Ὁμοίως ἤρεσεν, ἵνα ὁστισδήποτε εἴποι, ἐν τῇ δεσποτικῇ εὐχῇ διά τοῦτο λέγειν τούς ἁγίους, ἄφες ἡμῖν τά ὀφειλήματα ἡμῶν, οὐχ ὅτι ὑπέρ ἑαυτῶν λέγουσιν, ἐπειδή αὐτοῖς λοιπόν οὐκ ἔστιν ἀναγκαία αὕτη ἡ αἴτησις, ἀλλ᾽ ὅτι ὑπέρ ἄλλων τῶν ὄντων ἐν τῷ λαῷ αὐτῶν ἁμαρτωλῶν, καί μή λέγειν ἕνα ἕκαστον τῶν ἁγίων, ἄφες μοι τά ὀφειλήματά μου, ἀλλ᾽ ἄφες ἡμῖν τά ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς ὑπέρ ἄλλων τοῦτο μᾶλλον ἤ ὑπέρ ἑαυτοῦ τόν δίκαιον αἰτοῦντα νοεῖσθαι, ἀνάθεμα εἴη· ἅγιος γάρ καί δίκαιος ἦν Ἰάκωβος ὁ Ἀπόστολος, ὅτε ἔλεγεν· Ἐν πολλοῖς γάρ ἁμαρτάνομεν πάντες. Ἐπεί διά τί προστέθειται τό, πάντες, εἰ μή ἵνα ἡ ἔννοια αὕτη ἁρμοσθῇ1(ΠΗΔΑΛΙΟΝ) καί τῷ ψαλμῷ, ὅπου ἀναγινώσκεται· Μή εἰσέλθῃς εἰς κρίσιν μετά τοῦ δούλου σου, ὅτι οὐ δικαιωθήσεται ἐνώπιόν σου πᾶς ζῶν· καί ἐν τῇ εὐχῇ τοῦ σοφωτάτου Σολομῶντος· Οὐκ ἔστιν ἄνθρωπος ὃς οὐχ ἥμαρτε· καί ἐν τῇ βίβλῳ τοῦ ἁγίου Ἰώβ, τό, ἐν χειρί παντός ἀνθρώπου σημαίνει, ὥστε εἰδέναι πάντα ἄνθρωπον τήν ἀσθένειαν αὐτοῦ. Ὅθεν ἔτι μήν ὁ ἅγιος καί δίκαιος Δανιήλ ὁ Προφήτης, πληθυντικῶς λέγων, το, ἡμάρτομεν, ἠνομήσαμεν, καί τά λοιπά, ἃ ἐκεῖ ταπεινοφρόνως καί ἀληθινῶς ὁμολογεῖ, ἵνα μή νομισθείη, ὥς τινες νοοῦσι τοῦτο, μή περί τῶν ἰδίων, ἀλλά περί τῶν τοῦ λαοῦ αὐτοῦ μᾶλλον λέγειν ἁμαρτιῶν, μετά ταῦτα εἶπεν, ὅτι ηὐχόμην καί ἐξωμολογούμην τάς ἁμαρτίας μου καί τάς ἁμαρτίας τοῦ λαοῦ μου Κυρίῳ τῷ Θεῷ μου· οὐκ ἠθέλησεν εἰπεῖν τάς ἁμαρτίας ἡμῶν, ἀλλά τοῦ λαοῦ αὐτοῦ εἶπε, καί ἑαυτοῦ· ἐπειδή μέλλοντας τούτους οὕτω κακῶς νοεῖν ὡσανεί προεῖδέν ὁ Προφήτης.
Καί τοῦτο τῆς αὐτῆς ἀπονοίας ἐστί, τό λέγειν, ὅτι οἱ ἅγιοι εὐχόμενοι, Ἄφες ἡμῖν τά ὀφειλήματα ἡμῶν, οὐχ ὑπέρ ἑαυτῶν τοῦτο λέγουσιν, ἀλλ’ ὑπέρ τοῦ λαοῦ∙ διό καί τούς ταῦτα φρονοῦντας ποιοῦνται ὑπό ἀνάθεμα οἱ τῆς συνόδου ταύτης, λέγοντες, οὐχ ὑπέρ τῶν ἄλλων μόνον τούς δικαίους αἰτεῖν τήν ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν, ἀλλά καί ὑπέρ ἑαυτῶν∙ καί μαρτυρίας ἐπιφέρουσι γραφικάς, μίαν ἐκ τῆς ἐπιστολῆς τοῦ ἀδελφοθέου Ἰακώβου, τάς δέ λοιπάς ἐκ τῆς παλαιοτέρας Γραφῆς. Ἀπόνοιά ἐστι τό λέγειν, ὅτι οἱ ἅγιοι εὐχόμενοι, Ἄφες ἡμῖν τά ὀφειλήματα ἡμῶν, οὐχ ὑπέρ ἑαυτῶν τοῦτο λέγουσιν, ἀλλ’ ὑπέρ τοῦ λαοῦ∙ διό καί τούς ταῦτα φρονοῦντας, ἀναθεματίζουσιν οἱ Πατέρες λέγοντες, οὐχ ὑπέρ τῶν ἄλλων μόνον τούς δικαίους αἰτεῖν τήν ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν, ἀλλά καί ὑπέρ ἑαυτῶν∙ καί μαρτυρίας ἐπιφέρουσι γραφικάς, μίαν ἐκ τῆς ἐπιστολῆς τοῦ ἀδελφοθέου Ἰακώβου, τάς δέ λοιπάς ἐκ τῆς παλαιοτέρας Γραφῆς. Ὁ παραφράζων τό, Ἄφες τά ὀφειλήματα ἡμῶν, τά τῶν πολλῶν λέγειν, καί οὐχ ἑκάστου καί τά οἰκεῖα, ἀνάθεμα∙ μετά πολλῶν καί Δανιήλ βλέπων λέγοντα, ἐξωμολογούμην τάς ἁμαρτίας μου καί τάς ἁμαρτίας τοῦ λαοῦ μου. Ὁ παρερμηνεύων, ὡς οἱ ἅγιοι τό, Ἄφες ἡμῖν τά ὀφειλήματα, λέγοντες, οὐχ ὑπέρ ἑαυτῶν εὐχόμενοι τοῦτο λέγουσιν, ὡς μή ἔχοντες ἁμαρτίας, καί διά τοῦτο μηδέ δεόμενοι τῆς αἰτήσεως ταύτης, ἀλλ’ ὑπέρ τῶν ἁμαρτωλῶν τήν ἱκεσίαν ταύτην προσφέρουσι τῷ Θεῷ, ἤτω ἀνάθεμα∙ ἅγιος γάρ καί δίκαιος ἦν Ἰάκωβος ὁ Ἀπόστολος, ὅτε ἔλεγεν∙ Ἐν πολλοῖς γάρ ἁμαρτάνομεν πάντες∙ καί ὁ Δανιήλ ἐν τῇ προσευχῇ αὐτοῦ πληθυντικῶς λέγων∙ Ἡμάρτομεν, ἠνομήσαμεν καί τά λοιπά∙ εἶτα καί ἰδικῶς ἐπάγων, Ἐξωμολογούμην τάς ἁμαρτίας μου, καί τάς ἁμαρτίας τοῦ λαοῦ μου Κυρίῳ τῷ Θεῷ μου. *Στο Πηδάλιο, ο 115ος κανόνας αντιστοιχεί στον 126ο (αρίθμηση Πηδαλίου). Ερμηνεία. Καί οὗτος ὁ κανὼν περί τῆς ὁμοίας, μέ τήν ἀνωτέρω, φρενοβλαβείας τῶν Πελαγιανῶν ἀναφέρει. Ἀναθεματίζει γάρ αὐτούς λέγοντας, ὅτι οἱ ἅγιοι, ὅταν λέγουσιν εἰς τήν Κυριακήν προσευχήν τοῦ Πάτερ ἡμῶν, τόν λόγον τοῦτον∙ Ἄφες εἰς ἡμᾶς τάς ἁμαρτίας μας, δέν τό λέγουν διά λόγου των, ἐπειδή αὐτοί δέησιν τοιαύτην δέν χρειάζονται, ὡς ἀπαθεῖς καί ἀναμάρτητοι, ἀλλά τό λέγουν διά τάς ἁμαρτίας τῶν ἄλλων. Διότι καί ὁ ἅγιος Ἰάκωβος ὁ Ἀδελφόθεος λέγει. Πολλά σφάλλομεν ὅλοι μας. Καί ὁ Δαβίδ, μή ἔλθῃς Κύριε εἰς κρίσιν μέ τόν δοῦλόν σου ἐμένα, ἐπειδή δέν ἠμπορεῖ νά φανῇ δίκαιος ἔμπροσθέν σου κᾀνένας ζωντανός ἄνθρωπος. Καί ὁ Σολομὼν εἰς τήν εὐχήν ὁποῦ ἔκαμεν εἰς τόν Θεόν, ἀφ’ οὗ ἔκτισε τόν ναόν, λέγει. Δέν εἶναι ἄνθρωπος εἰς τόν κόσμον, ὅστις δέν ἥμαρτε. Καί ὁ Ἰὼβ τάς χεῖρας τοῦ ἀνθρώπου κατασφραγίζει διά νά γνωρίσῃ κάθε ἄνθρωπος τήν ἀσθένειάν του.2 Ἀλλά καί ὁ προφήτης Δανιήλ προσευχόμενος, λέγει μέν πρῶτον πληθυντικῶς, ἡμάρτομεν, ἠνομήσαμεν∙ ἔπειτα ἐπιφέρει ἑνικῶς, ὅτι ἐξωμολογούμην τάς ἁμαρτίας μου, καί τάς ἁμαρτίας τοῦ λαοῦ μου. Καί τοῦτο οὕτω καθαρῶς λέγει, διά νά μή νομίσῃ τινάς, ὅτι εἶπε διά τάς ἁμαρτίας τοῦ λαοῦ του, καί ὄχι διά τάς ἐδικάς του, προφητικῶς ἐπιστομίζων τούς τοῦτο κακῶς μέλλοντας εἰπεῖν. 1Ἴσως καί ἐν τῷ ψαλμῷ, γέγραπται δηλ.2Τό ῥητόν τοῦτο, ἄλλως μέν εὕρηται παρά τῷ Ἰὼβ, κεφ. λζ΄, 67 χειμὼν καί ὑετός, καί χειμὼν ὑετῶν δυναστείας αὐτοῦ. «Ἐν χειρί παντός ἀνθρώπου κατασφραγίζει, ἵνα γνῷ πᾶς ἄνθρωπος τήν ἑαυτοῦ ἀσθένειαν». Ὅπερ ἑρμηνεύων ὁ Ὀλυμπιόδωρος ἐν τῇ σειρᾷ τοῦ Ἰὼβ λέγει, ὅτι ὁ χειμὼν κατασφραγίζει, ἤγουν ὡσάν νά δένῃ τά χέρια τῶν ἀνθρώπων, ἐμποδίζωντας αὐτούς ἀπό τό νά ἐργάζωνται εἰς τά ἔξω, καί τοῦτο γίνεται κατά πρόνοιαν Θεοῦ, διά νά ταπεινωθῇ ὁ ἄνθρωπος καί νά γνωρίσῃ τήν ἀσθένειαν καί ἀδυναμίαν τῆς φύσεώς του. Οἱ δέ πατέρες τῆς παρούσης συνόδου, τήν ἀσθένειαν ἐδῶ ἐνόησαν, τήν πρός τάς ἁμαρτίας κλίσιν καί ῥοπήν τοῦ ἀνθρώπου.
