Ἐάν δέ ἀποδειχθῇ τόν τοιοῦτον ψευσάμενον περί τῆς ἐκείνων κοινωνίας, ἐν τῷ λέγειν αὐτούς κεκοινωνηκέναι, οὓς δείκνυται συνειδήσει αὐτοῦ μή κοινωνῆσαι, καί τήν ἐπισκοπήν ἔτι μήν ἀπολέσει.
Ἐάν δέ αἰτιώμενος, ὅτι μή ἐξενίκησε τά παρά τῶν αἱρετικῶν κατεχόμενα, λέγῃ κοινωνῆσαι τούς αἱρετικούς τῇ καθολικῇ ἐκκλησίᾳ, καί διά τοῦτο ἀμελῆσαι αὐτός τῆς ἐκνικήσεως, ἐλεγχθῇ δέ ψευδομένος μή κοινωνησάντων τῶν αἱρετικῶν, ἤ κοινωνησάντων μέν ἴσως, μή συνειδήσει δέ αὐτοῦ, ἀντί τοῦ, μή εἰδότος αὐτοῦ, μηδέ σπουδάσαντος, τῆς ἐπισκοπῆς ἐκπεσεῖται, ἤγουν καθαιρεθήσεται. Διορισάμενοι οἱ Πατέρες, ὅπως ὀφείλουσι κολάζεσθαι οἱ ἀμελοῦντες τοῦ ἐπιστρέφειν διά διδασκαλίας τούς ὑπό τήν ἐνορίαν αὐτῶν ὄντας αἱρετικούς, καί προσθέμενοι συγγινώσκεσθαι τούς εὐλόγως πρός τοῦτο ἐμποδισθέντας, νῦν ἐπάγουσιν, ὡς, ἐάν τινες ἐξ αὐτῶν εἴπωσιν ὁμιλῆσαι διδασκαλικῶς τοῖς οὖσιν ἐν τῇ τούτων ἐνορία αἱρετικοῖς, καί ἀποδειχθῶσι ψευδομένοι, οὐ μόνον ἀφορισμῷ, ἀλλά καί καθαιρέσει καθυποβληθήσονται διά τήν ἄκραν αὐτῶν ἀμέλειαν καί τόν δόλον. Ὁ εἰπὼν κοινωνικόν, ὃν οἶδέν ἀκοινώνητον, ἀνεπίσκοπος. Ὅστις ἐπίσκοπος τούς Δονατιστάς οἶδε πρός τήν καθολικήν ἐκκλησίαν μή ὑποστρέψαντας, εἰ συγκοινωνήσει αὐτοῖς, λέγων, πρός τήν ὀρθοδοξίαν μεταστρέψαι αὐτούς, ὁ τοιοῦτος ὡς ψευδομένος περί τῆς κοινωνίας αὐτῶν, καί τήν ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ ἀπατήσας, ἔσται καθῃρημένος. *Στο Πηδάλιο, ο 124ος κανόνας αντιστοιχεί στον 133ο (αρίθμηση Πηδαλίου). Ερμηνεία. Ἀκόλουθος εἶναι ὁ παρών κανών μέ τόν ἀνωτέρω. Λέγει γάρ ὅτι, ἐάν κατηγορούμενος ὁ ἀμελήσας νά ἐπιστρέψῃ τούς αἱρετικούς Ἐπίσκοπος, εἰπῇ ψευδῶς, ὅτι ἐπέστρεψαν καί ἐσυγκοινώνησαν αὐτοί μέ τήν καθολικήν ἐκκλησίαν, χωρίς νά ἐπιστρέψουν ὁλότελα, ἤ καί ἐπέστρεψαν μέν, ὄχι δέ μέ τήν εἴδησιν καί σπουδήν τήν ἐδικήν του, οὗτος νά καθῄρεται παντελῶς καί διά τήν ἀμέλειαν, καί διά τί εἶπε ψεύματα. Ὅρα καί τόν νη΄ Ἀποστολικόν.
