Θαυμάζω δέ σου τήν γραμματικήν ἀκρίβειαν ἐπί τῆς Γραφῆς ἀπαιτοῦντος καί λογιζομένου, ὅτι ἠναγκασμένη ἐστίν ἡ λέξις τῆς ἑρμηνείας τό ἑαυτῆς εὔσημον ἐκδιδούσης, οὐ τό κυρίως ὑπό1(ΠΗΔΑΛΙΟΝ) τῆς ἐβραϊκῆς φωνῆς σημαινόμενον μετατιθείσης. Ἐπεί δέ δεῖ μή ἀργῶς παρελθεῖν τό ὑπό ἀνδρός ζητητικοῦ κινηθέν πρόβλημα, τά πετεινά τοῦ οὐρανοῦ καί οἱ ἰχθύες τῆς θαλάσσης καί ἐν τῇ κοσμοποιΐᾳ τήν αὐτήν ἔλαχον γένεσιν. Ἐκ τῶν ὑδάτων γάρ ἐξήχθη καί ἀμφότερα τά γένη· τό δέ αἴτιον, ὅτι ταὐτόν ἐστιν ἑκατέροις ἰδίωμα, τά μέν γάρ διανήχεται τό ὕδωρ, τά δέ ἐπινήχεται τῷ ἀέρι, διά τοῦτο κοινῇ μέν αὐτῶν επεμνήσθη. Τό δέ σχῆμα τοῦ λόγου, ὡς μέν πρός τούς ἰχθύας ἀκαταλλήλως ἀπεδόθη, ὡς δέ πρός πάντα τά ἐν ὕδασι διαιτώμενα, καί πάνυ οἰκείως. Τά γάρ πετεινά τοῦ οὐρανοῦ ὑποτέτακται τῷ ἀνθρώπῳ καί οἱ ἰχθύες τῆς θαλάσσης· καί οὐκ αὐτοί μόνον, ἀλλά καί πάντα τά διαπορευόμενα τρίβους θαλασσῶν. Οὐ γάρ εἴ τι ἔνυδρον, τοῦτο καί ἰχθύς ἐστιν, ὡς τά κητώδη, φάλαιναι καί ζύγαιναι καί δελφίνες καί φῶναι, καί προσέτι ἵπποι καί κύνες καί πρίονες καί ξιφίαι καί οἱ θαλάσσιοι βόες, εἰ δέ βούλει, καί ἀκαλῆφαι καί κτένες καί τά ὀστρακόρινα πάντα, ὧν οὐδέν ἐστι ἰχθύς, καί πάντα διαπορεύεται τρίβους θαλασσῶν, ὡς εἶναι τρία τά γένη, πετεινά οὐρανοῦ, ἰχθύας θαλάσσης, καί ὅσα τῶν ἐνύδρων, τοῖς ἰχθύσιν ἀντιδιαστελλόμενα, διαπορεύονται καί αὐτά τάς τρίβους θαλασσῶν.
Τό μέν ἐρώτημα σαφῶς οὐ δηλοῦται∙ ἔοικε δέ ἀπό τῆς ἀποκρίσεως τοῦ μεγάλου Βασιλείου τοιοῦτον εἶναι∙ ὅτι, πῶς τῶν πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ καί τῶν ἰχθύων τῆς θαλάσσης ὁ Δαβίδ ὁμοῦ ἐμνήσθη, καί αὖθις ἔφη, τά διαπορευόμενα τρίβους θαλασσῶν; δοκεῖ γάρ κατά τό περισσόν ἐπαγαγεῖν τήν προσθήκην ταύτην. Πρός μέν οὖν τό ὁμοῦ μνησθῆναι τῶν πετεινῶν καί τῶν ἰχθύων, φησίν, ὅτι καί ἄμφω ἐκ τῶν ὑδάτων παρήχθησαν, καί ἐκεῖθεν ἔσχον τήν γένεσιν∙ καί τοῦτο δῆλον, ἐκ τοῦ τό αὐτό ἰδίωμα καί τοῖς πετεινοῖς, καί τοῖς ἰχϑύσι προσεῖναι∙ οἱ μέν γάρ ἰχθύες ἐννήχονται τοῖς ὕδασι, τά δέ πετεινά ἐπινήχονται τόν ἀέρα∙ καί οἱ μέν τῇ κινήσει τῶν πτερῶν νήχονται, τῷ δέ οὐραίῳ εἰς κυβέρνησιν κέχρηνται∙ τά πετεινά δέ ὁμοίως τοῖς μέν πτεροῖς πέτονται, τῇ δέ οὐρᾷ πρός τάς περιστροφάς χρῶνται, καί τάς κινήσεις τάς κατ᾽ εὐθύ∙ πρός δέ τό μή παρέργως εἰπεῖν τόν Ψαλμῳδόν τούς ἰχθύας καί τά διαπορευόμενα τρίβους θαλασσῶν, ἔφη, ὅτε οὐχ ὅσα ἔνυδρα, πάντα ἰχθύες λέγονται, οὔτε γάρ τά κητώδη ἰχθύες ὀνομάζονται, οὔτε τά ὀστρακόδερμα, καί ἄλλα τινά, οἷα σηπίαι, καί πολύποδες, καί τά τούτοις ὁμογενῆ∙ ὥστε τρία εἶναι γένη, πετεινά, καί ἰχθύας, καί ὅσα ἔνυδρα μέν, τῷ γένει δέ τῶν ἰχθύων οὐ συνηρίθμηνται. Τά πετεινά τοῦ οὐρανοῦ, καί τούς ἰχθύας τῆς θαλάσσης, ἅμα εἶπεν ἡ Γραφή, ὅτι ἐκ θαλάσσης ἀμφοτέρων ἡ γένεσις∙ ἐπήγαγε δέ, τά διαπορευόμενα τρίβους θαλασσῶν, διά τά κητώδη, καί ὀστρακόδερμα, ὧν οὐδέν ἐστιν ἰχθύς. Ἀγκαλά καί δέν φανερώνεται καθαρῶς ὁποία ἦτον ἡ ἐρώτησις. Ὅσον ὅμως ἐκ τῆς ἀποκρίσεως ταύτης, φαίνεται ὅτι ἐρώτησεν ὁ Ἀμφιλόχιος τόν Βασίλειον, διά τί ἐν τῷ ψαλμῷ τῷ η΄ ὁ Δαβίδ λέγων περί τοῦ ἀνθρώπου, «Πάντα ὑπέταξας ὑποκάτω τῶν ποδῶν αὐτοῦ … τά πετεινά τοῦ οὐρανοῦ, καί τούς ἰχθύας τῆς θαλάσσης τά διαπορευόμενα τρίβους θαλασσῶν». Α΄. ὁμοῦ ἐσύναψε τά πετεινά τοῦ οὐρανοῦ καί τούς ἰχθύας τῆς θαλάσσης, καί Β΄. δέν εἶπε, τούς διαπορευομένους τρίβους θαλασσῶν, καθὼς ἦτον ἀκόλουθον, κατά τήν γραμματικήν τέχνην, ἀλλά τά διαπορευόμενα τρίβους θαλασσῶν; πρός τήν Α΄. λοιπόν ἀπορίαν ὁ ἅγιος ἀποκρίνεται, ὅτι ἡ αἰτία, ὁποῦ ὁ Δαβίδ ἐσύναψε τά πετεινά, καί τά ὀψάρια ὁμοῦ, εἶναι διά τί καί τά δύω ταῦτα γένη τῶν ζώων, ἐδημιουργήθησαν ἀπό τά αὐτά νερά, καί ἕνα καί τό αὐτό ἰδίωμα ἔχουσιν. Ἐπειδή, καθὼς τά ὀψάρια κολυμβοῦσι μέσα εἰς τό νερόν, ἔχοντα μέν ὡσάν κουπία τά μικρά των πτερύγια, ὡσάν τιμόνι δέ, τήν οὐρά, τοιουτοτρόπως, καί τά πουλία κολυμβῶσιν εἰς τόν ἀέρα, ἔχοντα μέν καί αὐτά ὡσάν κωπία, τά πτερά, ὡσάν τιμόνι δέ τήν οὐράν. Πρός δέ τήν Β΄. ἀποκρίνεται, ὅτι τά διαπορευόμενα τρίβους θαλασσῶν δέν ἀναφέρονται εἰς τούς ἰχθύας, ἀλλά εἰς ὅλα τά ἄλλα ζῶα ὁποῦ εὑρίσκονται εἰς τά νερά,2 ἤγουν εἰς τά κήτη τά μεγάλα, εἰς τά ὀστρακόδερμα, ὁποῖα εἶναι τά κτένια, καί ἄλλα, εἰς τά μαλακόστρακα, ὁποῖα εἶναι ἡ καρίδες, κάβουροι, καί εἰς τά μαλάκια, ὁποῖα εἶναι ἡ σουπίαις, τά ὀκταπόδια, τά καλαμάρια, καί ἄλλα. Τά ὁποῖα ὅλα ταῦτα, ὀψάρια δέν ὀνομάζονται. Τρία λοιπόν γένη ζώων λέγει ὁ Δαβίδ, ὅτι ὑποτάσονται εἰς τόν ἄνθρωπον, τά ἐκ τῶν ὑδάτων γενόμενα, τά πουλία, τά ὀψάρια, καί ὅλα τά ἄλλα ὁποῦ ζῶσιν εἰς τά νερά, διαφορετικά ὄντα ἀπό τά ὀψάρια, ἔξω δηλαδή ἀπό τά τετράποδα, ὁποῦ ἔγιναν ἐκ τῆς γῆς. 1Ἴσ., ἀπό.2Ὁ δέ ἱερός Αὐγουστῖνος (ἑρμην. τοῦ ψαλ. η΄) τρίβους θαλασσῶν ἐνόησε τούς παραθαλασσίους τόπους. Καί ἀκολούθως διαπορευόμενα τρίβους θαλασσών ἐννοεῖ πάντα τά εἰς τούς τοιούτους παραθαλασσίους τόπους εὑρισκόμενα, οἷα εἶναι οἱ κάβουροι, λεπάδες, κόγχαι, καί τά τοιαῦτα ἄλλα
