Ἐπειδή πολλά, ἤτοι ὑπό ἀνάγκης, ἤ ἄλλως ἐπειγομένων τῶν ἀνθρώπων, ἐγένετο παρά τόν κανόνα τόν ἐκκλησιαστικόν, ὥστε ἀνθρώπους ἀπό ἐθνικοῦ βίου ἄρτι προσελθόντας τῇ πίστει, καί ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ κατηχηθέντας, εὐθύς ἐπί τό πνευματικόν λουτρόν ἄγειν, καί ἅμα τῷ βαπτισθῆναι προάγειν εἰς ἐπισκοπήν, ἤ εἰς πρεσβυτέριον, καλῶς ἔδοξεν ἔχειν, τοῦ λοιποῦ μηδέν τοιοῦτο γίνεσθαι· καί γάρ καί χρόνου δεῖ τῷ κατηχουμένω, καί μετά τό βάπτισμα, δοκιμασίας πλείονος. Σαφές γάρ τό ἀποστολικόν γράμμα, τό λέγον· Μή νεόφυτον, ἵνα μή τυφωθείς εἰς κρίμα ἐμπέσῃ, καί παγίδα τοῦ διαβόλου. Εἰ δέ, προϊόντος τοῦ χρόνου, ψυχικόν τι ἁμάρτημα εὑρεθείη περί τό πρόσωπον, καί ἐλέγχοιτο ὑπό δύο, ἤ τριῶν μαρτύρων, πεπαύσθω ὁ τοιοῦτος τοῦ κλήρου. Ὁ δέ παρά ταῦτα ποιῶν, ὡς ὑπεναντία τῇ μεγάλῃ συνόδῳ θρασυνόμενος, αὐτός κινδυνεύσει περί τόν κλῆρον.
Καί ὁ ὀγδοηκοστός κανών τῶν ἁγίων Ἀποστόλων, τόν ἐξ ἐθνικοῦ βίου προσελθόντα, ἤ ἐκ φαύλης διαγωγῆς, μή αὐτίκα προχειρίζεσθαι ἐπίσκοπον ἐπισκήπτει. Καί ὁ μέγας δέ Παῦλος Τιμοθέῳ γράφων, καί οἷον εἶναι δεῖ τόν εἰς ἐπισκοπήν προαγόμενον διαταττόμενος, καί μή νεόφυτον εἶναί φησι. Διό καί οἱ Πατέρες οὗτοι ὁρίζουσι, μήτε τόν τῇ πίστει προσερχόμενον αὐτίκα βαπτίζεσθαι, εἰ μή ἀρκούντως κατηχηθείη, μήτε βαπτισθέντα εὐθύς εἰς κλῆρον κατατάττεσθαι, μήπω δόντα δοκίμιον ἑαυτοῦ, ὅπως τε περί τήν πίστιν ἔχει, καί ὅπως περί τόν βίον. Εἰ δέ καί μετά δοκιμασίας γένηται, ἀνεπίληπτος δόξας, προϊόντος δέ τοῦ χρόνου ἁμάρτημά τι ψυχικόν ἔχων ἐλεγχθείη, παύεσθαι τοῦτον διατάττονται. Ἀπορεῖται δέ, τί ἄν εἴη τό ψυχικόν ἁμάρτημα, καί διά τί ψυχικῶν ἐμνήσθη μόνον, ἀλλ’ οὐχί καί σαρκικῶν∙ καί ταῦτα ὡς ἐπίπαν τῶν σαρκικῶν καθαιρεῖν μᾶλλον πεφυκότων τούς περιπεπτωκότας αὐτοῖς∙ τῶν ψυχικῶν δέ γε, ὡς ἐπ’ ἐλάχιστον. Οἱ μέν οὖν τούς τόν κανόνα ἐπιθεμένους ἁγίους Πατέρας, πᾶν ἁμάρτημα εἰς ψυχήν φέρον βλάβην, ψυχικόν ὀνομάσαι φασίν, Οἱ δέ ψυχικά φασιν ἁμαρτήματα, τά ἐκ ψυχικῶν παθῶν γινόμενα, οἷον ἐξ οἰήσεως, καί ὑπερηφανείας, καί ἀνηκοΐας∙ καί ταῦτα γάρ καθαιρέσει, ἀθεράπευτα μένοντα, ὑποβάλλουσι. Δῆλον δέ τοῦτο ἐκ τῶν καλουμένων Ναυατιανῶν∙ ἐκεῖνοι γάρ οὐ πρός δόγμα ἐσφάλλοντο∙ ἀλλά καθαρούς ἑαυτούς ἐξ οἰήσεως ὀνομάζοντες, οὔτε τούς ἐν διωγμοῖς παραπεσόντας μετανοοῦντας ἐδέχοντο, οὔτε διγάμοις ἐκοινώνουν∙ διό καί ἐξε- κηρύχθησαν τῆς τῶν πιστῶν ὁμηγύρεως, διά τήν οἴησιν, καί τήν μισαδελφίαν αὐτῶν. Εἰ γοῦν ἐκεῖνοι διά ταῦτα καί τῆς ἐκκλησίας ἀπεβλήθησαν, πῶς οὐκ ἄν ὁ δι’ οἴησιν ἐπισκόπῳ αὐτοῦ μή πειθόμενος, καί άδιόρθωτος μένων, καθαιρεθήσεται; Καί ὁ ε΄ δέ τῶν ἁγίων Ᾱποστόλων κανών τούς τάς ἑαυτῶν γυναῖκας προφάσει εὐλαβείας ἑκβάλλοντας, ἀφορίζεσθαι κελεύει, ἐπιμένοντας δέ, καί καθαιρεῖσθαι. Καί ὁ λστ΄ τῶν αὐτῶν διατάττεται, τούς ψήφῳ τῶν ἐπισκόπων εἰς προστασίαν καλουμένους, μή καταδεχομένους δέ τό λειτούργημα, ἀφωρισμένους εἶναι, ἕως ἄν καταδέξωνται∙ ὥστε, εἰ μή καταδέχοιντο, εἶεν ἄν διά βίου ἀφωρισμένοι∙ οἱ δέ διά βίου ἀφωρισμένοι, οὐδέν ἀπεοίκασι καθῃρημένων. Οἶμαι δέ κρεῖσσον εἰπεῖν, ὅτι πᾶν ἁμάρτημα δικαίως ἄν ὀνομάζοιτο ψυχικόν, ὡς ἐκ παρατροπῆς τῶν ψυχικῶν δυνάμεων τήν ἀρχήν ἔχον. Εἰς τρία γάρ τῶν περί τήν ψυχήν θεωρουμένων διαιρουμένων, εἴς τε τό λογικόν, τό ἐπιθυμητικόν, καί τό θυμικόν, ἐξ ἑκάστου τούτων αἱ ἀρεταί καί αἱ κακίαι πεφύκασι φύεσθαι∙ αἱ μέν, ὅταν ὀρθῶς, καί ὡς παρά τοῦ δημιουργοῦ ἡμῖν ἐνετέθησαν, αὐταῖς χρώμεθα∙ αἱ δέ κακίαι, ὅταν αὑταῖς παραχρώμεθα. Τοῦ μέν οὖν λογικοῦ ἀρετή καί κατόρθωμα, ἡ εὐσέβεια, καί αἱ τῷ θείῳ πρέπουσαι ἡμέτεραι ἔννοιαι, καί ἡ τοῦ καλοῦ καί τοῦ χείρονος ἀνεπισφαλής διάκρισις, καί τί μέν αἱρεῖσθαι δέον, τί δέ ἀποτρέπεσθαι. Ἡ δέ ἐκ τούτων ἀπόπτωσις, κακία, καί ἁμαρτία ἐστί. Τοῦ δέ ἐπιθυμητικοῦ μέρους ἀρετή, τό τῶν ὄντως ἐρᾷν ὀρεκτῶν, τῆς θείας φημί φύσεως, καί τῶν οἰκειοῦν ἡμᾶς ἐκείνῃ δυναμένων πράξεων. Ἡ δ’ ἐκ τούτων παρατροπή, καί εἰς γήϊνα φορά, τῆς ἐπιθυμίας ἁμάρτημα. Ὁμοίως δέ καί τοῦ θυμικοῦ ἀρετή, ἡ πρός τήν κακίαν ἐναντίωσίς καί ἀπέχθεια, καί τό πρός τάς τοῦ σώματος ὀρέξεις ἀνθίστασθαι, καί μέχρις αἵματος πρός τήν ἁμαρτίαν ἀντικαθίστασθαι, καί τοῦ ὀρθοῦ λόγου καί τῆς ἀρετῆς προμαχεῖν, καί μετά τοῦ Δαβίδ λέγειν∙ Εἶδον ἀσυνετοῦντας, καί ἐξετηκόμην∙ κακία δέ, ἡ πρός τόν πλησίον ὀργή, καί τό μῖσος, καί αἱ φιλόνεικοι διαθέσεις, καί αἱ μνησικακίαι. Οὕτως οὖν, ὡς εἴρηται, ἐκ τῶν ψυχικῶν δυνάμεων τῶν ἁμαρτημάτων συνισταμένων, καλῶς οἱ θεῖοι Πατέρες ψυχικά εἰρήκασιν ἁμαρτήματα, καί τῷ μεγάλῳ Παύλῳ ἑπόμενοι, λέγοντι∙ Ἔστι, σῶμα ψυχικόν, καί ἔστι σῶμα πνευματικόν∙ ψυχικόν ὀνομάζοντι, τό ὑπό τῆς ψυχῆς ἡγεμονευόμενον, καί κυριαρχούμενον, καί ταῖς φυσικαῖς αὐτῆς δουλεῦον δυνάμεσιν, ἐνδιδοῦν τε θυμῷ, καί ἐπιθυμίᾳ, καί τοῖς γηΐνοις προστετηκός, καί οὐδέν ὑπέρ ταῦτα φρονοῦν. Ἀπό μέν τοῦ π΄ κανόνος τῶν ἁγίων Ἀποστόλων ἐμάθομεν, μήτε τόν ἐθνικοῦ βίον προσελθόντα τῇ ἐκκλησίᾳ, μήτε τόν ἐκ φαύλης διαγωγῆς, αὐτίκα προχειρίζεσθαι ἐπίσκοπον∙ καί ἀνάγνωθι τά ἐν ἐκείνῳ γραφέντα. Ὁ δέ παρών κανών προστίθησι, μηδέ πρεσβύτερον αὐτίκα γίνεσθαι τόν τοιοῦτον, μηδέ ἄπιστόν τινα βαπτίζεσθαι πρό τοῦ ἱκανῶς κατηχηθῆναι, διά τό δεῖσθαι ταῦτα χρόνου εἰς δοκιμασίαν∙ τόν δέ παρά ταῦτα ποιοῦντα, καθαιρεῖσθαί φησι. Τοῦ δέ κανόνας κολάζοντος τά μετά τό βάπτισμα ἀναφανησόμενα ψυχικά ἁμαρτήματα, ἠρώτησάν τινες, ποῖά εἰσι ψυχικά ἁμαρτήματα, καί διά τί ψυχικῶν ἐμνήσθη ό κανών ἁμαρτημάτων, καί οὐχί σαρκικῶν. Καί ἄλλοι μέν εἶπον, ψυχικά ἁμαρτήματα, εἶναι τά ἐκ ψυχικῶν παθῶν τικτόμενα, οἷον ἐξ οἰήσεως, ἐξ ἀνηκοΐας, καί ἑτέρων τοιούτων∙ καί ταῦτα γάρ καθαιροῦσιν, ὡς ἡ τῶν Ναυατιανῶν αἵρεσις, καί ἡ ἄκαιρος ἀποχή τοῦ γάμου, καί τῆς κρεωφαγίας, κατά τόν ε΄ κανόνα τῶν ἁγίων Ἀποστόλων, καί ἑτέρους. Ἐγώ δέ φημι, ὡς πᾶν ἁμάρτημα ἐπάγον τῇ ψυχῇ βλάβην, ψυχικόν ὀνομάζεται, κᾂν ἐκ σωματικῆς ὀρέξεως δέξηται τήν ἀρχήν, κᾂν ἐκ ψυχικῆς∙ διά γάρ τοῦτο καί πάντα τά ἁμαρτήματα ψυχικά σφάλματα ή ἐκκλησία κατονομάζει∙ καί ὁ κανών δέ μόνον ἐμνήσθη ἁμαρτημάτων ψυχικῶν, ὡς περιεχόντων καί τά σαρκικά. Περί μέν τοι τοῦ μή κολάζεσθαι τόν βαπτισθέντα, καί κληρωθέντα, διά τήν πρό τοῦ βαπτίσματος πορνείαν, ἤ τόν φόνον, ἀνάγνωθι καί τόν κ΄ κανόνα τοῦ ἁγίου Βασιλείου, καί τά ἐν αὐτῷ, καί τῶν ἁγίων Ἀποστόλων κανόνα ιζ΄. Οἱ ἐξ ἐθνικοῦ βίου ταχέως εἰς πρεσβυτέρους ἀγέσθωσαν∙ δίχα γάρ τῆς διά χρόνου δοκιμασίας, κακός ὁ νεόφυτος. Εἰ δέ τις καί μετά τήν χειροτονίαν ἁμαρτήσας ἀποδειχθῇ ἤ πρότερον, ἤ ὕστερον, οὑτοσί πεπαύσθω τοῦ κλήρου. Τά αὐτά τῷ ὀγδοηκοστῷ κανόνι τῶν ἁγίων Ἀποστόλων καί ὁ κανών οὗτος λέγει, τό, τόν ἄρτι βαπτισθέντα μή εὐθύς εἰς ἐπισκοπήν, ἤ εἰς πρεσβυτέριον ἄγειν∙ ἵνα μή, ὡς νεόφυτος, τυφωθείς, εἰς παγίδα τοῦ διαβόλου, καί κρῖμα ἐμπέσῃ. Δεῖ γοῦν τόν τοιοῦτον, κατά τόν ἐνδέκατον κανόνα τῆς ἐν Σαρδικῇ συνόδου, πρότερον εἰς ἕκαστον βαθμόν, ἤγουν ἀναγνώστου, ὑποδιακόνου, καί τῶν ἑξῆς, ἐκτελέσαι κᾂν ἑνός χρόνου μῆκος, καί οὕτως, εἰ ἄξιος τῆς θείας ἱερωσύνης κριθῇ, τῆς μεγίστης ἀπολαῦσαι τιμῆς∙ ὥσπερ δή πάλιν καί μετά τήν χειροτονίαν εἰ ἁμαρτήσας ἀποδειχθῇ, τῆς ἀξίας μετακινεῖσθαι. Ἐκεῖνο ὁποῦ διορίζει ὁ π΄ Κανὼν τῶν ἁγίων Ἀποστόλων, καί ὁ παρών Κανών διατάσσεται∙ λέγει γάρ∙ Ἐπειδή κατά τούς προαπερασμένους καιρούς ἠκολούθησαν νά γένουν πολλά πράγματα ἔξω ἀπό τόν Ἐκκλησιαστικόν Κανόνα (αὐτόν τόν π΄ δηλ. τῶν Ἀποστόλ.) εἴτε ὑπό ἀνάγκης, εἴτε ὑπό ἄλλης αἰτίας κινουμένων τινῶν. Ὥστε ὁποῦ, αὐτοί νά βαπτίζωσι μέν παρευθύς ἐκείνους ὁποῦ πρό ὀλίγου ἀπό τόν ἐθνικόν, καί ἄπιστον βίον προσῆλθον εἰς τήν ὀρθόδοξον πίστιν, καί εἰς ὀλίγον καιρόν ἐκατηχήθησαν τό τῆς εὐσεβείας μυστήριον, ὁμοῦ δέ μέ τό βάπτισμα, νά προβιβάζουσιν αὐτούς καί εἰς Ἐπισκοπήν, ἤ Πρεσβυτέριον, ταὐτόν εἰπεῖν, νά χειροτονοῦσιν αὐτούς Πρεσβυτέρους, καί Ἐπισκόπους. Ἐπειδή, λέγω, ταῦτα ἔτζη, παρανόμως πρό τοῦ ἐγίνοντο, ἐφάνη εὔλογον ἀπό τώρα καί ὕστερα νά μή γίνωνται. Διότι ὁ κατηχούμενος, καί πρό τοῦ μέν νά βαπτισθῇ χρειάζεται καιρόν ἀρκετόν1 διά νά κατηχηθῇ, καί νά διδαχθῇ καλῶς ἅπαντα τά τῆς πίστεως δόγματα, καί ἀφ’ οὗ δέ βαπτισθῇ, πάλιν χρειάζεται δοκιμασίαν πολλήν. Λέγει γάρ ὁ Ἀπόστολος τῷ Τιμοθέῳ, μή νεόφυτον (χειροτόνει δηλ.) ἤτοι νεοκατήχητον, καί νεωστί φυτευθέντα εἰς τήν ἄμπελον τοῦ Χριστοῦ, ἵνα μή ἐπαρθείς πέσῃ εἰς τό ἴδιον ἁμάρτημα, καί εἰς τήν ὁμοίαν παγίδα ὁποῦ ἔπεσεν ὁ διάβολος, ἤτοι εἰς τήν ὑπερηφάνειαν. Εἰ δέ ἀπερνῶντος τοῦ καιροῦ, ἤθελεν εὑρεθῇ εἰς τόν μετά χρόνον καί δοκιμασίας, καί κατηχηθέντα, καί βαπτισθέντα, καί χειροτονηθέντα, κᾀνένα ἁμάρτημα ψυχικόν2 καί ἐλεγχθῇ δι’ αὐτό ἀπό δύω, ἤ τρεῖς μάρτυρας, ὁ τοιοῦτος, ἂς παύῃ ἀπό τό τά ἐνεργῇ τά τῆς ἱερωσύνης. Ὅποιος δέ θελήσοι νά κάμῃ ἔξω ἀπό αὐτά, οὗτος ὡς θρασυνόμενος ἐναντίον τῆς μεγάλης συνόδου ταύτης, θέλει κινδυνεύσει, καί εἰς τήν ἱερωσύνην, ἤτοι θέλει καθαιρεθῇ. Ὅρα καί τήν Ἑρμηνείαν τοῦ π΄ Ἀποστολικοῦ. 1Ὁ καιρός τῆς κατηχήσεως δέν διορίζεται ἀπό ὅλους εἵς καί ὁ αὐτός. Ἀπό μέν γάρ τάς Ἀποστολικάς διαταγάς ἕνα χρόνον διορίζεται νά κατηχῆται ὁ κατηχούμενος. Δύω ἀπό τόν 42 Κανόνα τῆς ἐν Ἰλλιβηρίᾳ τῇ Ἰσπανικῇ πόλει συνόδου τοπικῆς συγκροτηθείσης, ὀλίγον πρό τῆς α΄ Οἰκουμενικῆς. Καί ἀπό τήν 144 νεαράν δέ τοῦ Ἰουστινιανοῦ δύω χρόνοι διορίζονται διά τούς προσερχομένους εἰς τήν πίστιν Σαμαρείτας. Καί ἀπό τόν 25 κανόνα τῆς ἐν Ἀγάθῃ τοπικῆς συνόδου, συγκροτηθείσης ἐν ἔτει 506 ὀκτὼ μῆνες ἐδιωρίσθησαν διά τούς ἐπιστρέφοντας Ἰουδαίους. Ὁ δέ η΄ τῆς ζ΄ θέλει νά μή δεχώμεθα τούς καθ’ ὑπόκρισιν πιστεύοντας Ἑβραίους. Ἀλλά τούς ἀληθῶς πιστεύοντας μόνον καί τά τῶν Ἑβραίων ἐλέγχοντας∙ τινές δέ νομίζουσιν ὅτι εἰς τόσας μόνον ἡμέρας ἐγίνετο ἡ κατήχησις, ὅσας ἔχει ἡ μεγάλη τεσσαρακοστή∙ συνάγοντας τοῦτο ἀπό τόν με΄ τῆς ἐν Λαοδικείᾳ καί τήν πρός Παμμάχιον τοῦ Ἱερωνύμου ἐπιστολήν, καί τήν α΄ κατήχησιν Κυρίλλου Ἱεροσολύμων. Ἀλλ’ ἴσως ἐκ τούτων δέν συμπεραίνεται ἄλλο, πάρεξ ὅτι εἰς τήν μεγάλην μ΄ ἐγίνετο τό τελευταῖον, καί ἀκριβέστερον μέρος τῆς κατηχήσεως, διατί τότε οἱ κατηχούμενοι ἐβαπτίζοντο κατά τήν νύκτα τοῦ μεγάλου Σαββάτου, καί τῆς Λαμπρᾶς∙ μερικαῖς φοραῖς ὅμως ἐσυντέμνετο καί ὁ χρόνος τῆς κατηχήσεως διά ἀναγκαίας περιστάσεις. Δι’ ὅ οἱ κινδυνεύοντες εἰς θάνατον κατηχούμενοι, βαπτίζονται πρό τοῦ ὡρισμένου καιροῦ τῆς κατηχήσεως, κατά τόν ιβ΄ τῆς ἐν Νεοκαισαρ. Τόν μζ΄ τῆς ἐν Λαοδικ. Τόν νβ΄ τῆς ἐν Καρθαγ. Τόν ε΄ Βασιλείου καί τόν ε΄ Κυρίλλου. Ἀλλά καί οἱ Βουργουζίωνες, ἤ Βουργουνδίωνες ἔθνος τῆς Γαλλίας, διά τήν θερμήν πίστιν ὁποῦ ἔδειξαν εἰς τόν Χριστόν καί διά τήν ἀνάγκην ὁποῦ εἶχον νά πολεμήσουν με τούς ἐχθρούς των Οὕννους, ἑπτά ἡμέρας μόνον ἐκατηχήθησαν, καί τῇ ὀγδόῃ ἐβαπτίσθησαν ἀπό τόν Ἐπίσκοπον μιᾶς πόλεως τῆς Γαλλίας, Σωκράτ. βιβλ. ζ΄, κεφ. λ΄. Πλήν, κατά τόν Κανόνα τοῦτον, εἶναι κάλλιον νά ἀπερνᾷ καιρός πολύς, ὅσος ἀρκεῖ εἰς δοκιμήν τοῦ κατηχουμένου περισσοτέρως.2Ἁμάρτημα ψυχικόν, ὁ μέν Ζωναρᾶς λέγει κάθε ἁμάρτημα ἐκ παρατροπῆς τῶν τριῶν τῆς ψυχῆς δυνάμεων προσερχόμενον, τοῦ Λογικοῦ, λέγω, τοῦ Θυμικοῦ, καί τοῦ Ἐπιθυμητικοῦ. Ὁ δέ Βαλσαμών λέγει, κάθε ἁμάρτημα ὁποῦ προξενεῖ βλάβην εἰς τήν ψυχήν, εἴτε ἐκ σωματικῆς ὀρέξεως ἔχει τήν ἀρχήν, εἴτε ἐκ ψυχικῆς. Ἄλλοι δέ ἁμάρτημα ψυχικόν εἶπον, τό ἐκ τῶν ψυχικῶν παθῶν γενόμενον, ἤτοι ἐξ οἰήσεως, ἀνηκοΐας, καί ἄλλων. Κυρίως ὅμως ἁμάρτημα ψυχικόν, περί οὗ λέγει ἐδῶ ὁ Κανών, εἶναι ὁ τύφος καί ἡ ἔπαρσις, καί ἡ ὑπερηφανεία, τοῦτο γάρ μόνον τό πάθος ἀνήκει εἰς τήν πνευματικήν, καί ἄϋλον φύσιν τῆς ψυχῆς. Καί τοῦτο εἶναι τό κρῖμα καί ἡ παγίδα εἰς τήν ὁποίαν ἔπεσεν ὁ διάβολος. Κατά τό ῥητόν τοῦ Ἀποστόλου ὁποῦ ἀναφέρει ἐδῶ ὁ Κανών, καί κατά τήν ἑρμηνείαν ὁποῦ τοῦ κάμνει ὁ θεῖος Ἀμβρόσιος. Δι’ ὅ καί ὁ ἱερός Αὐγουστῖνος (βιβλ. γ΄, περί Πολ. Θεοῦ) οὐκ ἔστι λέγει ὁ διάβολος, οὐδέ μέθυσος, οὐδέ τί τοιοῦτον, ἐστί δέ ἀλαζὼν καί βάσκανος. Ἐάν λοιπόν ὁ ἐπίσκοπος πέσῃ εἰς τό πάθος τῆς ὑπερηφανείας καί φανερώσῃ ταύτην διά λόγων καί ἔργων, καί ἐλεγχθῇ ἀπό δύω, ἤ τρεῖς μάρτυρας, νά παύῃ ἀπό τόν κλῆρον. Διατί ἴσως νά ταπεινωθῇ, καί νά μετριάσῃ τό φρόνημά του, καί οὕτω πάλιν νά ἀναλάβῃ τήν ἐνέργειαν τῆς ἱερωσύνης. Εἰ δέ καί μᾶλλον ὑπερηφανευθῇ, καί δέν θελήσῃ νά παύσῃ, νά καθαιρῆται καί τελείως ἀπό τόν βαθμόν του. Ὅτι δέ ἡ φανερά ὑπερηφανεία καθαιρετική ἐστί. Δῆλον καί ἀπό τούς Ναυτιανούς, οἱ ὁποῖοι διά τοῦτο τῆς Ἐκκλησίας ἀπεκηρύχθησαν, διότι ἐξ οἰήσεως καί ὑπερηφανείας ὠνόμαζον τόν ἑαυτόν τους καθαρόν, τούς δέ ἀρνησαμένους ἐν τῷ καιρῷ τοῦ διωγμοῦ καί μετανοοῦντας, δέν ἐδέχοντο, οὔτε μέ τούς διγάμους ἐκοινώνουν. Μερικοί δέ εἶπον ὅτι ψυχικόν ἁμάρτημα ἐννοεῖ ὁ Κανὼν ἐδῶ τό κακόδοξον καί ἀσεβές φρόνημα. Ἀλλά ἂν τοῦτο ἦτον, ἔπρεπεν ὁ τοῦτο ἔχων, ὄχι νά παύῃ μόνον ἀλλά καί σφοδρῶς νά καθαιρῆται, καί νά ἀποκηρύττεται τῆς Ἐκκλησίας. Ἐπειδή λοιπόν θανάσιμος ἁμαρτία εἶναι ἡ ὑπερηφανεία, οἱ δέ τήν πρός θάνατον ἁμαρτίαν ποιοῦντες, ἐκπίπτουσι τοῦ βαθμοῦ, κατά τόν λβ΄ Βασιλείου (ὃν καί ἀνάγνωθι) διά τοῦτο καί ὁ παρών Κανών τόν τοιαύτη ἁμαρτία περιπαρέντα παιδεύει μέ τήν παῦσιν τῆς ἱερωσύνης.
