Ἐρώτησις. Συχνῶς ἀκούοντες τόν λόγον τοῦ Θεοῦ καί μή ποιοῦντες, ἆρα ὑπό κατάκρισιν ἐσμέν;

Ἀπόκρισις. Εἰ καί μή ποιοῦμεν, ἀλλ᾿ οὐκ ἐνδέχεται μή μέμφεσθαι ἑαυτούς ὅτι ἀκούοντες παρακούομεν. Μέρος δέ σωτηρίας ἐστί καί τό μέμφεσθαι ἑαυτούς.


ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Ἐρωτήθη ὁ ἅγιος τάχα κατακεκριμένοι εἴμεθα, διά τί ἀκούομεν μόνον συχνάκις τόν λόγον τοῦ Θεοῦ, μέ τά ἔργα δέ δέν κάμνομεν ἐκεῖνα ὁποῦ ἀκούομεν; καί ἀποκρίνεται, ὅτι πρέπει νά τόν ἀκούωμεν, κᾂν καί μέ τό ἔργον δέν τόν κάμνωμεν. Διά τί ἀγκαλά καί δέν τόν ἐργαζώμεθα, ὅμως ἀδύνατον εἶναι νά μήν κατηγοροῦμεν καί τόν ἑαυτόν μας, ὅτι ἀκούοντες αὐτόν, παρακούομεν, καί δέν κάμνομεν καθὼς ἀκούομεν. Τό δέ νά κατηγοροῦμεν τόν ἑαυτόν μας, μέρος σωτηρίας εἶναι καί αὐτό. Ὡσάν ὁποῦ γεννᾷ εἰς τήν ψυχήν μας ταπείνωσιν, διά μέσου τῆς ὁποίας ἵλεως γίνεται ὁ Θεός εἰς τάς ἁμαρτίας μας καί μᾶς δικαιοῖ. Καθὼς καί τόν ἁμαρτωλόν μέν, ταπεινόν δέ τελώνην, ὑπέρ τόν ἐνάρετον μέν, ὑπερήφανον δέ, φαρισαῖον, ἐδικαίωσε.1  

1Τοῦτον τόν ἴδιον κανόνα δανεισθείς, ργ΄ ἐρωταπόκρισιν ἰδίαν κάμνει αὐτοῦ ὁ Ἀναστάσιος ὁ Σιναΐτης, εἰ τῇ ἀληθείᾳ τοῦ Σιναΐτου εἰσίν ἅπασαι αἱ ἐρωταποκρίσεις ὁποῦ ἐξεδόθησαν εἰς τύπον κατά τό 1777 ἔτος. Σημείωσαι δέ ὅτι δέν λέγει τόν κανόνα τοῦτον ὁ Πατήρ διά ἐκείνους τούς ἀμελεῖς, οἵτινες ἀκούοντες τόν λόγον τοῦ Θεοῦ, ἀπό ἀμέλειάν των καταφρονοῦσι καί δέν κάμνουσι καθώς ἀκούουσι. Νομίζοντες τάχα, ὅτι κατηγοροῦντες τόν ἑαυτόν τους πῶς δέν κάμνουσιν, ἔχουν νά σωθοῦν. Ἀς μή νομίζουν ἔτζι οἱ ἀμελεῖς, μηδε ὕλην τῆς ἰδίας των ἀμελείας ἃς λαμβάνουσι τόν κανόνα. Οὐ γάρ διά τούτους τόν λέγει ὁ Πατήρ, ἀλλά διά ἐκείνους, ὁποῦ ἀκούουσιν αὐτόν καί ἀγωνίζονται μέν ὅσον τό δυνατόν, νά τόν ἐργάζωνται. Ὅμως διά τήν ἀσθένειαν τῆς σαρκός ἀδυνατοῦσιν εἰς τό νά τόν κάμνουσι μέ ὅλην τήν τελειότητα. Συμφώνως μέ τόν κανόνα τοῦτον λέγει καί ὁ θεῖος Χρυσόστομος, ὅτι ὅποιος ἀκούσῃ τόν λόγον τοῦ Θεοῦ καί δέν τόν φυλαξῃ, κατηγορήσῃ δέ τόν ἑαυτόν του πῶς δέν τόν ἐφύλαξεν, οὗτος ὄχι μόνον λογίζεται ὡσάν νά ἐφύλαξε τό μισόν ἀπό ἐκεῖνο ὁποῦ ἤκουσεν, ἀλλά πρός τούτοις, ἐκ τῆς αὐτομεμψίας ταύτης, σπουδάζει καί νά φυλάξῃ. Ὅρα τό ῥητόν τοῦτο ἐν τῇ ἀρχῇ τῆς βίβλου. Ὁμοίως ὅρα ἐν τῇ αὐτῇ ἀρχῇ καί τό ρητόν τοῦ θείου Μαξίμου, ἤγουν τό, «Πολλοί ἐσμεν οἱ λέγοντες, ὀλίγοι δέ οἱ ποιοῦντες», καί ἔχε τοῦτο κατά νοῦν πάντοτε. Διά τί εἶναι χρήσιμον εἰς κάθε σχεδόν συναναστροφήν τῶν μή μόνον ἐν ἀμελείᾳ καί ἀδιαφορίᾳ ζώντων, ἀλλά διά τήν ἀμέλειαν αὐτῶν καί τάς Γραφάς, καί τά θεῖα λόγια κακιζόντων.