Ὑπόχρεοι ὄντες πάντες τούς θείους κανόνας φυλάττειν, καί τόν λέγοντα, οἰκονόμους εἶναι ἐν ἑκάστῃ ἐκκλησίᾳ, παντί τρόπῳ ἀπαράτρωτον διατηρεῖν ὀφείλομεν. Καί εἰ μέν ἕκαστος μητροπολίτης ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ αὐτοῦ καθιστᾷ οἰκονόμον, καλῶς ἂν ἔχοι· εἰ δέ μή γε ἐξ αὐθεντίας ἰδίας, τῷ Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκόπῳ ἄδειά ἐστι προχειρίζεσθαι οἰκονόμον ἐν τῇ αὐτοῦ ἐκκλησίᾳ. Ὡσαύτως καί τοῖς μητροπολίταις, εἰ οἱ ὑπ᾿ αὐτούς ἐπίσκοποι οὐ προαιροῦνται οἰκονόμους ἐγκαταστῆσαι ἐν ταῖς ἑαυτῶν ἐκκλησίαις· τό αὐτό δε φυλάττεσθαι καί ἐπί τῶν μοναστηρίων.


ΖΩΝΑΡΑΣ: Οἱ ἀρχιερεῖς, πρό τοῦ χειροτονηθῆναι, ἀσφαλίζονται καί περί τῆς πίστεως, καί περί ἄλλων∙ μετά τῶν ἄλλων δέ, καί ὅτι φυλάξουσι τούς ἱερούς κανόνας∙ διά τοῦτο οὖν λέγουσιν οἱ Πατέρες οὗτοι, ὅτι ὑπόχρεοί ἐσμεν πάντας τούς θείους κανόνας φυλάττειν. Ἐπεί τοίνυν καί ὁ κστ΄ τῆς ἐν Χαλκηδόνι κανών ὥρισε, πᾶσαν ἐκκλησίαν ἐπίσκοπον ἔχουσαν, καί οἰκονόμον ἔχειν ἐκ τοῦ ἰδίου κλήρου, οἰκονομοῦντα τά ἐκκλησιαστικά, κατά γνώμην τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου, φασίν οἱ τῆς συνόδου ταύτης, ὅτι φυλάττειν ὀφείλομεν καί τόν κανόνα τόν λέγοντα, οἰκονόμον εἶναι ἐν ἑκάστῃ ἐκκλησίᾳ. Καί εἰ μέν ἕκαστος ἐπίσκοπος προβάλλεται οἰκονόμον τῆς ἰδίας ἐκκλησίας, ἔσται∙ εἰ δέ μή ποιεῖ τοῦτο, τῷ Κωνσταντινουπόλεως διδόασι προνόμιον, προχειρίζεσθαι οἰκονόμον ἐξ αὐθεντίας ἰδίας, ἤγουν μετ’ ἐξουσίας, ἐν ταῖς ὑποκειμέναις αὐτῷ δηλαδή ἐκκλησίαις. Ὁμοίως δέ καί τοῖς μητροπολίταις, ἐν ταῖς ἐπαρχίαις τῶν παρ’ αὐτῶν χειροτονουμένων ἀρχιερέων∙ τό αὐτό κελεύουσι φυλάττεσθαι καί ἐπί τῶν μοναστηρίων. Ἀλλά ταῦτα ἐν γράμμασιν, ὅσον τέως παρά τισιν∙ οὐδέ γάρ πάντων κατηγορητέον, οὐδέ γάρ δίκαιον.

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Ἡ ἐν Χαλκηδόνι σύνοδος διωρίσατο ἐν κανόνι κστ΄ πᾶσαν ἐκκλησίαν οἰκονομεῖσθαι διά κληρικῶν αὐτῆς κατά γνώμην τοῦ ἐπισκόπου∙ τούς δέ παραβαίνοντας ταῦτα οὐκ εἶπεν ὅπως προσήκει κολάζεσθαι. Οἱ γοῦν τῆς παρούσης συνόδου ἅγιοι Πατέρες προοιμιασάμενοι, ὅτι ἀπαραίτητόν ἐστι φυλάττεσθαι τούς κανόνας, καί μᾶλλον παρά τῶν ἀρχιερέων, τῶν ἀσφαλιζομένων πρό τῆς χειροτονίας μετά τῶν ἄλλων καί τό φυλάττειν τούς κανόνας, καί οἷον διά τοῦτο καταστάντων ὑποχρέων, διωρίσαντο ἀπαρεγχείρητον συντηρεῖσθαι τόν ῥηθέντα κανόνα∙ καί προσέθεντο, ὡς, εἰ μή οὕτω ποιοῦσιν οἱ μητροπολῖται ἐν ταῖς ἐκκλησίαις αὐτῶν, προβαλεῖται ὁ πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως αὐθεντικῶς οἰκονόμον ἐν τῇ μητροπόλει πάντως ἀπό τῶν κληρικῶν αὐτῆς. Ὡσαύτως καί ὁ μητροπολίτης ἵνα καθιστᾷ οἰκονόμον εἰς τήν ἐπισκοπήν, ἐάν ὁ ἐπίσκοπος ἀμελήσῃ τούτου∙ τό αὐτό δέ γίνεσθαι και εἰς τά μοναστήρια. Ἐπισκόπου δέ τινος αἰτιαθέντος, ὅτι τά τῆς ἐπισκοπῆς ᾠκονόμει διά λαϊκοῦ, εἶπόν τινες, ὡς, ἐπεί ὁ παρών κανών, ὁ κολάζων τούς ἀρχιερεῖς, τούς μή προχειριζομένους οἰκονόμους, οὐ λέγει κληρικούς εἶναι τούς ὀφείλοντας γίνεσθαι οἰκονόμους, ἐνδυνάμως καί λαϊκοί τά τῶν ἐκκλησιῶν οἰκονομήσουσιν. Ἐμοί δέ οὐ δοκεῖ τοῦτο∙ ὅτι τε οἱ ἐν Χαλκηδόνι Πατέρες διά κληρικῶν οἰκονομεῖσθαι τά τῶν ἐκκλησιῶν διωρίσαντο, καί ὅτι ὁ παρών κανών, δι’ ὦν εἶπε, τό αὐτό φυλάττεσθαι καί εἰς τά μοναστήρια, παρεδήλωσεν ὅπερ καί ἡ ἐν Χαλκηδόνι ἐθέσπισε σύνοδος∙ οἰκονομεῖν γάρ τά ν μοναστηρίων, οὐκ εἴπῃ τις λαϊκούς, κᾂν παραφρονῇ. Σημείωσαι τόν παρόντα κανόνα, διοριζόμενον, τί ὀφείλει γίνεσθαι εἴς τε τούς ἀρχιερεῖς, καί εἰς τούς ἡγουμένους, τούς μή διά κληρικῶν, ἤ μοναχῶν οἰκονομοῦντες τά τῶν ἐκκλησιῶν, καί τά τῶν μοναστηρίων.

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Τοῦ μητροπολίτου μή ποιοῦντος οἰκονόμον τῆς μητροπόλεως, ποιείτω ὁ πατριάρχης∙ καί τοῦ ἐπισκόπου, ὁ μητροπολίτης κατά τό δόξαν τοῖς ἐν Χαλκηδόνι∙ τό αὐτό καί ἐπί τῶν μοναστηρίων. Ἐν ἐκκλησίᾳ ἑκάστῃ δεῖ οἰκονόμον εἶναι ἐκ τοῦ ἰδίου κλήρου, κατά γνώμην τοῦ ἐπισκόπου τά ἐκκλησιαστικά πράγματα διοικεῖν ὀφείλοντα, καθώς ὁ κστ΄ κανών τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου διαλαμβάνει. Εἰ δέ τινες τῶν ἐπισκόπων δι’ ἑαυτῶν οἰκονομεῖν ταῦτα βούλονται, ἐπί μέν τῶν μητροπόλεων ὁ πατριάρχης προβαλεῖται οἰκονόμον, ἐπί δέ τῶν ἐπισκοπῶν αὐτῶν, ὁ μητροπολίτης∙ τό δέ αὐτό ἔσται καί ἐπί τῶν μοναστηρίων τῶν μή ἐχόντων οἰκονόμους.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Ἐπειδή ὁ κστ΄ τῆς δ΄ προστάζει νά ἔχῃ Οἰκονόμον κάθε ἐκκλησία, οἰκονομοῦντα μετ’ ἀδείας καί γνώμης τοῦ Ἀρχιερέως τά ἐκείνης πράγματα, διά τοῦτο καί ὁ παρών Κανών αὐτόν τοῦτον ἐπικυρῶν, προστίθησιν, ὅτι εἰ μέν κάθε Μητροπολίτης καθιστᾷ ἀφ’ ἑαυτοῦ Οἰκονόμον εἰς τήν ἑαυτοῦ Μητρόπολιν, καλῶς. Εἰ δέ καί δέν κάμνῃ τοῦτο, ἔχει ἄδειαν ὁ Κωνσταντινουπόλεως Πατριάρχης μέ ἐξουσίαν ἐδικήν του, νά καθιστᾷ Οἰκονόμον εἰς τήν αὐτήν Μητρόπολιν, καί εἰς ἄλλας τοιαύτας, ὑποκειμένας δηλ. εἰς αὐτόν. Ὁμοίως καί ἐάν οἱ Ἐπίσκοποι δέν θέλουν νά καταστήσουν Οἰκονόμον εἰς τάς ἐπισκοπάς των, ἔχει τήν ἄδειαν ὁ Μητροπολίτης αὐτῶν, νά προχειρίζεται αὐτούς. Τοῦτο δέ τό ἴδιον νά γίνεται καί εἰς τά Μοναστήρια, τά μή ἔχοντα Οἰκονόμους, τό νά προχειρίζωνται δηλ. Οἰκονόμοι εἰς αὐτά, ἤ ἀπό τόν Ἡγούμενον, ἤ, μή θέλοντος αὐτοῦ, ἀπό τόν Ἐπίσκοπον, ἤ, μή θέλοντος αὐτοῦ, ἀπό τόν Μητροπολίτην, ἤ, μή θέλοντος αὐτοῦ, ἀπό τόν Πατριάρχην. Ὅρα καί τόν λη΄ Ἀποστολικόν.