Ἐπειδή ἔν τισιν ἐπαρχίαις συγκεχώρηται τοῖς ἀναγνώσταις, καί ψάλταις, γαμεῖν, ὥρισεν ἡ ἁγία σύνοδος, μή ἐξεῖναί τινι αὐτῶν ἑτερόδοξον γυναῖκα λαμβάνειν. Τούς δέ ἤδη ἐκ τοιούτου γάμου παιδοποιήσαντας, εἰ μέν ἔφθασαν βαπτίσαι τά ἐξ αὐτῶν τεχθέντα παρά τοῖς αἱρετικοῖς, προσάγειν αὐτά τῇ κοινωνίᾳ τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας· μή βαπτίσαντας δέ, μή δύνασθαι ἔτι βαπτίζειν αὐτά παρά τοῖς αἱρετικοῖς, μήτε μήν συνάπτειν πρός γάμον αἱρετικῷ, ἤ Ἰουδαίῳ, ἤ Ἕλληνι, εἰ μή ἄρα ἐπαγγέλλοιτο μετατίθεσθαι εἰς τήν ὀρθόδοξον πίστιν τό συναπτόμενον πρόσωπον τῷ ὀρθοδόξῳ. Εἰ δέ τις τοῦτον τόν ὅρον παραβαίῃ τῆς ἁγίας συνόδου, κανονικῷ ὑποκείσθω ἐπιτιμίῳ.

---

ΖΩΝΑΡΑΣ: Τοῦτο καί ἡ ἐν Λαοδικείᾳ σύνοδος ἐν ι΄ καί λα΄ κανόνι διετυπώσατο, καί ἡ ἐν Καρθαγένῃ ἐν κα΄ διετάξατο, καί ἡ ἐν τῷ Τρούλλῳ τοῦ παλατίου συστᾶσα οἰκουμενική σύνοδος πλατύτερον διωρίσατο. Ἀλλ’ ἡ μέν ἐν Καρθαγένῃ σύνοδος ὁμοίως τῷ παρόντι κανόνι περί μόνων κληρικῶν διαλέγεται∙ ἡ δέ ἐν Λαοδικείᾳ, καί ἡ ἐν τῷ Τρούλλῳ, καθάπαξ παντί ὀρθοδόξῳ ἀπαγορεύει συναλλάττειν γάμον πρός αἱρετικούς, καί διασπᾶσθαι τόν τοιοῦτον γάμον, κᾂν γένηται, παρακελεύεται. Ὡς δέ ἐκ τῆς συγγραφῆς τοῦ παρόντος κανόνος δηλοῦται, οὐ πανταχοῦ τότε τοῖς ἀναγνώσταις καί ψάλταις ἐφεῖτο μετά τήν χειροθεσίαν λαμβάνειν γυναῖκας, καί τοι τοῦ κστ΄ κανόνος τῶν ἱερῶν Ἀποστόλων περιέχοντος ταῦτα∙ τῶν εἰς κλῆρον προσελθόντων ἀγάμων, κελεύομεν βουλομένους γαμεῖν, ἀναγνώστας καί ψάλτας μόνον. Καί εἰς τό ἑξῆς μέν ἀπηγόρευσεν ἡ σύνοδος αὕτη τούς ὀρθοδόξους κληρικούς ἑτεροδόξοις συνοικεῖν γυναιξί∙ τούς δέ ἤδη συνῳκηκότας, καί ἐξ ἐκείνων παιδοποιήσαντας, ἀπαιτεῖ τούς οἰκείους παῖδας προσάγειν τῇ καθολικῇ ἐκκλησίᾳ, κᾂν ἔφθασαν ὑπό αἱρετικῶν βαπτισθῆναι προσαχθέντες γάρ, ἤ τῷ ἁγίῳ χρίσματι χρισθήσονται μόνον, εἰ ὑπό αἱρετικῶν ἐβαπτίσθησαν, ὧν τό βάπτισμα δεκτόν τῇ ἐκκλησίᾳ λογίζεται∙ ἤ καί ἄνωθεν βαπτισθήσονται, εἰ ἀπόβλητον τό βάπτισμα τῶν βαπτισάντων αὐτούς αἱρετικῶν τῇ ἐκκλησίᾳ ἐστίν∙ εἰ δέ οὔπω βαπτίσματος ἔτυχον, μηκέτι ὑπό αἱρετικῶν βαπτίζεσθαι∙ μήτε μήν ὀνόματι τῶν παίδων αὐτῶν συναλλάττειν γάμον πρός αἱρετικούς, μήτε πρός Ἰουδαῖον, μήτε πρός Ἕλληνα, αἱρετικούς μέν, τούς τό καθ’ ἡμᾶς δεχομένους μυστήριον λέγων, ἔν τισι δέ σφαλλομένους, καί διαφερομένους τοῖς ὀρθοδόξοις∙ Ἰουδαίους δέ, τούς Χριστοκτόνους∙ καί Ἕλληνας, τούς πάντῃ ἀπίστους, καί εἰδώλων προσκυνητάς∙ εἰ δ’ ἴσως ὁ αἱρετικός, ἤ ὁ ἄπιστος ἐπαγγέλλεται συνθέσθαι τῇ ὀρθοδόξῳ πίστει, τό μέν συνάλλαγμα προβήσεται, ἡ δέ συνάφεια ὑπερτεθήσεται, μέχρις ἄν τήν ἐπαγγελίαν πληρώσῃ ὁ ταύτην ποιησάμενος∙ ὁ δέ τούτων παραβάτης ἐπιτιμίοις κανονικοῖς ὑποκείσεται.

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Ὥς ἔοικεν, ἔν τισι μέν χώραις ἐξεχωροῦντο ἀναγνῶσται καί ψάλται γαμικά συναλλάττειν συναλλάγματα, ἀκολούθως τῷ ἀποστολικῷ κστ΄ κανόνι∙ ἔν τισι δέ καί οὗτοι παραλόγως ἐκωλύοντο. Ὡρίσθη οὖν διά τοῦ παρόντος κανόνος, ὡς, εἰ, καί ἐφειμένον ἐστίν αὐτοῖς γυναῖκας, λαμβάνειν, ἀλλ’ οὐκ ἔξεστιν ἑτεροδόξοις συνάπτεσθαι∙ τούς δέ παιδοποιήσαντας ἐκ τοῦ τοιούτου γάμου, παράγειν τά οἰκεῖα τέκνα παρά τῇ τῶν ὀρθοδόξων ἐκκλησίᾳ∙ ἐφ’ ᾧ, εἰ μέν ἔφθασαν αὐτά βαπτισθῆναι παρά αἱρετικῶν, χρισθῆναι μόνον ὑπό ἁγίου μύρου∙ εί δέ μή, βαπτισθῆναι ὑπό τῆς ἐκκλησίας. Ὡσαύτως ὡρίσθη, μή συνάπτεσθαι τά τούτων τέκνα αἱρετικοῖς, ἤ Ἰουδαίοις, ἤ Ἕλλησιν, εἰ μήπω τά κεκωλυμένα πρόσωπα, κατάθωνται, ἀποστῆναι τῆς οἰκείας αἱρέσεως, ἤ θρησκείας∙ τηνικαῦτα γάρ, ἐάν προστεθῶσι τῇ ὀρθοδόξῳ πίστει, ἐπακολουθήσει καί ὁ γάμος. Τούς μέντοι παραβαίνοντας ταῦτα κανονικοῖς ἐπιτιμίοις καθυποβάλλει ἡ σύνοδος. Ἀνάγνωθι τῆς ἐν Λαοδικείᾳ συνόδου κοινόνα ι΄ καί λα΄ καί τῆς ἐν Καρθαργένῃ κανόνα κα΄ καί εὑρήσεις διασπώμενον τόν μετά αἱρετικοῦ συστάντα γάμον. Οἴομαι δέ σύν τῷ διασπασμῷ, καί ἐπιτιμᾶσθαι τούτους κατά τόν παρόντα κανόνα∙ οὕτω γάρ οἱ κανόνες συμβιβασθήσονται. Καλῶς δέ εἶπεν ὀφείλειν τούς πρό τούτου τεχθέντας ἐξ αἱρετικῶν παῖδας προσάγεσθαι τῇ κοινωνίᾳ τῆς ἐκκλησίας. Οἶδας γάρ, ὅτι οἱ αἱρετικοί εἰς δύο διαιροῦνται, εἴς τε τούς δεχομένους μέν τό καθ’ ἡμᾶς μυστήριον, καί τήν Θεϊκήν συγκατάβασιν, ἔν τισι δέ σφαλλομένους, οὕς καί μύρῳ μόνῳ χρίομεν προσερχομένους, καί εἰς τούς πάντῃ μή δεχομένους τοῦτο, καί ὄντας ἀπίστους, Ἰουδαίους δηλονότι καί Ἕλληνας, οὕς καί βαπτίζομεν. Τῷ ὀνόματι γοῦν τῆς κοινωνίας ἐδηλώθησαν καί ἀμφότερα, ὥστε ἤ μύρῳ χρισθῆναι, ἤ βαπτισθῆναι. Ἀνάγνωθι τόν ζ΄ κανόνα τῆς β΄ συνόδου, τό α΄ κεφ., τοῦ δ΄ τίτλου, τοῦ κη΄ βιβλίου τῶν βασιλικῶν, καί τόν οβ΄ κανόνα τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου∙ καί σημείωσαι, ὅτι κατά τόν παρόντα, κανόνα, ὡς ἔοικεν, ἀναγκάζει τό μέρος τῆς ἐκκλησίας τούς Λατίνους ἐξόμνυσθαι, θέλοντας γυναῖκας λαβεῖν ἐκ τῆς Ῥωμανίας.

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Ἑτερόδοξος ψάλτης, καί ἀναγνώστης, εἰ γήμας ἐτέκνωσε, προσάγει τῇ κοινωνίᾳ τά τέκνα, εἴπερ ἐκεῖσε βεβάπτισται∙ εἰ δ’ ἔτι ἀβάπτιστα, οὐκέτι βαπτίζεται τοῖς αἱρετικοῖς. Τό συνάπτεσθαι ὀρθόδοξον αἱρετικῇ γυναικί, ἤ τό ἀνάπαλιν, καί ὁ δέκατος κανών, καί ὁ τριακοστός πρῶτος τῆς ἐν Λαοδικείᾳ συνόδου, καί ὁ δεύτερος τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ ἕκτης συνόδου, καί ὁ παρών οὗτος ἀπαγορεύουσιν. Εἰ δέ τις τῶν ψαλτῶν, καί τῶν ἀναγνωστῶν, πρό τῶν κανόνων τούτων ἑτερόδοξον γυναῖκα ἔλαβε, καί ἐτέκνωσεν ἐξ αὐτῆς, καί τά τέκνα ἐβάπτισε παρά τοῖς αἱρετικοῖς μένων, προσαγέτω ταῦτα τῇ κοινωνίᾳ τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας∙ εἰ δ’ ἀβάπτιστα αὐτά ἔχοι, μηκέτι παρά τοῖς αἱρετικοῖς ποιούμενος τήν ἀναστροφήν, βαπτιζέσθω∙ ἀλλ’ ἐκεῖθεν ὑπαναχωρῶν, τῇ καθολικῇ προσαγέτω ἐκκλησίᾳ, καί τοῦ θείου ταῦτα καταξιούτω βαπτίσματος.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Ἀγκαλά καί ὁ κστ΄ τῶν Ἀποστόλων προστάζει ὅτι οἱ Ἀναγνῶσται καί Ψάλται μετά τήν χειροθεσίαν ἐάν θέλουσι νά ὑπανδρεύωνται, μ’ ὅλον τοῦτο ἀπό τόν παρόντα Κανόνα φαίνεται, ὅτι δέν ἦτον τοῦτο πανταχοῦ συγκεχωρημένον, (καί μάλιστα εἰς τήν Ἀφρικήν κατά τόν ιθ΄ κανόνα αὐτῆς) ὁρίζει λοιπόν ἡ ἁγία Σύνοδος αὕτη, ὅτι εἰς τούς τόπους ἐκείνους, ὁποῦ τοῦτο συγχωρεῖται, νά μήν ᾖναι ἄδεια εἴς τινα Ἀναγνώστην καί Ψάλτην νά λαμβάνῃ γυναῖκα ἑτερόδοξον. Ὅσοι δέν ἔφθασαν νά γεννήσουν τέκνα ἀπό τοιοῦτον παράνομον γάμον, νά τά φέρνουν εἰς τήν καθολικήν ἐκκλησίαν, καί εἰ μέν τά ἐβάπτισαν μέ τό τῶν αἱρετικῶν βάπτισμα, ἐάν τό βάπτισμα τό αἱρετικόν ἐκεῖνο, εἰς τόν ὁποῖον ἐβαπτίσθηκαν, δέν ἦν διαφορετικόν ἀπό τό ὀρθόδοξον, κατά τήν ὕλην καί τό εἶδος, ἀλλ’ ἦναι δεκτόν εἰς τήν Καθολικήν ἐκκλησίαν νά τά χρίουν μέ μόνον τό μῦρον, ὡς λέγει ὁ Ζωναρᾶς (τό ὀρθότερον ὅμως καί ἀσφαλέστερον εἶναι νά βαπτίζωνται. Ὡσάν ὁποῦ ὅλων τῶν αἱρετικῶν τό βάπτισμα εἶναι μόλυσμα, καί ὄχι βάπτισμα, καί ἀνάγνωθι τάς ἑρμηνείας τοῦ μστ΄, μζ΄ καί ξη΄ Ἀποστολικοῦ). Ἐάν ὅμως τό βάπτισμα ἐκεῖνο δέν ᾖναι δεκτόν, νά τά ἀναβαπτίζουν. Εἰ δέ καί ἀκόμη δέν τά ἐβάπτισαν, νά μήν τά βαπτίζουν πλέον εἰς τό αἱρετικόν βάπτισμα, οὔτε νά τά συνάπτωσιν εἰς γάμον μέ αἱρετικόν, δηλαδή, ἤ μέ Ἰουδαῖον, ἤ μέ Ἕλληνα, ἄπιστον δηλ. καί εἰδωλολάτρην. Εἰ δέ ὅμως ἴσως καί ὁ αἱρετικός ὑπόσχεται νά γένῃ ὀρθόδοξος Χριστιανός, ἂς γίνεται πρῶτον κατά τήν ὑπόσχεσίν του, καί τότε ὁ γάμος ἂς τελειοῦται. Ὄστις δέ παραβῇ ταῦτα, νά ᾖναι ὑποκείμενος εἰς τά τῶν Κανόνων ἐπιτίμια, τῶν ἀνωτέρων δηλαδή Ἀποστολικῶν.