Ἐρώτησις. Ἐάν ὀνειρασθείς ὁ λαϊκός ἐρωτήσῃ κληρικόν, εἰ ὀφείλει ἐπιτρέψαι αὐτῷ κοινωνῆσαι ἦ οὔ;

Ἀπόκρισις. Εἰ μέν ὑπόκειται ἐπιθυμίᾳ γυναικός, οὐκ ὀφείλει, εἰ δέ ὁ σατανᾶς πειράζει αὐτόν, ἵνα διά τῆς προφάσεως ταύτης ἀλλοτριῶται τῆς κοινωνίας τῶν θείων μυστηρίων, ὀφείλει κοινωνῆσαι, ἐπεί οὐ παύσεται ὁ πειράζων κατ᾿ ἐκεῖνον τόν καιρόν, ὅτε ὀφείλει κοινωνεῖν, ἐκτιθέμενος αὐτῷ.


ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Περί τῶν ἐν ὀνείροις φανταζομένων, οἷς καί σπέρματος ἴσως ἐπιγίνεται ἐκροή, φησίν ὁ Πατήρ οὗτος, ὅτι εἰ μέν πρό τούτου προσέβαλε τῷ ὀνειρασθέντι, ἐπιθυμίας γυναικός λογισμός, καί ἐνέμεινεν ὁ νοῦς ἐπί τῇ ἐπιθυμίᾳ, καί ἐνεφιλοχώρησε ταύτῃ, κἀντεῦθεν ἡ φαντασία ἐπῆλθε καί ἡ ῥύσις τοῦ σπέρματος, οὐκ ὀφείλει μεταλαβεῖν, καί εἰκότως∙ ἡ γάρ συγκατάθεσις ἐμόλυνε τόν λογισμόν τοῦ ὀνειρασθέντος, καί πῶς μετά τοιούτου λογισμοῦ προσελεύσεται τοῖς ἁγίοις; Εἰ δέ οὐδέν τοιοῦτον προηγήσατο, τοῦ διαβόλου, φησίν, ἐστί πεῖρα, ἵνα οὕτως ἀποξενῶται αὐτόν τῆς θείας κοινωνίας, καί δεῖ αὐτόν κοινωνεῖν. Εἰ γάρ ἴδῃ ὁ πονηρός οὕτω κατορθούμενον τό μή μετέχειν αὐτόν τῶν ἁγιασμάτων, οὐ παύσεται ἐπιβουλεύων τῷ ἀνθρώπῳ, ὁσάκις ἂν γνῷ αὐτόν θέλοντα μεταλαβεῖν.

ΣΥΝΩΨ: Ὁ ὀνειρασθείς, εἰ μέν ἐξ ἔρωτος, οὐ μεταλήψεται∙ εἰ δέ πειρασμῷ δαιμονικῷ, μεταλήψεται, ἵνα μή δῶμεν χώραν τῷ σατανᾷ τῶν ἁγιασμάτων εἴργειν ἡμᾶς.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Ἐρωτηθείς ὁ Πατήρ οὗτος ἂν πρέπῃ νά μεταλάβῃ ὁ ἐνυπνιασθείς Λαϊκός κατ᾽ ἐκείνην τήν ἡμέραν, ὁποῦ ἐνυπνιάσθη, ἀποκρίνεται διά τοῦ παρόντος κανόνος, ὅτι, εἰ μέν αὐτός ἔπαθε τοῦτο ἀπό ἐπιθυμίαν, ἤ ἐνθύμησιν γυναικός, δέν πρέπει νά κοινωνήσῃ. Έπειδή καί ἡ ἐμπαθής αὐτή ἐνθύμησις, κατόπιν ἀπό τήν ὁποίαν ἡ ρεῦσις ἠκολούθησεν, ἐμόλυνε τήν διάνοιάν του. Εἰ δέ τοιαύτη ἐπιθυμία καί ἐνθύμησις δέν ἠκολούθησεν, ἀλλά μόνον ὁ σατανᾶς ἀπό τόν φθόνον του ἐπείραξεν αὐτόν, διά νά τόν ἐμποδίσῃ ἀπό τόν ἁγιασμόν τῶν θείων μυστηρίων, πρέπει νά μεταλάβῃ. Ἐπειδή, ἂν δέν μεταλάβῃ, δέν θέλει παύσει ὁ σατανᾶς νά τόν πειράζῃ, καί μέ τέτοιον τρόπον νά τόν ἐμποδίζῃ, ὅταν ἑτοιμάζεται νά κοινωνήσῃ.1 ᾿Ανάγνωθι καί τόν δ΄ Διονυσίου.

1Τοῦτον τόν κανόνα ἀναφέρωντας ὁ Βαλσαμών ἐν τῇ πρός Μάρκον α΄ ἀποκρίσει, λέγει. Ὅτι οἱ μέν λαϊκοί ὁποῦ ἐνυπνιασθοῦν, κατά τήν περίληψιν τοῦ κανόνος τούτου, νά μεταλαμβάνουν, οἱ δέ ἱερωμένοι νά μή λειτουργοῦν κατά τήν ἡμέραν ὁποῦ τοῦτο πάθουν, διά τό σεβάσμιον τῆς ἱερωσύνης. Ἔξω μόνον ἂν ᾖναι ἑορτή μεγάλη, καί ἡ ἀναβολή μέν ἱερουργίας προξενῇ κίνδυνον, ἡ δέ ταύτης ἱεροτελεστία ᾖναι χρειώδης, καθὼς καί ὁ Κίτρους τοῦτο τό ἴδιον λέγει. Καί ὅρα τήν ὑποσημ. τοῦ δ΄ τοῦ Διονυσίου, ἐπειδή δέ δύσκολα ἠμπορεῖ νά διακρίνῃ τινάς, πότε ἐνυπνιάζεται ἀπό πειρασμόν καί φθόνον μόνον τοῦ διαβόλου, καί πότε ἀπό ἐπιθυμίαν γυναικός, ἤ ἀπό ἄλλην αἰτίαν ἐδικήν του, τό ἀσφαλέστερον καί σιγουρότερον εἶναι, νά μή μεταλαμβάνῃ, ὅταν πάθῃ τινάς λαϊκός, ἤ ἱερεύς, ἤ Μοναχός, τοιοῦτον πρᾶγμα, ὡς προείπομεν ἐν τῇ ὑποσημ. τοῦ δ΄ τοῦ Διονυσίου.