὁ μή πάντῃ καθαρός καί ψυχῇ καί σώματι προσιέναι, κωλυθήσεται.
Αἱ Ἑβραΐδες γυναῖκες, ὅτε γένηται αὐταῖς ἡ τῶν ἐμμήνων ῥύσις, ἐν τόπῳ μεμονωμένῳ καθήμεναι, οὐδένός προσάπτονται ἕως ἂν ἑπτά ἡμέραι παρέλθωσιν∙ ὅθεν εἴληπται τό, ἐν ἀφέδρῳ δηλοῦν, τό κεχωρίσθαι αὐτάς ἀπό τῆς τῶν λοιπῶν ἕδρας ὡς ἀκαθάρτους. Ἐρωτηθείς δέ ὁ Πατήρ οὗτος περί τῶν πιστῶν γυναικῶν, εἰ χρή ταύτας, ὅτε ἡ τῶν ἐμμήνων ῥύσις αὐταῖς ἐνοχλεῖ, εἰσιέναι εἰς ἐκκλησίαν, ἀπεκρίθη, μή δεῖν∙ καί τήν ἐν τῷ εὐαγγελίῳ αἱμοῤῥοοῦσαν παρήγαγεν εἰς παράδειγμα, μή τολμήσασαν θίξαι τοῦ Κυρίου, ἀλλ᾽ ἤ μόνου τοῦ κρασπέδου αὐτοῦ∙ εὔχεσθαι μέν γάρ τοῦ Κυρίου μεμνῆσθαί, φησιν, οὐδ᾽ ἐν τῷ τοιούτῳ καιρῷ κωλυθήσονται∙ εἰς ναόν δέ Θεοῦ εἰσιέναι, ἤ μεταλαμβάνειν αὐτάς τῶν ἁγιασμάτων, οὐ δεῖ. Αἱ Ἑβραΐδες γυναῖκες, ὅταν γένηται αὐταῖς ἡ τῶν ἐμμήνων ῥύσις, ἐν τόπῳ μεμονωμένῳ καθήμεναι ἡσυχάζουσιν, ἕως ἂν ἡμέραι ἑπτά παρέλθωσι, καί ἡ τῶν ἐμμήνων ῥύσις καθαρισθῇ∙ ὅθεν εἴληπται τό, ἐν ἀφέδρῳ, ἤτοι τό κεχωρίσθαι αὐτάς ἀπό τῆς τῶν λοιπῶν ἕδρας, ὡς ἀκαθάρτους∙ ἐρωτηθείς οὖν ὁ ἅγιος περί τῶν πιστῶν γυναικῶν, εἰ χρή ταύτας, ὅταν ὑπό τῶν ἐμμήνων ὀχλῶνται, εἰσιέναι εἰς ἐκκλησίαν, ἀπεκρίθη μή δεῖν τοῦτο γίγνεσθαι, καί τήν ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ αἱμοῤῥοοῦσαν παρήγαγεν εἰς παράδειγμα, μή τολμήσασαν θίξαι τοῦ Κυρίου, ἀλλ᾽ ἤ μόνου τοῦ κρασπέδου αὐτοῦ∙ εὔχεσθαι μέν γάρ, καί τοῦ Κυρίου μεμνῆσθαι, φησίν, οὐδ᾽ ἐν τοιούτῳ καιρῷ κωλυθήσονται∙ εἰς ναόν δέ Θεοῦ εἰσιέναι, ἤ μεταλαμβάνειν αὐτάς τῶν ἁγιασμάτων, οὐ δεῖ. Ταῦτα τοῦ μεγάλου ἀρχιερέως διορισαμένου, βλέπομεν σήμερον εἰς τά γυναικεῖα καί μᾶλλον μοναστήρια ἀδεῶς τοιαύτας ἱσταμένας γυναῖκας εἰς τούς προνάους, παντοίαις ἁγίαις εἰκόσι κεκαλλωπισμένους, καί εἰς δοξολογίαν Θεοῦ ἀπονεμηθέντας, καί ἐρωτῶντες ὅπως τοῦτο γίνεται, ἀκούομεν μή ἐκκλησιάζειν αὐτάς, ὅπερ ἐμοί τέως οὐ δοκεῖ∙ οὐ γάρ εἰσιν οἱ πρόναοι κοινοί, ὡς τά τῶν ἐκκλησιῶν προαύλια, ἀλλά μέρος αὐτῶν ἀπονεμηθέν ταῖς γυναιξί ταῖς μή κωλυομέναις ἐκκλησιάζειν∙ ὃς δή πρόναος, τόπος δεύτερός ἐστι μετανοίας, ὁ τῶν ἀκροωμένων λεγόμενος∙ καί ἐν αὐτῷ, οὐδέ ἀνδράσιν ἐφεῖται ἵστασθαι ἐπιτιμηθεῖσι μή ἐκκλησιάζειν, ἀλλά ἔξωθεν αὐτοῦ προσκλαίειν. Ἔδει γοῦν τούς τοιούτους προνάους, εἰς οὕς αἱ τοιαῦται ἀκάθαρτοι γυναῖκες ἔμελλον ἵστασθαι, μή ἀναπληροῦν τόπον ἐκκλησιῶν ἐξ ὀρθοῦ, ὥστε καί ἱερεῖς μετά τῶν θείων ἁγιασμάτων διέρχεσθαι κατά τόν χερουβικόν ὕμνον, καί θυμιᾷν τούς ἐν τούτῳ ὄντας ἴσως τάφους καί ἁγίους, καί τελετάς ἁγίων εὐχῶν ποιεῖν∙ ἤ κᾂν μετά ἐπισκοπικῆς ἐπιτροπῆς τούς τοιούτους τόπους ἀφορίζεσθαι, ὥστε ἀπροκριματίστως ἵστασθαι ἐν αὐτοῖς τάς ἀκαθάρτους γυναῖκας. Ἐγώ δέ εἶδον καί τοιαύτην γυναῖκα ἐπί τοῦ προνάου ἑστῶσαν, καί εὐχήν ἀῤῥαβῶνος παρά ἀρχιερέως δεξαμένην, ὅπερ καί ἐθαύμασα. Ὡς ἔοικε δέ, τό παλαιόν εἰσήρχοντο γυναῖκες εἰς τό θυσιαστήριον, καί ἀπό τῆς ἁγίας τραπέζης μετελάμβανον∙ διά τοῦτο γάρ καί τοῦ θυσιαστηρίου μέμνηται ὁ κανών∙ καί ἀνάγνωθι τόν μδ΄ κανόνα τῆς ἐν Λαοδικείᾳ συνόδου καί τόν ξθ΄ τῆς στ΄ συνόδου∙ ὡσαύτως ἀνάγνωθι καί τήν ιζ΄ νεαράν τοῦ βασιλέως κυροῦ Λέοντος τοῦ φιλοσόφου, ἐν μέρει ταῦτα διαλαμβάνουσαν∙ Ὁρίζομεν περί τεκουσῶν γυναικῶν, καί περί τῶν ὅσαι τῇ φυσικῇ καθάρσει καταλαμβάνονται, ἀνενοχλήτους μέν ἐξ ἄλλης τινός διαθέσεως νοσερᾶς τῆς ζωῆς αὐτῶν συντελούσης, ἀμετόχους εἶναι∙ τάς μέν ἀτελέστους, τοῦ φωτισμοῦ∙ τάς δέ μεμυσταγωγημένας τῶν ἀχράντων μυστηρίων τῆς μεταλήψεως, μέχρι τῆς τῶν μ΄ ἡμερῶν προθεσμίας∙ νοσήματος δέ τινος κατασχόντος, καί τήν διακοπήν τῆς ζωῆς ἀπειλοῦντος, παντί τρόπῳ μεταλαμβάνειν αὐτάς τοῦ ἁγιάσματος. Καί μετά τινα πάλιν παρακελεύεται ἡ αὐτή νεαρά περί βρεφῶν, νοσήματος μέν μή κατεπείγοντος, μετά τήν ὀγδόην ἡμέραν ταῦτα βαπτίζεσθαι∙ θανάτου δέ ἐφισταμένου, καί τῆς ὀγδόης ἡμέρας ἐντός αὐτά βαπτίζεσθαι. Ἐπεί δέ ἤκουσά τινος λέγοντος, ὡς οὐκ ὀφείλουσιν οἱ ἀφωρισμένοι λαϊκοί ἤ ἀκροᾶσθαι θείων ψαλτῳδημάτων, ἔξωθεν τοῦ προνάου ἱστάμενοι, ἀλλ᾽ οὐδέ ψάλλειν, ἀπολογοῦμαι πρός αὐτόν, ὅτι τά ἐν τῷ παρόντι κανόνι γεγραμμένα ἐπιστομίζουσί σε, ἄνθρωπε, τοιαῦτα λέγοντα∙ ὥσπερ γάρ αἱ μή παραχωρούμεναι ἐκκλησιάζειν γυναῖκες προσεύχεσθαι οὐ κωλύονται∙ οὕτως οὐδέ οἱ ἀφωρισμένοι κωλυθήσονται καθ᾽ ἑαυτούς εὔχεσθαι, ἵστασθαι δέ καί ἔξωθεν τοῦ προνάου τῆς ἐκκλησίας, καί ἀκροᾶσθαι τῶν θείων ψαλτῳδημάτων∙ διότι τοῦτο πρός πλείονα συντριβήν αὐτῶν ἐστίν. Ἐρωτηθείς καί περί τούτου ὁ ἅγιος, ἀνίσως αἱ γυναῖκες ἐν τοῖς καταμηνίοις αὐτῶν εὐρισκόμεναι1 πρέπει νά ἐμβαίνουσιν εἰς τόν ναόν τοῦ Θεοῦ ἀπεκρίθη, ὅτι τοῦτο δέν εἶναι χρεία μήτε νά τόν ἐρωτῶσιν. Ἐπειδή ἐκεῖναι, ἂν ἔχωσι τήν πρέπουσαν, εὐλάβειαν εἰς τά Θεῖα, θέλουν ἐμποδισθῇ ἀπό λόγου των, καί δέν θέλουν τολμήσει ποτέ νά πλησιάσουνε εἰς τήν ἁγίαν τράπεζαν, καί νά μεταλάβουν τοῦ δεσποτικοῦ σώματος, καί αἵματος, εὑρισκόμεναι εἰς τοιαύτην κατάστασιν τῶν καταμηνίων των. Διότι, δύνανται νά ἐνθυμηθοῦν, καί τήν αἱμοῤῥοοῦσαν ἐκείνην γυναῖκα, ἡ ὁποία διά τήν ῥῦσιν τοῦ αἵματός της δέν ἐτόλμησεν ἀπό πολλήν εὐλάβειαν νά πιάσῃ τό σῶμα τοῦ Χριστοῦ, ἀλλά μόνον τήν ποδίαν τοῦ ἱματίου του. Δέν εἶναι ὅμως ἐμποδισμένον νά προσεύχεται κάθε μία ἀπό αὐτάς, ὅπως καί ἂν εὑρίσκεται (εἴτε κατ’ ἰδίαν εἰς τόν οἶκον της, ἤ καί ἐν τῷ προνάῳ τῆς ἐκκλησίας) παρακαλοῦσα τόν Θεόν, καί ζητοῦσα βοήθειαν, καί σωτηρίαν παρ’ αὐτοῦ. Κωλύεται ὅμως νά πλησιάζῃ εἰς τά ἅγια τῶν ἁγίων, ταὐτόν εἰπεῖν, νά μεταλάβῃ τῶν ἁγιασμάτων, ἐκεῖνος ὁποῦ δέν εἶναι καθαρός ψυχῇ, καί σώματι, ὁποῖαι εἰσι καί αἱ μετά τῶν καταμηνίων γυναῖκες. 1Τοῦτο γάρ δηλοῖ τό ἐν ἀφέδρῳ. Διά τί ἀπό, ἤτοι χωριστά ἀπό τάς ἕδρας τῶν λοιπῶν οἱ ἐβραΐδες γυναῖκες ἐκάθηντο, καί ἡσύχαζον, ὅταν ἤθελεν ἔλθει εἰς αὐτάς ἡ τῶν καταμηνίων ῥῦσις, ἕως ὁποῦ ἀπερνοῦσαν ἑπτά ἡμέραι, ἤ καί περισσότεραι, καθὼς ἑρμηνεύει ὁ Ζωναρᾶς. Γυνή γάρ, φησίν, ἥτις ἂν ᾖ ῥέουσα αἵματι, καί ἔσται ἡ ῥῦσις αὐτῆς ἐν τῷ σώματι αὐτῆς, ἑπτά ἡμέρας ἔσται ἐν τῇ ἀφέδρω αὐτῆς. Πᾶς ἁπτόμενος αὐτῆς, ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας. (Λευϊτικ., ιε΄, 19). Καί πάλιν, καί γυνή ἐν ῥύσει αἵματος ἡμέρας πλείους, οὐκ ἐν καιρῷ τοῦ ἀφέδρου αὐτῆς, ἐάν καί ῥέῃ μετά τήν ἄφεδρον αὐτῆς, καί πᾶσαι αἱ ἡμέραι ῥύσεως ἀκαθαρσίας αὐτῆς, καθάπερ αἱ ἡμέραι τῆς ἀφέδρου αὐτῆς, ἀκάθαρτος ἔσται (αὐτόθι 25). Διά τί δέ τήν ῥῦσιν τοῦ τοιούτου αἵματος, καί τήν ταύτην ἔχουσαν γυναῖκα ἀκάθαρτον ὠνόμασεν ὁ Θεός; φαίνεται γάρ ὅτι ἡ ῥῦσις αὕτη καθ’ ὃ φυσική, καί παρά Θεοῦ, οὕτω γίνεσθαι συγχωρηθεῖσα μετά τήν παράβασιν, οὔτε ἁμαρτία ἐστίν, οὔτε ἀκαθαρσία. Οὐ γάρ ἀληθῶς ἁμαρτία ταῦτα, οὐδέ ἀκαθαρσία, κατά τόν Χρυσόστομον (σελ. 1059 τοῦ α΄τόμου τῆς σειρ.) καί τῶν κατά φύσιν γινομένων οὐδέν ἀληθῶς ἀκάθαρτον, κατά τόν Θεοδώρητον (αὐτόθι 1057) καί κατά τόν Θεόδωρον, ἤ Διόδωρον. Οὐδέν ἀκάθαρτον εἰ μή πονηρά διάθεσις (αὐτόθι 1032). Δι’ οὗ καί αἱ ἀποστολικαί διαταγαί (βιβλ. στ΄, κεφ. κστ΄) οὔτε νόμιμος μῖξις, οὔτε λέχος, οὔτε αἵματος φορά, οὐκ ὀνείρωξις, μιᾶναι δύναται ἀνθρώπου φύσιν, ἤ τόν ἅγιον Πνεῦμα χωρίσαι, ἡ μόνη ἀσέβεια, καί παράνομος πρᾶξις. Διά τί λοιπόν, ἂν οὕτως ἔχῃ τό πρᾶγμα, ὄχι μόνον ὁ παλαιός νόμος, ἀλλά καί οἱ κανόνες τῶν πατέρων ἀποφασίζουσιν ἀκάθαρτον τήν τά ἔμμηνα πάσχουσαν γυναῖκα. Πρός τοῦτο, ἐξ αὐτῶν πάλιν τῶν πατέρων ἀποκρινόμεθα, ὅτι ἀκάθαρτος, ἡ ῥῦσις τῶν καταμηνίων τούτων αἱμάτων λέγεται, Α΄. κατά τήν ὑπόληψιν τῶν ἀνθρώπων. Πάντες γάρ ἄνθρωποι κοινῶς συγχαινόμεθα, καί ἀκάθαρτα, καί βδελυκτά νομίζομεν ὅσα ἡ φύσις διά τῶν πόρων τοῦ σώματος, ὡς ἄχρηστα ἐκβάλλει, καί περιττά, τάς κυψελίδας, λέγω, τῶν ὤτων, τάς τζίμπλας τῶν ὀφθαλμῶν, τάς μύξας τῆς ῥινός, τά φλέγματα τοῦ στόματος, τά οὖρα, καί ὑποχωρήματα τῆς γαστρός. Οὕτω δή καί τά καταμήνια τῶν γυναικῶν∙ Β΄. λέγονται ἀκάθαρτα ταῦτα. Ἐπειδή διά τῶν φυσικῶν ὁ Θεός παιδεύει τά γνωμικά, ἤτοι τά ἠθικά. Καί διδάσκει διά τούτων, ὅπως ἐκεῖνα παγχάλεπα, κατά τόν Θεοδώρητον (σελ. 1057, τοῦ α΄ τόμου τῆς σειρ.). Εἰ γάρ τά ἀκούσια μιαίνει, πολλῷ μᾶλλον ἐναγῆ τά ἑκούσια (1062. αὐτόθι) ἤτοι ἂν τά φυσικά, καί χωρίς τό θέλημα τοῦ ἀνθρώπου γινόμενα ᾖναι ἀκάθαρτα, πόσῳ μᾶλλον εἶναι ἀκάθαρτα τά ἁμαρτήματα, ὁποῦ κάμῃ μέ τό θέλημά του∙ Γ΄. λέγει ἀκάθαρτα τά καταμήνια τῶν γυναικῶν ὁ Θεός (τό ὁποῖον, καί κατά ἀλήθειαν εἶναι τό μόνον, καί κυρίως αἴτιον) διά νά ἐμποδίσῃ τούς ἄνδρας νά μήν σμίγουν μέ αὐτάς, ὅταν ἔχουν τά τοιαῦτά των καταμήνια, ὡς λέγει ὁ Θεοδώρητος (σελ. 1062. αὐτόθι) ἕνα μέν, διά τήν σεμνότητα τῶν ἀνδρῶν, καί τήν τιμήν τῶν γυναικῶν, ὡς λέγει ὁ Ἰσίδωρος (αὐτόθι 1058) καί τήν αἰδῶ τοῦ νόμου τῆς φύσεως, κατά τόν Φίλωνα. Κυρίως δέ καί ἑξαιρέτως διά τήν πρόνοιαν τῶν γενομένων παιδίων. Διότι τά ἐκ τῶν τοιούτων σεσαπημένων, ἀχρήστων καί μεμολυσμένων αἱμάτων τῶν καταμηνίων συλλαμβανόμενα, καί διαπλαττόμενα βρέφη, ἀσθενέστερα γίνονται εἰς τήν φύσιν, καί εἰς ἄλλα μέν πολυποίκιλα πάθη ὑπόκεινται, μάλιστα δέ εὐκολώτατα τήν λέπραν γεννῶσι, καί λωβά γίνονται, καθὼς συμφώνως καί ὁ Θεωδώρητος, καί ὁ Ἰσίδωρος, καί ὁ Διόδωρος τοῦτο λέγουσιν (σελ. 1031 καί 1568 καί 1062 τοῦ α΄ τόμου τῆς σειρ.). Διά τοῦτο λοιπόν, καί ἀκάθαρτον ὠνόμασε τήν τά καταμήνια ἔχουσαν, καί ἀκάθαρτον τόν συναπτόμενον ἄνδρα μέ αὐτήν, κατά τόν Θεοδώρητον, καί τούς λεπρούς ἐνομοθέτησε νά ἀποδιώκωνται ἔξω τῶν πόλεων, καί πάσης συναναστροφῆς ἀνθρώπων, κατά τόν Ἰσίδωρον, ἵνα καί διά τήν ἀκαθαρσίαν, καί διά τήν λέπραν, καί ἀποδίωξιν τῶν μελλόντων γεννηθῆναι παιδίων τους, ἐμποδίσῃ τούς γονεῖς ἀπό τό νά σμίγουν ἐν καιρῷ τοιούτῳ. Ὅθεν καί αἱ Ἀποστολικαί (Βιβλ. στ΄. κεφ….) τοῦτο τό ἴδιον διορίζουσι. Τῶν φυσικῶν φαινομένων ταῖς γυναιξίν, οἱ ἄνδρες μή συνερχέσθωσαν προνοίας ἕνεκα τῶν γενομένων. Ὁ δέ Θεός προβαίνωντας εἰς τό ἔμπροσθεν προστάζει καί νά ἐξολοθρεύωνται, καί νά θανατόνωνται οἱ ἄνδρες, ὁποῦ κοιμηθοῦν μέ τάς γυναῖκάς των, ὅταν ἔχουν τά καταμήνια. Καί ἀνήρ ὃς ἂν κοιμηθῇ μετά γυναικός ἀποκαθημένης, καί ἀποκαλύψῃ τήν ἀσχημοσύνην αὐτῆς, τήν πηγήν αὐτῆς ἀπεκάλυψε, καί αὕτη ἀπεκάλυψε τήν ῥύσιν τοῦ αἵματος αὐτῆς, ἐξολοθρευθήσονται ἀμφότεροι ἐκ τῆς γενεᾶς αὐτῶν (Λευϊτικ. κ΄, 18). Δι’ ὃ καί ὁ Θεός διά Ἰεζεκιήλ σημεῖον τοῦ δικαίου ἀνθρώπου λέγει νά ᾖναι, τό νά μήν σμίγῃ μέ τήν γυναῖκά του, ὅταν ἔχῃ τά καταμήνια της. Καί πρός γυναῖκα ἐν ἀφέδρῳ οὖσαν οὐ προσεγγιεῖ (κεφ. ιη΄, 8). Διά ταῦτα πάντα λοιπόν θέλωντας ὁ Θεός νά βάλῃ εὐλάβειαν καί φόβον ὄχι μόνον εἰς τάς γυναῖκας, ἀλλά πολύ περισσότερον εἰς τήν ἀκράτητον ὁρμήν τῶν ἀνδρῶν, καί πάλαι, καί νῦν διά τῶν ἁγίων του ἐμπόδισεν αὐτάς ἀπό τό νά εἰσέρχωνται εἰς τόν καθ’ αὐτό ναόν, καί νά μεταλαμβάνουν τά θεῖα μυστήρια, καθὼς καί ὁ κανὼν οὗτος τοῦ θείου πατρός ἀποφασίζει. Ἀλλά καί ὁ ζ΄ τοῦ Τιμοθέου παρομοίως ταύτας ἐμποδίζει νά μή μεταλαμβάνουν, ἕως οὗ νά καθαρισθοῦν. Ὁ δέ στ΄ τοῦ αὐτοῦ ἐμποδίζει ταύτας, καί νά μή βαπτίζωνται, ἕως οὗ νά καθαρισθοῦν. Συμφώνως δέ μέ τούς ἱερούς τούτους κανόνας θεσπίζει καί ἡ ιζ΄ τοῦ σοφοῦ Λέοντος νεαρά, διορίζουσα. Ὅτι τόσον αἱ τίκτουσαι γυναῖκες, ὅσον καί ἐν τοῖς καταμηνίοις οὖσαι, ἀβάπτισται μέν οὖσαι, νά μήν βαπτίζωνται, βαπτισμέναι δέ οὖσαι νά μή μεταλαμβάνουν, ἐάν πρῶτον δέν καθαρισθοῦν, ἔξω μόνον ἂν τύχῃ εἰς αὐτάς θανατηφόρος ἀσθένεια. Εἰ δέ καί μερικοί προβάλλουσι τό κζ΄ καί κη΄ καί λ΄ κεφ., τοῦ στ΄ Βιβλ. τῶν Ἀποστολικῶν διαταγῶν, ὅπου λέγεται, ὅτι αἱ γονόῤῥοιαι, καί ἐνυπνιασμοί, καί κάθαρσις ἡ φυσική, καί τά τοιαῦτα, ὅτι εἶναι παρατηρήματα Ἰουδαϊκά, καί ἄλλα τοιαῦτα φαινόμενα ἐναντία εἰς τούς ἀνωτέρω κανόνας, ἀποκρινόμεθα. Α΄. ὅτι τήν αἰτίαν, διά τήν ὁποίαν εἶπον ταῦτα οἱ θεῖοι Ἀπόστολοι, αὐτοί μόνοι πάλιν οἱ ἴδιοι τήν ἐξήγησαν. Αὕτη δέ ἦτον, διά τί αἱ ἐν τοῖς καταμηνίοις οὖσαι γυναῖκες, ὀνομάζον πῶς εἰς τάς ἡμέρας τῆς καθάρσεως αὐτῶν ἦτον κεναί, καί ὑστερημέναι ἀπό τήν χάριν τοῦ παναγίου Πνεύματος. Ὅθεν καί οὐδέ νά προσευχηθοῦν ἤθελον, οὔτε βιβλίον θεῖον νά ἀναγνώσουν, ἤ καί νά ἀκούσουν. Δι’ ὃ ἵνα ταύτην τήν ὑπόνοιαν ἀναιρέσουν, εἶπον ὅσα εἶπον ἐκεῖ. «Εἰ γάρ νομίζεις, ὦ γύναι, φησίν, ἑπτά ἡμέρας ἐν ἀφέδρῳ οὖσα, τοῦ ἁγίου Πνεύματος κενή τυγχάνειν, ἄρα τελευτήσασα ἐξαίφνης, κενή Πνεύματος, καί ἀπαῤῥησίαστος τήν πρός Θεόν ἐλπίδος ἀπελεύσῃ». Καί πάλιν «σύ οὖν, ὦ γύναι, καθὼς λέγεις, εἰ ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς ἀφέδρου κενή τυγχάνεις τοῦ ἁγίου Πνεύματος τοῦ ἀκαθάρτου πεπλήρωσαι. Μή προσευχομένη γάρ, μηδέ ἀναγινώσκουσα, ἄκοντα αὐτόν προσκαλέσῃ (αὐτόθι κστ΄). Δι’ ὅ τῶν ματαίων ἀπόσχου λόγων, ὦ γύναι, καί ἔσο μεμνημένη πάντοτε Θεοῦ τοῦ σέ δημιουργήσαντος, καί προσεύχου αὐτῷ κτ΄». Ὅρα δέ ὅτι οἱ θεῖοι Ἀπόστολοι συγχωροῦσιν εἰς τάς τοιαύτας γυναῖκας νά προσεύχωνται μόνον, καί νά μνημονεύουσι τοῦ Θεοῦ, καθὼς ταῦτα τά δύο αὐτολεξεί περιέχει καί ὁ τοῦ Διονυσίου οὗτος κανών. Δέν συγχωροῦσιν ὅμως αὐτάς, καί νά μεταλαμβάνουν, ἤ νά ἐμβαίνουν εἰς τάς ἐκκλησίας. Τό γάρ ἐν τοῖς περιθορίοις παραγεγραμμένον (ἐν ἄλλοις εὐχαριστίας μεταλαβεῖν) ὡς μή εἰς τό καθ’ αὐτό κείμενον εὑρισκόμενον, τῶν Διαταγῶν, ἤ οὐδεμίαν, ἤ πολλά ὀλίγην ἔχει τήν δύναμιν. Β΄. ἀποκρινόμεθα εἰς αὐτούς τήν ἀληθῆ ταύτην, καί ἀσφαλεστέραν ἀπόκρισιν, ὅτι ἡμεῖς ἕνα χρέος ἀπαραίτητον ἔχομεν νά ὑπακούωμεν, καί νά ἀκολουθοῦμεν εἰς τούς κανόνας μέ ἀδιάκριτον ὑπακοήν, καί ὄχι νά καθήμεθα κριταί, καί ἐξετασταί τῶν ὑπό τοῦ Πνεύματος προστεταγμένων, διά τί τοῦτο, καί διά τί ἐκεῖνο λέγοντες. Ἵνα μή ὑποπέσωμεν εἰς τά φρικωδέστατα ἐπιτίμια τῶν παραβαινόντων τούς Κανόνας. Σφραγίς δέ τῶν εἰρημένων ἁπάντων ἂς ᾖναι ὁ μέγας Βασίλειος, καί οὗτος γάρ ἐν τοῖς ἀσκητικοῖς αὐτοῦ (ὅρῳ κατ’ ἐπιτομ. τθ΄) ἐμποδίζει τάς τοιαύτας γυναῖκας ἀπό τό νά κοινωνοῦν. Ἐξίσου γάρ καί ἄνδρας, καί γυναῖκας ἀπό τήν κοινωνίαν ἐμποδίζει ἔχοντας τά συνήθη, καί φυσικά τους, ἄνδρας μέν τόν ἐνυπνιασμόν, γυναῖκας δέ τά καταμήνια. Λέγει γάρ ἀκολούθως, «ἐγὼ δέ ἔγνων, ὅτι ταῦτα κατωρθώθη Χριστοῦ χάριτι, καί ἐν ἀνδράσι καί ἐν γυναιξί πίστει τῇ εἰς τόν Κύριον γνησίᾳ». Ἀλλά γάρ αὐτό τοῦτο καί Ἰωάννης ὁ Νηστευτής διορίζεται ἐν τῷ κανόνι, φέρων εἰς μαρτυρίαν τόν παρόντα τοῦ Διονυσίου, καί τόν ζ΄ Τιμοθέου, καί τόν παλαιόν Νόμον. Εἶπα δέ ἀνωτέρω, ὅτι δέν πρέπει νά ἐμβαίνουν αἱ τοιαῦται γυναῖκες εἰς τόν καθ’ αὐτό ναόν, διά τί εἰς τά προαύλια (ἤ καί τούς προνάους, καί τόν νάρθηκα) τοῦ ναοῦ νά ἐμβαίνουν ἔχουν τήν ἄδειαν κατά τόν Βαλσαμῶνα. Σύν πᾶσι τοῖς εἰρημένοις βεβαιοῖ προσέτι τόν πάροντα κανόνα τοῦ ἁγίου, καί Πέτρος ὁ Διάκονος, καί χαρτοφύλαξ τῆς μεγάλης ἐκκλησίας ἐν τῇ ιη΄ αὐτοῦ ἀποκρίσει λέγων, ὅτι ἀνίσως ἐτοιμασθῇ ἡ γυνή νά εὐλογηθῇ, καί συμβῇ εἰς αὐτή τά συνήθη, πρέπει μήτε νά εὐλογῆται, μήτε νά μεταλαμβάνῃ ἕως οὗ νά καθαρισθῇ (σελ. 1002, τοῦ Β΄ τόμου τῶν συνοδικῶν). Διά τοῦτο καί αἱ διακόνισσαι ἔχασαν τόν βαθμόν τους, διά τήν κάκωσιν τῶν καταμηνίων∙ καί ὅρα εἰς τήν ὑποσημ. τοῦ ιθ΄ τῆς α΄.
