Κληρικός ἀπό τοῦ παρόντος μή καταταττέσθω ἐν δυσίν ἐκκλησίαις· ἐμπορίας γάρ καί αἰσχροκερδείας τούτου ἴδιον, καί ἀλλότριον ἐκκλησιαστικῆς συνηθείας. Ἠκούσαμεν γάρ ἐξ αὐτῆς τῆς Κυριακῆς φωνῆς, ὅτι, Οὐ δύναταί τις δυσί κυρίοις δουλεύειν· ἤ γάρ τόν ἕνα μισήσει, καί τόν ἕτερον ἀγαπήσει, ἤ τοῦ ἑνός ἀνθέξεται, καί τοῦ ἑτέρου καταφρονήσει. Ἕκαστος οὖν, κατά τήν ἀποστολικήν φωνήν, ἐν ᾧ ἐκλήθη, ἐν τούτῳ ὀφείλει μένειν, καί προσεδρεύειν ἐν μιᾷ ἐκκλησίᾳ. Τά γάρ δι᾿ αἰσχροκέρδειαν γινόμενα ἐπί τῶν ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων, ἀλλότρια τοῦ Θεοῦ καθεστήκασι. Πρός δέ τήν τοῦ βίου τοῦτου χρείαν, ἐπιτηδεύματά εἰσι διάφορα. Ἐξ αὐτῶν οὖν, εἴτις βούλοιτο, τά χρειώδη τοῦ σώματος ποριζέσθω· ἔφη γάρ ὁ Ἀπόστολος, Ταῖς χρείαις μου, καί τοῖς οὖσι μετ᾿ ἐμοῦ, ὑπηρέτησαν αἱ χεῖραις αὖται. Καί ταῦτα μέν ἐν ταύτῃ τῇ θεοφυλάκτω πόλει· ἐν δέ τοῖς ἔξω χωρίοις, διά τήν ἔλλειψιν τῶν ἀνθρώπων, παραχωρείσθω.


ΖΩΝΑΡΑΣ: Τό ἐν δύο ἐκκλησίαις τάττεσθαι κληρικόν τόν αὐτόν, ἀπαγορεύει ὀ κανών, αἰσχροκέρδειαν τοῦτο καλῶν καί ἐμπορίαν. Οὐδείς γάρ δύναται δυσί κυρίοις δουλεύειν∙ καί ἕκαστος, φησί, κατά τόν Ἀπόστολον, ἐν ᾗ ἐκλήθη τάξει, ἐν ταύτῃ μενέτω∙ καί προσεδρεύειν κελεύει τῇ ἐκκλησίᾳ, ἐν ᾗ ἐξ ἀρχῆς ἐκληρώθη. Ὅσα γάρ δι’ αἰσχροκέρδειαν γίνονται ἐπί τῶν ἐκκλησιαστικῶν, ἀλλοτριοῦσι τοῦ Θεοῦ. Τό δέ ἐν δύο ἐκκλησίαις τάττεσθαι, πάντως διά τό ἀμφοτέρωθεν λαμβάνειν σιτηρέσια γίνεται∙ ὅπερ κέρδους αἰσχροῦ ἐστιν. Ὥσπερ δέ τινος ἀντειπόντος∙ ὅτι, καί πῶς ζήσονται οἱ κεκληρωμένοι, μή ἀρκούμενοι τοῖς δεδομένοις αὐτοῖς ἐκ τῆς μιᾶς ἐκκλησίας; ἀντιτιθέασιν οἱ ποιηταί τοῦ κανόνος, ὅτι διάφορά εἰσιν ἐπιτηδεύματα πρός τήν τοῦ βίου χρείαν∙ καί ἐκ τούτων τινά μετερχέσθωσαν, ἵνα, ὧν χρήζουσι, διά τούτων ταῦτα, πορίζωνται∙ καί ἐκ τοῦ Ἀποστόλου χρῆσιν παράγουσι∙ Αἱ χεῖρες μου, εἰπόντος, ὑπηρέτησαν ταῖς χρείαις μου, καί τοῖς οὖσι μετ’ ἐμοῦ, ὡς ἐν ταῖς Πράξεσι γέγραπται. Ταῦτα δέ, φασι, λέγομεν γίνεσθαι ἐν ταύτῃ τῇ βασιλευούσῃ πόλει, διά τήν πολυπλήθειαν τῶν ἐν αὐτῇ∙ ἐν δέ ταῖς ἔξω χώραις, ἔνθα ἔλλειψις ἀνθρώπων ἐστί, παραχωρείσθω τόν ἕνα ἐν δύο ἐκκλησίαις κατατάττεσθαι.

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Σαφής ἐστιν ὁ κανών∙ διορίζεται γάρ, μή κατατάττεσθαί τινα κληρικόν εἰς δύο ἐκκλησίας, διά τό εἶναι τοῦτο αἰσχροκέρδειαν καί ἐμπορίαν. Ὡς δέ τινος εἰπόντος, καί πόθεν τά πρός ζωάρκειαν ἕξουσιν οἱ κληρικοί ἀνενδεῶς; εἶπον οἱ Πατέρες, πολλά εἶναι καί διάφορα ἐπιτηδεύματα ἐλευθέρια, καί ἀκατάγνωστα∙ καί ποριζέσθωσαν δι’ αὐτῶν τά χρειώδη. Παρήγαγον δέ καί χρήσεις χάριν τούτου ἀπό τῶν Πράξεων τῶν Ἀποστόλων, καί εὐαγγελικάς. Εἰς μέν τοι τάς ἔξω τῆς βασιλευούσης πόλεως χώρας, ἔνθα λεῖψις ἀνθρώπων εἰδότων γράμματά ἐστι, παρεχώρησαν καί εἰς δύο ἐκκλησίας κατατάττεσθαί τινα κληρικόν. Γίνεται δέ σήμερον τό ἀνάπαλιν∙ ἐν γάρ ταῖς ἔξω χώραις, διά τήν βασιλικήν ἐξκουσείαν τῶν ἱερέων, πλείους εἰσίν οἱ κληρικοί παρά τάς ἐκκλησίας, καί διά τοῦτο οὐδείς κατατάττεται εἰς δύο ἐκκλησίας, ἐν δέ τῇ βασιλευούσῃ τῶν πόλεων οὐ μόνον εἰς δύο ἐκκλησίας, ἀλλά καί εἰς τρεῖς οἱ πλείους κατατάττονται. Ὡς ἔοικε δέ, κατεφρονήθησαν τά τοῦ παρόντος κανόνος, διά τό μή κολάζεσθαι τούς τούτου καταφρονητάς∙ ἤ διά τό πλῆθος τῶν ἐκκλησιῶν, καί τήν στενοχωρίαν τῶν ἀξιολογωτέρων, καί τῶν πραγμάτων. Οἱ δέ λέγοντες τόν κανόνα διαλαμβάνειν περί τῶν βουλομένων εἰς δύο πόλεων κατατάττεσθαι κλήρους, κακῶς λέγουσι∙ τοῦτο γάρ καί ἕτεροι διάφοροι κανόνες μετά σφοδρότητος ἐκόλασαν.

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Κληρικός ἐν δυσίν ἐκκλησίαις τό λοιπόν μή καταταττέσθω ἐν Κωνσταντινουπόλει∙ ἔξω δέ ταύτης παραχωρείσθω, διά τῶν ἀνθρώπων τήν ἔλλειψιν. Οὐ δύναταί τις δυσί κυρίοις δουλεύειν∙ ἤ γάρ τόν ἕνα μισήσει, κατά τήν Κυριακήν φωνήν, καί τόν ἕτερον ἀγαπήσει∙ ἤ τοῦ ἑνός ἀνθέξεται, καί τοῦ ἑτέρου καταφρονήσει. Διά τοῦτο καί τά δι’ αἰσχροκέρδειαν ἐπί τῶν ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων γινόμενα, ὡς ἀλλότρια Θεοῦ ἡ σύνοδος αὕτη ἀποβάλλει∙ καί οὐ συγχωρεῖ ἐν Κωνσταντινουπόλει, ἔνθα πλῆθος ἱερωμένων ἐστίν, ἐν δυσίν ἐκκλησίαις ἕνα κληρικόν κατατάττεσθαι, ἀλλ’ ἐν μιᾷ προσεδρεύειν ἐκκλησίᾳ. Εἰ δέ οὐκ ἀρκεῖται πρός τήν τοῦ βίου χρείαν τοῖς διδομένοις αὐτῷ, ἐπιτήδευμά τι ἕτερον μετέρχεσθαι τόν τοιοῦτον διορίζεται, καί ἐξ αὐτοῦ πορίζεσθαι τά χρειώδη τοῦ σώματος∙ καί γάρ οὕτως ἐποίει καί ὁ Ἀπόστολος, ὡς αὐτός λέγει∙ Ταῖς χρείαις μου, καί τοῖς οὖσι μετ’ ἐμοῦ, ὑπηρέτησαν αἱ χεῖρες αὗται.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Ἐμποδίζει ὁ παρών Κανών, νά μή συναριθμῆταί τινας Κληρικός εἰς τόν Κλῆρον δύω ἐκκλησιῶν εὑρισκομένων, εἴτε εἰς μίαν πόλιν, εἴτε εἰς δύω. Ἐπειδή τό πρᾶγμα τοῦτο διά αἰσχροκέρδειαν γίνεται, ἵνα ὁ καταταχθείς δηλ. Κληρικός ἀπολαμβάνῃ τά σιτηρέσια καί τῶν δύο ἐκκλησιῶν. Τά δέ δι’ αἰσχροκέρδειαν γινόμενα, ἀλλότρια εἶναι καί τοῦ Θεοῦ, καί τῶν ἐκκλησιαστικῶν. Λέγει γάρ ὁ Κύριος, οὐδείς ἠμπορεῖ νά δουλεύῃ δύω αὐθέντας. Διότι ἤ τόν ἕνα θέλει μισήσει, καί καταφρονήσει, ἤ τόν ἄλλον θέλει ἀγαπήσει καί ἐναγκαλισθῇ. Καί ὁ Παῦλος προστάζει, κάθε ἕνας νά μένῃ ἐκεῖ ὁποῦ ἐκαλέσθη ἀπό τόν Θεόν. Εἰ δέ οἱ Κληρικοί οὗτοι προφασίζονται ὅτι δέν δύνανται νά κυβερνηθοῦν ἀπό τό σιτηρέσιον τῆς μιᾶς ἐκκλησίας, ἰδού πολλά ἐργόχειρα εἶναι εἰς τόν κόσμον σεμνότερα, καί ἂς δουλεύουσι, διά νά πορίζωνται τάς χρείας τοῦ σώματος. Διότι καί ὁ Παῦλος μέ τό ἔργον τῶν χειρῶν του ἐπορίζετο καί τάς ἐδικάς του χρείας, καί τάς χρείας τῶν μετ’ αὐτοῦ, ὡς τό λέγει ὁ ἴδιος∙ τό νά συναριθμῆται λοιπόν ἕνας Κληρικός εἰς δύω ἐκκλησίας, εἰς μέν τήν Βασιλεύουσαν ταύτην πόλιν, ἂς μή γίνεται διά τό πολύ πλῆθος τῶν ἐν αὐτῇ Κληρικῶν. Εἰς δέ τά ἔξω χωρία, ἂς συγχωρῆται νά γίνεται διά τήν σπανιότητα τῶν Ἱερέων καί Κληρικῶν. Ὅρα καί τόν ιε΄ Ἀποστολικ.