Τούς δέ τήν ἐντολήν πληροῦντας, ἐκτός πάσης αἰσχροκερδείας πληροῦν δεῖ, μήτε μήνυτρα ἤ σῶστρα ἤ εὕρετρα ἤ ᾧ ὀνόματι ταῦτα καλοῦσιν ἀπαιτοῦντας.
Τοῖς ὁμολογοῦσι τό εὕρημα τῶν ἀλλοτρίων, συγγνωμονέστερον διατίθεσθαι ὁ ἅγιος διετάξατο. Ἵνα δέ μή οἱ ὁμολογοῦντες ἀπαιτῶσιν εὕρετρα, ἤ τι τοιοῦτον, ὡς ἂν καλοῖτο, ἐπήγαγεν, ὅτι οὐ δεῖ τι ἀπαιτεῖν τόν ἀποδιδόντα εὐγνωμόνως τά ἀλλότρια, ἀλλά χωρίς αἰσχροῦ κέρδους τήν ἐντολήν ἐκπληροῦν∙ αἰσχρόν γάρ ὄντως, κέρδος ἐστί, τό ἀπαιτεῖν τι ἀπό τοῦ ἀπολέσαντος τά οἰκεῖα ἐν καιρῷ περιστάσεως, καί μή ἀποδιδόναι αὐτά ἀμισθί. Ἀπαδεξάμενος τήν ἀγαθοθέλειαν τῶν προσαγγειλάντων ἑαυτούς, καί ἀποδόντων εὐγνωμόνως τό εὕρεμα, προστίθησιν ὁ ἅγιος, ὡς, εἰ θέλουσιν οὗτοι λογισθῆναι πληρωταί τῆς ἐντολῆς τοῦ Θεοῦ, ὀφείλουσι χωρίς αἰσχροῦ κέρδους οἱουδήτινος τήν ἀπόδοσιν τοῦ εὑρέματος ποιεῖν. Ὡρίσθη δέ μή ἀπαιτεῖσθαι παρά τοῦ εὑρηκότος ἐκ τοῦ μέρους τοῦ αἰχμαλώτου μήνυτρα, ἤ σῶστρα, ἤ εὕρετρα, ἤ ἄλλο τι, διά τό μή ἐξ ἀμελείας τῶν δεσποτῶν, ἤ καί τυχαίως γενέσθαι τήν ἀπώλειαν, ἀλλ᾽ ἀπό περιστάσεως μεγάλης, καί ἐπιδρομῆς βαρβαρικῆς. Οἱ γάρ εὑρηκότες πράγματα ἐξ ἀμελείας τῶν δεσποτῶν, ἤ τύχης ἀπολεσθέντα, καί ἀποκαθιστῶντες ταῦτα, καλῶς ἀπαιτοῦσιν εὕρετρα, καθὼς τοῦτο ἀναφαίνεται ἀπό τῶν ὄπισθεν καταστρωθέντων νόμων. *Στο Πηδάλιο, ο 10ος κανόνας αντιστοιχεί στον 11ο κανόνα (αρίθμηση Πηδαλίου). Ερμηνεία. Μετρίως κανονίσας ὁ Ἅγιος ἐν τῷ ἀνωτέρω Κανόνι τούς ὁμολογοῦντας, ὅτι εὐρῆκαν τό ξένον πρᾶγμα. Τώρα διά τοῦ παρόντος διορίζεται, ὅτι οὐδέ εὑρετίκια πρέπει νά ζητοῦν αὐτοί ἀπό τούς οἰκοκυρίους τῶν πραγμάτων, οὔτε τά καλούμενα συγχαρήκια, διά τί τάχα τούς τά ἐμήνυσαν, οὔτε ἄλλα τοιαῦτα συνήθη παρά τοῖς πολλοῖς. Ἀλλά νά τά ἐπιστρέφουν χωρίς κᾀνένα τοιοῦτον αἰσχρόν, καί ἄτιμον κέρδος. Αἰσχρόν γάρ κέρδος εἶναι τῇ ἀληθείᾳ, τό νά ζητῇ τινας ἀπό ἐκεῖνον ὁποῦ ἔχασε τά πράγματά του ἐν καιρῷ περιστάσεως, καί νά μήν ἐπιστρέφῃ ταῦτα εἰς αὐτόν ἀμισθί. Ὅθεν καί οἱ πολιτικοί νόμοι, οἱ διορίζοντες νά λαμβάνουν εὑρετίκια ἀπό τούς οἰκοκυρίους οἱ εὑρόντες τά πράγματά των, δέν πρέπει νά εἰσακούωνται, κατά τοῦτο τό μέρος, ὡς ἐναντιούμενοι τῷ παρόντι κανόνι. Καί ὅρα τά ἐν ἀρχῇ τῆς βίβλου προλεγόμενα περί τῶν κανόνων.
