Οἱ τοῖς πάθεσιν ἑαυτούς ἐκδότους παραστήσαντες, οὐ μόνον τήν ἀπό τῶν ἱερῶν κανόνων τιμωρίαν οὐ φρίττουσιν, ἀλλά καί αὐτῶν ἐκείνων κατορχεῖσθαι τετολμήκασι. Στρεβλοῦσι γάρ αὐτούς καί πρός τό ἐμπαθές αὐτῶν ἀποκιβδηλεύουσι τοῦ θελήματος, ἵνα τῇ φιλοτιμίᾳ τῆς ἐμπαθείας, κατά τόν Θεολόγον Γρηγόριον, μή μόνον ἀνεύθυνον αὐτοῖς ᾖ τό κακόν, ἀλλά καί θεῖον νομίζοιτο. Τόν γάρ Ἀποστολικόν κανόνα, τόν λέγοντα· Σκεῦος χρυσοῦν ἤ ἀργυροῦν ἁγιασθέν, ἤ ὀθόνην μηδείς ἔτι εἰς οἰκείαν χρείαν σφετερίζεσθω, παράνομον γάρ∙ εἰ δέ τις φωραθείη, ἐπιτιμάσθω ἀφορισμῷ. Τοῦτο οὖν εἰς συνηγορίαν τῶν οἰκείων παρανομημάτων ἐκλαμβάνοντες, οὐ, φασί, δεῖν καθαιρέσεως ἀξίους κρίνεσθαι τούς τήν σεβασμίαν τῆς ἁγίας τραπέζης ἐνδυτήν εἰς οἰκεῖον χιτῶνα ἤ έτερόν τι τῶν ἀμφίων μετασχηματίζοντας, οὐ μήν, ἀλλ᾿ οὐδέ τούς τό ἅγιον ποτήριον, ὤ τῆς ἀσεβείας, ἤ τόν σεπτόν δίσκον ἤ τά τούτοις παραπλήσια εἰς ἰδίαν ἐκδαπανῶντας χρείαν ἤ καταχραίνοντας, ὁ γάρ κανών, φασι, τούς εἰς τοῦτο περιπίπτοντας, ἀφορισμῷ μέν καθυποβάλλεσθαι, ἀλλ᾿ οὐ καθαιρέσει ἐδικαίωσεν. Ἀλλά τίς ἂν ἀνάσχοιτο τῆς τοσαύτης παραποιήσεως καί δυσσεβείας τό μέγεθος; Τοῦ γάρ κανόνος τοῖς τό μόνον ἁγιασθέν εἰς χρῆσιν, ἀλλ᾿ οὐκ εἰς τελείαν ἀρπαγήν σφετεριζομένοις τόν ἀφορισμόν ἐπιπέμποντος, αὐτοί καί τούς καθαρπάζοντας καί ἱεροσυλοῦντας τά τῶν ἁγίων ἅγια ἐλευθεροῦσι τῆς καθαιρέσεως καί τούς εἰς βρωμάτων ὑπηρεσίαν, ὅσον γε τῇ ἐφ᾿ ἑαυτούς κρίσει, τούς σεβάσμιους δίσκους ἤ τά ἱερά ποτήρια καταμολύνοντας ἀκαθαιρέτους εἰσάγουσι. Καίτοι φανεροῦ καθεστηκότος τοῦ μιάσματος καί δῆλον ὄν, ὡς οἱ τά τοιαῦτα πράττοντες οὐ μόνον καθαιρέσεως, ἀλλά καί τῆς ἐσχάτης δυσσεβείας τῷ ἐγκλήματι περιπίπτουσι. Διόπερ ὥρισεν ἡ ἁγία σύνοδος, τούς τό ἅγιον ποτήριον ἤ τόν δίσκον ἤ τήν λαβίδα ἤ τήν σεβασμίαν ἐνδυτήν ἤ τόν λεγόμενον ἀέρα ἤ ἁπλῶς1 (ΠΗΔΑΛΙΟΝ) τούς ἔν τι τῶν ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ ἱερῶν καί ἁγίων σκευῶν ἤ ἀμφιασμάτων, εἰς ἴδιον κέρδος ὑφαρπάζοντας ἤ εἰς χρῆσιν αποχρωμένους ἀνίερον, παντελεῖ καθαιρέσει καθυποβάλλεσθαι. Τό μέν γάρ ἐστι βεβηλῶσαι, τό δέ, συλῆσαι τά ἅγια. Τούς μέντοι τά ἔξωθεν τοῦ θυσιαστηρίου ἀφωρισμένα σκεύη τινά ἤ ἄμφια εἰς χρῆσιν ἀνίερον ἑαυτοῖς ἤ ἑτέροις παρέχοντας, τούτους καί ὁ Κανόνας ἀφορίζει καί ἡμεῖς συναφορίζομεν, τούς δέ παντελῶς ὑφαρπάζοντες, τῇ τῶν ἱεροσύλων καταδίκῃ καθυποβάλλομεν.
Ὁ ἑβδομηκοστός τρίτος τῶν ἁγίων Ἀποστόλων κανών φησι∙ Σκεῦος χρυσοῦν, ἤ ἀργυροῦν, ἁγιασθέν, ἤ ὀθόνην, μηδείς ἔτι εἰς οἰκείαν χρῆσιν σφετεριζέσθω, παράνομον γάρ. Εἰ δέ τις φωραθείη, ἐπιτιμάσθω ἀφορισμῷ. Τούτῳ οὖν τῷ κανόνι κεχρημένοι τινές ἔλεγον∙ ὅτι, τόν τά ἅγια, ὁποῖα ἂν εἶεν, εἰς οἰκείαν μετασχηματίζοντα χρείαν, ἀφορίζεσθαι, ἀλλ᾽ οὐ καθαιρεῖσθαι χρεών, στρεβλοῦντες καί διαστρέφοντες τήν τούτου διάνοιαν. Τούς γοῦν οὕτως ἐκλαμβάνοντας τόν κανόνα, κακίζων ὁ παρών κανὼν, διαστίζει τούς κοινοῦντας τά ἅγια∙ καί αὐτά δέ τά ἱερά διαστίζει ἀπ᾿ ἀλλήλων. Τά μέν γάρ, φησιν, ἐνεργοῦσι περί τό θυσιαστήριον, οἷον δίσκος ἱερός, καί ποτήριον, καί τά τῆς παναγοῦς τραπέζης ἐνδύματα, καί ὅσα τοιαῦτα∙ τά δέ ἔξω που τόν ναόν κοσμοῦσιν, ὡς αἱ λυχνίαι, καί τά περί τόν ναόν αἰωρούμενα ἔπιπλα, καί ἄλλα τοιαῦτα. Τούς μέν οὖν τά περί τόν ναόν εἰς οἰκείαν χρείαν λαμβάνοντας, ἤ ἑτέροις παρέχοντας, καί οὕτω κοινοῦντας αὐτά, ἀφορίζεσθαι διορίζεται∙ περί τούτων γάρ, φησι, καί τόν ἀποστολικόν διατάττεσθαι κανόνα, ὡς ἁπλῶς ἁγιασθέντων τῇ πρός τόν ναόν ἀναθέσει. Τούς δέ ἐκ τῶν τοῦ θυσιαστηρίου λαμβάνοντάς τι καί νοσφιζομένους αὐτό, ἤ εἰς χρῆσιν μετάγοντας κοινήν καί ἀνίερον, καθαιρεῖσθαι κελεύει. Τό μέν γάρ ἰδιώσασθαι ταῦτα, συλῆσαί ἐστι τά ἅγια, καί ἱερόσυλος ὁ τοιοῦτος κρίνεται∙ τό δέ χρήσασθαι αὐτοῖς, καί κοινῶσαι, βεβηλῶσαί ἐστι τά ἅγια, καί ἑκατέρωθεν ταῖς τοιούτοις δικαίως ἐπάγεται ἡ καθαίρεσις. Εἰ δέ καί ἐκ τῶν ἔξω καί περί τόν ναόν ὄντων σκευῶν, ἤ ἀμφίων, ἤγουν ἐνδυμάτων, ὑφαρπάσουσί τινές τι, ἵνα κέρδος αὐτό ποιήσωνται, καί ἐκείνους ὡς ἱεροσύλους ὁ κανὼν οὗτος καταδικάζει. Τινές καθαρπάζοντες τά ἅγια, καί κοινοποιοῦντες αὐτά, ὡς, τυχόν, τήν ἐνδυτήν τῆς ἀγίας τραπέζης εἰς ἐνδυμενίαν μεταποιούμενοι, κἀντεῦθεν καθαιρέσει καθυποβαλλόμενοι, τῷ ογ΄ ἀποστολικῷ κανόνι ἐχρῶντο, λέγοντι∙ Σκεῦος χρυσοῦν, ἤ ἀργυροῦν, ἁγιασθέν, ἤ ὀθόνην, μηδείς ἔτι εἰς οἰκείαν χρείαν σφετεριζέσθω∙ εἰ δέ μή, ἀφοριζέσθω∙ καί ἤθελον διά μόνου ἀφορισμοῦ κολασθῆναι. Φησί γοῦν ὁ παρών κανών, καθαιρεῖσθαι τούς εἰς ἴδιον κέρδος ἀφαρπάζοντας καί κοινοποιοῦντας, ἤ ἀποχρωμένους, εἰς κοινήν καί ἀνίερον χρῆσιν ἅγιόν τι σκεῦος ἐκ τῶν τοῦ ἁγίου θυσιαστηρίου. Τούς μέντοι κοινοποιοῦντας διά χρήσεως ἀνιέρου, ἤ ἑτέροις διδόντας χάριν ὁμοίας χρήσεως τά ἐκτός τοῦ βήματος ἱερά σκεύη καί ἔπιπλα, διορίζεται εἶναι ἀφωρισμένους∙ τούς δέ ἀφαρπάζοντας αὐτά, ὡς ἱεροσύλους κατακρίνεσθαι. Τούτων οὕτως ἐχόντων, ἠρώτησέ τις, εἰ ἆρα πλέον τι παρά τόν ἀποστολικόν κανόνα, διορίζεται ὁ κανών οὗτος; Λύσις. Ὁ μέν ἀποστολικός κανών περί τῶν κοινοποιούντων μόνον, μή μέντοι και ἰδιουμένων τά ἱερά θεσπίζει∙ ὁ δέ παρών, περί τῶν σφετεριζομένων, ἤ καταχραινόντων, ἤ μεταμειβόντων αὐτά εἰς ἰδιωτικήν χρῆσιν∙ καί διά τοῦτο, ἐκεῖνος μέν δι’ ἀφορισμοῦ μόνου κολάζει τόν ἡμαρτηκότα∙ οὗτος δέ διά καθαιρέσεως, πλέον ἐκείνου λιπαίνων τήν κόλασιν. Ὅτι τοίνυν εἰσί τά ἁμαρτήματα διάφορα, ἔχουσι καί τήν κόλασιν διάφορον∙ ἐκεῖνος γάρ, φησιν ὁ κανών, ἐβεβήλωσε μόνον τό ἅγιον, οὐ μήν καί μετεποίησεν∙ οὗτος δέ ἔκλεψε καί ἠχρείωσεν αὐτό∙ διό καί καθαιρέσει καθυποβληθήσεται. Ἔτι ἠρώτησέ τις∙ διά τί περί τό τέλος τόν λόγον ποιούμενος ὁ κανών χάριν τῶν ἔξωθεν τοῦ βήματος ἱερῶν, τούς μέν κοινοποιοῦντας αὐτά ἀφορίζει, τούς δέ ἀφαρπάζοντας, ὡς ἱεροσύλους κατακρίνει; ὤφειλεν εἰπεῖν καί τούτοις καθαιρεῖσθαι∙ Λύσις. Ταὐτόν ἐστι τό καθαιρεῖσθαι τόν ἁρπάζοντα, καί τό καταδικάζεσθαι ὡς ἱερόσυλον∙ ὅτι καί ὁ ἱερόσυλος ἀτιμοῦται, τῇ δέ ἀτιμίᾳ ἕπεται καί καθαίρεσις∙ ἀνάγνωθι καί τό β΄ κεφ., τοῦ δευτέρου τίτλου τοῦ παρόντος συντάγματος, περί ἱερῶν σκευῶν καί ἀναθημάτων, διδάσκον πλατύτερον, καί τά ἐν αὐτῷ παρ’ ἡμῶν γραφέντα∙ ἐξαιρέτως δέ ἀνάγνωθι τό κα΄ κεφ., τοῦ β΄ τίτλου, τοῦ ε΄ βιβλίου τῶν βασιλικῶν, οὗ ἡ δύναμις κατεστρώθη παρά Φωτίου ἐν τῷ β΄ κεφ., τοῦ β΄ τίτλου τοῦ παρόντος συντάγματος. Οἱ τό ἅγιον ποτήριον, ἤ τόν δίσκον, ἤ ἐνδυτήν, ἤ λαβίδα, ἤ τόν λεγόμενον ἀέρα, ἤ ἁπλῶς ἕν τι τῶν ἱερῶν σκευῶν, ἤ ἀμφιασμάτων, εἰς ἴδιον κέρδος ὑφαρπάζοντες, ἤ εἰς χρῆσιν ἀνίερον ἀποχρώμενοι, καθαιρείσθωσαν. Τό μέν γάρ ἐστι βεβηλῶσαι, τό δέ, ἱεροσυλῆσαι. Οἱ δέ τά ἔξω τοῦ θυσιαστηρίου σκεύη, ἤ ἄμφια, εἰς χρῆσιν ἀνίερον ἑαυτοῖς, ἤ ἄλλοις, παρέχοντες, ἀφοριζέσθωσαν∙ οἱ δέ παντελῶς ἀφαρπάζοντες, ὡς ἱερόσυλοι καταδικαζέσθωσαν. Καί τόν ογ΄ κανόνα τῶν Ἀποστόλων, τόν ἀφορίζοντα ἐκείνους ὁποῦ μεταχειρισθοῦν εἰς ὑπηρεσίαν κοινήν καί ἀνίερον, ἱερόν σκεῦος, ἤ ἄμφιον, τινές παρεξηγοῦντες ἔλεγον. Ὅτι δέν εἶναι καθαιρέσεως ἄξιοι οἱ τό ἔνδυμα τῆς ἁγίας τραπέζης, ὑποκάμισον, ἤ ἄλλο ἱμάτιον ἐδικόν τους κατασκευάζοντες, ἤ τό ἅγιον ποτήριον, καί τόν σεπτόν δίσκον καί τά ἄλλα θειότατα σκεύη τά ἐν τῷ βήματι, εἰς τήν χρείαν αὐτῶν ἐξοδιάζοντες, ἤ μολύνοντες μέ ἀνίερον μεταχείρησιν. Ἐπειδή οἱ Ἀπόστολοι ἀφορίζουσι μόνο τούς ποιοῦντας ταῦτα, καί ὄχι καθαιροῦσι. Διορίζει λοιπόν ὁ παρών Κανών, ὅτι οἱ ταῦτα λέγοντες, στρεβλοῦσι τόν Ἀποστολικόν κανόνα, καί κατά τά πάθη αὐτῶν τοῦτον παρερμηνεύουσι. Διό ἂν ὁ κανὼν ἀφορίζῃ ἐκείνους, ὁποῦ, ὄχι ἁρπάσουν, ἀλλά μόνον μεταχειρισθοῦν εἰς κοινήν ὑπηρεσίαν τά ἔξω τοῦ βήματος ἁγιασθέντα μόνον σκεύη, μέ τήν εἰς τόν ναόν ἀφιέρωσιν, πῶς δέν εἶναι ὑπεύθυνοι, ὄχι μόνον εἰς καθαίρεσιν, ἀλλά καί εἰς τήν ἐσχάτην δυσσέβειαν, ἐκεῖνοι ὁποῦ καί ἁρπάσουν, καί μέ κοινάς καί ἀκαθάρτους χρήσεις καταμολύνουν αὐτά τά ἅγια τῶν ἁγίων, ποτήρια, λέγω, καί θείους δίσκους, καί ἄλλα ὅμοια, διά μέσου τῶν ὁποίων ἐπιτελοῦνται τά φοβερά, καί φρικτά μυστήρια; Λοιπόν ὅποιος Ἱερωμένος ἁρπάσῃ τά ἐν τῷ ἁγίῳ θυσιαστηρίῳ εὑρισκόμενα ἅγια σκεύη, καί ἄμφια, ἤ τά μεταχειρισθῇ εἰς ὑπηρεσίαν ἀνίερον, οὗτος παντελῶς νά καθῄρεται. Ἐπειδή ἡ ἁρπαγή αὕτη εἶναι (διά νά εἰποῦμεν ἔτζι) ἁγιοσυλία (ἥτις μεγαλητέρα εἶναι ἀπό τήν ἁπλῶς ἱεροσυλίαν). Ἡ δέ ἀνίερος αὕτη ὑπηρεσία εἶναι βεβήλωσις, καί μολυσμός τῶν ἁγίων. Τούς δέ τά ἔξω τοῦ ἁγίου βήματος εὑρισκόμενα σκεύη ἤ ἄμφια μεταχειριζομένους εἰς ὑπηρεσίαν κοινήν ἐδικήν των, ἤ εἰς ἄλλους τά δίδουν διά νά τά μεταχειρισθοῦν ἐκεῖνοι, καί ὁ κανὼν τῶν Ἀποστόλων, καί ἡμεῖς ἀφορίζομεν∙2 τούς δέ μέ τελειότητα ταῦτα ἁρπάζοντας, εἰς τήν καταδίκην τῶν ἱεροσύλων ὑποβάλλομεν. Ἀνάγνωθι καί τόν ογ΄ αὐτόν Ἀποστολικόν. 1Τό διά μέσου τοῦτο, οὔτε ἐν τοῖς ἐκδεδομένοις τύπῳ κανόσιν εὑρίσκεται, οὔτε μήν ὁ Ζωναρᾶς, καί Βαλσαμών, ἐν τῇ τοῦ κανόνος ἑρμηνείᾳ τούτου ὅλως ἐμνήσθησαν. Εὑρίσκεται δέ οὕτως ἔχον ἐν πολλοῖς χειρογράφοις Κώδηξι, ἔργοις ὀρθογράφου καί καλλιγράφου χειρός.2Δῆλον δέ εἶναι ὅτι οἱ λαμβάνοντες τά ἱερά ταῦτα, καί εἰς κοινήν ὑπηρεσίαν ἐδικήν των, ἤ ἄλλων μεταχειριζόμενοι, νοοῦνται κατά τό σιωπώμενον ὅτι καί ἐπιστρέφουσιν αὐτά πάλιν εἰς τόν ναόν. Οἱ γάρ μή ἐπιστρέφοντες, κᾂν καί αὐτοί οἱ ταῦτα ἀφιερώσαντες ᾖναι, καί κύριοι τοῦ ναοῦ, ὡς ἱερόσυλοι κατακρίνονται, κατά τόν Ἀνανίαν καί τήν Σάπφειραν.
