Εἴ τις γυναικῶν διά νομιζομένην ἄσκησιν ἀποκείροιτο τάς κόμας, ἃς ἔδωκεν ὁ Θεός εἰς ὑπόμνησιν τῆς ὑποταγῆς, ὡς παραλύουσα τό πρόσταγμα τῆς ὑποταγῆς, ἀνάθεμα ἔστω.


ΖΩΝΑΡΑΣ: Ὁ μέγας Παῦλος Κορινθίοις ἐπιστέλλων, Κεφαλή, φησί, γυναικός ὁ ἀνήρ∙ τοῦτο δέ εἶπεν, ὅτι αἴτιος αὐτῆς ἐστιν, ὡς ἐξ αὐτοῦ γενομένης, καί γάρ ἡ Εὔα ἐκ τοῦ Ἀδάμ. Καί μετά τινα. Εἰ γάρ οὐ κατακαλύπτεται γυνή, καί κειράσθω∙ εἰ δέ αἰσχρόν γυναικί τό κείρεσθαι, ἤ ξυρᾶσθαι, κατακαλυπτέσθω. Καί μεθ’ ἕτερα∙ Γυνή, ἐάν κομᾷ, δόξα αὐτῇ ἐστιν, ὅτι ἡ κόμη ἀντί περιβολαίου δέδοται αὐτῇ∙ ταῦτα μέν ὁ μέγας Παῦλος. Ὁ δέ Εὐστάθιος κείρεσθαι τάς γυναῖκας ἐδίδασκεν, ὡς δή τι πρός θεοσέβειαν συμβαλλομένου τοῦ κείρεσθαι, καί οὐδέ τῇ φύσει ἀντινομοθετῶν ᾐδεῖτο. Τοσοῦτον γάρ οἰκεῖον οἶδέν ἡ φύσις ταῖς γυναιξί τήν κόμην, ὅτι οὐδέ φαλάκρωμα ταύταις ἐγγίνεται φυσικῶς. Εἰ γοῦν κείροιτο γυνή, ὡς τάχα τι δοκοῦσα ποιεῖν πρός Θεοῦ εὐαρέστησιν, καί περιαιρεῖ τήν ὑπόμνησιν τῆς ὑποταγῆς∙ (καί τοῦτο ἐκ τῆς πρός Κορινθίους εἴληπται τοῖς τῆς συνόδου Πατράσι∙ λέγει γάρ ὁ Ἀπόστολος, ὅτι ὀφείλει ἡ γυνή ἐξουσίαν ἔχειν ἐπί τῆς κεφαλῆς, ἤτοι τό σύμβολον τῆς ὑποταγῆς, τό κατακεκαλυμμένην ἔχειν τήν κεφαλήν, ἐξουσίαν τοῦ ἀνδρός καλῶν), ἀνάθεμα ἔστω αὐτή, ὡς λυούσῃ καί παραβαινούσῃ τό πρόσταγμα τῆς ὑποταγῆς.

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Ὁ μέγας Παῦλος Κορινθίοις ἐπιστέλλων, Κεφαλή, φησί, γυναικός, ὁ ἀνήρ. Τοῦτο δέ εἶπεν, ὅτι αἴτιος αὐτῆς ἐστιν, ὡς ἐξ αὐτοῦ γενομένης∙ ἐκ τοῦ Ἀδάμ γάρ ἡ Εὔα. Καί μετά τινα∙ Εἰ γάρ οὐ κατακαλύπτεται γυνή, καί κειρέσθω∙ εἰ δέ αἰσχρόν γυναικί τό κείρεσθαι καί ξυρᾶσθαι, κατακαλυπτέσθω. Καί μεθ’ ἕτερα∙ Γυνή, ἐάν κομᾷ, δόξα αὐτῇ ἐστιν, ὅτι ἡ κόμη αντί περιβολαίου δέδοται αὐτῇ. Καί ταῦτα μέν ὁ μέγας Παῦλος. Ὁ δέ Εὐστάθιος κείρεσθαι τάς γυναῖκας ἐδίδασκεν, ὡς τάχα πρός θεοσέβειαν συμβαλλομένου τοῦ κείρεσθαι, καί οὐδέ τῇ φύσει ἀντινομοθετῶν ᾐδεῖτο. Τοσοῦτον γάρ οἰκεῖον οἶδέν ἡ φύσις ταῖς γυναιξί τήν κόμην, ὡς οὐδέ φαλάκρωμα ταύταις ἐγγίνεται φυσικῶς. Εἰ γοῦν κείροιτο γυνή, ὡς τάχα τι δοκοῦσα ποιεῖν πρός Θεοῦ εὐαρέστησιν, καί περιαιροῖ τήν ὑπόμνησιν τῆς ὑποταγῆς, (καί τοῦτο δέ ἐκ τῆς πρός Κορινθίους εἴληπται τοῖς τῆς συνόδου Πατράσι∙ λέγει γάρ ἐκεῖ ὁ Ἀπόστολος, ὅτι ὀφείλει ἡ γυνή ἐξουσίαν ἔχειν ἐπί κεφαλῆς, ἤτοι τό σύμβολον τῆς ὑποταγῆς, τοὐτέστι τό κατακεκαλυμμένην ἔχει τήν κεφαλήν∙) ἀνάθεμα ἔστω αὐτῇ, ὡς λυούσῃ καί παραβαινούσῃ τό πρόσταγμα τῆς ὑποταγῆς. Τούτων οὕτως ἐχόντων, μή εἴπῃς ἐκ τοῦ παρόντος κανόνος κωλύεσθαι τήν γυναῖκα ἐάν ἐπιλέγηται μοναδικήν ἀπόκαρσιν∙ αὕτη γάρ καί ἄκοντος τοῦ ἀνδρός τόν ἄζυγα βίον αἱρετισαμένη, εἰσακουσθήσεται καί αποκαρήσεται.

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Ὅσαι γυναῖκες τάς κόμας τίλλουσι, θεοσέβειαν ὑποκρινομέναι, ἀνάθεμα.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Ὁ μέν Παῦλος γράφων πρός τούς Κορινθίους λέγει, «κεφαλή γυναικός ὁ ἀνήρ, (ἐπειδή ἐκ τοῦ Ἀδάμ ἡ Εὕα ἐλήφθη, καί αἴτιος ἐκείνης ἐγένετο), καί παρακάτω, ἀνίσως δέν σκεπάζῃ τήν κεφαλήν της ἡ γυναῖκα, ἂς κουρεύῃ καί τά μαλλία της. Εἰ δέ αἰσχρόν εἶναι τό νά κουρεύεται, ἤ νά ξυρίζεται ἡ γυνή, λοιπόν ἂς σκεπάζῃ τήν κεφαλήν. Καί πάλιν, Ἡ γυνή ἐάν κομᾷ καί ἔχῃ μαλλία, εἶναι τοῦτο δόξα καί τιμή εἰς αὐτήν». Ὁ δέ Εὐστάθιος καί οἱ μαθηταί του ἐδίδασκον νά κουρεύουν τά μαλλία των αἱ γυναῖκες, ὡς τάχα πρᾶγμα ποιοῦσαι θεοσεβές καί ἐνάρετον. Μή νοοῦντες οἱ ἀσύνετοι, ὅτι ἡ διδασκαλία των αὕτη, καί εἰς αὐτήν τήν φύσιν ἐναντιώνεται, ἡ ὁποία τόσον πολλά ἁρμόδιον πρᾶγμα κρίνει νά ᾖναι εἰς τάς γυναῖκας τά μαλλία, ὥστε ὁποῦ κᾀμμίαν γυναῖκα δέν ἔκαμέ ποτε φαλακρήν καί χωρίς μαλλία, καθὼς ἔκαμε μερικούς ἄνδρας. Διά τοῦτο ὁ παρών Κανών ἀναθεματίζει τήν γυναῖκα ἐκείνην, ὁποῦ διά φαινομένην καί ὑποκριτικήν ἄσκησιν κουρεύει τά μαλλία της. Τά ὁποῖα ἔδωκεν ὁ Θεός εἰς ἐνθύμησιν πῶς εἶναι ὑποτεταγμένη εἰς τόν ἄνδρα. Ἐπειδή λύει καί παραβαίνει μέ τοῦτο ὁποῦ κάμνει, τήν προσταγήν τῆς ὑποταγής.1 Καί τοῦτο δέ ἀπό τόν Παῦλον οἱ Πατέρες ἔλαβον. Ὅστις λέγει ὅτι, ἡ «γυνή χρεωστεῖ νά ἔχῃ εἰς τήν κεφαλήν της ἐξουσίαν», ἤτοι σημεῖον τῆς ἐξουσίας τοῦ ἀνδρός, καί τῆς πρός τόν ἄνδραν ὑποταγῆς, τό ὁποῖον εἶναι καί τό φυσικόν σκέπασμα τῶν μαλλίων, καί τό ἐξωτερικόν σκέπασμα τῶν μανδηλίων.

1Διά τοῦτο καί ὁ βασιλεύς Θεοδόσιος ἐνομοθέτησεν, ὅτι νά ἀποδιώκωνται ἀπό τάς ἐκκλησίας αἱ γυναῖκες ἐκεῖναι ὁποῦ κουρεύουν τά μαλλία των, καί ὅσοι δέ Ἀρχιερεῖς ἤθελαν δεχθοῦν αὐτάς, νά καθαιροῦνται ἀπό τήν ἀρχιερωσύνην, ὡς ὁ Σωζομενός ἱστορεῖ βιβλ. ζ΄, κεφ. ιστ΄, αἱ δέ ἅγιαι γυναῖκες ἐκεῖναι, ὁποῦ διά ἀληθινήν ἄσκησιν ἐκούρευσαν τά μαλλία των, καθὼς τοιαῦται πολλαί φαίνονται εἰς τάς ἱστορίας, δέν ὑπόκεινται εἰς τό ἐπιτίμιον τοῦ παρόντος κανόνος, ἐπειδή διά ἀληθινήν ἄσκησιν καί μετά ταπεινώσεως τοῦτο ἐποίησαν, καί ὄχι φανεραί οὖσαι, ἀλλ’ ἄγνωστοι ἀπό πολλούς.