Κατά τήν ἀναφοράν καί αἴτησιν τοῦ ἐπισκόπου Μαυρεντίου, ἀναγνωσθέντος τοῦ σχεδαρίου, ὅπερ προσήνεγκε Πλακέντιος ὁ ἐπίσκοπος, ὁ τό πρόσωπον τοῦ τοποτηρητοῦ τῶν Νουμιδιῶν ἀναπληρῶν, ὅπερ κατά τήν γνώμην τοῦ αὐτοῦ Πλακεντίου ἀνεγνώσθη ἐνώπιον τῶν ἐπισκόπων, καί ζητηθέντων πρό τῶν θυρῶν τῶν λεγομένων παρεστάναι διακόνων, τοὐτέστι τῶν γερόντων τῶν ἀπό τῆς νέας Γερμανοῦ, καί μηδαμῶς εὑρεθέντων, καί δεύτερον καί τρίτον ζητηθέντων, ἔκρινε διά τοῦτο ἡ ἁγία σύνοδος, ὥστε γράμματα πρός τόν αὐτόν γέροντα Σάγκτιππον ἐκπεμφθῆναι διά τό γνῶναι, ὅτι οὐ προαιρέσει τοῦ μνημονευθέντος λαοῦ ὕβρει ὑποπέπτωκεν ὁ ἐπίσκοπος. Μαυρέντιος ἐπίσκοπος εἶπεν· Ἐπειδή περ ἐζητήθησαν οἱ γέροντες οἱ ἀπό νέας Γερμανοῦ δεύτερον καί τρίτον, καί οὐχ εὑρέθησαν, οἷς ἦν παραγγελθέν ἀπό τοῦ πρωτεύοντος πρός τήν νῦν ἐν ταῖς εἰδοῖς γινομένην προσκυνητήν σύνοδον ἀπαντῆσαι, τῆς νηστείας ἑαυτῶν ἅπαντες ἐφρόντισαν· καί διά τοῦτο κρίνῃ ἡ ὑμετέρα ἁγιωσύνη περί τούτου τοῦ πράγματος, ἀναιτίως μή συντριβῆναι με τῇ ἐπιμονῇ τῆς ἐκείνων συκοφαντίας. Ἡ ἁγία σύνοδος ὥρισεν ὀφείλειν μέν κατά τήν ἱερατικήν κρίσιν ἐκ τῆς συνόδου ταύτης κατά τῶν μονοτονούντων ψῆφον ἐκφέρεσθαι· ἀλλ᾽ ἐπειδή ἡμερότητα ἐκκλησιαστικήν δεῖ φυλάττειν ἐν ὅλοις τοῖς πράγμασιν, ἐπεσχέθησαν γράμματα πρός τόν γέροντα Σάγκτιππον, ὅπως γνῷ κριτάς ἐπιλεγέντας ἀπό τῆς συνόδου, τούς ὀφείλοντας ἀνυπερθέτως σκοπῆσαι ἐν Θουβουρσικένσῃ τῇ πόλει, πρός τό ἁρμοδίαν τῷ πράγματι παρασχεθῆναι διάγνωσιν. Μαυρέντιος ἐπίσκοπος εἶπε· Κριτάς αἰτῶ τόν ἁγιώτατον γέροντα Σάγκτιππον, Αὐγουστῖνον τόν ἁγιώτατον, Φλωρεντῖνον, Θεάσιον, Σαμψύχιον, Σεκοῦνδον, καί Ποσείδιον· τοῦτο ψηφισθῆναί μοι κελεύσατε. Ἡ ἁγία σύνοδος ἐπένευσε τούς αἰτηθέντας κριτάς· τούς λοιπούς δέ ἀναγκαίους δικαστάς πρός ἀναπλήρωσιν τοῦ ἀριθμοῦ αὐτοῖς τοῖς ἀπό τῆς νέας Γερμανοῦ γέρουσιν ἐπιλέξασθαι ψηφίσεται ὁ γέρων Σάγκτιππος.
Κατεῖπόν τινες τοῦ Μαυρεντίου, καί ἀπεστάλησαν πρός τήν σύνοδον κᾀκεῖνοι καί ὁ ἐπίσκοπος. Ζητηθέντες οὖν οἱ κατήγοροι, οὐχ εὑρέθησαν∙ ἔμελλεν οὖν ἡ σύνοδος διαγνῶναι περί αὐτῶν∙ ἀλλ’ ἔτι φιλανθρωπευσαμένη, γράμματα πρός τόν Σάγκτιππον ὥρισε στεῖλαι (ἐκείνῳ γάρ ἔοικεν ὑποκεῖσθαι τούς κατηγόρους καί τόν κατηγορούμενον) δηλοῦντα, ὅτι οὐ προαιρέσει τοῦ λαοῦ ὁ ἐπίσκοπος ὑβρίσθη, ὕβριν τήν κατηγορίαν λέγοντες. Ζητηθέντων τῶν κατηγόρων τοῦ ἐπισκόπου Μαυρεντίου καί μή εὑρεθέντων, ἡ σύνοδος ἔκρινε μηκέτι προσκαρτερεῖν τόν Μαυρέντιον, ὅτι οἱ κατήγοροι αὐτοῦ παραγγελθέντες ἐλθεῖν εἰς τήν σύνοδον τήν ἐν ταῖς εἰδοῖς γινομένην, οὐκ ἀπηντήκασιν∙ εἰδοί δέ λέγονται αἱ τελευταῖαι τοῦ μηνός ἡμέραι, ὡς καί ἐν ἑτέρᾳ συνόδῳ προείρηται. Ἐπετράπη δέ ὁ Μαυρέντιος αἰτῆσαι δικαστάς τούς κατά χώραν διαγνῶναι μέλλοντας περί τοῦ πράγματος, ἤτοι τῆς ὑποθέσεως∙ ὁ δέ Μαυρέντιος τόν Σάγκτιππον ᾔτησε καί ἑτέρους ἕξ, διαγνωμονήσοντας περί τῶν κατηγοριῶν αὐτῶν∙ πρός ὅπερ ἡ σύνοδος ἐπένευσε, καί τούς αἰτηθέντας ὥρισε δοκιμάσαι τήν ὑπόθεσιν, προσθεμένη, ὅτι τούς λοιπούς ἀναγκαίους δικαστάς πρός ἀναπλήρωσιν τοῦ ἀριθμοῦ, ὁ Σάγκτιππος ἐπιλεγῆναι ψηφίσεται. Ἀναγκαίους δέ λέγει δικαστάς, τούς τόν δώδεκα ἀριθμόν ἀναπληρῶσαι μέλλοντας, ὡς τοῦ δωδεκάτου κανόνος τῆς παρούσης συνόδου, ἐπίσκοπον ὑπό ιβ΄ ἐπισκόπων θεσπίσαντος κρίνεσθαι. Ἐπεί οὖν οἱ παρά τοῦ Μαυρεντίου αἰτηθέντες ἑπτά ἦσαν, ἔδει ἀναγκαίως διά τόν κανόνα ἐκεῖνον, καί ἑτέρους πέντε τοῖς ἑπτά προσζευχθῆναι, ἵν’ εἴη καί ἀριθμός πληρέστατος. Καί τά ἐν τῷ παρόντι κανόνι διειλημμένα, ἰδικά εἰσι, καί διά τοῦτο οὐδέ ἡρμηνεύθησαν. Τῶν ἀπό τῆς νέας Γερμανοῦ παρεῖναι λεγομένων ὑποδιακόνων, τρίς ζητηθέντων, καί μή εὑρεθέντων, ψῆφον ἐχρῆν ἐξενεχθῆναι∙ ἀλλά διά τήν ἐκκλησιαστικήν ἡμερότητα, πεμφθήτωσαν οἱ περί τοῦ πράγματος διαγνῶναι ὀφείλοντες. Οὗτοι οἱ ὑποδιάκονοι, τοῦ ἐπισκόπου Μαυρεντίου κατηγορήσαντες, καί παραγγελθέντες εἰς τήν σύνοδον ταύτην ἀπαντῆσαι, καί προθεῖναι ἅπερ εἰσῆγον∙ κατά τοῦ ἐπισκόπου αἰτιάματα, εἶτα δεύτερον καί τρίτον ψηλαφηθέντες, καί μή εὑρεθέντες, ὡς συκοφάνται κατακριθῆναι ἔμελλον∙ ἀλλά διά τήν ἐκκλησιαστικήν ἡμερότητα ὡρίσθη σταλῆναί τινας ἀπό συνόδου κριτάς, καί κατά χώραν σκοπῆσαι τά αἰτιάματα, παρουσίᾳ καί αὐτῶν τῶν κατηγόρων, καί ἁρμοδίαν τῷ πράγματι παρασχεῖν τήν διάγνωσιν. *Στο Πηδάλιο, ο 100ος κανόνας και ειδικότερα η δ΄ πργφ. αυτού: «Μαυρέντιος ἐπίσκοπος εἶπε· Κριτάς αἰτῶ τόν ἁγιώτατον γέροντα Σάγκτιππον, Αὐγουστῖνον τόν ἁγιώτατον, Φλωρεντῖνον, Θεάσιον, Σαμψύχιον, Σεκοῦνδον, καί Ποσείδιον· τοῦτο ψηφισθῆναί μοι κελεύσατε. Ἡ ἁγία σύνοδος ἐπένευσε τούς ἀπηθέντας κριτάς· τούς λοιπούς δέ ἀναγκαίους δικαστάς πρός ἀναπλήρωσιν τοῦ ἀριθμοῦ αὐτοῖς τοῖς ἀπό τῆς νέας Γερμανοῦ γέρουσιν ἐπιλέξασθαι ψηφίσεται ὁ γέρων Σάγκτιππος» αντιστοιχεί στον 111ο (αρίθμηση Πηδαλίου). Ερμηνεία. Καί διά τοῦ μερικοῦ τοιούτου κανόνος μανθάνομεν, ὅτι δίδεται ἄδεια ἀπό τήν σύνοδον εἰς τούς κατηγορουμένους Ἐπισκόπους παρά τινων, νά ζητοῦσιν οἵους θέλουσι κριτάς αἱρετούς. Καθὼς καί εἰς τόν κατηγορηθέντα τοῦτον Μαυρέντιον Ἐπίσκοπον, ἐδόθη τότε αὕτη ἡ ἄδεια. Ἀριθμοῦ δέ ἀναπλήρωσις εἶναι ὁ τῶν ιβ΄ Ἐπισκόπων, οἵτινες ὡρίσθησαν νά κρίνουν τόν κάθε Ἐπίσκοπον, κατά τόν ιβ΄ τῆς παρούσης. Ὅρα καί τόν ιστ΄ ταύτης, καί τόν οδ΄ Ἀποστολικόν, καί τόν στ΄ τῆς β΄ καί τόν θ΄ τῆς δ΄.
