Περί τῶν Παυλιανισάντων, εἶτα προσφυγόντων τῇ καθολικῇ ἐκκλησίᾳ, ὅρος ἐκτέθειται ἀναβαπτίζεσθαι αὐτούς ἐξάπαντος. Εἰ δέ τινες τῷ παρεληλυθότι χρόνῳ, ἐν τῷ κλήρῳ ἐξητάσθησαν, εἰ μέν ἄμεμπτοι καί ἀνεπίληπτοι φανεῖεν ἀναβαπτισθέντες, χειροτονείσθωσαν ὑπό τοῦ τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας ἐπισκόπου. Εἰ δέ ἡ ἀνάκρισις ἀνεπιτηδείους αὐτούς εὑρίσκοι, καθαιρεῖσθαι αὐτούς προσήκει. Ὡσαύτως δέ καί περί τῶν διακονισσῶν, καί ὅλως περί τῶν ἐν τῷ κλήρῳ ἐξεταζομένων, ὁ αὐτός τύπος παραφυλαχθήσεται. Ἐμνήσθημεν δέ τῶν διακονισσῶν τῶν ἐν τῷ σχήματι ἐξετασθεισῶν, ἐπεί μηδέ χειροθεσίαν τινά ἔχουσιν, ὥστε ἐξάπαντος ἐν τοῖς λαϊκοῖς αὐτάς ἐξετάζεσθαι.
Τούς τῆς αἱρέσεως τῶν Παυλικιανῶν προσερχομένους τῇ καθολικῇ ἐκκλησίᾳ, ἀναβαπτίζεσθαι ὁ κανών προστάσσει∙ ὅρος γάρ ὁ τύπος καί ὁ κανών λέγεται. Εἰ δέ τινες τούτων ἐν κλήρῳ ἔτυχον τετάχθαι, ἀγνοησάντων ἴσως τήν αἵρεσιν αὐτῶν τῶν χειροτονησάντων αὐτούς, τούς τοιούτους μετά το ἀναβαπτισθῆναι ἐξετάζεσθαι διορίζεται, καί ἀνακρίνεσθαι τόν βίον αὐτῶν τόν μετά τό βάπτισμα, καί εἰ εὑρεθεῖεν ἄμεμπτοι καί ἀνεπίληπτοι, χειροτονεῖσθαι ὑπό τοῦ ἐπισκόπου τῆς ἐκκλησίας, ᾗ προσῆλθον. Ἡ γάρ προτέρα χειροτονία, ἤ αἱρετικῶν ὄντων αὐτῶν γενομένη, οὐδέ χειροτονία λογίζεται, Πῶς γάρ ὁ μή κατά τήν ὀρθόδοξον πίστιν βεβαπτισμένος Πνεύματος ἁγίου ἐπιφοίτησιν ἐν τῇ χειροτονίᾳ δέξασθαι πιστευθήσεται; Εἰ δέ ἀνακρινόμενοι ἀνεπιτήδειοι πρός χειροτονίαν εὑρίσκοιντο, καθαιρεῖσθαι αὐτούς κελεύει ἡ σύνοδος. Τό δέ τῆς καθαιρέσεως ὄνομα ἐνταῦθα καταχρηστικῶς οἶμαι κεῖσθαι∙ κᾳθαιρεῖται γάρ ὁ κυρίως χειροτονίαν δεξάμενος, καί εἰς ὕψος ἱερωσύνης ἀρθείς∙ ὁ δέ τήν ἀρχήν μή χειροτονηθείς ἀληθῶς, πῶς, ἤ πόθεν, καί ἀπό ποίου ὕψους καθαιρεθήσεται; Ἀντί γοῦν τοῦ εἰπεῖν ἐξωθήσεται τοῦ κλήρου, τέθειται κατά, παράχρησιν τό, καθαιρεθήσεται. Τά αὐτά δέ καί περί διακονισσῶν, καί ἁπλῶς τῶν ἐν κλήρῳ τεταγμένων, διετυπώσατο ὁ κανών. Τό δέ, ἐμνήσθημεν δέ διακονισσῶν τῶν ἐν τῷ σχήματι ἐξετασθεισῶν καί τά λοιπά, τοιοῦτόν ἐστι. Παρθένοι τό παλαιόν προσῄρχοντο τῷ Θεῷ ἁγνεύειν ὁμολογοῦσαι, ἅς οἱ ἐπίσκοποι καθιέρουν κατά τόν στ΄ κανόνα τῆς ἑν Καρθαγένῃ συνόδου, καί τῆς τούτων ἐφρόντιζον φυλακῆς, κατά τόν μζ΄ κανόνα τῆς αὐτῆς συνόδου∙ ἐξ ὧν δή παρθένων καί διακόνισσαι ἐχειροτονοῦντο κατά τόν καιρόν τόν προσήκοντα, ἤγουν ὅτε ἐτῶν ἐγίνοντο μ΄. Αἱ δέ τοιαῦται καί τό σχῆμα ἐνεδύοντο παρά τῶν ἐπισκόπων ἐν τῷ κε΄ ἐνιαυτῷ τῆς ἡλικίας αὐτῶν, κατά τόν ρμ΄ κανόνα τῆς εἰρημένης συνόδου. Τοιαύτας οὖν παρθένους ἡ σύνοδος αὕτη καλεῖ διακονίσσας ἐν τῷ σχήματι ἐξετασθείσας, χειροθεσίαν δέ μή ἐχούσας, ἄς καί ἐν τοῖς λαϊκοῖς ἐξετάζεσθαι κελεύει, ὅτε ὁμολογήσουσι τήν αἵρεσιν αὐτῶν, καί ἀπόσχωνται αὐτῆς. Παυλιανισταί λέγονται οἱ Παυλικιανοί. Ἐκτέθειται γοῦν παρά τῶν ἁγίων Πατέρων ὅρος, ἤτοι κανών, καί τύπος, ἀναβαπτίζεσθαι αὐτούς.Ἐπάγει δέ, ὡς, ἐπεί τῶν εἰκότων ἐστί τινάς ἐκ τούτων κατά ἄγνοιαν κληρωθῆναι, ὀφείλει ὁ ἐπίσκοπος ἀναβαπτίζειν τούτους, καί ἔκτοτε πολυπραγμονεῖν τήν μετά τό βάπτισμα διαγωγήν αὐτῶν∙ καί εἰ εὑρήσει ἀνεπιλήπτους, καί ἱερωσύνης ἀξιοῦν∙ εἰ δέ μή, καί τῆς πρό τοῦ βαπτίσματος χειροτονίας ἀπαλλοτριοῦν∙ τά αὐτά δέ γινέσθωσαν καί εἰς τάς διακονίσσας. Τοιοῦτον δ’ ἐστί τό τῶν διακονισσῶν. Παρθένοι ποτέ προσῄρχοντο τῇ ἐκκλησίᾳ, καί κατά προτροπήν τοῦ ἐπισκόπου ἐφυλάττοντο, ὡς ἀνατεθειμέναι τῷ Θεῷ, πλήν μετά σχήματος λαϊκοῦ∙ τοῦτο γάρ ἐστι τό ἐξετάζεσθαι αὐτάς ἐν τῷ σχήματι. Τεσσαρακονταετοῦς δέ ἡλικίας γενόμεναι, ἠξιοῦντο καί χειροτονίας διακονισσῶν, εὑρισκόμεναι πάντως ἄξιαι. Εἰ, γοῦν καί τινες ἐκ τούτων, φησί, παυλιανίσαι ἔτυχον, γενήσεται καί ἐπ’ αὐταῖς εἴ τι καί ἐπί τοῖς ἄῤῥεσιν ὡρίσθη ἄνωθεν. Ζήτει δέ καί τήν ἐν Καρθαγένῃ συνόδου κανόνα στ΄ καί μζ΄. Ταῦτα τοῦ κανόνος διορισαμένου, εἴποι τις, ὡς, ἐπεί ἡ πρό τοῦ βαπτίσματος χειροτονία ὡς μηδέ γενομένη λογίζεται, (διά γάρ τοῦτο ὡρίσθη τόν παυλιανίσαντα χειροτονεῖσθαι μετά τό βάπτισμα), πῶς φησιν ὁ κανών καθαιρεῖσθαι αὐτόν μετά ἐξέτασιν, ἀνάξιον τοῦ χειροτονηθῆναι εὑρισκόμενον; Λύσις. Καταχρηστικῶς ἐνταῦθα παρελήφθη τό τῆς καθαιρέσεως ῥῆμα, ἀντί τῆς ἐξωθήσεως∙ ἡ γάρ πρό τοῦ βαπτίσματος κλήρωσις οὐκ ἔστι κλήρωσις. Εἰ δέ μή τοῦτο θέλεις εἰπεῖν, θεμάτισον τά ῥήματα ταῦτα τῆς καθαιρέσεως μή ἐκλαμβάνεσθαι περί τῆς πρό τοῦ βαπτίσματος χειροτονίας, ἀλλά περί τῆς μετά τό βάπτισμα. Καθαιρεθήσεται γάρ, φασίν οἱ Πατέρες, καί ὁ μετά τό φώτισμα ἀναξίως χειροτονηθείς, κατά τόν καθόλου κανόνα, τόν καθαιροῦντα τούς μετά τήν χειροτονίαν ἁμαρτάνοντας. Περί δέ τῶν παυλιανισάντων ἐρώτησις γέγονε, τίνες εἰσί∙ καί ἄλλοι μέν ἄλλα εἶπον∙ ἐγώ δέ εὗρον ἐν διαφόροις βιβλίοις, ὅτι Παυλικιανοί, οἱ Μανιχαῖοι μετωνομάσθησαν, ἀπό Παύλου τινός Σαμοσατέως, υἱοῦ γυναικός Μανιχαίας, Καλλινίκης τοὔνομα. Σαμοσατεύς δέ ἐκλήθη, ὡς χρηματίσας ἐπίσκοπος Σαμοσατέων. Οὗτος ἐκήρυξεν ἕνα Θεόν εἶναι, Πατέρα, καί Ὑιόν, καί ἅγιον Πνεῦμα τόν αὐτόν λεγόμενον∙ εἷς γάρ, φησίν, ἐστί Θεός, καί ὁ Υἱός αὑτοῦ ἐν αὐτῷ, ὡς ὁ λόγος ἐν ἀνθρώπῳ∙ οὗτος δέ ὁ Λόγος ἐλθών ἐπί τῆς γῆς ᾤκησεν ἐν ἀνθρώπῳ, Ἰησοῦ καλουμένῳ, καί τήν οἰκονομίαν πληρώσας, ἀνῆλθε πρός τόν Πατέρα. Ὁ δέ Ἰησοῦς οὗτος κάτωθέν ἐστιν Ἰησοῦς Χριστός, ὡς ἀπό Μαρίας ἀρξάμενος. Τοῦτον καθεῖλον ἐν Ἀντιοχείᾳ ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ θαυματουργός, καί ἅλλοι τινές. Ἔτι ἀμφιβολία ἐστί περί τοῦ, εἰ ὀφείλουσιν οἱ ἀπό ὀρθοδὀξων Χριστιανῶν παυλιανίσαντες ἀναβαπτίζεσθαι∙ καί τινες μέν λέγουσιν, ὡς ἐκείνους φησί ὁ κανών ἀναβαπτίζεσθαι, τούς ἐκ γενετῆς Παυλικιανούς, οὐ μήν τούς ἀπό ὀρθοδόξων τήν αἵρεσιν τῶν Παυλικιανῶν ἀναδεξαμένους∙ τούτους γάρ ὑπό μύρου καί μόνου ἁγιάζεσθαι χρή∙ καί εἰς πίστωσιν τοῦ λόγου αὐτῶν, παράγουσι πολλούς μουσουλμανίσαντας ἑκοντί, καί μή ἀναβαπτισθέντας, ἀλλά μυρωθέντας μόνον. Ἐμοί δέ δοκεῖ τόν κανόνα ταῦτα διορίζεσθαι μᾶλλον περί τῶν ἀπό ὀρθοδὀξων εἰς αἵρεσιν Παυλικιανῶν παραπεσόντων, καί βάπτισμα δεξαμένων θρησκείας μυσαρᾶς∙ καί τοῦτο εἶναι κυρίως Παυλιανισμόν, οὐ μήν τό εἶναί τινα ἀρχῆθεν Παυλικιανόν. Διό καί κατά τόν παρόντα κανόνα, ὀφείλουσιν ἀναβαπτίζεσθαι οἱ τοιοῦτοι. Ἀλλά καί τό ῥῆμα τοῦ ἀναβαπτισμοῦ, οὐ μικρῶς συμβάλλεται πρός τό λεγόμενον. Ζήτει καί τον μζ΄ ἀποστολικόν κανόνα λέγοντα, καθαιρεῖσθαι τόν ἐπίσκοπον, καί τόν πρεσβύτερον, τόν δίς βαπτίζοντα οἱονδήτινα πιστόν, καί τόν μή βαπτίζοντα τόν μεμολυσμένον παρά τῶν ἀσεβῶν. Ἀνάγνωθι καί τήν τοῦ αὐτοῦ κανόνος ἑρμηνείαν, καί τόν ζ΄ κανόνα τῆς β΄ συνόδου. Οἱ Παυλιανισταί ἀναβαπτίζονται∙ καί εἴ τινες κληρικοί ἄμεμπτοι δείκνυνται, ἀναβαπτισθέντες χειροτονείσθωσαν∙ εἰ δέ μή ἄμεμπτοι δείκνυνται, καθαιρείσθωσαν. Αἱ δέ διακόνισσαι ἐξαπατηθεῖσαι, ἐπεί μή χειροτονίας μετέχουσιν, ἐν τοῖς λαϊκοῖς ἐξεταζέσθωσαν. Οἱ ἐκ τῆς τῶν Παυλιανιστῶν αἱρέσεως μετελθόντες, ἀναβαπτίζονται∙ καί εἴ τινες αὐτῶν ὡς κληρικοί ἐνήργουν παρά τοῖς Παυλιανισταῖς, ἐάν τόν βίον ἄμεμπτον ἔχωσιν, ὑπό τοῦ τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας ἐπισκόπου χειροτονοῦνται∙ εἰ δέ ἀνάξιοι εὑρίσκονται, καθαιροῦνται. Αἱ δέ διακόνισσαι αὐτῶν, ἐπεί μή τινα ἔχουσι χειροθεσίαν, ἐάν τῇ καθολικῇ προσέλθωσιν ἐκκλησίᾳ, καί βαπτισθῶσι, μετά τῶν λαϊκῶν συντάσσονται. Παυλιανισταί δέ εἰσιν, οἱ ἀπό Παύλου τοῦ Σαμοσατέως καταγόμενοι, τοῦ ταπεινά περί τοῦ Χριστοῦ φρονήσαντος, καί κοινόν ἄνθρωπον αὐτόν δογματίσαντος, καί τήν ἀρχήν ἀπό Μαρίας εἰληφότα. Ὁ παρών Κανών διορίζεται διά ἐκείνους ὁποῦ ἐγεννήθησαν μέν εἰς τήν αἵρεσιν τοῦ Παύλου τοῦ Σαμοσατέως,1 μετά ταῦτα δέ προσέφυγον εἰς τήν καθολικήν ἐκκλησίαν, λέγων, ὅτι, κανὼν καί τύπος ἐξεδόθη νά ἀναβαπτίζωνται ἐξ ἀποφάσεως οἱ τοιοῦτοι αἱρετικοί (ὅρα δέ ὅτι καταχρηστικῶς ὀνομάζει ἡ Σύνοδος βάπτισμα τό τῶν Παυλιανιστῶν βάπτισμα. Καί παραβάλλουσα αὐτό πρός τό ἡμέτερον βάπτισμα, καί οὐ πρός ἑαυτό, ἐμεταχειρίσθη καί τό ῥῆμα τοῦ, ἀναβαπτίζονται, ἤτοι νά δευτεροβαπτίζωνται καί ὅρα τά προλεγόμενα τῆς ἐν Καρχηδόνι συνόδου μέ τό νά μήν ἐβαπτίζοντο οὗτοι ἀπαραλλάκτως ὡς καί οἱ ὀρθόδοξοι. Εἰ δέ καί μερικοί ἀπό αὐτούς ἐχειροτονήθησαν κληρικοί πρό τοῦ ὀρθοδόξου βαπτίσματος, μέ τό νά μήν ἤξευραν οἱ χειροτονήσαντες αὐτούς Ἀρχιερεῖς, πῶς εἶναι αἱρετικοί, ἤ καί χειροτονημένοι ἦτον ἐν τῷ κατά τούς Παυλιανιστάς κλήρῳ. Οὗτοι, λέγω, ἀφοῦ ἀναβαπτισθοῦν εἰς τό ὀρθόδοξον βάπτισμα, εἰ μέν φανῇ ἡ ζωή αὐτῶν ἄμεμπτος καί ἀκατηγόρητος2 ἂς χειροτονοῦνται ἀπό τόν ἐπίσκοπον τῆς καθολικῆς καί ὀρθοδόξου ἐκκλησίας. Ἐπειδή ἡ προτέρα χειροτονία ὁποῦ ἔλαβον αἱρετικοί ὄντες, οὐδέ χειροτονία λογίζεται. Πῶς γάρ εἶναι δυνατόν ὁ μή ὢν βεβαπτισμένος κατά τήν ὀρθόδοξον πίστιν, νά λάβῃ Πνεύματος ἁγίου ἐπιφοίτησιν, καί χάριν ἐν τῇ χειροτονίᾳ; Εἰ δέ καί ἀνακρινόμενοι εὑρεθοῦν τῆς ἱερωσύνης ἀνάξιοι, πρέπει νά καθαιρεθοῦν, ἤτοι νά ἐξωσθοῦν ἀπό τόν κλῆρον. Καταχρηστικῶς γάρ ἐδῶ ἡ καθαίρεσις ἐλήφθη ἀντί ἐξώσεως. Ἐπειδή καθαιρεῖται κυρίως, ὁ εἰς τό ὕψος τῆς ἱερωσύνης καί τοῦ κλήρου ἁφθείς πρότερον. Οὗτοι δέ οἱ μηδόλως λαβόντες χειροτονίαν, ἀπό ποῖον ὕψος θέλουν καθαιρεθοῦν; βέβαια ἀπό κᾀνένα. Ἢ ἴσως λέγει νά καθαιρεθοῦν ἀπό τήν κατά τούς Παυλιανιστάς ἱερωσύνην καί κλῆρον. Ὥσπερ γάρ βάπτισμα ὠνόμασε τό κατ’ ἐκείνους γινόμενον, οὕτως ὠνόμασε καί κλῆρον τό κατ’ ἐκείνους, καί ἀκολούθως καθαίρεσιν, ὡς καί ὁ η΄ τῆς ἐν Λαοδικ. κλῆρον ὀνομάζει τόν παρά τοῖς Μοντανισταῖς. Τοῦτο δέ ὁποῦ εἴπομεν περί τῶν ἀνδρῶν, πρέπει νά φυλάττεται ἀπαραλλάκτως καί ἐπί τῶν γυναικῶν. Δηλαδή, ἐάν τινας ἀπό τάς γυναῖκας τῶν Παυλιανιστῶν ἐχειροτόνησεν ὀρθόδοξος Ἐπίσκοπος Διακονίσσας, ἀγνοῶν τήν αὐτῶν αἵρεσιν, ἤ καί ἦτον χειροτονημέναι ἐν τῷ κατά Παυλιανιστάς τάγματι τῶν διακονισσῶν. Αὐταί, λέγω, ἂς ἀναβαπτίζωνται, καί εἰ μέν φανοῦν ἄξιαι διακονίας μετά τό βάπτισμα, ἂς χειροτονοῦσι καί Διακόνισσαι (καί ὅρα τόν μστ΄ καί μζ΄ Ἀποστολικ. καί τόν ζ΄ τῆς β΄). Ἐκεῖνο δέ ὁποῦ ἐπιφέρει ὁ Κανών∙ ἐμνήσθημεν τῶν Διακονισσῶν τῶν ἐν τῷ σχήματι ἐξετασθεισῶν, ἐπεί μηδέ χειροθεσίαν τινά ἔχουσιν, ὥστε ἐξάπαντος ἐν τοῖς Λαϊκοῖς αὐτάς ἐξετάζεσθαι∙ ἀγκαλά καί εἶναι δυσκολονόητον. Ὅμως ἡ ἔννοιά του εἶναι τούτη, ὅτι, ἀνεφέραμεν δέ χωριστά περί τῶν Διακονισσῶν, ὁποῦ κοντά εἰς τούς Παυλιανιστάς εἶχον τό σχῆμα τοῦτο, ἤγουν τό ἐπάγγελμα τῶν Διακονισσῶν, ὅτι καί αὐταί, καθὼς καί οἱ ἄλλοι των κληρικοί, ὡς Λαϊκοί πρέπει νά γνωρίζωνται. Διατί καθὼς ἐκεῖνοι δέν εἶχον κᾀμμίαν χειροτονίαν, ἐστερημένοι ὄντες τῆς θείας χάριτος, οὕτω καί αἱ παρ’ ἐκείνοις Διακόνισσαι, τό σχῆμα μόνον εἶχον τῶν Διακονισσῶν, χειροθεσίαν δέ ἀληθινήν, καί χάριτος μεταδοτικήν οὐκ εἶχον. Ὥστε, ὡς λαϊκαί πρέπει νά γνωρίζωνται καί αὐταί μετά τό βάπτισμα, ὥσπερ ἦσαν καί πρότερον. 1Παῦλος ὁ ἀπό Σαμοσάτων τῶν ἐν τῇ Μεσοποταμίᾳ πλησίον τοῦ Εὐφράτου ποταμοῦ κειμένων ὁρμώμενος, καί διά τοῦτο σαμοσατεύς ἐπονομαζόμενος, (καί οὐχί διατί ἐχρημάτισε Σαμοσάτων Ἐπίσκοπος ὡς εἶπεν ὁ Βαλσαμών, ἤ καί ἄλλοι) υἱός γυναικός Μανιχαίας Καλλινίκης τοὒνομα κατά τόν Κεδρηνόν, Βλάσταριν, καί Βαλσαμῶνα, ὁ καί Ἀντιοχείας γεγονὼς Ἐπίσκοπος, μετά τόν θάνατον τοῦ Ἀντιοχείας Δημητριανοῦ κατά τό 260, ἔτος ἀπό Χριστοῦ, κατά τόν Εὐσέβιον (ἐκκλησιαστικῇ ἱστορ. βιβλ. ζ΄, κεφ. κζ΄) δέν ἐφρόνησε μόνον κακῶς περί τό τῆς θεολογίας μυστήριον, λέγων, μόνον Θεόν, ὄχι διατί εἶναι πηγή τῆς θεότητος ὁ Πατήρ ἀλλά ἀναιρῶν τήν ὑπόστασιν τοῦ Υἱοῦ, καί τοῦ Πνεύματος, ὡς ὁ Σαββέλιος, καί πρόσωπον ἕνα τόν Θεόν δοξάζων μετά τοῦ λόγου αὐτοῦ, ὡς καί ὁ ἄνθρωπος εἷς ἐστι μέ τόν ἑαυτοῦ λόγον, καί οὐδέν περισσότερον ἀπό τούς Ἰουδαίους φρονῶν, κατά τόν θεῖον Ἐπιφάνιον αἱρέσ. ξε΄ ἀλλά καί περί τήν ἔνσαρκον οἰκονομίαν ἐγένετο Βλάσφημος, κατά τόν Θεοδώρητον διάλογ. β΄, Ἀρτέμων, καί Θεοδόσιος, Σαββέλιός τε, καί Μάρκελλος, Φωτεινός, καί Παῦλος ὁ Σαμοσατεύς, μόνον ἄνθρωπον κηρύττουσι τόν Χριστόν, τήν δέ πρό τῶν αἰώνων ὑπάρχουσαν αὐτοῦ θεότητα ἀρνοῦνται. Κατά δέ τό 272 ἔτος ἡ συγκροτηθεῖσα ἐν Ἀντιοχείᾳ τοπική Σύνοδος, καθεῖλεν αὐτόν, καί ἀνεθεμάτισεν. Ἧς καί ἡ Συνοδική ἐπιστολή κεῖται παρ’ Εὐσεβίῳ αὐτόθι. Ἥτις καί λέγει, ὅτι ὁ Παῦλος ἔλεγε μή κατελυθηθέναι ἐξ οὐρανοῦ τόν Υἱό τοῦ Θεοῦ, ἀλλά κάτωθεν ἐκ τῆς Μαρίας τοῦ εἶναι ἀρξάμενον. Σημείωσαι δέ ὅτι ὁ Κεδρηνός, Βλάσταρις, καί Βαλσαμών λέγουσιν, ὅτι, οἱ Μανιχαῖοι μετωνομάσθησαν ἀπό τοῦ Παύλου τούτου Παυλικιανοί, οἵτινες ὀλίγους χρόνους μετά τόν Παῦλον ἀνεφύησαν: Ὅρα καί τά προλεγόμενα Διονυσίου τοῦ Ἀλεξανδρείας. Ὅρα καί σελ. 155 τῆς δογματικῆς Πανοπλίας, ὁποῦ γέγραπται, ὅτι, οἱ Παυλικιανοί ἐκ τῶν Μανιχαίων κατάγονται, ἀντί Παυλοϊωάννοι, Παυλικιανοί βαρβαρικώτερον λεγόμενοι.2Ἄλλο ἔγκλημα, καί ἄλλο μέμψις. (λέγει ὁ θεῖος Χρυσόστομος λόγῳ β΄ εἰς τόν Ἰὼβ) ἔγκλημα μέν γίνεται εἰς τάς βαρυτέρας ἁμαρτίας, ἡ δέ μέμψις, εἰς τάς ἐλαφρότερα πταίσματα. Ὅστις δέν εἶναι ἀνάμεσα εἰς τά δύω ταῦτα, λέγεται ἀνέγκλητος. Διότι ἐκεῖνον ὁποῦ δέν ἔχει νά ἐγκαλέσῃ τινάς ὡς μοιχόν, ἤ ὡς φονέα, τοιοῦτος εἶναι ἀνέγκλητος. Ἐκεῖνον δέ ὁποῦ μέμφεται τινάς ὡς ὑβριστήν ἤ διαβολέα, ἤ λοίδορον, ἤ μέθυσον ὁ τοιοῦτος, ἔξω μέν ἀπό ἐγκλήματα εἶναι, ὑποκάτω ὅμως εἰς μέμψιν εὑρίσκεται. Διά τοῦτο ὁ Ἰὼβ ἄμεπτος, ἐπειδή ἦτον μακράν, καί ἀπό τά ἐλάχιστα ἁμαρτήματα. Δι’ ὅ καί εἰς τόν Ἀβραάμ λέγει ὁ Θεός, εὐαρέστει ἐναντίον ἐμοῦ, καί γίνον ἄμεμπτος. Ὁ δέ Ἀπόστολος θέλωντας νά καταστήσῃ ποιμένας τῆς οἰκουμένης. Ἐπειδή τότε ἦτον σπάνια τά καλά τῆς ἀρετῆς, λέγει εἰς τόν Τίτον. Κατάστησον Ἐπισκόπους, ὡς ἐγὼ σοί διεταξάμην, εἴ τίς ἐστιν ἀνέγκλητος, Τό ἄμεμπτος οὐκ εἶχε τότε χώραν … μέγα τό ἄμεμπτον. Μέσον δέ τό ἀνέγκλητον. Μέγα δέ ἐν κακοῖς καί τό μικρόν ἀγαθόν … οὐκ ἐπειδή νόμον ἔθηκε τοῦτο, ἀλλ’ ἐπειδή εἰς τήν πλάνην ἐσυγκατέβη. Ἤξευρε γάρ ὅτι ὅταν ἀνθήσῃ ἡ εὐσέβεια, αὐτή ἡ φύσις τοῦ πράγματος θέλει προτιμήσει ἀφ’ ἑαυτῆς τό ἀγαθόν, καί ὅτι θέλει γένῃ ἡ ἐκλογή τῶν κρειττόνων. Καί ὅρα ὅτι κατά τά λόγια τοῦ Χρυσοστόμου καί ὁ Κανὼν οὗτος ἀπαιτεῖ νά εἶναι οἱ μέλλοντες ἱερωθῆναι, ὄχι μόνον ἀνέγκλητοι, ἀλλά καί ἄμεμπτοι. Ἀφ’ οὗ μετά τόν Παῦλον ἤνθησεν ἡ εὐσέβεια ἀγκαλά κατά τόν καιρόν ἀκόμη τοῦ Παύλου, καί τό ἄμεμπτος εἶχε χώραν. Διότι ὁ ἴδιος Παῦλος τόσον πρός τόν Τίτον, ὅσον, καί πρός τόν Τιμόθεον γράφων λέγει. «Δεῖ οὖν τόν ἐπίσκοπον ἀνεπίληπτον εἶναι». Τό δέ ἀνεπίληπτον τοῦτο, σχεδόν τελείως δέν διαφέρει ἀπό τό ἄμεμπτος. Ὅπερ καί αὐτός ὁ ἴδιος Χρυσόστομος ἑρμηνεύων λέγει «πᾶσαν εἶπεν ἀρετήν, ἀνεπίληπτον εἰπὼν … ὥστε εἴ τις τύπτεται ὑπό τῆς συνειδήσεως ὅτι ἔπραξε κάποια ἁμαρτήματα, δέν κάμνει καλά ἐάν ἐπιθυμῇ Ἐπισκοπήν, καί Ἱερωσύνην, τῆς ὁποίας διά τῶν ἔργων ἔκαμε τόν ἑαυτόν του ἀνάξιον». Τό δέ ἀνεπίληπτον, καί ὁ παρών Κανών ἀπό τούς ἱερεῖς ἀπαιτεῖ, καί ὁ θ΄ τῆς αὐτῆς Συνόδου. Εἰ δέ ἀπό τούς ἱερεῖς ἁπλῶς, πόσῳ μᾶλλον ἀπό τούς Ἀρχιερεῖς;
