Περί τοῦ μή τά ἅγια, εἰς λόγον εὐλογιῶν, κατά τήν ἑορτήν τοῦ Πάσχα, εἰς ἑτέρας παροικίας διαπέμπεσθαι.
Καί τοῦτο τοῦ παλαιοῦ ἔθους ἦν. Κατά γάρ τό Πάσχα ἐπέμποντο ἐκ παροικίας εἰς παροικίαν τά ἅγια, ἤγουν μερίδες τοῦ ἁγίου σώματος καί αἵματος τοῦ Χριστοῦ, χάριν εὐλογίας, οἷς ἐστέλλοντο, ὅπερ ὁ κανών οὗτος ἐκώλυσε γίνεσθαι. Τό γάρ περιάγεσθαι ἐν μακραῖς ὁδοιπορίαις τά θεῖα μυστήρια, καί ὡς ἔτυχε τά πάντιμα φέρεσθαι, ἀπρεπές καί οὐκ εὔσχημον ἐλογίσθη δικαίως καί εὐσεβῶς. Ὅπερ σήμερον γίνεται παρά τῶν Λατίνων κατά τήν ἑορτήν τοῦ Πάσχα, (ἐπιμερίζουσι γάρ τά ἄζυμα τοῖς κοινολαΐταις μετά τό ἁγιασθῆναι ὡς κοινά), τοῦτο καί παρά τῶν ἡμετέρων, ὡς ἔοικεν, ἐγίνετο τό παλαιόν εἰς τά ἅγια μυστήρια. Κωλύει γοῦν τοῦτο ὁ κανών, καί διορίζεται μή τῇδε κἀκεῖσε μετακομίζεσθαι, ὡς κοινά καί τυχόντα, τά ὑπεράγια. Διαπέμπεσθαι τά ἅγια εἰς παροικίαν, ἀνάξιον. Ὁ μέλλων μετασχεῖν τῶν θείων ἁγιασμάτων, τῇ ἐκκλησίᾳ προσερχέτω, καί δι’ ἱερέως, ἤ λειτουργοῦ, λαμβανέτω τήν κοινωνίαν, κατά τόν μέγαν Βασίλειον. Τό δέ στέλλεσθαι τά ἅγια εἰς παροικίας ἑτέρας, λόγῳ εὐλογιῶν, ἀνάξιον. Συνήθεια ἦτον εἰς τούς παλαιούς νά πέμπουσιν ἐν τῷ καιρῷ τοῦ Πάσχα τά θεῖα μυστήρια ἀπό μίαν ἐπαρχίαν εἰς ἄλλην, χάριν εὐλογίας, καί ἁγιασμοῦ ἐκείνων, πρός τούς ὁποίους ἐστέλλοντο.1 Τήν ὁποίαν συνήθειαν ἐμποδίζει ὁ παρών Κανών. Ἐπειδή εἶναι ἀπρεπές νά περιφέρωνται τά πάντιμα μυστήρια εἰς μακράς ὁδοιπορίας, ἁπλῶς καί ὡς ἔτυχε. 1Σημείωσαι ὅτι κατά τόν Εὐστράτιον ἐν τῷ περί μυστηρίων σελ. 284 διά διαφόρους αἰτίας τότε ἐκρατεῖτο ἅγιος ἄρτος∙ α΄. διά νά κοινωνοῦν κατά τάς τετράδας, καί παρασκευάς, καί ὅτε ἄλλοτε ἤθελον οἱ χριστιανοί, (ἐπειδή καθ’ ἑκάστην δέν ἐγίνετο λειτουργία) καί ἐν τῇ ἀνατολῇ ὡς λέγει ὁ Βασίλειος ἐπιστολῇ πρός Καισαρ. Πατρικ. καί ἐν τῇ δύσει ὡς μαρτυρεῖ ὁ Κυπριανός ἐπιστ. νστ΄ καί ὁ Ἱερώνυμος πρός Παμμάχιον, ἕως εἰς τούς χρόνους τῶν αὐτοκρατόρων χριστιανῶν∙ β΄. διά τούς ἀῤῥώστους∙ γ΄. διά τούς ὁδοιπόρους∙ δ΄. διά τούς ἀναχωρητάς∙ ε΄. κατά τόν ἅγιον Ἰουστῖνον ἀπολογία β΄ ὑπέρ χριστιανῶν, ἵνα καί εἰς τούς μή παρόντας ἐν τῇ λειτουργίᾳ δι’ ἀσθένειαν, ἤ διά ἄλλην εὔλογον αἰτίαν διά τοῦ διακόνου ἀποστέλλεται∙ καί στ΄. κατά τόν παρόντα κανόνα, ἵνα ἀποστέλλεται κατά τό πάσχα ἀπό μίαν ἐπαρχίαν εἰς ἄλλην∙ ὄχι μόνον χάριν εὐλογίας καθὼς διαλαμβάνει ὁ κανὼν οὗτος, ἀλλά καί χάριν ἑνώσεως καί συγκοινωνίας. Τό λέγω φανερώτερα. Ἔστελλον οἱ Ἐπίσκοποι τόν ἅγιον ἄρτον εἰς τούς ἄλλους Ἐπισκόπους διά νά δείξουν μέ τοῦτο, ὅτι τούς γνωρίζουν διά κοινωνικούς, καί ὀρθοδόξους, καθὼς ἐκ τοῦ ἐναντίου, ὅταν δέν τούς ἔστελλον ἔδειχνον, ὅτι τούς ἔχουν ἀκοινωνήτους. Διά τοῦτο καί ὁ Εὐσέβιος ἐκκλησιαστ. ἱστορ., βιβλ. ε΄, κεφ. κστ΄, γράφει, ὅτι ὁ ἱερομάρτυς Εἰρηναῖος ἔλεγε πρός τόν Ῥώμης Βίκτορα, ὅταν αὐτός διεφέρετο μέ τούς Ἀσιανούς διά τήν ἑορτήν τοῦ πάσχα. «Οἱ πρό σοῦ Πρεσβύτεροι τοῖς ἀπό τῶν παροικιῶν ἔπεμπτον εὐχαριστίαν, ἤτοι οἱ πρό σοῦ Πάπαι, ὁ Ἀνίκητος δηλ. ὁ Πίος, Ὑγῖνος, Τελεσφόρος, καί Ξύστος, ἔπεμπον εὐχαριστίαν εἰς τούς Ἐπισκόπους τῆς Ἀσίας, καί πῶς σύ ἀποτολμᾷς νά τούς ἔχῃς ἀκοινωνήτους;» ὅρα σελ. 303, τόν αὐτόν Εὐστράτιον.
