Ἐπί τῶν ἐνδοξότατων βασιλέων Ὁνωρίου τό δωδέκατον, καί Θεοδοσίου τό ὄγδοον, τῶν ὑπάτων, καλάνδαις Μαΐαις, εἰς Καρχηδόνα ἐν τῷ σηκρήτῳ τῆς Φαύστου ἐκκλησίας, Αὐρηλίου τοῦ ἐπισκόπου συμπάσῃ τῇ συνόδῳ προκαθίσαντος, παρεστώτων τῶν διακόνων, ἤρεσε πᾶσι τοῖς ἐπισκόποις τῆς ἐν Καρχηδόνι ἐκκλησίας, ἁγίᾳ συνόδῳ καθεστῶσιν, ὧν τά ὀνόματα καί αἱ ὑπογραφαί ἐνετέθησαν.
Ἵνα ὅστις λέγῃ τόν Ἀδάμ, τόν πρωτόπλαστον ἄνθρωπον, θνητόν γενόμενον οὕτως, ὡς εἴτε ἁμαρτήσοι, εἴτε μή ἁμαρτῆσοι, τεθνηξόμενον ἐν τῷ σώματι, τοὐτέστιν, ἐξελθεῖν ἐκ τοῦ σώματος μή τῇ ἀξίᾳ τῆς ἁμαρτίας, ἀλλά τῇ ἀνάγκῃ τῆς φύσεως, ἀνάθεμα ἔστω.
Τόν Ἀδάμ ὁ Θεός οὐ θνητόν ἔπλασεν, οὐδέ μέντοι ἀθάνατον, μέσον δέ μεγέθους καί ταπεινότητος, καί αὐτεξούσιον ποιήσας αὐτόν, εἴασεν, ὥστε ὁποτέρωσε νεύσῃ, εἴτε πρός ἀρετήν, εἴτε πρός κακίαν, κληρώσασθαι αὐτόν ἤ τήν ἀθανασίαν, ἤ τήν θνητότητα. Κᾂν γάρ σάρκα καί τότε εἶχεν ὁ ἄνθρωπος, ἀλλ’ οὐχ οἵαν νῦν∙ καί τοῦτό φησιν ὁ θεολόγος Γρηγόριος λέγων, Τούς δερματίνους ἀμφιέννυται χιτῶνας, ἴσως τήν παχυτέραν σάρκαν καί θνητήν καί ἀντίτυπον, ὥστε πρό τῆς παραβάσεως οὔτε παχεῖα ἦν ἡ σάρξ τῷ Ἀδάμ, οὔτε φύσει θνητή. Ἦσαν δ’ οἱ λέγοντες, ὅτι θνητός ἐξ ἀρχῆς ἐπλάσθη, καί θανεῖν ἔμελλε, κᾂν μή παρέβη τήν ἐντολήν, καί οὐχί διά τήν ἁμαρτίαν ἐπεισῆλθεν ὁ θάνατος, ἀλλά διά τήν φύσιν, τοιαύτην γεγονυῖαν ἀρχῆθεν. Τῶν οὖν ταῦτα φρονούντων οἱ τῆς συνόδου ταύτης Πατέρες κατεψηφίσαντο τό ἀνάθεμα. Τόν Ἀδάμ ὁ Θεός οὐ θνητόν ἔπλασεν, οὐδέ μέντοι ἀθάνατον, μέσον δέ μεγέθους καί ταπεινότητος, καί αὐτεξούσιον ποιήσας αὐτόν, εἴασεν, ὥστε ὁποτέρωσε νεύσῃ, εἴτε πρός ἀρετήν, εἴτε πρός κακίαν, κληρώσασθαι αὐτόν ἤ τήν ἀθανασίαν, ἤ τήν θνητότητα. Κᾂν γάρ σάρκα καί τότε εἶχεν ὁ ἄνθρωπος, ἀλλ’ οὐχ οἵαν νῦν∙ καί τοῦτό φησιν ὁ θεολόγος Γρηγόριος λέγων, Τούς δερματίνους ἀμφιέννυται χιτῶνας, ἴσως τήν παχυτέραν σάρκαν καί θνητήν καί ἀντίτυπον, ὥστε πρό τῆς παραβάσεως οὔτε παχεῖα ἦν ἡ σάρξ τῷ Ἀδάμ, οὔτε φύσει θνητή. Ἦσαν δ’ οἱ λέγοντες, ὅτι θνητός ἐξ ἀρχῆς ἐπλάσθη, καί θανεῖν ἔμελλε, κᾂν μή παρέβη τήν ἐντολήν, καί οὐχί διά τήν ἁμαρτίαν ἐπεισῆλθεν ὁ θάνατος, ἀλλά διά τήν φύσιν, τοιαύτην γεγονυῖαν ἀρχῆθεν. Τῶν οὖν ταῦτα φρονούντων οἱ τῆς συνόδου ταύτης Πατέρες κατεψηφίσαντο τό ἀνάθεμα. Ὁ τόν πρωτόπλαστον δογματίζων καί δίχα τῆς ἁμαρτίας τεθνηξόμενον διά ἀνάγκην τῆς φύσεως, ἤτω ἀνάθεμα. *Στο Πηδάλιον, ο 109ος κανόνας και ειδικότερα η β΄ πργφ. αυτού: «Ἵνα ὅστις λέγῃ τόν Ἀδάμ, τόν πρωτόπλαστσν ἄνθρωπον, θνητόν γενόμενον οὕτως, ὡς εἴτε ἁμαρτήσοι, εἴτε μή ἁμαρτῆσοι, τεθνηξόμενον ἐν τῷ σώματι, Τοὐτέστιν, ἐξελθεῖν ἐκ τοῦ σώματος μή τῇ ἀξίᾳ τῆς ἁμαρτίας, ἀλλά τῇ ἀνάγκῃ τῆς φύσεως, ἀνάθεμα ἔστω» αντιστοιχεί στον 120ο (αρίθμηση Πηδαλίου). Ερμηνεία. Ὁ παρών κανών τήν αἵρεσιν ἀνατρέπει τοῦ Πελαγίου, καί τοῦ μαθητοῦ αὐτοῦ Κελεστίου. Οὗτοι γάρ (ὡς μαρτυρεῖ ὁ θεῖος Αὐγουστῖνος περί προπατορικῆς ἁμαρτίας κεφ. ε΄ καί στ΄) ἐπειδή καί ἐφρόνουν, ὅτι ἡ προπατορική ἁμαρτία οὐ μετά τοῦ ἀνθρώπου γεννᾶται, καί ὅτι, οὐχί τῆς φύσεως, ἀλλά τῆς θελήσεως εἶναι σφάλμα, ἀκολούθως ἐκ τούτου συνεπέραινον, ὅτι καί ὁ Ἀδάμ, ὄχι διά τήν ἁμαρτίαν, προαιρετικήν οὖσαν, ἀπέθανε τόν φυσικόν τοῦτον θάνατον, ἀλλά διά τήν ἀνάγκην τῆς φύσεως, ἥτις θνητή ἀπ’ ἀρχῆς ἐκτίσθη, καί ἔμελλε νά ἀποθάνῃ, εἴτε ὁ Ἀδάμ ἁμάρτανεν, εἴτε καί δέν ἁμάρτανε προαιρετικῶς. Ὅθεν ἡ σύνοδος ἀνατρέπουσα τό αἱρετικόν τοῦτο φρόνημα, ἀναθεματίζει τούς τοῦτο λέγοντας. Διότι, ἂν ὁ Ἀδάμ ἦτον θνητός κατά ἀνάγκην τῆς φύσεως, Α΄. μέν ὁ κτίσας ταύτην οὕτω θεός, ἔπρεπε νά ᾖναι, καί ποιητής, καί αἴτιος τοῦ θανάτου. Ἀλλ’ ὁ Θεός θάνατον, οὐκ ἐποίησε, κατά τό γεγραμμένον, Β΄. ἡ σάρξ ἐκείνη, ἡ πρό τῆς παραβάσεως τοῦ Ἀδάμ, δέν πρέπει νά ἔχῃ διαφοράν ἀπό τήν ἐδικήν μας, ἀλλ’ ἔπρεπε νά ᾖναι καί ἐκείνη παρομοίως μέ τήν ἐδικήν μας, παχεῖα, καί θνητή, καί ἀντίτυπος. Ἐπειδή καί ἡμεῖς οἱ μετά τήν παράβασιν ταύτην ἔχοντες, κατά τήν αὐτήν ἀνάγκην τῆς φύσεως εἴμεθα θνητοί, καί ἐξάπαντος μέλλομεν ἀποθανεῖν. Ἀλλ’ ὁ Θεολόγος Γρηγόριος (ἐν τῷ εἰς τήν Χριστοῦ γέννησιν λόγῳ) θέλει, ὅτι τήν παχεῖαν ταύτην καί θνητήν, καί ἀντίτυπον, τήν ὁποίαν ἡμεῖς τώρα ἔχομεν, δέν εἶχε πρό τῆς παραβάσεως ὁ Ἀδάμ, ἀλλά μετά τήν παράβασιν, καί Γ΄. ἂν ἐκ φύσεως προῆλθεν ὁ θάνατος, πῶς ὁ Παῦλος λέγει, «ὅτι διά τῆς ἁμαρτίας εἰσῆλθεν εἰς τόν κόσμον ὁ θάνατος;» καί ὁ Σολομών, «φθόνῳ δέ διαβόλου, θάνατος εἰσῆλθεν εἰς τόν κόσμον;». Ἐπλασε λοιπόν ὁ Θεός τόν ἄνθρωπον, οὐχί φυσικῇ ἀνάγκῃ θνητόν, κατά τόν κανόνα τοῦτον, ἀλλά φύσει ἀθάνατον.1 Καί ἐπειδή ἴδιον εἶναι τοῦ ἀγαθοῦ νά μήν ἀναγκάζῃ τινά εἰς τό καλόν, διά τοῦτο ἐποίησε τόν ἄνθρωπον κατά ψυχήν αὐτεξούσιον, διά νά κινηθῇ κατά προαίρεσιν εἰς τό καλόν, καί νά μένῃ ἐν ταὐτῷ, ὄχι ἀναγκαστικῶς, καί βιαίως, ἀλλά αὐτεξουσίως καί θεληματικῶς. Καί οὕτω μένων ἐν τῷ καλῷ προαιρετικῶς, ἐκεῖθεν νά διατηρῇ καί τήν φυσικήν ἀθανασίαν τοῦ σώματος. Ἀλλ’ ἐπειδή αὐτός ἀφ’ ἑαυτοῦ ἐκινήθη εἰς τόν κακόν προαιρετικῶς, δέν εἶχε πλέον δύναμιν νά συγκρατήσῃ καί τό σῶμα εἰς τήν φυσικήν του ἀθανασίαν, εἰς τήν ὁποίαν ἐκτίσθη. Ὅθεν, ὁ τούτου θάνατος ἠκολούθησε. Καί διά νά εἰπῶ σαφέστερα μέ τόν μέγαν τῆς Θεσσαλονίκης Γρηγόριον. Ἐπειδή τό κρεῖττον καί ἀνώτερον μέρος τοῦ ἀνθρώπου, ἡ ψυχή, ἐχωρίσθη διά τῆς ἁμαρτίας,2 καί τῆς παραβάσεως, ἀπό τήν ὄντως ζωήν, ἥτις εἶναι ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ, καί ἔπεσεν εἰς τόν ὄντως θάνατον, ὅστις εἶναι τό κακόν. Διά τοῦτο, καί τό κατώτερον μέρος, ἤτοι τό σῶμα, ἐχωρίσθη ἀπό τήν κατά φύσιν ζωήν, καί ἔπεσεν εἰς τόν παρά φύσιν θάνατον. Καί καθὼς ἡ ψυχή φύσει οὖσα ὑποτεταγμένη εἰς τόν Θεόν, δέν ὑπετάχθη εἰς αὐτόν, οὕτω καί τό φύσει ὑποτεταγμένον σῶμα εἰς τήν ψυχήν εὐγῆκεν ἀπό τήν ὑποταγήν αὐτῆς μέ τάς ἀταξίας τῶν αἰσθήσεών του, τῶν παθῶν του, καί τελευταῖον, μέ τήν εἰς τά ἐξ ὧν συνετέθη στοιχείων διάλυσίν του, ὅπερ ἐστίν ὁ θάνατος. Συμφώνως μέ τόν παρόντα κανόνα ἀνατρέπουσι τοῦ Πελαγίου, καί Κελεστίου τήν αἵρεσιν, οἱ ἀκόλουθοι κανόνες τῆς παρούσης συνόδου, δηλ. ὁ ρκα΄, ρκβ΄, ρκγ΄, ρκδ΄, ρκε΄, ρκστ΄, ρκζ΄. 1Ὅθεν καί ὁ Σιναΐτης Γρηγόριος λέγει (σελ. 880, φιλοκαλ.) «Ἄφθαρτος ἐπλάσθη ὁ ἄνθρωπος χωρίς χυμοῦ, οἷος καί ἀναστήσεται. Οὐκ ἄτρεπτος δέ, οὐδέν πάλιν τρεπτός. Δύναμιν ἔχων (ὅρα περί τῆς δυνάμεως ταύτης εἰς τήν ὑποσημείωσ. τοῦ ἀκολούθου ρκδ΄ κανόνος περί αὐτεξουσίου ἀναφέρουσαν) θελητικῆς ἕξεως, τραπῆναι ἤ οὔ». Δέ λέγουσι λοιπόν ὀρθῶς ἐκεῖνοι ὁποῦ δοξάζουσι πῶς ὁ ἄνθρωπος ἐκτίσθη μέσον θνητότητος κιαι ἀθανασίας. Ἐπειδή ὁ τοῦτο λέγων, πρῶτον μέν φανερώνει πῶς ἡ θνητότης, καί ἡ ἀθανασία εἶναι ἐπίσης ὄντα καί ἀγαθά, καί ἐπίσης εἶναι ἐν τοῖς οὖσιν. Ὅπερ ἐστί ψευδές. Ἡ μέν γάρ ἀθανασία εἶναι καί ὂν καί ἀγαθόν, καί ἐν τοῖς οὖσιν, ἡ δέ θνητότης, καί μή ὄν καί κακόν, καί οὔτε ἐν τοῖς οὖσιν ἐστί. Δεύτερον δέ πῶς ὁ Θεός ὁ τοῦτον κτίσας ἐν τῇ τοιαύτῃ μεσότητι, ἐξίσου ἤθελε νά κινηθῇ ὁ ἄνθρωπος, εἰς τήν ἀθανασίαν καί τήν θνητότητα; ὅπερ καί αὐτό ἐστι ψευδές. Εἰ δέ λέγουσιν οὗτοι πῶς ὁ Θεολόγος Γρηγόριος λέγει ἐν τῷ λόγῳ εἰς τήν Χριστοῦ γέννησιν, ὅτι ἐπλάσθη ὁ ἄνθρωπος μέσον μεγέθους καί ταπεινότητος, ἀποκρινόμεθα, ὅτι ἐκεῖ ὁ Θεολόγος δέν λέγει περί τῆς καταστάσεως μόνης ὁποῦ εἶχεν ὁ Ἀδάμ πρό τῆς παραβάσεως, ἀλλά συνάπτει καί τήν μετά τήν παράβασιν κατάστασιν τοῦ ἀνθρώπου, ὡς σχολιάζει ὁ Νικήτας. Καί μέγεθος μέν νοεῖται ἡ ψυχή, ταπεινότης δέ τό σῶμα. Ὡς καί ὁ Ἀπόστολος εἶπε «Τό δέ σῶμα τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν». (Φιλππ. γ΄ 21)∙ λοιπόν ὁ Θεός φύσει ἀθάνατος ὤν, οὕτως ἔκτισε καί τόν ἄνθρωπον ἀθάνατον χάριτι, καί ἐν τῇ ἀθανασίᾳ μόνῃ, ἀλλ’ ὄχι ποτέ καί ἐν τῇ μεσότητι ἀθανασίας, καί τῆς θνητότητος. Διά τοῦτο καί ὁ Σολομὼν εἶπεν. Ὁ Θεός ἔκτισε τόν ἄνθρωπον ἐπ’ ἀφθαρσίᾳ (κεφ. β΄, 23) καί ἐν τῷ καθίσματι τῆς δ΄ τοῦ ἤχου τῆς Ὀκτωήχου ᾂδει ἡ ἐκκλησία. «Τοῦ πρώτου ξύλου φαγόντες, ἄφθαρτοι ὄντες, φθαρτοί γεγόναμεν». Ἀλλά καί ὁ Ἀββᾶ Μακάριος ἄφθαρτος λέγει νά ἐκτίσθη ὁ ἄνθρωπος. Ἀλλ’ οὔτε δύναμιν φυσικήν εἶχεν ὁ Ἀδάμ εἰς τό νά φθαρῇ. Πρῶτον μέν διατί ἡ πρός τήν φθοράν δύναμις αὕτη, δέν λέγεται κυρίως δύναμις, ἀλλά μᾶλλον ἀδυναμία καί ἔλλειψις, καί ἀσθένεια. Δεύτερον ὅτι ἂν ἦτον ἡ δύναμις αὕτη φυσική, ἀκολουθεῖ νά ᾖναι ὁ Θεός αἴτιος τῆς φθορᾶς καί τοῦ θανάτου, ὡς τήν τοιαύτην φυσικήν δύναμιν δεδωκώς, καί ἐξ ἐναντίας ὁ ἄνθρωπος ὁ φθαρείς, νά ᾖναι ἀναίτιος. Καί τρίτον ὅτι ἂν εἶχε δύναμιν φυσικήν εἰς τό νά φθαρῇ, δῆλον ὅτι καί φυσικῇ ἀνάγκῃ ἦτον φθαρτός. Ἐπειδή πᾶσα δύναμις φυσική ἐξ ἀνάγκης ἔχει νά ἔλθῃ εἰς ἐνέργειαν, ὅταν δέν ἐμποδίζεται. Ἐναντιοῦται δέ τοῦτο εἰς τόν παρόντα κανόνα ἀναθεματίζοντα τούς ἐκ φυσικῆς ἀνάγκης λέγοντας θνητόν τόν Ἀδάμ. Πάντα οὖν ταῦτα ἄτοπά εἰσιν. Ὅθεν καί αἱ προτάσεις, ἐξ ὧν ταῦτα ἕπονται, ἄτοποι καί ψευδεῖς εἰσι. Διά τοῦτο ὁ λόγος ἐκεῖνος τοῦ Αὐγουστίνου (βιβλ. στ΄ εἰς τήν γένεσιν, κατά τό γράμμ. κεφ. κη΄) ὅτι τό σῶμα πρό τοῦ ἁμαρτήματος ἦν καί θνητόν καί ἀθάνατον, ἠδύνατο γάρ θνήσκειν, καί ἠδύνατο μή∙ πρέπει νά νοηθῇ, ὅτι ἠδύνατο θνήσκειν, προϋποτιθεμένης τῆς κατά τήν προαιρετικήν δύναμιν τροπῆς εἰς τό κακόν. Ὁ δέ Κορέσσιος θαυμάζω πῶς εἶπεν ὅτι ὁ Ἀδάμ ἦτον φύσει φθαρτός, κατά τόν λόγον∙ τῆς ὕλης, ᾗτινι στέρησις καταπέπηγε, καί κατά τόν λόγον τοῦ ἐμφύτου θερμοῦ καί ὑγροῦ, καί τήν ἐναντιότητα τῶν στοιχείων. Πᾶσα γάρ ἐναντιότης καί ὕλης καί θερμοῦ καί ὑγροῦ τῶν στοιχείων, ἔλειπεν ἀπό τό σῶμα ἐκεῖνο. Ἐπειδή ἐναρμονίως, καί εὐτάκτως ἐκινοῦντο πάντα ταῦτα∙ καί ὑπετάσσοντο, εἰς τήν δεσποτείαν τῆς ψυχῆς, ἐν ἐκείνῃ τῇ καταστάσει τῆς ἀθωότητος. Ἴσως δέ οἱ εἰπόντες δυνάμει θνητόν τόν Ἀδάμ, δύναμιν ἐνόησαν τήν προαιρετικήν καί θελητικήν τοῦ Ἀδάμ, καθ’ ὃ καί ὁ Κύριος λέγεται ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ, ὅτι οὐκ ἠδυνήθη λαθεῖν, ἤτοι οὐκ ἠθέλησε, κατά τόν Βλεμμήδη, καί ἴσως μέσον φθορᾶς καί ἀφθαρσίας εἶπον αὐτόν νά ἐπλάσθη, ἀφορῶντες εἰς τήν μετά τήν παράβασιν κατάστασιν, ὁποῦ ἔχει ἡ ἀνθρωπίνη φύσις, καθ’ ἥν φυσικῇ ἀνάγκῃ ἐσμέν φθαρτοί. Καί εἰς τήν μετά τήν ἀνάστασιν, καθ΄ἤν φυσικῇ ἀνάγκῃ ἐσμέν ἄφθαρτοι, καί εἰς τήν πρό τῆς παραβάσεως, καθ’ ἥν οὐ φυσικῇ ἀνάγκῃ, προαιρέσει δέ μόνῃ, ἠδυνάμεθα φθαρῆναι, ἤ μή, μέσην πῶς οὖσαν τῶν ἀμφοτέρων κατάστασιν.2Ἡ δέ ἁμαρτία τοῦ Ἀδάμ, ὁ μέν Σειράχ, λέγει νά ἐστάθη ὑπερηφανία. «Ἀρχή ὑπερηφανίας ἡ ἀνθρώπου ἀφισταμένου ἀπό Κυρίου, καί ἀπό τοῦ ποιήσαντος αὐτόν ἀπέστη ἡ καρδία αὐτοῦ. Ὅτι ἀρχή ὑπερηφανίας ἁμαρτία» (κεφ. ιβ΄ 13). Ὁ δέ Τερτυλλιανός λέγει, νά ἐστάθη ἀπιστία, καί αἵρεσις (βιβλ. β΄ κατά Μαρκίωνος). Ὁ δέ ἱερός Αὐγουστῖνος (βιβλ. ια΄ περί γενέσ.) ἀντιλέγει εἰς τοῦτο μέ τόν Τερτυλλιανόν. Ἐπειδή κατά τόν Ἀπόστολον ὁ Ἀδάμ δέν ἠπατήθη, ἡ δέ γυνή ἀπατηθεῖσα ἐν παραβάσει γέγονεν. Ἀλλ’ ὅμως ἐάν ἐξετάσῃ τινάς καλῶς, καί ἀπιστία ἦτον ἡ ἁμαρτία αὕτη, καί ἀπροσεξία, καί ἀταξία, καθ’ ὅτι τό ἄρχον, ἤτοι ὁ ἀνήρ, ὑπετάχθη εἰς τό ἀρχόμενον, ἤτοι τήν γυναῖκα. Καί κοινῶς ἀπό ὅλους τούς θεολόγους, ἡ ἁμαρτία τοῦ Ἀδάμ ὀνομάζεται παρακοή. Μεγάλη δέ ἐστάθη ἡ ἁμαρτία τῶν προπατόρων∙ Α΄. διατί ἦσαν ἐν ἁγιότητι καί τελείᾳ δικαιοσύνῃ∙ Β΄. διατί τόν νοῦν εἶχον πεφωτισμένον μέ γνῶσιν καθαρωτάτην. Γ΄. διατί ἡ τῆς θελήσεως αὐτῶν ἐλευθερία ἦτον τελειοτάτη, ὡς ἀνωτέρα παθῶν, καί τῆς προσβολῆς τῶν ὀρέξεων. Δ΄. διότι ἦτον εὔκολον εἰς αὐτούς νά φυλάξουν τήν ἐντολήν ταύτην οὐ βαρεῖαν οὖσαν καί κοπιαστικήν. Καί Ε΄. ὅτι αὕτη ἐπροξένησε βλάβην μεγαλωτάτην, διαφθείρασα ὅλον τό γένος τῶν ἀνθρώπων. Μεγαλητέρα ὅμως ἐλογίσθη, κατά τούς θεολόγους, ἡ ἁμαρτία αὕτη εἰς τήν Εὕαν, παρά εἰς τόν Ἀδάμ, ὡς ἀπατήσασαν αὐτόν. Διό καί ὁ Σειράχ λέγει κεφ. κε΄ 24 ἀπό γυναικός ἀρχή ἁμαρτίας, καί δι’ αὐτήν ἀποθνήσκομεν πάντες. Εἶναι δέ γνώμη τῶν θεολόγων, ὅτι ἂν δέν ἁμάρτανεν ὁ ἄνθρωπος, ἀθάνατος ἤθελε μετατεθῆ εἰς τήν ἐν οὐρανοῖς μακαριότητα, κᾂν καί τό, πότε ἤθελε μετατεθῆ, οὐδείς γινώσκει. Οὐ γάρ πάντοτε ἔμελλε νά διατρίβῃ εἰς τόν ἐπί γῆς παράδεισον.
