Ὁμοίως ἤρεσεν, ἵνα τοῖς σώμασι τῶν τελευτώντων εὐχαριστία μή δοθῇ. Γέγραπται γάρ· Λάβετε, φάγετε· τά δέ τῶν νεκρῶν σώματα οὐδέ λαβεῖν δύνανται, οὐδέ φαγεῖν. Καί, ἵνα μή τούς ἤδη τελευτῶντας βαπτισθῆναι ποιήσῃ ἡ τῶν πρεσβυτέρων ἄγνοια.
Καί πάλιν περί τοῦ μή τούς νεκρούς τῆς τῶν θείων μυστηρίων μεταλήψεως ἀξιοῦν ἡ σύνοδος διαλέγεται. Εἰ γάρ καί ἡ λέξις, τῶν τελευτώντων, τούς μήπω θανόντας ἐμφαίνει κατά τό ἀκριβές, τούς δέ ἔτι θνήσκοντας, ἀλλά τά ἑξῆς σαφῶς δηλοῦσιν, ὅτι περί θανόντων ἤδη ὁ λόγος ἐστί, τό εἰπεῖν, δηλονότι, ὅτι τά τῶν νεκρῶν σώματα οὔτε λαβεῖν δύναται, οὔτε φαγεῖν∙ τούς δέ ἔτι ζῶντας, κᾂν ἀπέγνωσται αὐτοῖς ἡ ζωή, κᾂν μετά βραχύ μέλλωσιν ἐκπνεῖν, τῶν ἁγίων μυστηρίων ἀξιοῦσθαι χρεών. Ἀλλά μηδέ βαπτίζεσθαι τούς νεκρούς, καί οὗτος ὁ κανὼν διατάττεται, ἐξ ἀγνοίας τῶν πρεσβυτέρων∙ κἀνταῦθα γάρ τήν λέξιν, τῶν τελευτώντων, οὕτω νοητέον, ὡς ἤδη εἴρηται∙ ἕως γάρ ἂν ἐμπνέῃ τις, τοῦ θείου βαπτίσματος ἀξιωθήσεται. Καί αὖθις ὁ κανὼν παρακελεύεται τούς νεκρούς μήτε βαπτίζεσθαι, μήτε τῆς τῶν ἁγιασμάτων μεταλήψεως ἀξιοῦσθαι. Τελευτῶντας δέ καλεῖ τούς ἤδη τελευτήσαντες, οὐχί τούς τά ἔσχατα πνέοντας∙ οὗτοι γάρ μᾶλλον ἐφοδιάζεσθαι ὀφείλουσι διά τῆς τῶν ἁγίων μυστηρίων μεταλήψεως, καί διά τοῦ θείου βαπτίσματος, ἐάν ὦσιν ἀβάπτιστοι. Τῷ τοῦ τετελευτηκότος σώματι εὐχαριστία οὐ δίδοται∙ οὐ γάρ ἐσθίει, ἤ πίνει. Καί ἄγνοια πρεσβυτέρου οὐ βαπτίσει τόν τελευτήσαντα. Τοῦ Κυρίου εἰπόντος, Λάβετε, φάγετε, πῶς ἄν τις τῷ τελευτήσαντι τοῦ θείου σώματος μεταδώσει; οὔτε γάρ λαβεῖν, οὔτε φαγεῖν ὁ νεκρός δύναται. Ἀλλ’ οὐδέ βαπτίσει τις τόν τελευτήσαντα∙ ἡ γάρ τῶν πρεσβυτέρων ἄγνοια οὐκ ὠφελήσει τούς τελευτήσαντας, ὥστε βεβαπτισμένους λογίζεσθαι. *Στο Πηδάλιο, ο 18ος κανόνας (γ΄ παράγραφος) αντιστοιχεί στον 25ο (αρίθμηση Πηδαλίου). Ερμηνεία. Ἀπό τόν παρόντα κανόνα ἐρανίσθη ἡ στ΄ σύνοδος τόν πγ΄ αὐτῆς κανόνα, δηλ. μόνον τό νά μήν μεταλαμβάνῃ τινάς τούς νεκρούς. Καί ὅρα τήν ἑρμηνείαν ἐκεῖ, ὁ δέ παρὼν προσδιορίζει ἀκόμη, καί ὅτι δέν πρέπει νά βαπτίζῃ τινάς Ἱερεύς κατά ἄγνοιαν τούς ἀποθανόντας καί τελευτήσαντας∙1ἐπειδή οἱ νεκροί, οὔτε νά συνταχθοῦν δύνανται μέ τόν Χριστόν, οὔτε νά ἀποταχθοῦν τόν σατανᾶν, οὔτε ἄλλο τι νά κάμουν σύνηθες εἰς τήν τελεσιουργίαν τοῦ βαπτίσματος. Ἕως οὗ δέ ἀναπνέῃ ἀκόμη τινάς, θέλει ἀξιωθῇ τοῦ θείου βαπτίσματος, κατά τόν Ζωναρᾶν. 1Διά τοῦτο, καί ὁ Βαλσαμών ἐν τῇ κβ΄ ἀποκρίσει πρός τόν Μάρκον Ἀλεξανδρείας λέγει ὅτι εἶναι μεγάλης κολάσεως ἄξιοι, ἐκεῖνοι ὁποῦ χρίουσι μέ μύρον πρότερον τούς ἀποθανόντας Ἀρχιερεῖς, καί Ἱερεῖς, ἤ ἄλλους τινάς, καί οὕτως ἐνταφιάζοντες αὐτούς. Ἐπειδή μέ τοῦτο ὁποῦ κάμνουσιν, ἤ κατηγοροῦσι τούς βαπτίσαντας καί μυρώσαντας τούς ῥηθέντας Ἀρχιερεῖς καί ἱερεῖς, πῶς δέν ἦτον ὀρθόδοξοι, ἤ δέν ἔχουσιν ἀκόμη πληροφορίαν, ὅτι οἱ ἀποθανόντες αὐτοί δέν ἦτον κοινωνοί τῶν ὀρθοδόξων. Τά ὁποῖα καί τά δύω εἶναι ἄτοπα. Ὁ δέ θεῖος Χρυσόστομος (λόγῳ περί τοῦ μή πικρῶς κλαίειν τούς τελευτῶντας, σελ. 944, τοῦ στ΄ τομ.) λέγει, μέ ψαλμούς καί ὕμνους προπέμπομεν τούς ἀποθανόντας, φανερόνοντες μέ τοῦτο τήν εὐχαριστίαν ὁποῦ κάμνομεν πρός τόν δεσπότην Χριστόν διά τόν θάνατον τους. Μέ καινούρια σάβανα τούς ἐνδύνομεν, δηλοῦντες τό καινούριον φόρεμα τῆς ἀφθαρσίας ὁποῦ μέλλουν νά λάβουν. Μύρον καί ἔλαιον χύνομεν εἰς αὐτούς, καί χρίσμα τοῦ βαπτίσματος, πιστεύοντες, ὅτι τοῦτο θέλει νά γένῃ εἰς αὐτούς βοήθεια, εἰς τόν πρός τήν ἐκεῖσε ζωήν δρόμον τους. Μέ θυμιάματα, καί κηρία τούς συνοδεύομεν, σημαίνοντες, ὅτι ἠλευθερώθησαν ἀπό τό σκότος τῆς παρούσης ζωῆς, καί ἐπήγαν πρός τό ἀληθινόν φῶς. Κατά ἀνατολάς τόν τάφον τους καί τό σῶμα τους σχηματίζομεν, δηλοῦντες τήν ἀνάστασιν, ὁποῦ μέλλουν νά λάβουν. Σημείωσαι δέ, ὅτι τό μύρον, καί ἔλαιον, καί χρίσμα τοῦ βαπτίσματος, ὁποῦ λέγει ἐδῶ ὁ ἅγιος, ταυτοσήμαντα πρέπει νά νοηθοῦν, ἀντί τοῦ ἐλαίου δηλαδή, μέ τόν ὁποῖον οἱ βαπτιζόμενοι χρίουν ὅλον τό σῶμα. Διότι καί ὁ Ἀρεοπαγίτης Διονύσιος, (κεφ. β΄, ἐκκλ. ἱεραχ.) μέ τρεῖς σταυροειδεῖς χύσεις τοῦ μύρου λέγει νά τελειοῦται τό ὕδωρ τοῦ βαπτίσματος, τό μύρον ἀντί τοῦ ἐλαίου ἐκλαμβάνων, ὡς ἑρμηνεύει ὁ Θεσσαλονίκης Συμεὼν, κεφ. ξγ΄, καί ὅρα τόν κανόνα τοῦ Ἁγίου Κυπριανοῦ.
