Διά τόν πολύν τάραχον, καί τάς στάσεις τάς γινομένας, ἔδοξε παντάπασι περιαιρεθῆναι τήν συνήθειαν, τήν παρά τόν ἀποστολικόν κανόνα εὑρεθεῖσαν ἔν τισι μέρεσιν, ὥστε ἀπό πόλεως εἰς πόλιν μή μεταβαίνειν, μήτε ἐπίσκοπον, μήτε πρεσβύτερον, μήτε διάκονον. Εἰ δέ τις, μετά τόν τῆς ἁγίας καί μεγάλης συνόδου ὅρον, τοιούτῳ τινί ἐπιχειρήσειεν, ἤ ἐπιδοίη ἑαυτόν πράγματι τοιούτῳ, ἀκυρωθήσεται ἐξ ἅπαντος τό κατασκεύασμα, καί ἀποκατασταθήσεται τῇ ἐκκλησίᾳ, ἐν ᾗ ὁ ἐπίσκοπος, ἤ ὁ πρεσβύτερος1 (ΠΗΔΑΛΙΟΝ) ἐχειροτονήθη.
Τό μή μετιέναι ἐξ ἐκκλησίας εἰς ἑτέραν ἐπίσκοπον, ἤ πρεσβύτερον, ἤ διάκονον, καί τοῖς ἱεροῖς κεκανόνισται Ἀποστόλοις. Ἀλλά παρορώμενον καί καταφρονούμενον τό διάταγμα ἡ ἁγία σύνοδος αὕτη διά τοῦ παρόντος κανόνος ἀνεκαίνισε, διοριζομένη, κᾂν ἐπιχειρήσῃ μεταβῆναι, ἐκ πόλεως εἰς ἑτέραν πόλιν ἐπίσκοπος, ἤ πρεσβύτερος, ἤ διάκονος, κᾂν μεταβαίη, καί εἰς ἔργον ἀγάγῃ τό ἐπιχείρημα, ἀκυροῦσθαι τήν πρᾶξιν αὐτοῦ, καί ἀποκαθίστασθαι ἐν ᾗ χειροτονούμενος ὠνομάσθη. Ἕτερος γάρ κανών διατάττεται, μηδένα ἀπολελυμένως, ἤγουν ἀνωνύμως χειροτονεῖσθαι, ἀλλ’ εἰς τήν δε τήν ἐπισκοπήν, ἤ τήν ἐκκλησίαν, ἤ τήν μονήν. Ὁ μέν ἀποστολικός ιε΄ κανών, Μηκέτι λειτουργείτω, φησίν, ὁ κληρικός, ὁ παρά γνώμην τοῦ οἰκείου ἐπισκόπου ἀπό πόλεως εἰς πόλιν μεθιστάμενος∙ ὁ δέ παρών κανών, τά αὐτά καί περί ἐπισκόπων διοριζόμενος, ἄκυρον εἶναι, φησί, τό παρά ταῦτα ἴσως γενησόμενον. ΕΤΕΡΑ ΕΡΜΗΝΕΙΑ. Τοῦ ιδ΄ ἀποστολικοῦ κανόνος, τήν μέν ἀπό παροικίας εἰς παροικίαν ἐπίβασιν, ἤτοι ἐπιπήδησιν, τῶν ἐπισκόπων κωλύοντος, τήν δέ μετάθεσιν ἐπιτρέποντος διά μεγάλην καί εὔλογον αἰτίαν∙ καί τοῦ ιστ΄ κανόνος τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ συνόδου διοριζομένου, τόν σχολάζοντα ἐπί σχολάζουσαν μεταβαίνειν μετά διαγνώσεως καί παρακλήσεως τελείας συνόδου∙ ὡσαύτως καί τοῦ πρώτου καί δευτέρου κανόνος τῆς ἐν Σαρδικῇ συνόδου μεγάλως κολαζόντων τόν διά μεθοδείας καί οἰκονομίας φαύλης τήν λαχοῦσαν αὐτόν καταλιμπάνοντα, καί μείζονα ἐκκλησίαν ἁρπάζοντα∙ καί τοῦ παρόντος ιε΄ κανόνος τῆς α΄ συνόδου παντάπασι μέν κωλύοντος τήν ἀπό πόλεως εἰς πόλιν μετάβασιν τῶν ἐπισκόπων, τῶν πρεσβυτέρων, καί τῶν διακόνων μή κολάζοντος δέ ταύτην, ἀλλά διοριζομένου ἀκυροῦσθαι τό κατασκεύασμα, καί ἀποκαθίστασθαι τῇ προτέρᾳ ἐκκλησίᾳ τόν ἐπίσκοπον, ἤ τόν πρεσβύτερον, ἤ τόν διάκονον, εἰς ἥν ἐχειροτονήθησαν, εἴποι τις ἐναντιοῦσθαι τούς κανόνας ἀλλήλοις, ἄλλα καί ἄλλα θεσμοθετοῦντας∙ ἀλλ’ οὐκ ἔστι τοῦτο. Διαφορά γάρ ἐστιν ἀλλήλοις, μεταθέσεως, μεταβάσεως, καί ἐπιβασίας∙ μετάθεσις γάρ ἐστιν ἡ ἀπό παροικίας εἰς παροικίαν μετένεξις∙ ὅταν τυχόν ἐπίσκοπος, παντοίᾳ σοφίᾳ κεκοσμημένος, μετακληθῇ παρά πλήθους ἐπισκόπων, εἰς μείζονα ἐκκλησίας χηρευούσης βοήθειαν, κινδυνευούσης περί τήν εὐσέβειαν∙ οἷόν τι γέγονεν εἰς τόν μέγαν Γρηγόριον τόν Θεολόγον, ἀπό τῶν Σασίμων εἰς Κωνσταντινούπολιν μετατεθέντα∙ καί ἔστιν αὕτη συγχωρητέα, καθώς παρίσταται ἀπό τοῦ ιδ΄ κανόνος τῶν ἁγίων Ἀποστόλων. Μετάβασίς ἐστιν, ὅταν τις σχολάζων, δηλονότι μή ἔχων παροικίαν, ὡς ὑπό ἐθνῶν κατεχομένην, ἁναγκασθῇ παρά ἐπισκόπων πολλῶν εἰς σχολάζουσαν ἐκκλησίαν μεταχθῆναι, διά τό περί τήν ὀρθοδοξίαν, καί τά λοιπά ἐκκλησιαστικά, χρησιμώτατον αὐτοῦ∙ καί ἔστι καί αὕτη δεκτέα παρά τοῖς θείοις κανόσι τῶν ἐν Ἀντιοχείᾳ συνελθόντων ἁγίων Πατέρων. Ἐπίβασις δέ ἐστιν ἡ αὐτόνομος, ἤ καί μετά οἰκονομίας φαύλης, τοῦ σχολάζοντος, ἤ καί τοῦ ἕχοντος ἐκκλησίαν ἐπισκόπου, πρός χηρεύουσαν ἐκκλησίαν παράλογος μετένεξις, ἥν τοσοῦτον οἱ ἐν Σαρδικῇ συνελθόντες ἅγιοι Πατέρες ἐβδελύξαντο, ὥστε καί ἀκοινώνητον εἶναι παντί Χριστιανῷ τόν ἐργάτην ταύτης διωρίσαντο, καί μηδέ ἐν ταῖς τελευταίαις ἀναπνοαῖς λαϊκῆς κοινωνίας ἀξιοῦσθαι αὐτόν. Ὁ δέ ιε΄ κανών τῆς α΄ συνόδου περί μηδένός τοιούτου μνείαν ποιούμενος, οὐδ’ ἐναντιοῦταί τινι τῶν ἀνωτέρω καταστρωθέντων κανόνων∙ οὔτε γάρ περί μεταθέσεως, οὔτε περί μεταβάσεως, οὔτε περί ἐπιβασίας διδάσκει, ἀλλά κωλύει τό μεταπίπτειν ἐπίσκοπον, ἤ πρεσβύτερον, ἤ διάκονον, ἀπό πόλεως εἰς πόλιν ἑτέραν, ἀνήκουσαν τῇ αὐτοῦ παροικίᾳ, ὥσπερ ποτέ ὁ ἐπίσκοπος Δέρκου ἐκεῖνος κύριος Ἱωάννης ἐπεχείρησε τόν θρόνον τῆς Δέρκου μεταγαγεῖν εἰς τό τοῦ Φιλέα πρωτοπαπαδίκιον αὐτοῦ, διά τό πολυανθρωπότερον εἶναι, καί ἐκωλύθη συνοδικῶς. Διά γάρ τοῦτο, οὐδέ κολάζεται ὁ τοῦτο ἐπιχειρήσας ἐπίσκοπος, ἀλλ’ εἰς τήν προτέραν αὐτοῦ καθέδραν ἐπανάγεται. Ὅτι δέ τοῦτο ἀληθές ἐστι, δηλοῦται καί ἀπ’ αὐτῶν τῶν ῥημάτων τοῦ κανόνος, πόλεως μεμνημένου, καί οὐχί παροικιῶν∙ τόν αὐτόν γάρ καί ἕνα ἐπίσκοπον, πολλάς μέν πόλεις ἔχειν ὡς ἐνορίαν δυνατόν ἐστι, πολλάς δέ παροικίας, οὐδαμῶς. Ἀλλά καί ἀπό τοῦ μεμνῆσθαι τόν τοιοῦτον κανόνα πρεσβυτέρων, καί διακόνων, ἐναργῶς παρίσταται ἡ ἀλήθεια. Ποία γάρ μετάθεσις, ἤ μετάβασις, ἤ ἐπίβασις, ἐπί τούτων τρακταϊσθείη ποτέ; πάντως οὐδεμία. Μετάπτωσις δέ μόνη ἀπό πόλεως εἰς πόλιν οὐκ ἀλλοτρίαν, ἀλλά τῇ παροικίᾳ, εἰς ἥν ἐκληρώθησαν, ἀνήκουσαν∙ διά γάρ τοῦτο οὐδέ καθαιροῦνται, ὡς παρ’ ἐνορίαν ἱερουργήσαντες, ἀλλά τῇ προτέρᾳ ἐκκλησίᾳ, εἰς ἥν καί ἐχειροτονήθησαν, ἀποκαθίστανται. Ἐκ πόλεως εἰς πόλιν μήτε ἐπίσκοπος, μήτε πρεσβύτερος, μήτε διάκονος μεταβαινέτω∙ ἐπεί πάλιν ἀποδοθήσονται ταῖς ἐκκλησίαις, ἐν αἷς κεχειροτόνηνται. Ὁ κανών οὗτος οὐ μόνον τάς τῶν ἐπισκόπων μεταθέσεις παντελῶς ἀναιρεῖ, ἀλλά καί τῶν πρεσβυτέρων, καί διακόνων, καί τούς ἐπιχειρήσαντας τοιοῦτόν τι ποιῆσαι, ἀποκαθιστᾷ πάλιν ταῖς ἐκκλησίαις, ἐν αἷς κεχειροτόνηνται. Ὁ δέ τῆς ἐν Σαρδικῇ, πρῶτος καί δεύτερος κανών αὐστηροτέρως αὐτούς τιμωρεῖ, ἀκοινωνησίας τούτους ὑποβάλλων ἐπιτιμίῳ. Ὁ παρών Κανών διορίζει ταῦτα, ἐφάνη εὔλογον νά ἀσηκωθῇ ἀπό τό μέσον μέ τελειότητα ἡ συνήθεια, ὁποῦ εἰς μερικά μέρη ἐφευρέθη ἔξω ἀπό τήν διάταξιν καί νομοθεσίαν τοῦ Ἀποστολικοῦ Κανόνος (τοῦ ιδ΄ δηλ. ἀλλά δή καί τοῦ ιε΄) διά τάς πολλάς ταραχάς, καί ἀλληλομαχίας ὁποῦ ἐκ τῆς παραβάσεως ταύτης ἠκολούθησαν. Ὥστε δηλονότι νά μήν μεταβαίνουσιν ἀπό μίαν πόλιν εἰς ἄλλην, οὔτε Ἐπίσκοπος, οὔτε Πρεσβύτερος, οὔτε Διάκονος. Ἀνίσως δέ τινας ὕστερα ἀπό τόν παρόντα κανόνα τῆς ἁγίας ταύτης Συνόδου, ἤθελεν ἐπιχειρήσῃ νά κάμῃ τοιοῦτο πρᾶγμα, καί νά μεταβῇ ἀπό μίαν πόλιν εἰς ἄλλην. Ἡ μετάβασις αὐτή ὁποῦ ἐπιχειρίσθη, ἐξάπαντος θέλει γίνει ἄκυρος καί ὁ Ἐπίσκοπος, ἤ ὁ Πρεσβύτερος ἤ ὁ Διάκονος θέλει ἀποκατασταθῇ εἰς τήν ἐκκλησίαν ἐκείνην, εἰς τήν ὁποίαν ἐχειροτονήθη. Ἐπειδή ὄχι μόνον οἱ Ἐπίσκοποι, ἀλλά καί οἱ Πρεσβύτεροι, καί Διάκονοι πρέπει νά χειροτοῦνται εἰς ἐκκλησίαν διωρισμένην, καί ὄχι ἀπολελυμένως, κατά τόν στ΄ τῆς δ΄. Ἀνάγνωθι καί τόν ιδ΄ καί ιε΄ Ἀποστολικόν. 1’Εν τῇ συλλογῇ τῶν Κανόνων Ἰωάννου τοῦ Ἀντιοχέως κεῖται καί τοῦτο, «ἤ Διάκονος, ὡς ἀνωτέρω δηλ.» καί τόν Διάκονον ἀναφέρει ὁ Κανών.
