Ἐρώτησις. Ἐάν τινος γυνή πνευματιᾷ, ὥστε καί σίδηρα φορεῖν, ὁ δέ ἀνήρ λέγει ὅτι οὐ δύναμαι ἐγκρατεύεσθαι καί θέλει λαβεῖν ἄλλην, εἰ ὀφείλει λαβεῖν ἐτέραν ἤ οὔ;
Ἀπόκρισις. Μοιχεία μεσολαβεῖ τῷ πράγματι, καί περί τούτου τί ἀποκρίνασθαι οὐκ ἔχω, οὐδέ ἐφευρίσκω, κατά δέ πνευματικήν ἀπόφασιν, οὐκ ὀφείλει.
Περί ἀνδρός ἡ ἐρώτησις ἔχοντος γυναῖκα, πνευματιῶσαν, ἤγουν πνεύματι πονηρῷ συνεχομένην, καί οὕτω μαινομένην, ὡς καί σιδήροις δεσμεῖσθαι, ἵνα μή ἑαυτήν ἀπολέσῃ, ἤ καί ἑτέρους βλάψῃ, ᾖ συνελθεῖν αὐτόν ἀδύνατον, καί λέγοντος, μή δύνασθαι σωφρονεῖν, θέλοντός τε λαβεῖν γυναῖκα ἑτέραν νομίμως. Ἡ δέ ἀπόκρισις, ὅτι οὐ δύναμαί τι εἰπεῖν∙ μοιχεία γάρ ἔστι τό ἔτι συνισταμένου τοῦ γάμου ἑτέραν ἀγαγέσθαι τόν ἄνδρα γυναῖκα εἰς συμβίωσιν. Ἐκ δέ τῆς νεαρᾶς τοῦ βασιλέως κυρίου Λέοντος τοῦ φιλοσόφου, δέδοται τῷ ἀνδρί μαιονομένης διηνεκῆ μανίαν τῆς γυναικός, λύειν τόν γάμον∙ τοῦ δέ γάμου λυθέντος, ἔξεστι τῷ ἀνδρί ἑτέραν νομίμως εἰσοικίσασθαι. Ὁ δαιμονῶσαν ἔχων, ἄλλην οὐ λήψεται. Ἐρωτηθείς ὁ Ἅγιος, ἀνίσως γυναῖκά τινος δαιμονίζηται τόσον, ὥστε ὁποῦ νά τήν δένουν μέ σίδηρα καί ἁλύσεις, (τυχόν, ἤ διά νά μή φύγῃ, ἤ διά νά μή θανατώσῃ τόν ἑαυτόν της, ἤ ἄλλον τινά), ὁ δέ ἄνδρας αὐτῆς μή δυνάμενος νά σωφρονῇ, καί νά ἐγκρατεύεται ἀπό τήν σαρκικήν σμίξιν (ἐπειδή μέ τήν γυναίκά του νά σμίξῃ οὕτως ἔχουσαν δέν ἠμπορεῖ) ζητεῖ νά λάβῃ ἄλλην γυναῖκα, ἄν πρέπῃ νά λάβῃ ἄλλην ἤ ὄχι; Τοῦτο, λέγω, ἐρωτηθείς, ἀποκρίνεται διά τοῦ παρόντος κανόνος, ὅτι περί τούτου δέν ἔχει, οὔτε ἐφευρίσκει τί νά ἀποκριθῇ, ἐπειδή ἄν αὐτός πάρῃ ἄλλην γυναῖκα, μοιχεία εἰς τό πάρσιμον αὐτό ἀκολουθεῖ∙ διότι ἀπέλυσε τήν πρώτην γυναῖκά του, χωρίς λόγου πορνείας, κατά τόν λόγον τοῦ Κυρίου ὁποῦ εἶπεν. «Ὅς ἄν ἀπολύσῃ τήν γυναῖκα αὐτοῦ, παρεκτός λόγου πορνείας, ποιεῖ αὐτήν μοιχᾶσθαι».1 Ὅρα καί τόν μη΄ καί τόν οθ΄ Ἀποστολικόν∙ ἄλλά καί ἡ ἐκλογή τῶν νόμων Λέοντος καί Κωνσταντίνου τῶν Βασιλέων (τίτλ. ιγ΄, σελ. 107, τοῦ β΄ βιβλ, τῆς Γιουρ. Γραικορωμ.) προστάζει νά μήν χωρίζονται: οὕτω γάρ φησιν. Εἰ δέ συμβῇ ἐξ αὐτῶν, ἵνα μετά τόν γάμον ὑπό δαίμονος κυριευθῆναι, ἐκ τῆς τοιαύτης αἰτίας ἀπ’ ἀλλήλων μή χωρίζεσθαι. Ὅθεν ἐδῶ ὁ ἴδιος Λέων ἀναιρεῖ τήν κάτω νεαράν του. Ὅρα καί τήν ὑποσημείωσιν εἰς τό περί ἀῤῥαβῶνος κεφάλαιον. 1Ὅθεν, ἐπειδή καί κατά τόν κανόνα τοῦτον, καί κατά τόν λόγον τοῦ Κυρίου, μοιχεία ἀκολουθεῖ εἰς τούς ἀπολύοντας τήν δαιμονιζομένην γυναῖκά των, εἴτε παντοτεινά, εἴτε πρός καιρόν αὐτή δαιμονίζεται, διά τοῦτο πρέπει νά ἀκυρωθῇ ἡ τοῦ βασιλέως Λέοντος νεαρά, ὅπου συγχωρεῖ τόν ἄνδρα νά ἀφίνῃ τήν παντοτεινά δαιμονιζομένην γυναῖκά του. Καί ὁ Βαλσαμὼν δέν πρέπει νά εἰσακούεται, ὅστις συγχωρεῖ τόν τοιοῦτον ἄνδρα νά παίρνῃ ἄλλην γυναῖκα, καί ἀποδέχεται τήν νομοθεσίαν τοῦ Λέοντος. Διότι, τόσον ὁ ἄνδρας, ὅσον καί ἡ γυναῖκα, ὁποῦ ἀπό δαιμόνων ἤθελεν ἐνεργηθῆ, πρέπει νά ὑπομένουν ἕνας τόν ἄλλον, στοχαζόμενοι, ὅτι διά κάποιας ἁμαρτίας των τοῦτο ἠκολούθησε, καί ὄχι ἁπλῶς καί ὡς ἔτυχεν∙ ἄς λάβουν παράδειγμα οἱ ἄνδρες ὁποῦ ἔχουν γυναῖκας δαιμονιζομένας ἀπό τόν εὐλαβέστατον ἐκεῖνον, καί θεοφοβούμενον ἄνδρα τῆς γυναικός Θεοτέκνας τῆς ἐν τῇ Ῥωσοπόλει τῆς Κιλικίας εὑρισκομένης, καθὼς ἀναφέρεται εἰς τόν βίον τοῦ ἁγίου Συμεὼν τοῦ θαυμαστορείτου (πράξει δ΄ τῆς στ΄ Συνόδου). Αὕτη γάρ εἴκοσι χρόνους ἐσυγκατοίκησε μέ τόν ἄνδρα της, καί μ’ ὅλον ὁποῦ ἔπιπτε κάτω ἀπό τό δαιμόνιον (τό ὁποῖον τῆς ἠκολούθησεν ὅταν ἦτον παῖς, δηλ. ὅταν ἦτον ιδ΄ χρόνων. Ταὐτόν εἰπεῖν, ὅταν εἰς ὥραν γάμου εὑρισκομένην ἐπῆρεν αὐτήν ὁ ἄνδρας της), καί ἐμάσσα τήν γλῶσσάν της, ὁ εὐλογημένος ἄνδρας της ὑπέμεινε γενναίως τήν θλίψιν καί τήν πύρωσιν τῆς σαρκός, χωρίς νά πάρῃ ἄλλην γυναῖκα, ἕως ὁποῦ ἡ γυναῖκά του ἐλυτρώθη τοῦ δαιμονίου διά προσευχῆς τοῦ ἁγίου Συμεών.
