Παρθένον ἀναθεῖσαν ἑαυτήν τῷ δεσπότῃ Θεῷ, ὡσαύτως δέ καί μονάζοντας, μή ἐξεῖναι γάμῳ προσομιλεῖν. Εἰ δέ γε εὑρεθεῖεν τοῦτο ποιοῦντες, ἔστωσαν ἀκοινώνητοι. Ὡρίσαμεν δέ ἔχειν τήν αὐθεντίαν τῆς ἐπ᾿ αὐτοῖς φιλανθρωπίας τόν κατά τόπον ἐπίσκοπον.
Τούς ὁμολογήσαντας παρθενεύειν, κᾂν ἄνδρες εἶεν, κᾂν γυναῖκες, ὡς ἀνάθημα ἑαυτούς προσαγαγόντας τῷ Θεῷ, βούλεται ὁ κανών τήν ὁμολογίαν φυλάττειν, καί μή παραβάτας τῶν ὡμολογημένων εὑρίσκεσθαι. Εἰ γάρ τάς πρός ἀλλήλους ὁμολογίας ἐμπεδοῖ Θεός μέσος παραληφθείς, κατά τήν θεολόγον φωνήν, πόσος ὁ κίνδυνος, ὧν πρός αὐτόν ἐθέμεθα συνθηκῶν, τούτων παραβάτας εὑρίσκεσθαι; Εἰ δέ τινες εὑρεθεῖεν μετά τήν ὁμολογίαν γάμον ἑλόμενοι, ἀκοινωνήτους, ἤτοι ἀφωρισμένους εἶναι τούτους ὁ κανών διακελεύεται. Τήν δέ ἐξουσίαν τοῦ φιλανθρωπεύσασθαι ἴσως καί λύσαι τό ἐπιτίμιον αὐτοῖς, ἤ ἐλαφρῦναι, καί τόν χρόνον αὐτοῖς συστεῖλαι, τῇ ἐξουσίᾳ τοῦ κατά τόπον ἐπισκόπου ἀνέθετο. Ὁ δέ τῆς ἐν Ἀγκύρᾳ συνόδου ιθ΄ κανών, Οἱ παρθενίαν, φησίν, ἐπαγγελλόμενοι, καί ἀθετοῦντες τά ἐπηγγελμένα, τόν τῶν διγάμων ὅρον ἐκπληρούτωσαν. Ὁ δέ μδ΄ κανών τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ ἕκτης συνόδου, Μοναχός, φησίν, ἐπί πορνείᾳ ἁλούς, ἤ πρός γάμον γυναῖκα, ἀγαγόμενος, τοῖς τῶν πορνευόντων ὑποβληθήσεται ἐπιτιμίοις. Ὁ δέ γε τοῦ μεγάλου Βασιλείου ξ΄ κανών οὕτω περιέχει∙ Ἡ παρθενίαν ὁμολογήσασα καί ἐκπεσοῦσα τῆς ἐπαγγελίας, τόν χρόνον τοῦ ἐπιτιμίου τῆς μοιχείας ἐν τῇ οἰκονομίᾳ τῆς καθ’ ἐαυτήν ζωῆς πληρώσει∙ τό αὐτό καί ἐπί μοναχῶν ἐκπιπτόντων. Ἐν δέ τῷ ιθ΄ αὐτοῦ κανόνι, τῷ τῶν πορνευόντων ἐπιτιμίῳ καταδικάζει τούς μετά τήν ὁμολογίαν μετατιθεμένους μονάζοντας εἰς τόν φιλόσαρκον καί ἠδονικόν βίον. Τό παλαιόν γυναῖκές τινες προσήρχοντο τῷ Θεῷ μετά λαϊκοῦ σχήματος, καί ὡμολόγουν παρθενεύειν∙ διορίζονται τοίνυν οἱ Πατέρες τούς ὁμολογήσαντας τοῦτο, κᾂν ἄνδρες εἶεν μονάζοντες, κᾂν γυναῖκες, μή ἀφίστασθαι τῶν ὡμολογημένων, καί γάμοις προσομιλεῖν∙ τούς δέ παραβάτας τούτων, ἀκοινωνήτους, ἤτοι ἀφωρισμένους εἶναι. Τήν μέν τοι ἐξουσίαν τοῦ ἀφορισμοῦ, ἤτοι τήν ἐπέκτασιν, ἤ τήν μείωσιν, τῷ ἐγχωρίῳ ἐπισκόπῳ ἀνέθετο∙ σήμερον δέ τέως ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει, οὔτε παρθένοι μετά λαϊκοῦ σχήματος τῷ Θεῷ ἀνατίθενται, οὔτε παρθενών ἐστι. Μόνος δέ ὁ ἅγιος ἐκεῖνος μητροπολίτης Θηβῶν, ὁ Καλοκτένης, ἐποίησε παρθενῶνα εἰς Θήβας, καί ἔταξε παρθένους ἐπ’ αὐτῷ λαϊκάς∙ διό καί ἔστι τό μνημόσυνον αὐτοῦ αἰωνίζον καί χάριν τούτου. Εἰ δέ θέλεις εἰπεῖν τάς ἀσκητρίας τοιαύτας παρθένους, οὐδέν εὑρήσεις ἐμποδών∙ εἰ μήπω θέλεις ταύτας παρεικάσαι ταῖς μοναζούσαις διά τήν ἀπόκαρσιν, καί τάς ἐπ’ ἐκκλησίας συνθήκας αὐτῶν. Ἀνάγνωθι καί τόν ιθ΄ κανόνα τῆς ἐν Ἀγκύρᾳ συνόδου, τῷ τῶν διγάμων ἐπιτιμίῳ ταύτας καθυποβάλλοντα, τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ μδ΄ καί τοῦ μεγάλου Βασιλείου ιθ΄ καί ξ΄. Οἱ μέν γάρ, ὡς πόρνους, οἱ δέ, ὡς μοιχούς, τούς ἀθετητάς τῶν ὁμολογιῶν αὑτῶν καταδικάζουσι∙ μή γοῦν ἐναντιωθῇς τινι ἐξ αύτῶν∙ ἀλλ’ εἰπέ, ὅτι, ἐπεί παρά τῇ ἐξουσίᾳ τοῦ ἐπισκόπου τά τῶν ἐπιτιμίων ἀνετέθησαν, αὐτός τόν ἁμαρτήσαντα κατά τό δοκοῦν αὐτῷ ἐπιτιμήσει μετά δοκιμασίας. Ἀνάγνωθι καί βιβλίον κη΄, τιτλ. στ΄, κεφ. α΄ διοριζόμενον, μή μόνον διασπᾶσθαι τόν ἀθέμιτον γάμον, ἤτοι τόν μετά συγγενοῦς, καί τόν παράνομον, ἥτοι τόν μετά τῆς ἐπιτροπευομένης, καί τόν κατάκριτον, δηλονότι τόν μετά τῆς τῷ Θεῷ ἀνατεθειμένης, ἀλλά καί δημεύεσθαι τούς συναλλάξαντας, καί ἐξορίζεσθαι, εὐτελεῖς δέ ὄντας, καί μαστίζεσθαι∙ ὥστε οὐ μόνον τά τῆς νεαρᾶς γενήσονται, ἀλλά καί ἐπιτίμια, ἑπακολουθήσουσιν. Μονάζοντες, ἤ μονάζουσαι, μή γαμείτωσαν∙ ἐπεί, ἔστωσαν ἀκοινώνητοι. Οὗτοι τῆς ἐπαγγελίας αὐτῶν ἐκπεσόντες, καί τάς συνθήκας αὐτῶν ἀθετήσαντες, ἀκοινωνησίᾳ ὑπόκεινται. Ὁ δέ ἑξηκοστός κανών τοῦ μεγάλου Βασιλείου τῷ τῆς μοιχείας ἐπιτιμίῳ τούτους καθυπάγει. Τό παλαιόν μερικαῖς γυναῖκες μέ λαϊκόν σχῆμα ἀφιέρωναν τόν ἑαυτόν των εἰς τόν Θεόν, ὡς δηλοῦται τοῦτο ἀπό τόν με΄ τῆς στ΄, καί ὡμολόγουν νά παρθενεύουν κύριαι οὖσαι τῶν λογισμῶν, καί ἀφ’ οὗ ἐπιπλεῖον ἐδοκιμάζοντο ἂν μένουν εἰς τήν ὁμολογίαν των, ἐσυναριθμοῦντο μέ τάς ἄλλας παρθένους (παρθένος γάρ ἡ τοιαύτη ὀνομάζεται, κατά τόν ιη΄ Βασιλείου). Ἀλλά καί τό μέλαν σχῆμα ἐνεδύοντο, κατά τόν με΄ τῆς στ΄ ὅθεν καί ὁ παρών Κανών διορίζει, ὅτι αἱ παρθένοι αὗται, ἀλλά δή καί οἱ Μοναχοί, ὁποῦ, ἤ κατά τό σιωπώμενον, στέργουσι τήν ἀγαμίαν, ἤ καί ἐρωτώμενοι ὁμολογοῦν νά παρθενεύουν κατά τόν ιθ΄ Βασιλείου, οὗτοι, λέγω, δέν εἶναι συγκεχωρημένον νά ὑπανδρευθοῦν, καί νά παραβοῦν τάς ὁμολογίας καί συνθήκας ὁποῦ ἔδωκαν πρός τόν Θεόν. Διότι, ἂν τάς συμφωνίας ὁποῦ κάμνουν πρός ἀλλήλους οἱ ἄνθρωποι βεβαιοῖ τό τοῦ Θεοῦ ὄνομα εἰς τό μέσον παραλαμβανόμενον, καθὼς λέγει ὁ Θεολόγος Γρηγόριος, πόσον μέγας κίνδυνος εἶναι νά εὑρεθοῦν αὐτοί παραβάται τῶν συμφωνιῶν ἐκείνων, ὁποῦ πρός τόν Θεόν ἀμέσως ἐποίησαν; καί ἂν κατά τόν μέγαν Βασίλειον (διατάξ. ἀσκητ. κα΄) ὁ μοναχός, ὡς καρποφορήσας καί ἀφιερώσας τό σῶμά του εἰς τόν Θεόν, δέν ἐξουσιάζῃ πλέον αὐτό ὡς Θεῖον ἀφιέρωμα, οὔτε εἶναι δίκαιον νά τό ἔχῃ εἰς χρῆσιν καί δούλευσιν τῶν συγγενῶν του, πόσῳ μᾶλλον δέν δύναται νά τό ἔχῃ εἰς χρῆσιν σαρκικῆς μίξεως;1 εἰ δέ καί εὑρεθοῦν τινες νά κάμουν τοῦτο, νά ἀφορίζωνται∙ ἂς ἔχῃ δέ τήν ἐξουσίαν ὁ κατά τόπον Ἐπίσκοπος νά φιλανθρωπευθῇ πρός αὐτούς, καί ἤ νά ἐλαφρύνῃ τό ἐπιτίμιον αὐτῶν, ἤ καί νά συντέμῃ τόν χρόνον αὐτοῦ. Ὄχι ὅμως, μένοντος ἀδιασπάστου τοῦ συνοικεσίου, ἀλλά μετά τό χωρισθῆναι ἀπ’ ἀλλήλους τούς συναφθέντας. Πορνεία γάρ, ἤ μᾶλλον εἰπεῖν μοιχεία ἐστίν, οὐ γάμος τό γενόμενον, κατά τόν μέγαν Βασιλ. ἐν τῷ στ΄ αὐτοῦ κανόνι, καί ιη΄. Ὅρα καί τόν ζ΄ τῆς παρούσης. 1Ὅθεν ὁ αὐτός Θεολόγος εἰς τά ἔπη του λέγει. Ὅσον ἡ παρθενία εἶναι ἀνωτέρα ἀπό τόν γάμον, τόσον καί ὁ ἁγνός γάμος εἶναι ἀνώτερος ἀπό ἐκεῖνον ὁποῦ ζητεῖ νά ἔχῃ καί παρθενίαν καί γάμον, ὅθεν ἤ πρέπει νά παρθενεύῃ τινάς κατά ἀλήθειαν, ἤ νά ὑπανδρεύεται, καί ὄχι ἐν ταὐτῷ νά θέλῃ νά σμίγῃ παρθενίαν μέ γάμον, μέλι μέ χολήν, κρασί μέ βόρβορον, καί τά Ἱεροσόλυμα μέ τήν Σαμάρειαν.Ὅσον παρθενίη προφερεστέρη ἐστί γάμοιοΤοὔνεκεν ἤ καθαρήν ἀσπάζεο πάμπαν ἄριστεἨέ γάμον στέργειν τόν ὁμοίϊον ὡς ἐνέπουσι.Φεύγειν ἀζυγέος τε βίου, ζυγίου τε πρόσωπον,Καί Σολύμοις Σαμάρειαν ἀλιτροτάτην ἱεροῖσιν.Τόσον παρθενίης ἁγνός γάμος ἀμφίβοιο.Παρθενίην, εἰ σοί γε μένος καί θυμός ὤρωρεν.Δεύτερον ἐκ πρότοιο καλόν πλόον ἀμφοτέρων δέΜιγνύντας μέλι χολήν, καί βόρβορον οἴνῳ.Λέγει δέ καί ὁ Θεῖος Ἐπιφάνιος αἱρέσ. ξα΄ «κρεῖττον τοίνυν ἔχειν ἁμαρτίαν μίαν, καί μή περισσοτέρας. Κρεῖσσον πεσόντα ἀπό δρόμου φανερῶς ἑαυτῷ λαβεῖν γυναῖκα κατά νόμον, ἤ ἀπό παρθενίας πολλῷ χρόνῳ μετανοήσαντα, εἰσαχθῆναι πάλιν εἰς τήν ἐκκλησίαν». Ὁ δέ Χρυσόστομος λέγει ἐν τῇ πρός Θεόδωρον ἐπιστολῇ, ὅτι τόσον χαλεπώτερον ἁμάρτημα κάμνει ὁ μοναχός ὁποῦ ὑπανδρευθῇ ἀπό τήν μοιχείαν, ὅσον εἶναι ἀνώτερος ὁ Θεός ἀπό τούς ἀνθρώπους. Ὁ δέ μέγας Βασίλ. ἐν μέν τοῖς κατά πλάτ. ὅροις ιδ΄ λέγει, ὅτι εἰς τόν μοναχόν ἐκεῖνον, ὁποῦ ἀθετήσει τήν πρός Θεόν ὁμολογίαν, νά μήν ἀνοίγῃ τινάς ἀδελφός τήν θύραν τοῦ οἴκου του διά νά τόν δεχθῇ, μήτε ἂν ᾖναι ψύχρα, καί ἔλθῃ διά νά σκεπασθῇ∙ Ὄχι διά μῖσος, ἀλλά διά νά ἐντραπῇ, ὡς λέγει ὁ Παῦλος. Ἐν δέ τῇ πρός μοναχόν ἐκπεσόντα ἐπιστολῇ, λέγει, ὅτι μηδέ νά χαιρετοῦμεν τόν τοιοῦτον. Αὐτά τά ἴδια λέγει καί ὁ Θεῖος Νικηφόρος καν. κδ΄. Ἐν δέ τῷ λδ΄ κανόνι αὐτοῦ, λέγει. Ὅτι νά ἀναθεματίζεται ὁ ὑπανδρευθείς μοναχός καί μή μετανοῶν, καί νά ἐνδύεται τό σχῆμα στανικῶς, καί εἰς μοναστήριον νά ἐγκλείεται. Ὅταν δέ ἀθετήσας τό σχῆμα ἐπιστραφῇ καί μετανοήσῃ, νά ἐνδύεται αὐτό χωρίς τῶν εὐχῶν, κατά τόν ιδ΄ καν. τοῦ αὐτοῦ. Ὅστις δέ διά ἀνάγκην τινά ἐνδυθῇ τό σχῆμα, ἤ διά πανουργίαν, καί ὑπόκρισιν, ὡς αὐτό περιγελῶν, ἔπειτα μετά τήν ἀνάγκην, καί τήν ὑπόκρισιν, ἀπορρίψῃ αὐτό, οὗτος νά ἐπιτιμᾶται, νά κάμνῃ τρεῖς τεσσαρακοστάς ἡμερῶν, καί οὕτω νά μεταλαμβάνῃ, κατά τόν κα΄ τοῦ αὐτοῦ. Ὁ Θεῖος οὗτος Νικηφόρος ἐν κ΄ καν. λέγει ἀνίσως καλογραῖα φθαρῇ ἀπό βαρβάρους, ἤ ἄνδρας ἀτάκτους, εἰ μέν ἡ προτέρα ζωή αὐτῆς ἦτον ἀκατηγόρητος, μ΄ ἡμέρας μόνον νά ἐπιτιμᾶται. Εἰ δέ ἦτον μεμολυσμένη, ὡς μοιχαλίς νά ἐπιτιμᾶται. Σημείωσαι ὅτι οἱ φθείραντες ἀσκήτριαν, ἤ μονάστριαν, ἤτοι ἱεράν παρθένον, ἀλλά καί οἱ συνεργήσαντες εἰς τήν φθοράν, κεφαλικῶς τιμωροῦνται, καί πᾶσα ἡ περιουσία αὐτῶν ἁρπάζεται ὑπό τοῦ ἄρχοντος, καί δίδεται εἰς τό μοναστήριον τῆς φθαρείσης, κατά τήν β΄ διάταξιν τοῦ α΄ τίτλ. τῶν νεαρῶν∙ (Φώτ. τιτλ. θ΄, κεφ. λ΄). Ὁμοίως καί ἐκεῖνος ὁποῦ ἁρπάσει, ἤ δοκιμάσει νά πάρῃ εἰς γυναῖκα τήν τοιαύτην ἱεράν παρθένον, κεφαλικῶς τιμωρεῖται, κατά τό α΄ βιβλ., τίτλ. γ΄, διατάξ. ε΄, αὐτή δέ μετά τῶν αὐτῆς πραγμάτων, ἐμβάλλεται εἰς μοναστήριον, καί ἀσφαλῶς φυλάττεται. Προσθέτει δέ καί τοῦτο ὁ Βλάσταρις, ὅτι δέν δύναται νά ῥίψῃ τό σχῆμα, καί νά εὑρίσκεται πλέον εἰς τόν Κόσμον, οὐ δέ ἐκεῖνος ὁποῦ γένει μοναχός εἰς τάς ὑστέρας ἀναπνοάς τῆς ζωῆς του, καί δέν ἐκατάλαβε τελείως τά εἰς αὐτόν τελούμενα ὅταν τόν ἔκαμαν μοναχόν. Ὅρα καί τήν ὑποσημείωσιν τοῦ ζ΄ τῆς δ΄ καί αὐτόν τόν ζ΄ αὐτῆς Κανόνα, ἀναθεματίζοντα τόν ῥίψαντα τό σχῆμα μοναχόν καί κοσμικήν ἀξίαν λαβόντα. Ὅρα καί τήν ὑποσημείωσιν τοῦ λθ΄ τοῦ Νικηφόρου.
