Εἴ τις καταλιμπάνοι τά ἑαυτοῦ τέκνα, καί μή τεκνοτροφοῖ, καί τό ὅσον ἐπ᾽ αὐτῷ πρός θεοσέβειαν τήν προσήκουσαν ἀνάγοι, ἀλλά προφάσει τῆς ἀσκήσεως ἀμελοίη, ἀνάθεμα ἔστω.


ΖΩΝΑΡΑΣ: Καί οἱ θῆρες τούς σκύμνους τούς ἑαυτῶν τρέφουσί τε καί περιέπουσι, καί προκινδυνεύουσιν αὐτῶν. Εἰ δ’ οὕτως διάκεινται τά θηρία περί τά ἔκγονα, πόσῳ μᾶλλον χρή τούς λόγῳ τιμηθέντας τῶν τέκνων ἐπιμελεῖσθαι, καί φροντίζειν αὐτῶν; Διό καί ὁ μέγας Παῦλος, περί χηρῶν διαταττόμενος, φησίν∙ Εἰ δέ τις χήρα τέκνα ἤ ἔκγονα ἔχει, μανθανέτωσαν πρῶτον τόν ἴδιον οἶκον εὐσεβεῖν∙ τοῦτο γάρ ἐστιν ἀποδεκτόν τῷ Θεῷ. Καί μετ’ ὀλίγα∙ Εἰ δέ τις τῶν ἰδίων, καί μάλιστα τῶν οἰκείων οὐ προνοεῖται, τήν πίστιν ἤρνηται, καί ἔστιν ἀπίστου χείρων. Εἶτα, οἵας χρή τάς χήρας τῇ ἐκκλησίᾳ καταλέγεσθαι διδάσκων, πρός τοῖς ἄλλοις, καί εἰ ἐτεκνοτρόφησάν φησί. Καί ἀλλαχοῦ πάλιν περί πρεσβυτίδων διαταττόμενος, καλοδιδασκάλους αὐτάς εἶναι θέλει, ἵνα σωφρονίζωσι τάς νέας φιλάνδρους εἶναι, καί φιλοτέκνους. Καί ἐν ἄλλῳ∙ Οἱ Πατέρες ἐκτρέφετε τά τέκνα ἐν παιδείᾳ καί νουθεσίᾳ Κυρίου. Ἀλλά τούτων οὐδένός οἱ περί Εὐστάθιον ἐπιστρεφόμενοι, ἐνομοθέτουν τούς ἔχοντας παῖδας καταλιμπάνειν αὐτούς, καί ἀπιέναι πρός ἄσκησιν. Διό καί ἡ σύνοδος τόν κανόνα τοῦτον ἐξεφώνησεν, ἀναθέματι καταδικάσασα τούς καταλιμπάνοντας τά οἰκεῖα τέκνα, καί μή τεκνοτροφοῦντας, καί διδάσκοντας αὐτά θεοσέβειαν.

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Ὁ τῆς ἐκκλησίας διδάσκαλος, ὁ μέγας Παῦλος, περί χηρῶν διαταττόμενος, φησίν∙ Εἰ δέ τις χήρα τέκνα ἤ ἔκγονα ἔχει, μανθανέτωσαν πρῶτον τόν ἴδιον οἶκον εὐσεβεῖν∙ τοῦτο γάρ ἐστιν ἀποδεκτόν τῷ Θεῷ. Καί μετ’ ὀλίγα∙ Εἰ δέ τις τῶν ἰδίων, καί μάλιστα τῶν οἰκείων οὐ προνοεῖται, τήν πίστιν ἤρνηται, καί ἔστιν ἀπίστου χείρων. Εἶτα, οἵας χρή τάς χήρας τῇ ἐκκλησίᾳ καταλέγεσθαι διδάσκων, πρός τοῖς ἄλλοις εἰ ἐτεκνοτρόφησαν, φησί. Καί ἀλλαχοῦ πάλιν, περί πρεσβυτίδων διαταττόμενος, καλοδιδασκάλους αὐτάς εἶναι θέλει, ἵνα σωφρονίζωσι τάς νέας φιλάνδρους εἶναι καί φιλοτέκνους. Καί ἐν ἄλλῳ∙ Οἱ Πατέρες ἐκτρέφετε τά τέκνα ἐν παιδείᾳ καί νουθεσίᾳ Κυρίου. Ἐπεί δέ οἱ περί Εὐστάθιον ἐνομοθέτουν, τούς ἔχοντας παῖδας καταλιμπάνειν αὐτούς, καί ἀπιέναι πρός ἄσκησιν, ἀνεθεμάτισεν ὁ κανὼν τούς τοῦτο ποιοῦντας. Καί τοῦτο μέν ὡρίσθη διά τρόπον θεοσεβῆ, καί διά τούς διδάσκοντας, ὡς εἴρηται, τήν καθ’ ὑπόκρισιν εὐλάβειαν, καί τούς ἐν κόσμῳ δῆθεν ἀναστρεφομένους. Εἰ δέ τις ἀποκαρείς, καί ἀναγκαζόμενος ἐν μονῇ διάγειν, λέγει τέκνα ἔχειν, καί μή δύνασθαι ἀποστῆναι τοῦ διάγειν ἐν τῷ κόσμῳ, καί τεκνοτροφεῖν αὐτά, καί τόν παρόντα κανόνα προστίθησιν εἰς βοήθειαν, οὐκ εἰσακουσθήσεται, ἀλλ’ ἀκούσει μή καλῶς ταῦτα λέγειν∙ μελήσει γάρ τῷ Θεῷ, τῷ Πατρί τῶν ὀρφανῶν, καί τῆς τῶν τέκνων τούτου ἀναγωγῆς.

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Καί οἱ τά τέκνα καταλιμπάνοντες, καί οὐχί πρός θεοσέβειαν ὑπαλείφοντες, ἀνάθεμα.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Ἀνίσως τά ἄλογα ζῶα, καί αὐτά τά θηρία καί λεοντάρια, ἐπιμελοῦνται τούς σκύμνους καί τά τέκνα των, πόσῳ μᾶλλον οἱ λογικοί ἄνθρωποι πρέπει νά περιέπουσι ταῦτα; δι’ ὅ καί ὁ θεῖος Παῦλός ποτέ μέν λέγει, «εἰ δέ τις τῶν ἰδίων, καί μάλιστα τῶν οἰκείων οὐ προνοεῖ, τήν πίστιν ἤρνηται, καί ἔστιν ἀπίστου χείρων∙ ποτέ δέ, οἱ Πατέρες ἐκτρέφετε τά τέκνα ἐν παιδείᾳ καί νουθεσίᾳ Κυρίου. Καί πάλιν διά τήν χήραν λέγει, ἂν ἐτεκνοτρόφησε. Καί διά τάς Πρεσβυτέρισσας, καί Γερόντισσας, ὅτι νά παιδεύουσι τάς νέας εἰς τό νά ᾖναι φίλανδροι, καί φιλότεκνοι». Ἀλλ’ ὁ αἱρετικός Εὐστάθιος, καί οἱ σῦν αὐτῷ, τάς Ἀποστολικάς ταύτας παραγγελίας μή ἀκούοντες, ἐδίδασκον τούς γονεῖς νά παραιτοῦν τά παιδία των, καί νά πηγαίνουν εἰς τήν ἄσκησιν. Ὅθεν ὁ παρών Κανών ἀναθεματίζει τούς γονεῖς ἐκείνους ὁποῦ παραιτοῦν τά τέκνα των καί δέν τά τρέφουν, οὔτε διδάσκουν αὐτά τήν θεοσέβειαν, καί ἀρετήν∙ ὁ δέ μβ΄ τῆς ἐν Καρθ. διορίζει ὅτι κᾀνένας Κληρικός νά μήν κάμνῃ τά τέκνα του αὐτεξούσια πρό τοῦ νά πληροφορηθοῦν, ὅτι καί ὁ τρόπος αὐτῶν εἶναι χρηστός, καί ἡ ἡλικία των διακρίνει τά πρακτέα. Ὅρα καί τήν ὑποσημείωσιν τοῦ στ΄ τῆς α΄ καί β΄.