Ἐρώτησις. Ἐάν τις μή ἔχων ἑαυτόν χειρίσηται ἤ κρημνίσῃ ἐαυτόν, εἰ γίνεται προσφορά ὑπέρ αὐτοῦ ἤ οὔ;
Ἀπόκρισις. Ὑπέρ αὐτοῦ διακρίναι ὀφείλει ὁ κληρικός, εἰ τό ἀληθές ἐκφρενής ὢν πεποίηκε τοῦτο. Πολλάκις γάρ οἰ διαφέροντες τῶ πεπονθότι, θέλοντες ἐπιτυχεῖν τῆς προσφορᾶς καί τῆς ὑπέρ αὐτοῦ εὐχῆς, καταψεύδονται καί λέγουσιν, ὅτι οὐκ εἶχεν ἑαυτόν. Ἐνίοτε δέ ἀπό ἐπηρείας ἀνθρώπων ἤ ἄλλως πως ἀπό ὀλιγωρίας πεποίηκε τοῦτο, καί οὐ χρή προσφοράν ἐπάνω αὐτοῦ γενέσθαι, αὐτοφονευτής γάρ ἑαυτοῦ ἐστι. Δεῖ οὖν πάντως τόν κληρικόν μετ᾿ ἀκριβείας ἐρευνῆσαι, ἵνα μή ὑπό κρίμα πέσῃ.
Ἐρωτηθείς, ὡς εἰ μή ἔχων τις ὑγιᾶ τόν λογισμόν, ἀλλά παρατραπείς τάς φρένας, αὐτόχειρ γένηται ἑαυτοῦ, ἤ κατά κρημνοῦ ὠθήσει ἑαυτόν, ἐάν χρή ὑπέρ αὐτοῦ εὐχήν γενέσθαι ἤ προσφοράν, εἶπεν, ὅτι ἐάν ἀληθῶς ἔξω φρενῶν γενόμενος ὁ ἄνθρωπος, καί μή εἰδώς ὃ ποιεῖ, διεχειρίσατο ἑαυτόν, ἤ ἐκρήμνισεν, ἤ ἄλλως διέφθειρε, γενήσεται ὑπέρ αὐτοῦ δέησις καί προσφορά. Δεῖ δέ τούς εἰς εὐχήν προσκαλουμένους, ἀκριβοῦσθαι περί τούτου, μήποτε ἤ ἐκ μικροψυχίας, ή ἐξ ἐπηρείας ἀνθρώπων, ἤ ἄλλως πως, ἑκὼν καί εἰδὼς ὃ ποιεῖ, διεχειρίσατο ἑαυτόν∙ ὑπέρ γάρ τοῦ τοιούτου οὐ δεῖ οὔτε εὔχεσθαι, οὔτε προσφέρειν, ὅτι αὐτοφονευτής ἐστί. Ὑπέρ τοῦ ἀνελόντος ἑαυτόν οὐκ ἔσται προσφορά, εἰ μή ταῖς ἀληθείαις ἔκφρων ἦν. Ἐρωτήθη ὁ θεῖος οὗτος πατήρ, ἂν πρέπῃ νά γένῃ λειτουργία, καί μνημόσυνον, διά ἐκεῖνον τόν ἄνθρωπον, ὁποῦ ἐφόνευσεν, ἣ ἐκρήμνισεν, ἤ ἔπνιξεν, ἤ ἐκρέμασεν, ἤ κατά ἄλλον τρόπον ἐθανάτωσε τόν ἑαυτόν του, μή ἔχωντας τόν νοῦν σῶον καί ὑγιᾶ, εἴτε ἀπό δαιμόνιον, εἴτε ἀπό ἀσθένειαν; Καί ἀποκρίνεται μέ τόν παρόντα κανόνα, λέγων, ὅτι, ὅποιος ἱερεύς, καί ὅποιος ἄλλος κληρικός προσκαλεσθῇ εἰς τό νά τόν μνημονεύσῃ, πρέπει νά ἐξετάζῃ καλά μέ ἀκρίβειαν, ἂν τῇ ἀληθείᾳ ὤντας ἔξω ἀπό τάς φρένας του ὁ τοιοῦτος, ἐθανάτωσε τόν ἑαυτόν του. Διότι, πολλαῖς φοραῖς οἱ συγγενεῖς καί οἱ οἰκεῖοι τοῦ τοιούτου, θέλοντες νά μνημονευθῇ, καί νά ψαλθῇ ἀπό τούς Ἱερεῖς, καί λειτουργία νά γένῃ ὑπέρ τῆς ἀφέσεως τῶν ἁμαρτιῶν του, λέγουν ψεύματα ὅτι ἦτον ἔξω φρενῶν, καί διά τοῦτο ἐθανάτωσε τόν ἑαυτόν του. Μερικαῖς φοραῖς δέ θανατώνει τινάς τόν ἑαυτόν του, ἤ ἀπό κᾀμμίαν βλάβην καί ἐνόχλησιν ὁποῦ ἔλαβεν ἀπό τούς ἀνθρώπους, ἤ ἀπό ὀλιγοψυχίαν, καί λύπην ὑπερβολικήν, ἤ ἄλλην κᾀμμίαν ἀφορμήν, θέλωντας καί ἔχωντας τόν νοῦν του ὑγιᾶ, διά τόν ὁποῖον δέν πρέπει νά γένῃ λειτουργία καί μνημόσυνον, ἐπειδή καί ἐστάθη αὐτός τοῦ ἑαυτοῦ του φονεύς.1 1Σημείωσαι δέ ὅτι οἱ πολιτικοί νόμοι διά νά ἐμπορίσουν τούς τοιούτους βιοθανεῖς ἀπό τό νά σκοτώνωνται προστάζουν, ὅτι ὅποιος ἀφ᾽ ἑαυτοῦ θανατωθῆ, νά δημεύηται, ἤγουν νά διαρπάζωνται ἀπό τόν λαόν τά ὑπάρχοντά του∙ ἀλλά καί ὅποιος ἐπιχειρίσῃ νά σκοτωθῇ καί δέν προφθάσῃ, καί αὐτός νά παιδεύεται ὡσάν φονεύς. Ὅρα τόν Βλάσταριν (ἐν τῷ περί βιοθανῶν). Ἐπειδή δέ μερικοί ἄφρονες ἐνόμισαν ὅτι αἱ ψυχαί τῶν μέ βίαιον θάνατον ἀποθνησκόντων γίνονται δαίμονες, ἀναιρεῖ τήν κακήν ὑπόληψιν αὐτῶν ταύτην ὁ θεῖος Χρυσόστομ. (λόγ. λστ΄ εἰς τόν Λάζαρον σελ. 234, τοῦ ε΄ τόμ.). Σημείωσαι δέ ὅτι τόν͵διορισμόν τοῦ παρόντος κανόνος προλαβὼν ἐπεκύρωσε καί ὁ πρεσβύτερος ἑνός μοναστηρίου τοῦ ἁγίου Παχωμίου∙ ἐπρόσταξε γάρ οὗτος νά μή μνημονεύωνται αἱ δύω ἐκεῖναι μοναχαί, ὁποῦ ἐφονεύθησαν ἀφ᾽ ἑαυτῶν (καί ὅρα εἰς τόν βίον τοῦ ἀγίου Παχωμίου ἐν τῷ Λαυσαϊκῷ).
