Ὁμοίως ἤρεσεν, ἵνα ὁστισδήποτε τῶν ἐπισκόπων, ἤ πρεσβυτέρων, ἤ διακόνων, ἤ κληρικῶν, πράγματος αὐτῷ ἐγκληματικοῦ ἤ πολιτικοῦ ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ κινουμένου, ἐάν παραιτούμενος τό ἐκκλησιαστικόν δικαστήριον, δημοσίοις θέλησῃ καθαρθῆναι δικαστηρίοις, κᾂν ὑπέρ αὐτοῦ ἡ ψῆφος ἐκφωνηθῇ, ὅμως τόν ἴδιον τόπον ἀπολέσῃ· καί τοῦτο μέν ἐπί τοῦ ἐγκληματικοῦ· ἐπί δέ τοῦ πολιτικοῦ, ἀπολέσῃ, τό εἰς ὃ ἐνίκησεν, ἐάν τόν ἴδιον τόπον θελήσῃ κατέχειν. Καί τοῦτό γε μήν ἤρεσεν, ὥστε, ἐάν ἀπό οἱωνδήποτε δικαστῶν ἐκκλησιαστικῶν ἐπί ἄλλους δικαστάς ἐκκλησιαστικούς ἔχοντας μείζονα τήν αὐθεντίαν, ἔκκλητος γένηται, μηδέν βλάπτειν τούτους ὧν ἡ ψῆφος λύεται· ἐάν ἐλεγχθῆναι μή δυνηθῶσιν, ἤ κατ᾽ ἔχθραν, ἤ κατά προσπάθειαν δεδικακέναι, ἤ τινι χάριτι ὑποφθαρῆναι· ἐάν δέ κατά συναίνεσιν τῶν μερῶν ἐπιλεγέντες ὦσι δικασταί, εἰ καί ὀλιγώτεροι ἔσονται τῶν ὁρισθέντων, μή ἐξεῖναι ἐκκαλεῖσθαι. Καί ὥστε τά τέκνα τῶν ἱερέων θεώρια κοσμικά μή ἐκτελεῖν, μηδέ θεωρεῖν· τοῦτο δέ καί πᾶσι τοῖς Χριστιανοῖς ᾀεί κεκήρυκται, ὥστε τούτων ἀπέχεσθαι, καί ὅπου βλασφημίαι εἰσί μή προσιέναι.


ΖΩΝΑΡΑΣ: Τοῖς ἱερωμένοις ἅπασιν, ἀλλά μέντοι καί μοναχοῖς, πρόσφορά εἰσι δικαστήρια τά τῶν ἐπισκόπων, οἷς ὑπόκεινται. Εἴτε οὖν ἐνάγεταί τις τούτων, εἴτε ἐνάγει κατά συγκληρικοῦ, παρά τῷ ἐπισκόπῳ αὐτοῦ καί ἐνάγεσθαι καί ἐνάγειν ὀφείλει, κᾂν ἐγκληματικόν εἴη τό δικαστήριον, κᾂν πολιτικόν, ἤτοι χρηματικόν. Ἐάν δέ παραιτήσηταί τις τῶν τοιούτων τό ἐκκλησιαστικόν δικαστήριον, καί δημοσίοις δικαστηρίοις, ἤγουν δημοτικῶν ἀρχόντων, τοὐτέστι πολιτικῶν, θελήσῃ καθαρθῆναι, ἀντί τοῦ, καθαρός φανῆναι τοῦ αἰτιάματος, κᾂν νικήσῃ ἐν τῷ δικαστηρίῳ ἐκείνῳ, καί ὑπέρ αὐτοῦ γένηται ἡ ἀπόφασις, ἀθῶον αὐτόν ἀποφαινομένη τοῦ ἐγκλήματος ἐφ’ ᾧ κατηγορεῖτο, ὅμως τόν ἴδιον τόπον, τόν βαθμόν δηλαδή, καί τήν ἱερατικήν τιμήν ἀπολέσει, διά τοῦτο αὐτό καθαιρούμενος διότι παρῃτήσατο τό ἐκκλησιαστικόν δικαστήριον. Ὅτε οὖν, φησιν, ἔγκλημα εἴη τό κινηθέν κατά τοῦ ἱερωμένου, τά εἰρημένα γενήσονται∙ ὅτε δέ πολιτικόν ἐστι τό κινούμενον, ἤτοι χρηματικόν, κᾂν δικαιωθῇ ὁ ἱερωμένος, καί οὕτως ἐκπεσεῖται τοῦ οἰκείου βαθμοῦ, εἰμή καταφρονήσει τοῦ πράγματος, ἐφ’ ᾧ ἐδικαιώθη καί τῆς δικαιούσης αὐτόν ἀποφάσεως. Ἐάν δέ ἔκκλητος γένηται, ἤ ἐπισκόπων δικασάντων, ἤ δικαστῶν ἑτέρων, ἐπί ἄλλους ἐκκλησιαστικούς δικαστάς, ἤγουν ἐπί μητροπολίτας ἤ πατριάρχας, καί ἐξεταζομένη ἐν τῇ ἐκκλήτῳ ἡ ἀπόφασις λυθῇ, ἀντί τοῦ, ἀνατραπῇ, μηδέν, φησι, βλαπτέσθωσαν οἱ πρώην ἀποφηνάμενοι, εἰ μή που ἐλεγχθῶσιν ἤ κατά ἔχθραν δικάσαι, ὡς ἐχθρωδῶς ἔχοντες κατά τοῦ καταδικασθέντος, ἤ κατά προσπάθειαν, ὡς φιλίως διακείμενοι πρός τόν δικαιωθέντα, ἤ δωροδοκηθέντες∙ τοῦτο γάρ ἐστι τό χάριτι ὑποφθαρῆναι∙ δωροδοκεῖται δέ τις, ἤ χρήματα λαμβάνων, ἤ ἄλλην τινά χάριν αὐτῷ πληροῦντος τοῦ αὐτόν ὑποφθείροντος. Εἰ γάρ δι’ ἔχθραν, ἤ προσπάθειαν, ἤ δωροδοκίαν φανεῖεν μή καλῶς ψηφισάμενοι, βλαβήσονται περί τήν οἰκείαν ἐπιτιμίαν. Ἐάν δέ αἱρετίσωνται οἱ τήν ὑπόθεσιν ἔχοντες, ὅ,τε κατήγορος καί ὁ κατηγορούμενος, δικαστάς, εἰ καί ὀλιγώτεροι, φησιν, εἶεν τῶν ὁρισθέντων, τῶν ιβ΄ ἐπί ἐπισκόπων, καί τῶν ἓξ ἐπί πρεσβυτέρων, καί τῶν τριῶν ἐπί διακόνων, ὁ καταδικασθείς ὑπ’ ἐκείνων οὐ δυνήσεται ζητεῖν ἔκκλητον. Τοῦτο δέ καί νόμοι πολιτικοί διατάττονται∙ καί ζήτει βιβλίον τῶν βασιλικῶν γ΄, τίτλον α΄, κεφ. μδ΄ καί βιβλίον θ΄. Ἐπί τούτοις ὁ κανὼν περί τέκνων τῶν ἱερέων φησίν, ἵνα μήτε θεώρια ἐκτελῶσιν αὐτά, μήτε, ἄλλων ποιούντων, παραγίνωνται καί θεωρῶσι. Τό δέ θεώρια ἐκτελεῖν τοιοῦτον ἐστίν∙ Ἐν ταῖς μεγίσταις πόλεσι θέατρα ἦν, καί ἵπποι ἐτρέφοντο ἀμιλλητήριοι, καί θηρία εἰς θηριομαχίαν, καί ἀνετίθετο ἡ ἰπποτροφία, καί ἡ τῶν θηρῶν ἐπιμέλεια, καί ἡ φροντίς τοῦ τάς θεωρίας ἐν τοῖς θεάτροις ἐπιτελεῖσθαι ἐνίοις τῶν πολιτικῶν∙ κἀκείνοις ἔμελλε περί τε τῆς τῶν ἵππων ἁμίλλης, καί τῆς θηριομαχίας, καί τῶν ἄλλων, ὅσα ἐν τοῖς θεάτροις εἴωθε γίνεσθαι∙ ταῦτα οὖν γίνεσθαι παρά παίδων τῶν ἱερέων ἐκώλυσεν ὁ κανών. Δεῖ γάρ τούς ἱερεῖς τά οἰκεῖα τέκνα ἐν παιδείᾳ καί νουθεσίᾳ Κυρίου ἀνάγειν, κατά τόν μέγαν Παῦλον, ὅς, καί πρός Τίτον γράφων, οἵους δεῖ καθιστᾷν πρεσβυτέρους, πρός τοῖς ἄλλοις καί τοῦτο ἔγραψεν∙ Εἴ τις ἐστί τέκνα ἔχων πιστά, μή ἐν κατηγορίᾳ ἀσωτίας, ἤ ἀνυπότακτα∙ καί Τιμοθέῳ ἐπιστέλλων, οἷον δεῖ τόν ἐπισκοπῆς ὀρεγόμενον εἶναι, τοῖς λοιποῖς καί τοῦτο προσέθετο, Τά τέκνα ἔχοντα ἐν ὑποταγῇ μετά πάσης σεμνότητος∙ τά θεωρίαις δέ μίμων προσέχοντα, καί ἱπποδρομίαις σχολάζοντα, καί τοιούτοις ἄλλοις, οὔτε ἀσωτίας ὑπόληψιν ἐκφεύξονται, οὔτε σεμνότης αὐτοῖς προσμαρτυρηθήσεται. Καί οὐ θαυμαστόν, εἰ τά τῶν ἱερέων τέκνα τοιαύτην διαγωγήν ἀπαιτοῦνται, ἐπεί καί πᾶσι Χριστιανοῖς κεκήρυκται μή προσιέναι, ὅπου βλασφημίαι εἰσί∙ βλασφημίας δέ, τά ἀσέμνως γινόμενα ἐκάλεσεν, ὡς βλασφημεῖσθαι ποιοῦντα τούς πιστούς παρά τῶν ἀπίστων, οἷα μή ἐν σωφροσύνῃ ζῶντας ἤ σεμνότητι.

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Καί ἀπό τῶν νόμων, καί ἀπό τῶν κανόνων δέδοται, μή ἔχειν ἐπ’ ἀδείας ἕκαστον παρ’ οἵῳ βούλεται δικαστηρίῳ ἀποκριματίστως ἐνάγειν∙ ἀλλά τοῖς μέν λαϊκοῖς ἀπενεμήθησαν τά πολιτικά δικαστήρια, τοῖς δέ ἱερωμένοις καί τοῖς μοναχοῖς τά ἐκκλησιαστικά. Εἴ τις οὖν ἱερωμένος, φησίν ὁ κανών, καταφρονήσας τῆς τοιαύτης θεσμοθεσίας, ἐναγάγῃ παρά πολιτικῷ δικαστηρίῳ κατά ἱερωμένου, ἤ κατά μοναχοῦ, περί ἐγκληματικῆς ὑποθέσεως, ἤ εἴ τις αὐτῶν παρά τῷ προσφόρῳ ἐκκλησιαστικῷ δικαστηρίῳ ἑλκυσθείς, παραιτήσεται τοῦτο καί ἐπιλέξεται δικαστήριον δημοτικόν, ἤτοι πολιτικόν, (τοῦτο γάρ ἐστι τό θέλειν καθαρθῆναι, ἤτοι ἀθωωθῆναι, τοῦ αἰτιάματος διά δημοσίου δικαστηρίου), κᾂν νικήσῃ ἐν τῷ δικαστηρίῳ ἐκείνῳ τῷ πολιτικῷ εἴτε ὡς ἐνάγων, εἴτε ὡς ἐναγόμενος, ὅμως τόν ἴδιον τόπον, ἤτοι βαθμόν, καί τήν ἱερατικήν τιμήν ἀπολέσει∙ διά τοῦτο αὐτό καί μόνον καθαιρούμενος, διά τό παραιτήσασθαι τό ἐκκλησιαστικόν δικαστήριον, καί ἐπιλέξασθαι τό πολιτικόν. Καί ὅτε μέν ἐγκληματικόν εἴη τό δικαστήριον, γενήσεται τοῦτο∙ ὅτε δέ πολιτικόν ἐστι τό κινούμενον, ἤτοι χρηματικόν, κᾂν δικαιωθῇ ὁ ἱερωμένος, καί οὕτως ἐκπεσεῖται τοῦ οἰκείου βαθμοῦ, εἰ μή καταφρονήσει τοῦ πράγματος ἐφ’ ᾧ ἐδικαιώθη, καί παραχωρήσει εἶναι αὐτό παρά τῷ ἀντιδίκῳ αὐτοῦ τῷ ἡττηθέντι. Πρός τούτοις ὥρισαν οἱ Πατέρες, ἵνα, ἐάν ἐκκαλέσηταί τις κατ’ ἀποφάσεως ἐπισκόπων, ἤ ἑτέρων δικαστῶν ἐκκλησιαστικῶν, καί ἡ ἔκκλητος ἐπαναδράμῃ εἰς μείζονα δικαστήν, πάντως ἐκκλησιαστικόν, κατά τήν καθόλου νομικήν διδασκαλίαν, τήν διοριζομένην τούς ἐκκληταρίους δικαστάς ὀφείλειν εἶναι μείζονας τῶν πρώτως δικασάντων, καί συμβῇ ἀνατραπῆναι τήν πρώτην ἀπόφασιν παρά τῶν ἐκκληταρίων δικαστῶν, κατά μηδέν βλάπτεσθαι τούς πρώτως ἀποφηναμένους, κᾂν ἐγκληματική ἐστι, κᾂν χρηματική ὑπόθεσις, εἰ μή πω ἐλεγχθῶσιν οὗτοι ἀποφηνάμενοι κατά ἔχθραν τοῦ καταδικασθέντος, ἡ κατά προσπάθειαν τοῦ δικαιωθέντος, ἤ ὡς δωροδοκηθέντες∙ τοῦτο γάρ ἐστι τό χάριτι ὑποφθαρῆναι∙ ὅτι δωροδοκεῖταί τις ἤ χρήματα λαμβάνων, ἤ ἄλλην τινά χάριν αὐτῷ πληροῦντος τοῦ αὐτόν ὑποφθείραντος. Σημείωσαι οὖν τόν παρόντα κανόνα μεγάλως κολάζοντα τούς ἱερατικούς δικαζομένους ὁπωσδήποτε εἰς δικαστήρια πολιτικά∙ καί μή ἐναντιωθῇ σοί τό κεφ. ϟ΄, τοῦ α΄ τίτλου, τοῦ ια΄ βιβλίου τῶν βασιλικῶν, καί τό θ΄ κεφ., τοῦ γ΄ τίτλου, τοῦ γ΄ βιβλίου λέγοντα, δύνασθαι τούς ἱερωμένους ἀποτάττεσθαι τῇ τῆς ἱερωσύνης παραγραφῇ. Ὅσον γάρ πρός τόν ἀντίδικον ἔῤῥρωται τό σύμφωνον τοῦτο∙ ἑτέρου δέ λόγου ἐστίν, ὅτι βλάπτεται κατά τόν παρόντα κανόνα ὁ καταφρονήσας τούτου ἱερωμένος∙ καί ἀνάγνωθι τόν ρδ΄ κανόνα τῆς παρούσης συνόδου, καί τῆς ἐν Χαλκηδόνι κανόνα θ΄. Τοῦ δέ κανόνος ἄνωθεν διορισαμένου, ὑπό δώδεκα ἐπισκόπων κρίνεσθαι τούς ἐπισκόπους, ὑπό ἓξ τούς ἱερεῖς, καί τούς διακόνους ὑπό τριῶν, ἐπήγαγον οἱ Πατέρες, ὡς τά περί τῶν ἐκκλήτων καί τά λοιπά χώραν ἔχουσιν ὅτε τά ἐκκλησιαστικά δικαστήρια παρά τοσούτοις προσφόροις δικασταῖς γένωνται∙ οὐ μήν ὅτε κατά θέλησιν τοῦ κατηγόρου καί τοῦ κατηγορουμένου παρά τισιν ἐπιλεγεῖσιν ὡς αἱρετοῖς δικασταῖς, πολλάκις καί ὀλιγωτέροις οὖσι τῶν ὁρισθέντων παρά τῶν κανόνων, δικασθῶσι τινές∙ τηνικαῦτα γάρ οὐδέ ἐκκλήτῳ ὑποπεσεῖται ἡ τούτων ἀπόφασις, ὥς φησιν ὁ νόμος ἐν βιβλίῳ ζ΄, τίτλῳ β΄, κεφ. κζ΄, θέματι γ΄ οὕτως ἔχοντι∙ Εἴτε δικαία, εἴτε ἄδικός ἐστιν ἡ τοῦ αἱρετοῦ ψῆφος, ἐμμένειν δεῖ∙ καί τό γ΄ κεφ. τοῦ αὐτοῦ βιβλίου καί τίτλου∙ Μή χρείαν ἐκκλήτου ἐχέτω ἡ τοῦ αἱρετοῦ δικαστοῦ ἀπόφασις. Ἐπί τούτοις ὁ κανὼν περί τῶν τέκνων τῶν ἱερέων φησίν, ἵνα μήτε θεώρια ἐκτελῶσιν, μήτε ἄλλων ποιούντων παραγίνωνται καί θεωρῶσιν∙ ὅτι καί πᾶσι Χριστιανοῖς κεκήρυκται μή προσιέναι ὅπου βλασφημίαι εἰσί. Θεώρια δέ λέγονται οὐ μόνον τά ἱπποδρόμια, ἀλλά καί πᾶσα θέα, θηριομαχία δηλαδή, παίγνια μίμων, ὀρχήσεις, καί ἄλλα τοιαῦτα δαιμονιώδη ἔργα. Ταῦτα τοῦ κανόνος διοριζομένου, εἰπέ, ὅτι τό, κᾂν ἡ ψῆφος ὑπέρ αὐτοῦ ἐκφωνηθῇ, προσετέθη διά τούς λέγοντας ὀφείλειν καθαιρεῖσθαι μόνον τόν οὕτω δικασάμενον ἱερωμένον χάριν ἐγκληματικῆς ὑποθέσεως καί ἡττηθέντα, οὐ μήν καί τόν νικήσαντα ὡς δικαίαν ἔχοντα ὑπόθεσιν∙ καί ἄμφω γάρ καθαιρεθήσονται, ὡς ὑβρισταί τῆς ἐκκλησίας, καί τοῦ κανόνος ἀθετηταί. Ὁ μέντοι τόν ἐκκλησιαστικόν ἑλκύσας ἱερωμένον εἰς κοσμικόν δικαστήριον χάριν χρηματικῆς αἰτιάσεως, καί νικήσας, καθαιρεῖται, ἐάν στοιχῇ τῇ ὑπέρ αὐτοῦ ἀποφάσει, καί θέλῃ ἔχειν τό πρᾶγμα ὃ ἐνίκησεν∙ ὥσπερ καί ὁ ἐναχθείς, ἐάν παρῃτήσατο τό ἐκκλησιαστικόν δικαστήριον, καί ἐζήτησε τό πολιτικόν, καί ἐνίκησεν. Εἰ γάρ ἀφίσταται τοῦ πράγματος, περί οὗ ἐδικάσατο, μένει ἔχων τήν οἰκείαν ἐπιτιμίαν. Καί ταῦτα μέν ὁ κανὼν διορίζεται. Σήμερον δέ παρορῶνται ταῦτα, δι’ ἣν αἰτίαν οὐ γινώσκω∙ πολλοί γάρ οὐ μόνον λαϊκοί, ἀλλά καί ἱερωμένοι ἔλκουσιν εἰς πολιτικά δικαστήρια ἐπισκόπους, κληρικούς τε, καί μοναχούς, μηδέ πρόσταξιν βασιλικήν περί τούτου πορισάμενοι, καί οὔτε ἡ τοῦ ἀπροσφόρου δικαστοῦ παραγραφή λυσιτελεῖ τοῖς ἐναγομένοις∙ καταναγκάζουσι γάρ τούτους καί ἄκοντας δικάζεσθαι∙ οὔτε οἱ ἑλκύσαντες αὐτούς ἱερωμένοι ἐβλάβησαν ὁπωσδήποτε, ἀλλ’ οὐδέ οἱ ἐναγόμενοι μοναχοί ἤ κληρικοί εἰς δικαστήριον ἐκκλησιαστικόν, καί παραιτησάμενοι μέν τοῦτο, πολιτικήν δέ ζητήσαντες κατεξέτασιν, κατά τι ἐτιμωρήθησαν∙ ὥσπερ οὐδέ οἱ ἑλκυσθέντες κληρικοί ἤ μοναχοί εἰς κοσμικόν δικαστήριον, καί καταδεξάμενοι εἰς τοῦτο δικάσασθαι. Τοῦ δέ χρηματίσαντος καθηγουμένου τῆς μονῆς τοῦ Παντεπόπτου μοναχοῦ ἐκείνου Μελετίου, ἑλκυσθέντος εἰς τό συνοδικόν δικαστήριον, καί παραιτησαμένου αὐτό ὡς ἀκαταθύμιον, καί μεταγαγόντος τήν ὑπόθεσιν εἰς κοσμικόν δικαστήριον διά προστάξεως βασιλικῆς, ὁ ἁγιώτατος ἐκεῖνος πατριάρχης κύρ Λουκᾶς, ὑβριοπαθήσας ἐπί τῷ γεγονότι, πολλήν ἔθετο σπουδήν διορθώσασθαι τό γενόμενον. Ἤκουσε δέ ἀπό τῶν πολιτικῶν δικαστῶν, ὡς ἡ βασιλική ἐξουσία πάντα δύναται ποιεῖν∙ καί ὥσπερ ἠδύνατο πρωτοτύπως δοῦναι πολιτικόν δικαστήν χάριν τοῦ δικάσαι ἐπίσκοπον, ἤ ἕτερον ἱερωμένον ἐναγόμενον, οὕτω καί κατά μετάθεσιν τό ἐκκλησιαστικόν δικαστήριον μεταγάγῃ κατά νόμιμον παρατήρησιν εἰς πολιτικόν∙ πλήν ὁ ἐντός δηλούμενος καθηγούμενος, κᾂν εἰσηκούσθη τό συνοδικόν παραιτησάμενος δικαστήριον, καί διετηρήθη ἀπροκριμάτιστος, ἀλλά ἀπό τοῦ ρδ΄ κανόνος τῆς παρούσης συνόδου, ὃν καί ἀνάγνωθι, ὤφειλε καθαιρεθῆναι. Τό γάρ ιζ΄ κεφ., τοῦ α΄ τίτλου, τοῦ γ΄ βιβλίου, κᾂν διορίζεται μετά βασιλικῆς κελεύσεως διάγεσθαι καί παρίστασθαι τούς ἐπισκόπους παρά πολιτικοῖς ἄρχουσιν, ἀλλά τοῦτο οὐ προσίσταται, ὡς ἐμοί δοκεῖ, τῇ κανονικῇ διδασκαλίᾳ∙ ὀφείλομεν γάρ εἰπεῖν, τόν ἐπίσκοπον τηνικαῦτα ἕλκεσθαι περί πράγματος ἰδικῶς αὐτῷ διαφέροντος, οὐ μήν περί ἐκκλησιαστικοῦ ζητήματος∙ τοιούτου γάρ προκειμένου τινός, ἀμέτοχοι εἶναι ὀφείλουσιν οἱ πολιτικοί δικασταί. Τέως δέ καί μεγάλη ἐστί διαφορά τοῦ αὐθαιρέτως παραιτουμένου τό ἐκκλησιαστικόν δικαστήριον, καί ζητοῦντος τό πολιτικόν δικαστήριον διά προστάξεως βασιλικῆς, καί τοῦ ἑλκυσθέντος ἀκουσίως κατά κέλευσιν βασιλικήν εἰς κοσμικόν δικαστήριον. Ἀνάγνωθι καί κεφ. α΄, τοῦ θ΄ τίτλου τοῦ παρόντος συντάγματος, καί τά ἐν αὐτῷ παρ’ ἡμῶν γεγραμμένα. Τό μέν τοι ζητῆσαι συνδικαστήν πολιτικόν διά προστάξεως βασιλικῆς, ὡς ἐμοί δοκεῖ, οὐκ ἔστι κεκωλυμένον, καί μᾶλλον ὅταν χρηματική ἐστιν ἡ ὑπόθεσις, ἡ μέλλουσα λαληθῆναι συνοδικῶς. Ἐρωτήσει δέ τις, ὡς, τοῦ νόμου λέγοντος ἐκπίπτειν τῆς οἰκείας ἐναγωγῆς, τόν εἰς ἀπρόσφορον δικαστήριον ἑλκύσαντα τόν ἴδιον ἀντίδικον, οὐκ ἔμελλε καί πρό τοῦ κανόνος τούτου ὁ τόν ἱερωμένον ἑλκύσας εἰς πολιτικόν δικαστήριον, ἐκπεσεῖν τοῦ δικαίου αὐτοῦ; Λύσις. Ἡ τοῦ ἀπροσφόρου παραγραφή κατά τήν ἀρχήν τοῦ δικαστηρίου προτίθεται καί μόνον, οὐ μήν καί μετά ταῦτα∙ θεμάτισον οὖν, ὅτι οὐ προετέθη αὕτη παρά τοῦ ἐναγομένου, ἤ προτεθεῖσα, οὐκ ἐδέχθη παρά τοῦ δικαστοῦ∙ καί διά τοῦτο ὥρισαν οἱ Πατέρες, ὡς, κᾂν νικήσῃ ὁ ἐναγαγών, διά τό ἀπρακτῆσαι ὁπωσδήποτε τήν τοῦ ἀπροσφόρου δικαστοῦ παραγραφήν, ἀλλά καί οὕτω διά τήν τιμήν τῆς ἐκκλησίας εἰς οὐδέν αὐτῷ ἡ νίκη λυσιτελήσει, ἀλλά καθαιρεθήσεται, εἴπερ ἀντέχεται ταύτης. Ἔτι ἐρωτήσει τις, ποίαν βλάβην ὑποστήσονται οἱ ἐκκλησιαστικοί δικασταί, εἴπερ ἐλεγχθῶσι κατά ἔχθραν, ἤ κατά προσπάθειαν, ἤ διά χάριν ἀποφηνάμενοι, τοῦ κανόνος μηδέν περί τούτου παρακελευομένου; Λύσις. Τό εἶδος τῆς βλάβης κᾂν ἀπό τοῦ κανόνος οὐκ ἀναφαίνηται, ἀλλ’ ἀπό τῶν νόμων δηλοῦται. Αὐτίκα γάρ, περί τοῦ δωροδοκηθέντος δικαστοῦ φησί τό γ΄ κεφ., τοῦ μγ΄ τίτλου, τοῦ ξ΄ βιβλίου∙ Ὁ ἄρχων λαμβάνων χρήματα ἐπί τῷ δικάσαι, ἤ ψηφίσασθαι, ἤ ἐπί τῷ ποιῆσαί τι πλέον, ἤ ἧττον τοῦ ἰδίου ὀφφικίου, καί οἱ σύνεδροι τῶν ἀρχόντων ὑπόκεινται τῷ νόμῳ∙ καί τό γ΄ θέμα, τοῦ ζ΄ κεφ. Ἡ ποινή τοῦ νόμου ἐξτραορδιναρία ἐστί, καί ὡς ἐπίπαν εἰς ἐξορίαν καταδικάζει, ἐσθ’ ὅτε δέ καί σφοδρότερον∙ καί τό β΄ θέμα τοῦ θ΄ κεφ. Ὁ τῷ νόμῳ τούτῳ καταδικαζόμενος οὔτε μαρτυρεῖν δημοσίᾳ δύναται, οὔτε δικάζειν, οὔτε συνηγορεῖν. Ἀνάγνωθι καί τό β΄ θέμα τοῦ στ΄ κεφ., τοῦ δ΄ τίτλου, τοῦ ζ΄ βιβλίου, ὅπερ ἐστί μέρος τῆς ρκδ΄ Ἰουστινιανείου νεαρᾶς, λέγον οὕτως∙ Εἰ δέ τις ἐκ τῶν δικαζομένων εἴπῃ δεδωκέναι τι, ἤ ὑποσχέσθαι, καί τό πρόσωπον ἐξείπη, καί τοῦτο ἀποδείξῃ, αὐτός μέν ἐπί τῇ τῆς δίκης ἐκβάσει συγγνώμης ἀξιούσθω∙ ὁ δέ ἤ δόσιν ἤ ὑπόσχεσιν καταδέξασθαι δεικνύμενος, εἰ μέν χρηματική εἴη ἡ ὑπόθεσις, τό μέν δεδομένον τριπλοῦν τό δέ ὑποσχεθέν διπλοῦν παρά τοῦ κόμητος τῆς ἰδικῆς ἡμῶν περιουσίας εἰσπραττέσθω, καί τήν ἀξίαν, ἤτοι ἀρχήν, ἣν ἔχει, ἐφ’ ἑκατέρου θέματος ἀπολλύτω∙ εἰ δέ ἐγκληματική εἴη ἡ κατηγορία, δήμευσιν τῆς οἰκείας ὑπομενέτω περιουσίας, καί εἰς ἐξορίαν πεμπέσθω, ὅστις διά λῆψιν ἀλλότριον ἔγκλημα εἰς ἑαυτόν ἐσπούδασεν μετενεγκεῖν. Εἰ δέ τήν δόσιν, ἤ τήν ὑπόσχεσιν ὁ διάδικος μή δυνηθῇ δεῖξαι, ὀμνύτω τό πρόσωπον, τό τήν δόσιν ἤ τήν ὑπόσχεσιν λεγόμενον καταδέξασθαι, ὅτι οὐδέ δι’ ἑαυτοῦ, οὐδέ δι’ ἄλλου προσώπου ἤ ἔλαβέ τι, ἤ ὑπόσχεσιν ἔσχε∙ καί τοῦ τοιούτου ὅρκου παρεχομένου, αὐτός μέν ἐλεύθερος ἔστω∙ ὁ δέ διάδικος ὁ μή δυνηθείς δεῖξαι, ἐπί μέν ταῖς χρηματικαῖς αἰτίας, τήν ἀποτίμησιν τῆς δίκης ὑπό τοῦ κόμητος τῆς ἰδικῆς ἡμῶν περιουσίας εἰσπραττέσθω, τῆς δίκης δηλονότι τήν οἰκείαν ἔκβασιν ἀναμενούσης∙ ἐπί δέ ταῖς ἐγκληματικαῖς, δήμευσιν τῆς ἰδίας περιουσίας ὑπομενέτω, καί τό πρᾶγμα παρά τοῖς ἁρμοδίοις δικασταῖς κατά τήν τῶν νόμων τάξιν περαιούσθω∙ εἰ δέ τό παρά τοῦ δικαζομένου φανερωθέν πρόσωπον, τόν μνημονευθέντα παραιτήσεται ὅρκον, τοῦτο μέν ἐπί ταῖς ἐγκληματικαῖς, τοῦτο δέ ἐπί ταῖς χρηματικαῖς αἰτίαις, ταῖς μνημονευθείσαις ὑποκείσθω ποιναῖς. Εἰ δέ τις τῶν δικαζομένων ὁμόσει μή δεδωκέναι, ἤ ἐπαγγείλασθαι, ἐντός δέ τεσσάρων μηνῶν μετά τό προενεχθῆναι τήν ψῆφον ἀριθμουμένων δειχθῇ δοθέν τι ἤ ὑποσχεθέν, αἱ εἰρημέναι ποιναί κατά τε τῶν διδόντων, κατά τε τῶν λαμβανόντων χώραν ἕξουσι. Καί ταῦτα μέν, ἐάν κατά χάριν, ἤ διά λῆψιν νομισμάτων, ἤ προσπάθειαν, ἤ ἔχθραν, ἤ ψῆφος ἐξενεχθῇ∙ τῆς γάρ αὐτῆς δυνάμεώς εἰσι τά τρία. Ἐάν δέ μή διά τοιαύτην αἰτίαν, ἀλλά κατά ἀπειρίαν ἀποφαίνηται ἐπίσκοπος κατά τινος, τί γενήσεται; Λύσις. Οἱ ἄρχοντες, ἤτοι οἱ προκαθήμενοι τῶν δικαστηρίων, οὐκ ἀναγκάζονται ἀκριβῶς Εἰ δέναι τούς νόμους, ὡς ἐφ’ ἑτέραις μεγάλαις δουλείαις ἐνασχολούμενοι∙ καί διά τοῦτο ἐξ ἀπειρίας ἀποφαινόμενοι, συγγινώσκονται∙ οἱ δέ σύνεδροι τούτων παρανόμως ψηφιζόμενοι, κολάζονται. Φησί γάρ ὁ νόμος ἐν βιβλίῳ ζ΄, τιτ. γ΄, κεφ. κδ΄. Τόν δόλον ἐπιζητοῦμεν τοῦ ἄρχοντος∙ ἐάν γάρ ἀπειρίᾳ τοῦ συνέδρου ἄλλως ψηφισθῇ, ὁ ἄρχων οὐκ ἀδικεῖται, ἀλλ’ ὁ σύμπονος. Καί ὁ λογισμός εὔλογος∙ οἱ μέν γάρ ἄρχοντες, δι’ ἣν εἴρηται αἰτίαν, οὐκ αἰτιῶνται∙ οἱ δέ κριταί, τό δικάζειν καί μόνον ἔργον ἔχοντες, ἐάν παρανομήσωσιν, ἐνέχονται ὡς δόλον ποιήσαντες, κατά τόν νόμον τόν λέγοντα, Ἡ ἀπειρία ἔοικε τῇ ἀμελείᾳ∙ καί πάλιν∙ Δόλον τις ποιεῖ, μή εἰδὼς ἀκριβῶς ὅ ἐπαγγέλεται Εἰ δέναι∙ καί τοῦτο μέν ἐξεφωνήθη περί τῶν πολιτικῶν δικαστῶν. Εἰς δέ τούς ἐκκλησιαστικούς δικαστάς ἄλλη τις κρατήσει ἀκολουθία, ὡς ἐμοί δοκεῖ∙ καί αὕτη μέντοι κατά τήν παροῦσαν θεσμοθεσίαν. Εἰ μέν γάρ ἐναντίαν τοῖς κανόσιν ἐπίσκοπος ἐνέγκῃ ψῆφον, τιμωρηθήσεται, ἤγουν καθαιρεθήσεται, μή δυνάμενος ἀμαθίαν ἤ ἀπειρίαν προβαλέσθαι∙ οὐ γάρ συγγνωστέος ἔσεται λέγων μή Εἰ δέναι τούς κανόνας, οὓς ἀναγκάζεται διά γλώττης ἔχειν σχεδόν ἀεί. Εἰ δέ ἀποφήνηταί τι νόμοις ἀνένδεκτον, ἤ δικαστικῆς ἀκολουθίας ἔξωθεν, συγγνωσθήσεται διά τήν ἀπειρίαν, ὡς μηδέ ὀφείλων Εἰδέναι νόμους ἀκριβῶς. Ταῦτα δέ κρατήσουσιν, ὅταν ἐγκληματικήν ὑπόθεσιν δικάσῃ ἐπίσκοπος, ἤ ἄλλην ἐκκλησιαστικήν ζήτησιν ἐπάγουσαν καθαίρεσιν∙ εἰ γάρ χρηματικήν παράνομον ἐξενέγκῃ ἀπόφασιν ἐξ ἀπειρίας, οὐ προκριματισθήσεται. Ἔτι ἐρωτήσει τις, ὡς, τοῦ κανόνος ἐνδιδόντος τοῖς ἱερωμένοις, ἐπιλέγεσθαι δικαστάς αἱρετούς, ἐξέσται αὐτοῖς ἐπιλέγεσθαι πολιτικούς; Λύσις. Ἐπεί ὁ κανὼν διορίζεται κρατεῖν τήν ψῆφον τῶν αἱρετῶν δικαστῶν, καί μή ὑποκεῖσθαι ἐκκλήτῳ, κᾂν ἥττονες ὦσιν οὗτοι τῶν δώδεκα, τῶν ἓξ, καί τῶν τριῶν, φαίνεται ἐναργῶς ἀνένδεκτον εἶναι τοῖς κανόσι τήν ἐπιλογήν τῶν πολιτικῶν δικαστῶν. Ὅθεν, ὡς ἐμοί δοκεῖ, κολασθήσονται κατά τόν παρόντα κανόνα οἱ παρά πολιτικῶν δικαστῶν αἱρετισάμενοι δικασθῆναι ἱερωμένοι. Ἔοικε δέ ἀπό τῶν ῥημάτων τοῦ κανόνος, τῶν λεγόντων καθαιρεῖσθαι τούς ἱερωμένους δικασαμένους παρά πολιτικῷ δικαστηρίῳ χάριν χρηματικῆς αἰτιάσεως, καί νικήσαντας, ἐάν μή ἀποστῶσι τῆς ὑπέρ αὐτῶν ἀποφάσεως, ὡς ἡ μέν γενομένη κρίσις παρά ἀπροσφόρου δικαστοῦ κατά θέλησιν τοῦ ἱερωμένου, στερκτέα ἔσται καί ἀκατάσειστος∙ ὁ δέ τό ἐκκλησιαστικόν παραιτησάμενος δικαστήριον, καί μή χρησάμενος τῇ τοῦ φόρου παραγραφῇ ἱερωμένος, κολασθήσεται, καθὼς ἄνωθεν εἴρηται. Αἱρετούς δέ δικαστάς ἐνταῦθα μή εἴπῃς οἵους ὁ β΄ τιτ., τοῦ ζ΄ βιβλίου φησί, μετά ἐπερωτήσεως δηλονότι ποινῆς δικάζοντας∙ ἀλλά ἐκκλησιαστικούς ἐνορδίνους∙ ἐκεῖνοι γάρ ἐγκληματικήν ὑπόθεσιν οὐ δύνανται δικάζειν, οὗτοι δέ, ὡς ἀπό τοῦ παρόντος κανόνος παρίσταται, πᾶσαν ὑπόθεσιν κρίνουσι. Περί μέντοι τῶν θεωρίων, καί τῶν ἱπποδρομίων, καί τῶν κυνηγεσίων, καί τῶν ἐπί σκηνῆς ὀρχήσεων, ἱκανῶς ἐγράψαμεν ἐν τῷ κδ΄ κανόνι τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου, καί τῷ να΄ ὅπου καί τοῦ παρόντος κανόνος ἐμνήσθημεν∙ καί ἀνάγνωθι τούτους. Ζήτει καί τῶν ἁγίων Ἀποστόλων κανόνα οδ΄, τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ συνόδου κανόνα ιδ΄ καί ιε΄, τῆς ἐν Χαλκηδόνι κανόνα θ΄, ιζ΄, τῆς ἐν Σαρδικῇ κανόνα γ΄, ε΄, ιδ΄ καί ταύτης κανόνα κη΄, ρκ΄ καί ρκα΄. Περί δέ τοῦ δύνασθαι τούς ἱερωμένους ἀποτάττεσθαι τῇ τοῦ φόρου παραγραφῇ, ζήτει κεφ. θ΄, τοῦ γ΄ τίτλου, τοῦ γ΄ βιβλίου τῶν βασιλικῶν.

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Ἐπίσκοπος, ἤ κληρικός, ἐγκληματικοῦ κινουμένου πράγματος, εἰ τήν ἐκκλησίαν ἀφείς, τοῖς δημοσίοις προσδράμοι, καί δικαιούμενος, τόν ἴδιον ἀπολέσει βαθμόν∙ εἰ ὑπερέξει δέ καί ἐπί πολιτικοῦ κεφαλαίου, εἰ τούτῳ στοιχείη, τόν ἴδιον ἀπολέσει βαθμόν. Δικαστάς γε μήν ἐκκλησιαστικούς, εἰ μή ἐλέγχοιντο κατά προσπάθειαν ἤ ἀντιπάθειαν προδεδιῳκηκότες, ἔκκλητος γενομένη οὐκ ἀμύνεται. Ἐάν δέ τά μέρη ἐπιλέξωται δικαστάς, τούτων μή ἀφιστάσθωσαν. Οὐ δεῖ παραιτεῖσθαι ἐπίσκοπον, ἤ κληρικόν, τό ἐκκλησιαστικόν δικαστήριον∙ ὅθεν ἐάν τις τούτων κατηγορούμενος ἐγκληματικῶς, τήν ἐκκλησιαστικήν παραιτήσηται κρίσιν, καί πολιτικοῖς δικαστηρίοις προσέλθῃ, καί παρ’ ἐκείνοις γυμνάσῃ τά τῆς αἰτιάσεως, κᾂν ἀνεύθυνος φανῇ, καί ὑπέρ αὐτοῦ ἡ ἀπόφασις ἐξενεχθῇ, τόν ἴδιον ἀπολέσει βαθμόν. Εἰ δέ οὐκ ἐγκληματική ἐστιν ἡ κατ’ αὐτῶν αἰτίασις, ἀλλά χρηματική, καί συμβῇ καί ἐπί ταύτης νικῆσαι αὐτούς, τό πρόσφορον αὐτοῖς παραιτησαμένους δικαστήριον, καί κοσμικοῖς δικασταῖς προσελθόντας, καί παρ’ ἐκείνων κριθέντας, εἰ μέν αἱροῦνται τῇ ὑπέρ αὐτῶν ψήφῳ στοιχεῖν, καί τό πρᾶγμα εἰς ὃ ἐνίκησαν ἀπαιτῆσαι, τόν ἴδιον βαθμόν ἀπολέσουσιν∙ εἰ δέ καταφρονοῦσι τῆς δικαιώσεως, καί ἀπολέσαι αἱροῦνται τό εἰς ὃ ἐνίκησαν, τόν οἰκεῖον τόπον καθέξουσιν. Εἰ δέ τις παρά ἐπισκόπων κριθείς καί καταδικασθείς, πρός μείζονας ἐκκλησιαστικούς δικαστάς ἐκκαλέσηται, καί ἀνατρέψαι ἰσχύσει τήν ψῆφον αὐτῶν, οὐδεμίαν βλάβην τοῦτο ἐπάξει τοῖς ἐκκλησιαστικοῖς δικασταῖς ἐκείνοις, ὧν ἡ ἀπόφασις ἀνατρέπεται, εἰ μήπου κατ’ ἔχθραν ἤ κατά προσπάθειαν, ἤ κατά τινα χάριν ἀπελεγχθῶσιν ἐμπαθῶς τήν κρίσιν ποιήσασθαι. Ὅσοι δέ τῶν αἰτιωμένων ἐπισκόπων, ἤ κληρικῶν, ἐπιλέξονται ἐκκλησιαστικούς δικαστάς, καί παρ’ αὐτοῖς κριθῆναι θελήσουσι, κᾂν ἥττονες, ἐπί μέν ἐπισκόπων κατηγορουμένων, τῶν δώδεκα ἐπισκόπων ὦσιν, ἐπί δέ πρεσβυτέρων, καί διακόνων, τῶν ἑπτά, ἤ καί τεσσάρων, καθὼς ἐν τῷ δωδεκάτῳ κανόνι τῆς παρούσης συνόδου ἐγράψαμεν, οὐκ ὀφείλουσι καταδικασθέντες ἐκκαλεῖσθαι κατά τῆς κρίσεως αὐτῶν∙ ἡ γάρ ἔκκλητος ἀπειρίαν ἤ ἀδικίαν ἐπανορθοῦται τοῦ δικαστοῦ∙ πῶς γοῦν ὁ ἐπιλεξάμενος ἐκκλησιαστικούς δικαστάς, οὓς καί κατά λόγον, καί κατά βίαν ἀνεπιλήπτους ἔκρινεν εἶναι, παραδεχθήσεται λέγων ἀπείρως ἤ ἀδίκως ὑπ’ αὐτῶν κριθῆναι, καί οἰονεί τινα τοῦτον μετά ταῦτα λέγῃ μή εἶναι ἄξιον, καί οἱονεί κριθεῖσιν ἱερατικοῖς ἐπάγειν ἀνδράσιν.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: *Στο Πηδάλιο, ο 15ος κανόνας διασπάται σε τρεις κανόνες, τους 15ο, 16ο και 17ο. Για λόγους πρακτικούς, οι ερμηνείες υπό τους τρεις κανόνες συνενώθηκαν σε ένα ενιαίο κείμενο. Ερμηνεία 15ου: Ἐάν δέ οἱ κρινόμενοι Κληρικοί ἀναβιβάσουν, καί ἐκκαλέσουν τήν κρίσιν των, ἀπό μικροτέρους κριτάς εἰς μεγαλητέρους, ἀπό Ἐπίσκοπον θετέον εἰς Μητροπολίτην, ἤ Πατριάρχην, καί ἐξεταζομένη ἡ ἀπόφασις τῶν μικροτέρων, ἀνατραπῇ ἀπό τούς μεγαλητέρους, ἂν τοῦτο, λέγω, γένῃ, διορίζει ὁ παρών Κανών, νά μήν βλάπτωνται οἱ μικρότεροι ἐκεῖνοι. Ἂν ὅμως δέν φανερωθοῦν ὅτι ἔκαμαν τήν ἀπόφασιν ἐχθρικά, ἤ διά φιλίαν, ἤ διά χάριν τινά, καί δωροληψίαν. Εἰ μέν γάρ διά ταῦτα ἔκριναν. Βλάπτονται εἰς τήν οἰκείαν τιμήν. Ὅρα καί τόν οδ΄. Ἀποστολ., τόν στ΄ τῆς α΄ καί τόν θ΄ τῆς δ΄. Ερμηνεία 16ου: Ἐάν δέ οἱ Ἱερωμένοι καί Κληρικοί, ὅ,τε κατηγορῶν καί ὁ κατηγορούμενος, διαλέξουν αἱρετούς κριτάς διά νά κρίνουν τήν ἀγωγήν. Τότε, ἐάν καί οἱ διαλεχθέντες αὐτοί αἱρετοί κριταί, ᾖναι ὀλιγώτεροι κατά τόν ἀριθμόν ἀπό τούς ὁρισθέντας ἀνωτέρω, ἐπί μέν Ἐπισκόπου δώδεκα, ἐπί Πρεσβυτέρου ἕξ, καί ἐπί Διακόνου τρεῖς, δέν εἶναι ἄδεια τοῦ λοιποῦ εἰς τούς κρινομένους νά ἐκκαλέσουν καί νά ἀναβιβάσουν τήν κρίσιν αὐτῶν εἰς ἀνώτερον κριτήριον, ἀλλά νά στέργουν εἰς τήν τῶν ὑπ’ αὐτῶν διαλεχθέντων ἀπόφασιν. Ερμηνεία 17ου: Προστάζει ὁ παρών Κανών, ὅτι οἱ υἱοί τῶν ἱερέων νά μήν κάμνουσιν τάς θεωρίας καί παίγνια, ὁποῦ γίνονται εἰς τά θέατρα μέ τά τρεξίματα τῶν ἀλόγων, καί μέ τάς μάχας τῶν θηρίων καί ζώων, ἔχοντες δηλ. αὐτοί τήν τῶν ἀλόγων, καί τῶν τοιούτων ζώων ἐπιστασίαν. Ἀλλ’ οὔτε ὅλως νά στέκωνται νά τά θεωροῦν, ὅταν οἱ ἄλλοι τά κάμνουν∙1 ὄχι μόνον δέ οἱ τῶν ἱερωμένων υἱοί, ἀλλά καί ὅλοι κοινῶς οἱ Χριστιανοί παντοτεινά διδάσκονται νά μήν πλησιάζουν εἰς τά θέατρα, ὅπου πολλά ἄσεμνα πράγματα γίνονται, διά μέσου τῶν ὁποίων βλασφημεῖται, καί ὑβρίζεται ἡ πίστις τῶν Χριστιανῶν ἀπό τούς ἀπίστους καί ἀσεβεῖς. Ὅρα καί τόν κδ΄ τῆς στ΄ ἀλλά καί τόν μβ΄ Ἀποστολικόν.

1Δι’ ὃ καί ὁ Ἀπόστολος γράφει εἰς τόν Τιμόθεον (α΄ Τιμοθ. γ΄, 4) ὅτι οἱ ἱερεῖς νά ἔχουσι τέκνα ἐν ὑποταγῇ μετά πάσης σεμνότητος. Καί εἰς τόν Τίτον (Τίτ. α΄, 6) ὅτι αὐτοί νά ἔχουν τέκνα πιστά μή ἐν κατηγορίᾳ ἀσωτίας, ἤ ἀνυπότακτα. Τά δέ εἰς θέατρα ὑπάγοντα τέκνα τῶν ἱερέων, καί θεωροῦντα τά ἐκεῖ γινόμενα ἄτακτα, καί ἄσεμνα, φανερόν, ὅτι καί ὡς ἄσωτα, καί ὡς ἀνυπότακτα, καί ὡς ἄσεμνα ἔχουσι νά κατηγοροῦνται, ὅπερ ἐμποδίζει ὁ θεῖος Ἀπόστολος. Πρέπει γάρ τά τέκνα τῶν Ἱερέων, νά ᾖναι σεμνότερα ἀπό τά τέκνα τῶν κοσμικῶν. Δι’ ὅ, καί ὁ Χρυσόστομος (σελ. 50, τοῦ στ΄ τόμου) λέγει, ὅτι ἡ θυγάτηρ τοῦ Ἱερέως ἐάν ἁμαρτήσῃ περισσότερον τιμωρεῖται ἀπό τάς ἄλλας γυναῖκας. «Αἱ γάρ Θυγατέρες τῶν Ἱερέων, αἷς οὐδείς πρός τήν Ἱεροσύνην λόγος, ὅμως διά τό πατρικόν ἀξίωμα, τῶν αὐτῶν πολύ πικροτέραν ὑπέχουσι τήν τιμωρίαν» (λόγῳ στ΄, περί ἱερ.)∙ καί ὁ Θεός, λέγει, «Θυγάτηρ ἀνθρώπου Ἱερέως, ἐάν βεβηλωθῇ τοῦ ἐκπορνεῦσαι, τό ὄνομα τοῦ πατρός αὐτῆς αὐτή βεβηλοῖ, ἐπί πυρός κατακαυθήσεται». (Λευϊ, κα΄, θ΄)∙ εἰς δέ τό κβ΄ τοῦ Δευτερονομίου, 21, προστάζει νά λιθοβολῆται ἡ θυγάτηρ τοῦ λαϊκοῦ ὁποῦ πορνεύσῃ. Μεγαλητέρα δέ τιμωρία εἶναι τό καύσιμον ἀπό τόν λιθοβολισμόν.