Ἐπειδή τινες τῶν κληρικῶν, παραλογιζόμενοι τήν κανονικήν διάταξιν, ἀπολιπόντες τήν ἑαυτῶν παροικίαν εἰς ἑτέραν παροικίαν ἐκτρέχουσι, κατά τό πλεῖστον δέ ἐν ταύτῃ τῇ θεοφυλάκτῳ καί βασιλίδι πόλει, καί εἰς ἄρχοντας προσεδρεύουσιν, ἐν τοῖς αὐτῶν εὐκτηρίοις τάς λειτουργίας ποιοῦντες, τούτους, χωρίς τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου καί τοῦ Κωνσταντινουπόλεως, οὐκ ἔξεστι δεχθῆναι ἐν οἱῳδήποτε οἴκῳ, ἤ ἐκκλησίᾳ· εἰ δέ τις τοῦτο ποιήσει, ἐπιμένων, καθαιρείσθω. Ὅσοι δέ μετ᾿ εἰδήσεως τῶν προλεχθέντων ἱερέων τοῦτο ποιοῦσιν, οὐκ ἔξεστιν αὐτοῖς, κοσμικάς καί βιωτικάς φροντίδας ἀναλαμβάνεσθαι, ὡς κεκωλυμένοις τοῦτο ποιεῖν παρά τῶν θείων κανόνων. Εἰ δέ τις φωραθείη τῶν λεγομένων μειζοτέρων τήν φροντίδα ἐπέχων, ἤ παυσάσθω, ἤ καθαιρείσθω. Μᾶλλον μέν οὖν ἴτω πρός διδασκαλίαν τῶν τε παίδων καί τῶν οἰκετῶν, ἐπαναγινώσκων αὐτοῖς τάς θείας Γραφάς· εἰς τοῦτο γάρ καί τήν ἱερωσύνην ἐκληρώσατο.


ΖΩΝΑΡΑΣ: Πολλοί περί τούτου τοῦ κεφαλαίου κανόνες εἰσί καί ἀποστολικοί, καί συνοδικοί∙ ἀλλ’ εἰς ἐκκοπήν οὐκ ἤρκεσαν τοῦ κακοῦ. Διό καί ἡ σύνοδος αὕτη τόν κανόνα τοῦτον ἐξέθετο, δύο ἐνταυτῷ κωλύοντα ἄθεσμα, τό τε ἀπό πόλεως εἰς πόλιν, μηδ’ εἰς ταύτην τήν βασιλίδα τῶν πόλεων, προστρέχειν κληρικούς ἀλλοτρίους, καί ἄρχουσι προσιέναι, καί ἐν τοῖς εὐκτηρίοις τῶν οἴκων αὐτῶν λειτουργεῖν, ἄνευ γνώμης τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου, ὅν ἀπέλιπον, καί τοῦ Κωνσταντινουπόλεως, οὗ τῇ ἐνορίᾳ προσῆλθον∙ εἰ δέ μή, καθαιρεῖσθαι αὐτούς. Καί τό, κᾂν παραχωρηθῶσιν ὑπό τῶν εἰρημένων ἐπισκόπων λειτουργεῖν ἐν εὐκτηρίῳ οἵκῳ, μή κοσμικάς καί βιωτικάς φροντίδας ἀναδέχεσθαι, προνοητάς γινομένους, ἤ λογαριαστάς, ἤ ἄλλας τοιαύτας μεταχειριζομένους φροντίδας. Εἰ δέ τι τοιοῦτον, φασίν οἱ τῆς συνόδου Πατέρες, εὑρεθεῖεν τινες ποιοῦντες, ἤ παυσάσθωσαν, ἤ καθαιρείσθωσαν. Ἡ τῶν λεγομένων δέ μειζοτέρων φροντίς, ἥν ὁ κανών οὗτος λέγει, ἐστίν, ὡς ἐκ τοῦ ια΄ κανόνος τῆς πρώτης καί δευτέρας συνόδου, τῆς συστάσης ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων Ἀποστόλων, γνῶναί ἐστιν, ἡ ἐν ἀγροῖς ἀρχοντικοῖς λεγομένη κουρατωρεία, ὅπου καί μειζότεροι ὠνομάζοντο. Κοσμικάς μέν οὖν φροντίδας ὑπεισιέναι οἱ ἱερωμένοι κωλύονται∙ παιδεύειν δέ, καί διδάσκειν παῖδας ἀρχόντων, καί δούλους, καί τά τούτων ἤθη ῥυθμίζειν, οὐ κωλύονται.

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Διάφοροι κανόνες κωλύουσι τούς κληρικούς καταλιμπάνειν τάς παροικίας, ἐν αἷς ἐκληρώθησαν, καί μεταβαίνειν εἰς ἑτέρας. Ἀκολούθως οὖν τούτοις καί ὁ παρών κανών διορίζεται, μηδένα κληρικόν χωρίς τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου, ἤτοι δίχα συστατικῆς καί ἀπολυτικῆς γραφῆς αὐτοῦ, ἤ ὁρισμοῦ τοῦ πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, ὁπουδήποτε δέχεσθαι, ἤτοι λειτουργεῖν εἰς οἱανδήτινα ἐκκλησίαν, ἤ εἰς ἀρχοντικόν εὐκτήριον∙ τόν δέ παρά ταῦτα ποιήσαντα, καί μή ὑποστρέφοντα εἰς τόν οἰκεῖον κλῆρον, μετά ἐπιφώνησιν, καθαιρεῖσθαι∙ τοῦτο γάρ ἐστι τό, παυσάσθω, ἤ καθαιρείσθω. Εἰ δέ τινες ἐκχωρηθέντες παρά τῶν κληρωσάντων αὐτούς, δι’ ὧν εἴπομεν γραφῶν, ἤ παρά τοῦ πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, εἰς ἑτέρας ἐκκλησίας ἱερουργεῖν, κοσμικάς φροντίδας ἀναδέξωνται, παρά τήν τῶν κανόνων περίληψιν, ἤ γένωνται μειζότεροι, ὀφείλουσι, μετά τό κωλυθῆναι, παύεσθαι, ἤ καθαιρεῖσθαι. Καί τά μέν ἄλλα τά τῷ κανόνι περιεχόμενα ἐν διαφόροις κανόσιν ἐξηγήθησαν, ἤγουν ἐν τῷ ιζ΄ καί ιη΄ κανόνι τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου, τῷ ιγ΄ καί κγ΄ τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου, καί ἐν ἑτέροις. Ἀπό δέ τοῦ παρόντος κανόνος σημείωσαι ἐν ῥητῷ, ὅτι μόνῳ τῷ πατριάρχῃ Κωνσταντινουπόλεως ἐφεῖται κληρικούς ἀλλοτρίους δέχεσθαι, καί δίχα ἀπολυτικῆς γραφῆς τοῦ χειροτονήσαντος, αὐτούς ἐάν τέως οὗτοι γραφάς ἐπιφέρωνται, συνιστώσας ὅτι ἐχειροτονήθησαν, ἤ ἐκληρώθησαν∙ ὅθεν καί ἐνδυνάμως, ὡς ἐμοί δοκεῖ, ἐκχωρήσει ὁ κατά καιρούς ἁγιώτατος πατριάρχης, καί ὁ χαρτοφύλαξ αὑτοῦ, ἀλλοτρίῳ κληρικῷ ἱερουργεῖν ἐν τῇ βασιλευούσῃ τῶν πόλεων, καί δίχα ἀπολυτικῆς γραφῆς τοῦ χειροτονήσαντος αὐτόν. Μειζότεροι μέντοι λέγονται οἱ κουράτωρες τῶν ἀγροικικῶν προαστείων, καθώς τοῦτο παρίσταται ἀπό τοῦ ια΄ κανόνος τῆς α΄ καί β΄ συνόδου τῆς συστάσης ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων Ἀποστόλων. Τοῦτο οὖν ἀπό τῶν ἱερωμένων οἱ Πατέρες ἀποτρεπόμενοι, ὑποτιθέασιν αὐτοῖς διδάσκειν γράμματα, καί τά πρός ζωήν, ἐκεῖθεν πορίζεσθαι∙ ὅτι καί εἰς τοῦτο ἀφωρίσθησαν. Τό δέ προσεδρεύειν τούς ἀλλοτρίους κληρικούς εἰς ἄρχοντας, καί εἰς εὐκτήρια τούτων λειτουργεῖν, τοῦ φάκτου ἐστί∙ κᾂν γάρ εἰς ταπεινότερα λειτουργῶσιν εὐκτήρια παρά γνώμην τῶν ἐπισκόπων αὐτῶν, ἤ τοῦ Κωνσταντινουπόλεως, ὁμοίως κολασθήσονται.

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Κληρικός, τήν ἑαυτοῦ παροικίαν ἀπολιπών, καί ἐν ἑτέρᾳ ἀφικόμενος χωρίς τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου καί τοῦ Κωνσταντινουπόλεως, μή δεχέσθω, μήτε ἐν οἴκῳ, μήτε ἐν ἐκκλησίᾳ. Ὁ δέ τοῦτο ποιῶν καί ἐπιμένων, καθαιρείσθω. Οἱ δέ μετ’ εἰδήσεως ὧν ἔφημεν τοῦτο ποιοῦντες, κοσμικάς φροντίδας μή ἀναδεχέσθωσαν, ἤ δεξάμενοι, παυσάσθωσαν∙ εἰ δέ μή, καθαιρείσθωσαν. Ἀλλότριον κληρικόν, ἐν τῇ βασιλίδι ταύτῃ τῶν πόλεων εἰσελθόντα, οὐ χρή, ἄνευ γνώμης τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου, καί τοῦ Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκόπου, ἐν οἱῳδήτινι οἴκῳ, ἤ ἐκκλησίᾳ παραδεχθῆναι∙ εἰ δέ παρά τινος προσδεχθῇ, χωρίς εἰδήσεως αὐτῶν, καί ἐπιμένει, πρός τήν ἑαυτοῦ παροικίαν μή ἐπιστρέφων, καθαιρεθήσεται. Ὁ δέ μετ’ εἰδήσεως αὐτῶν ἔν τινι οἴκῳ τῶν κατά τήν θεοφύλακτον ταύτην πόλιν εἰσιών, οὐκ ὀφείλει προνοητής, ἤ μειζότερος, ἤ κουράτωρ γενέσθαι∙ ἀλλά πρός διδασκαλίαν τῶν παίδων καί τῶν οἰκετῶν εἶναι. Εἰ δέ τοιαύτας φροντίδας ἀναδέξεται, ἤ παυσάθω, ἤ καθαιρείσθω.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Δύω ἄθεσμα ἐμποδίζει ἐνταυτῷ ὁ παρών Κανών, καί τό νά μή μεταβαίνουν ἀπό πόλεως εἰς πόλιν οἱ Κληρικοί, καί μάλιστα εἰς τήν Κωνσταντινούπολιν, καί τό νά μή προσέρχωνται εἰς τούς ἄρχοντας, καί λειτουργοῦσιν εἰς τούς εὐκτηρίους οἴκους αὐτῶν, χωρίς τήν ἄδειαν καί τοῦ ἐδικοῦ των Ἐπισκόπου, ἀπό τόν ὁποῖον ἔφυγον, καί τοῦ Πατριάρχου, εἰς τοῦ ὁποίου τήν ἐνορίαν προσέδραμον, ὡσάν ὁποῦ καί τά δύω εἶναι ἔξω ἀπό τήν διάταξιν τῶν θείων Κανόνων. Προστάζει λοιπόν, ὅτι, ὅποιος Κληρικός χωρίς τήν ἄδειαν τῶν ἀνωτέρω, ἤ ἔλθῃ εἰς Κωνσταντινούπολιν, ἤ λειτουργήση ἐν εὐκτηρίοις, καί ἐπιμένῃ εἰς τοῦτο, νά καθῄρεται. Οἱ δέ μετ’ ἀδείας αὐτῶν προσδεχθένες Κληρικοί, δέν πρέπει νά ἀναλαμβάνουν φροντίδας κοσμικάς, ἀλλά μᾶλλον ἂς διδάσκουσι τά παιδία καί δούλους τῶν Χριστιανῶν. Ὅποιος δέ Κληρικός ἤθελε λάβῃ ἐπιστασίαν τῶν τζεφτιλικίων τῶν ἀρχόντων (καθὼς καί ὁ ια΄ τῆς α΄ καί β΄ τοῦτο αὐτό διορίζεται), τῶν ὁποίων οἱ ἐπιστάται ἐλέγοντο μειζότεροι, ὡς ἀρχοντικώτερα ἴσως ἐπιστατοῦντες καί πολυκερδέστερα πράγματα, ἤ ἂς παύῃ ἀπό αὐτήν, ἤ μή παύων, ἂς καθῄρεται. Ὅρα καί τόν στ΄ καί ιε΄ Ἀποστολικόν.