Διάκονον μή χειροτονεῖσθαι γυναῖκα πρό ἐτῶν τεσσαράκοντα, καί ταύτην μετ᾿ ἀκριβοῦς δοκιμασίας. Εἰ δέ γε δεξαμένη τήν χειροθεσίαν, καί χρόνον τινά παραμείνασα τῇ λειτουργίᾳ, ἑαυτήν ἐπιδῷ γάμῳ, ὑβρίσασα τήν τοῦ Θεοῦ χάριν, ἡ τοιαύτη ἀναθεματιζέσθω μετά τοῦ αὐτῇ συναφθέντος.


ΖΩΝΑΡΑΣ: Διά τό εὐεξαπάτητον τῶν γυναικῶν καί εὐόλισθον, οὐχ ἥττονα τῶν τεσσαράκοντα ἐτῶν γυναῖκα χειροτονεῖσθαι διάκονον, ὁ παρών βούλεται κανών. Καί ὁ ιδ΄ δέ καί ιε΄ κανών τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ οἰκουμενικῆς συνόδου ὁμοίως φησί, καί τούς παρά τούς ὁρισθέντας ἐφ’ ἑκάστῳ χρόνους χειροτονηθέντας, καθαιρεῖσθαι κελεύει∙ καί τεσσαράκοντα δέ οὖσαν ἐνιαυτῶν τήν γυναῖκα, μετ’ ἀκριβοῦς δοκιμασίας χειροτονεῖσθαι βούλεται ὁ κανών οὗτος, τοῦ βίου καί τῆς διαγωγῆς αὐτῆς ἀκριβουμένης. Εἰ δέ δέξεται τήν χειροτονίαν, καί μετά τινα χρόνον ἀρνήσεται τήν χάριν τοῦ Πνεύματος, καί ἐπιδῷ ἑαυτήν γάμῳ, ἀναθεματίζεσθαι κἀκείνην καί τόν αὐτῆς γαμέτην, διακελεύεται. Ὁ δέ μέγας Απόστολος Παῦλος, Τιμοθέῳ ἐπιστέλλων, Χήρα μή καταλεγέσθω, φησιν, ἐλάττων ξ΄ ἐτῶν. Διά τί οὖν οὕτω διαταξαμένου τοῦ Παύλου, ἡ σύνοδος αὕτη τεσσαράκοντα ἐτῶν εἶναι τήν χειροτονουμένην εἰς διακόνισσαν διετυπώσατο; Φασίν οὗν, ὅτι ὁ μέν Ἀπόστολος περί χηρῶν διωρίσατο∙ ἡ δέ σύνοδος αὕτη, περί παρθένων. Ἡ γοῦν ἑαυτήν μέχρι τοῦ τεσσαρακοστοῦ χρόνου ἐν ἁγνείᾳ τηρήσασα, καί ἀπείρατος μείνασα τῆς ἐκ συναφείας ἀνδρῴας ἡδονῆς, καί τό τῆς διακόνου χάρισμα δεξαμένη, οὐ ῥᾷον πιστεύεται ἀποκλῖναι εἰς γάμον, καί εἰς ἐπιθυμίαν μίξεως ἐλθεῖν, ἧς οὔπω πεπείραται. Ἡ δέ χήρα, εὐνῆς ἀνδρῴας καταπολαύσασα, καί γευσαμένη τῆς ἐξ ἀνδρῴας μίξεως ἡδονῆς, μᾶλλον ἄν εἴη πρός τό πάθος ἐπικλινής∙ διό καί ὁ μέγας Βασίλειος, ἐν τῷ ιη΄ τῶν αὐτοῦ κανόνων, οὐχ ὅμοίως παρθένον κανονικήν ἐκπεσοῦσαν κολάζει, καί χήραν ἐπίσης ἁμαρτήσασαν∙ ἀλλά τήν μέν χήραν, δούλῃ ἀπεικάζει πορνευθείσῃ, καί μύσους τόν οἶκον τοῦ κυρίου αὐτῆς πλησάσῃ∙ τήν δέ παρθένον, νύμφῃ μοιχευθείσῃ∙ καί ταύτην μέν τῷ τῆς μοιχείας ὑπάγει κρίματι∙ τήν δέ χήραν, ὡς δούλην ἐπί πορνείᾳ ἁλοῦσαν, καταδικάζει∙ ὡς οὖν πρός τό πάθος τῆς μίξεως εὐκατάφορον μᾶλλον τήν χήραν οὖσαν, ἤ τήν παρθένον, ἐν γήρᾳ πλείονι κατατάττεσθαι ὁ μέγας Ἀπόστολος διετάξατο. Διό καί ὁ πολύς τήν σοφίαν Βασίλειος, ἐν τῷ κδ΄ κανόνι περί χήρας μετά τό καταλεγῆναι εἰς τόν ἀριθμόν τῶν χηρῶν ἀνδρί συνοικησάσης διαλεγόμενος, ἐπάγει∙ ἐάν μέντοι πρό ἐξήκοντα ἐτῶν ἀριθμήσωμεν αὐτήν, ἡμέτερον τό ἔγκλημα, οὐ τοῦ γυναίου.

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Τά τοῦ παρόντος κανόνος πάντῃ ἐσχόλασαν∙ διακόνισσα γάρ σήμερον οὐ χειροτονεῖται, κᾂν καταχρηστικῶς τινες τῶν ἀσκητριῶν διακόνισσαι λέγονται∙ ὅτι κανών ἐστι διοριζόμενος μή εἰσέρχεσθαι γυναῖκας ἐν τῷ ἁγίῳ βήματι. Ἡ γοῦν μή δυναμένη ἐν τῷ ἁγίῳ θυσιαστηρίῳ εἰσελθεῖν, πῶς τά τῶν διακόνων ἐνεργήσει; Ἀνάγνωθι τόν ιδ΄ κανόνα τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου καί τόν ιε΄ λέγοντας, καθαιρεῖσθαι τήν διακόνισσαν χειροτονηθεῖσαν πρό τοῦ πληρῶσαι τόν τεσσαρακονταετῆ χρόνον. Ὀ δέ παρών κανών φησιν ἀναθεματίζεσθαι τήν μετά τήν χειροτονίαν γάμοις ἑαυτήν ἐπιδοῦσαν, ὡς ὑβρίστριαν τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ. Περί δέ μοναζουσῶν, ὁ ἐφεξῆς διδάσκει κανών∙ ζήτει καί τοῦ μεγάλου Βασιλείου κανόνα ιη΄ καί κδ΄.

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Διακόνισσα, εἰ μή τεσσαρακονταετής, ού γίνεται∙ τῇ δέ διά γάμου τήν λειτουργίαν ἐξυβρισάσῃ ἀνάθεμα. Οὐ δεῖ γυναῖκα πρό τεσσαράκοντα χρόνων χειροτονεῖσθαι διάκονον. Εἰ δέ χρόνων τεσσαράκοντα οὖσα χειροτονηθῇ, καί μετά τήν χειροτονίαν γάμῳ προσομιλήσει, ὡς ἐξυβρίσασα τήν τοῦ Θεοῦ χάριν, ἀναθεματιζέσθω.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Διά τό εὐκολοαπάτητον καί εὐκολοκρήμνιστον τῶν γυναικῶν, προστάζει ὁ παρών Κανών, νά μή χειροτονῆται Διακόνισσα ὄχι ὀλιγώτερον ἀπό τεσσαράκοντα ἐτῶν. Καί τεσσαράκοντα δέ χρόνων οὖσα πάλιν, νά μή χειροτονῆται ἁπλῶς καί ὡς ἔτυχεν, ἀλλά μέ ἀκριβῆ δοκιμήν τοῦ βίου καί τῆς ζωῆς αὐτῆς. Ἀνίσως δέ τοιουτοτρόπως χειροτονηθεῖσα, καί διακονήσασα μερικόν καιρόν, ὕστερον καταφρονήσῃ τήν χάριν τοῦ Θεοῦ καί ὑπανδρευθῇ, ἡ τοιαύτη νά ἀναθεματίζεται μαζή μέ ἐκεῖνον ὁποῦ τήν ἐπῆρε διά γυναῖκα. Ὁ δέ Ἀρμενόπουλος λέγει (βιβλ. στ΄, τίτλ. γ΄) ὅτι ἐκείνων ὁποῦ πορνεύουν Διακονίσσας, καί Καλογραίας, νά κόπτωνται αἱ μύται μετά τῶν πορνευθεισῶν. Ὅρα καί τήν ἑρμηνείαν τοῦ ιθ΄ κανόνος τῆς α΄ καί τήν γ΄ εἰς τοῦτον ὑποσημείωσιν.