Τάξις ἀρίστη, παντός ἀρχομένου καί λόγου καί πράγματος, ἐκ Θεοῦ τε ἄρχεσθαι, καί εἰς Θεόν ἀναπαύεσθαι, κατά τήν θεολόγον φωνήν. Ὅθεν, καί τῆς εὐσεβείας ὑφ᾿ ἡμῶν ἤδη διαπρυσίως κηρυττομένης, καί τῆς ἐκκλησίας, ἐφ᾿ ᾗ1 (ΠΗΔΑΛΙΟΝ) Χριστός τεθεμελίωται, διηνεκῶς αὐξανούσης καί προκοπτούσης, ὡς τῶν τοῦ Λιβάνου κέδρων ταύτην ὑπερεκτείνεσθαι· καί νῦν ἀρχήν τῶν ἱερῶν ποιούμενοι λόγων χάριτι θείᾳ, ὁρίζομεν, ἀκαινοτόμητόν τε καί ἀπαράτρωτον φυλάττειν τήν παραδοθεῖσαν ἡμῖν πίστιν ὑπό τε τῶν αὐτοπτῶν καί ὑπηρετῶν τοῦ Λόγου, τῶν θεοκρίτων Ἀποστόλων· ἔτι δέ καί τῶν τριακοσίων δέκα καί ὀκτὼ ἁγίων καί μακαρίων Πατέρων, τῶν ἐν Νικαίᾳ συνελθόντων ἐπί Κωνσταντίνου τοῦ γενομένου ἡμῶν βασιλέως, κατ᾿ Ἀρείου τοῦ δυσσεβοῦς, καί τῆς παρ᾿ αὐτοῦ δογματισθείσης ἐθνικῆς ἐτεροθεΐας, ἤ πολυθεΐας, εἰπεῖν οἰκειότερον· οἳ τῇ ὁμογνωμοσύνῃ τῆς πίστεως τό ὁμοούσιον ἡμῖν ἐπί τῶν τριῶν τῆς θεαρχικῆς φύσεως ὑποστάσεων ἀπεκάλυψάν τε καί διετράνωσαν, μή ἐπικεκρύφθαι τῷ μοδίῳ τῆς ἀγνωσίας τοῦτο παραχωρήσαντες, ἀλλά τόν Πατέρα, καί τόν Υἱόν, καί τό ἅγιον Πνεῦμα προσκυνεῖν μιᾷ προσκυνήσει τούς πιστούς ἀναφανδόν ἐκδιδάξαντες· καί τήν τε τῶν ἀνίσων βαθμῶν τῆς Θεότητος δόξαν καθελόντες καί διασπάσαντες, τά τε, ὑπό τῶν αἱρετικῶν συστάντα ἐκ ψάμμου κατά τῆς ὀρθοδοξίας μειρακιώδη ἀθύρματα καταβαλόντες καί ἀνατρέψαντες· ὡσαύτως δέ καί τήν ἐπί τοῦ μεγάλου Θεοδοσίου, τοῦ γενομένου ἡμῶν βασιλέως, ὑπό τῶν ἐν ταύτῃ τῇ βασιλίδι πόλει συναχθέντων ἑκατόν πεντήκοντα ἁγίων Πατέρων κηρυχθεῖσαν πίστιν κρατύνομεν, τάς θεολόγους φωνάς ἀσπαζόμενοι, καί τόν βέβηλον Μακεδόνιον τοῖς προτέροις ἐχθροῖς τῆς ἀληθείας συνεξελαύνοντες, ὡς δοῦλον αὐθαδῶς τό δεσπόζον δοξᾶσαι τολμήσαντα, καί σχίσαι τήν ἄτμητον μονάδα λῃστρικῶς προελόμενον, ὡς ἂν μή ἐντελές ἡμῖν τό τῆς ἐλπίδος εἴη μυστήριον· τῷ βδελυρῷ τούτῳ καί κατά τῆς ἀληθείας ληττήσαντι, καί Ἀπολλινάριον, τόν τῆς κακίας μύστην, συγκατακρίναντες, ὃς ἄνουν καί ἄψυχον τόν Κύριον ἀνειληφέναι σῶμα δυσσεβῶς ἐξηρεύξατο, ἐντεῦθεν καί οὗτος ἀτελῆ τήν σωτηρίαν ἡμῖν γενέσθαι συλλογιζόμενος. Ἀλλά μήν καί τά παρά τῶν ἐν τῇ Ἐφεσίων πόλει τό πρότερον συναχθέντων ἐπί Θεοδοσίου, τοῦ υἱοῦ Ἀρκαδίου, γενομένου ἡμῶν βασιλέως, διακοσίων Θεοφόρων Πατέρων ἐκτεθέντα διδάγματα, ὡς κράτος ἀῤῥαγές τῆς εὐσεβείας, ἐπισφραγίζομεν, ἕνα Χριστόν τόν Υἱόν τοῦ Θεοῦ, καί σαρκωθέντα κηρύττοντες, καί τήν αὐτόν ἀσπόρως τεκοῦσαν ἄχραντον ἀειπάρθενον, κυρίως καί κατά ἀλήθειαν Θεοτόκον δοξάζοντες· καί τήν ληρώδη τοῦ Νεστορίου διαίρεσιν, ὡς ἀπῳκισμένην θείας μοίρας ἀποδιώκοντες, ἄνθρωπον ἰδικῶς, καί Θεόν ἰδικῶς, τόν ἕνα Χριστόν δογματίζοντος, καί τήν ἰουδαϊκήν ἀνανεοῦντος δυσσέβειαν. Οὐ μήν ἀλλά καί τήν ἐν Χαλκηδονέων μητροπόλει ἐπί Μαρκιανοῦ, καί αὐτοῦ γενομένου ἡμῶν βασιλέως, τῶν ἑξακοσίων τριάκοντα θεοκρίτων Πατέρων στηλογραφηθεῖσαν πίστιν ὀρθοδόξως ἐπικυροῦμεν· ἥτις τόν ἕνα Χριστόν τόν Υἱόν τοῦ Θεοῦ ἐκ δύο συντεθέντα τῶν φύσεων, καί ἐν δύο ταῖς αὐταῖς δοξαζόμενον φύσεσι, μεγαλοφώνως τοῖς πέρασι παραδέδωκε, καί Εὐτυχέα τόν ματαιόφρονα, τόν δοκήσει τό μέγα τῆς οἰκονομίας μυστήριον τελεσθῆναι ἀποφηνάμενον, ὡς ἀποτρόπαιόν τι καί μίασμα τῶν ἱερῶν τῆς ἐκκλησίας περιβόλων ἐξήλασε· σύν αὐτῷ δέ καί Νεστόριον, καί Διόσκορον, τόν μέν, τῆς διαιρέσεως, τόν δέ, τῆς συγχύσεως ὑπερασπιστήν τε καί πρόμαχον, τούς ἐκ διαμέτρου τῆς ἀσεβείας πρός ἓν ἐκπεπτωκότας ἀπωλείας καί ἀθεότητος βάραθρον. Ἀλλά γε καί τάς εὐσεβεῖς φωνάς τῶν ἑκατόν ἑξήκοντα πέντε Θεοφόρων Πατέρων, τῶν κατά ταύτην τήν βασιλίδα συναγηγερμένων πόλιν, ἐπί Ἰουστιανιανοῦ, τοῦ τῆς εὐσεβοῦς λήξεως γενομένου ἡμῶν βασιλέως, ὡς ὑπό τοῦ Πνεύματος ἐξενεχθείσας γινώσκομεν, καί τούς μεθ᾿ ἡμᾶς ἐκδιδάσκομεν. Οἳ Θεόδωρον τόν Μοψουεστίας, τόν Νεστορίου διδάσκαλον, Ὠριγένην τε, καί Δίδυμον, καί Εὐάγριον, τούς τάς ἑλληνικάς ἀναπλασαμένους μυθοποιΐας, καί σωμάτων τινῶν, καί ψυχῶν ἡμῖν περιόδους, καί ἀλλοιώσεις ἀναπεμπάσαντας ταῖς τοῦ νοῦ παραφοραῖς τε, καί ὀνειρώξεσι, καί εἰς τήν τῶν νεκρῶν δυσσεβῶς ἐμπαροινήσαντας ἀναβίωσιν· τά τε γραφέντα παρά Θεοδωρήτου κατά τῆς ὀρθῆς πίστεως, καί τῶν δώδεκα κεφαλαίων τοῦ μακαρίου Κυρίλλου, καί τήν λεγομένην Ἴβα ἐπιστολήν, συνοδικῶς ἀνεθεμάτισάν τε καί ἐβδελύξαντο. Καί τήν ὑπό τῆς ἔναγχος συναθροισθείσης κατά ταύτην τήν βασιλίδα πόλιν, ἐπί τοῦ ἐν θείᾳ τῇ λήξει γενομένου ἡμῶν βασιλέως Κωνσταντίνου, ἕκτης ἁγίας συνόδου πίστιν, ἣ μειζόνως τό κῦρος ἐδέξατο, δι᾿ ὧν ὁ εὐσεβής βασιλεύς σφραγίσι τούς ταύτης τόμους κατησφαλίσατο, πρός τήν ἐν τῷ παντί αἰῶνι ἀσφάλειαν, καί αὖθις ὁμολογοῦμεν φυλάττειν ἀπαρεγχείρητον· ἣ δύο φυσικάς θελήσεις, ἤτοι θελήματα, καί δύο φυσικάς ἐνεργείας ἐπί τῆς ἐνσάρκου οἰκονομίας τοῦ ἑνός Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ, δοξάζειν ἡμᾶς θεοφιλῶς διεσάφησε· τούς τό εὐθές τῆς ἀληθείας δόγμα παραχαράξαντας, καί ἓν θέλημα, καί μίαν ἐνέργειαν ἐπί τοῦ ἑνός Κυρίου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τούς λαούς ἐκδιδάξαντας, τῇ τῆς εὐσεβείας ψήφῳ καταδικάσασα· φαμέν, Θεόδωρον τόν τῆς Φαράν, Κῦρον τόν Ἀλεξανδρείας, Ὁνώριον τόν Ῥώμης, Σέργιον, Πύρρον, Παῦλον, Πέτρον, τούς ἐν ταύτῃ τῇ θεοφυλάκτῳ προεδρεύσαντας πόλει, Μακάριον, τόν γενόμενον τῆς Ἀντιοχέων ἐπίσκοπον, Στέφανον τόν αὐτοῦ μαθητήν, καί τόν ἄφρονα Πολυχρόνιον· ἐντεῦθεν ἀνέπαφον τηροῦσα τό κοινόν σῶμα Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν. Καί συνελόντι φάναι, πάντων τῶν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ Θεοῦ διαπρεψάντων ἀνδρῶν, οἳ γεγόνασι φωστῆρες ἐν κόσμῳ, λόγον ζωῆς ἐπέχοντες, τήν πίστιν κρατεῖν βεβαίαν, καί μέχρι συντελείας τοῦ αἰῶνος ἀσάλευτον διαμένειν θεσπίζομεν, καί τά αὐτῶν θεοπαράδοτα συγγράμματά τε καί δόγματα, πάντας ἀποβαλλόμενοί τε, καί ἀναθεματίζοντες, οὓς ἀπέβαλον, καί ἀνεθεμάτισαν, ὡς τῆς ἀληθείας ἐχθρούς, καί κατά Θεοῦ φρυαξαμένους κενά, καί ἀδικίαν εἰς ὕψος ἐκμελετήσαντας. Εἰ δέ τις τῶν ἁπάντων μή τά προειρημένα τῆς εὐσεβείας δόγματα κρατοῖ καί ἀσπάζοιτο, καί οὕτω δοξάζοι τε, καί κηρύττοι, ἀλλ᾿ ἐξ ἐναντίας ἰέναι τούτων ἐπιχειροῖ, ἔστω ἀνάθεμα, κατά τόν ἤδη ἐκτεθέντα ὅρον ὑπό τῶν προδηλωθέντων ἁγίων καί μακαρίων Πατέρων, καί τοῦ χριστιανικοῦ καταλόγου, ὡς ἀλλότριος, ἐξωθείσθω καί ἐκπιπτέτω. Ἡμεῖς γάρ οὔτε προστιθέναι τι, οὔτε μήν ἀφαιρεῖν, κατά τά προορισθέντα, παντελῶς διεγνώκαμεν, ἤ καθ᾿ ὁντιναοῦν δεδυνήμεθα λόγον.
Ἡ τῶν Ἀποστόλων πίστις ἀκαινοτόμητος. Ἡ τῶν ἐν Νικαίᾳ ὁλόκληρος, ἥ τό τοῦ Ἀρείου δόγμα, βαθμούς εἰσάγον Θεότητος, διά τοῦ ὁμοουσίου κατέστρεψεν. Ἡ ἐπί Θεοδοσίου τοῦ μεγίστου σύνοδος, ἀπαράτρωτος, ἥ Μακεδόνιον, δοῦλον εἰπόντα τό Πνεῦμα τό ἅγιον, καθῄρηκεν. Οἱ ἐπί τοῦ μικροῦ Θεοδοσίου εἰς Ἔφεσον συνελθόντες διακόσιοι, ἀεισέβαστοι· ἄνθρωπον ἰδικῶς, καί Θεόν ἰδικῶς τόν Κύριον εἰπόντα Νεστόριον, ἐξελάσαντες. Οἱ κατά τήν Χαλκηδόνα τῷ Μαρκιανῷ συνελθόντες, ἀείμνηστοι, Εὐτυχέα, δοκήσει τελεσθῆναι τό μέγα μυστήριον φράσαι τολμήσαντα, καθελόντες, καί Νεστόριον, καί Διόσκορον, τούς ἐκ διαμέτρου ἴσα παραλογίσαντας. Εἰς τήν βασιλεύουσαν, πέντε καί ἑξήκοντα καί ἑκατόν ἐπί Ἰουστινιανοῦ συνεληλύθασιν, οἵ Ὠριγένην, σωμάτων καί ψυχῶν περιόδους ἀποφηνάμενον, καί Θεοδώρητον, κατά τῶν δώδεκα κεφαλαίων θρασυνθέντα Κυρίλλου, ἀναθεμάτισαν. Εἰς τήν Κωνσταντίνου, ἐπί Κωνσταντίνου, συνείλεκται σύνοδος, ἥ Ὁνώριον τόν Ῥώμης, καί Σέργιον Κωνσταντινουπόλεως, ἕν θέλημα, καί μίαν ἐνέργειαν δογματίσαντας, ἀποβέβληκεν. Αὕτη ἡ σύνοδος ἐπί Ἰουστινιανού τοῦ Ῥινοτμήτου συναθροισθεῖσα, καί τούς ἀποστολικούς κανόνας, καί τάς προγενομένας οἰκουμενικάς ἕξ συνόδους, καί τάς τοπικάς τάς ἑπτά, βεβαίας μένειν ὁρίσασα, καί ἀκαινοτομήτους, καί ἀπαρατρέπτους φυλάττεσθαι, ἐξέθετο καί τούς ὑποτεταγμένους κανόνας, εἰς ψυχῶν θεραπείαν καί ἰατρείαν παθῶν. Καί πρώτως αὐτίκα τήν τῶν ἀποστολικῶν κανόνων παράδοσιν βεβαιοῖ· καθεξῆς δέ τῶν οἰκουμενικῶν, καί τοπικῶν συνόδων τούς ἱερούς κανόνας ἐπισφραγίζει. Γέγονε δέ ἡ μέν πρώτη σύνοδος ἐν Νικαίᾳ, ἐπί τοῦ ἐν ἁγίοις βασιλέως Κωνσταντίνου τοῦ Μεγάλου, κατά Ἀρείου τοῦ δυσσεβοῦς, ἐθνικήν ἑτεροθεΐαν, [ἤ πολυθεΐαν], εἰπεῖν οἰκειότερον, δογματίσαντος, καί τόν Υἱόν τοῦ Θεοῦ τόν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν τόν ἀληθινόν Θεόν, κτίσμα εἰπεῖν τολμήσαντος, καί οὐχ ὁμοούσιον τῷ Θεῷ καί Πατρί. Ἡ δέ δευτέρα ἐν Κωνσταντινουπόλει, ἐπί βασιλέως Θεοδοσίου τοῦ Μεγάλου, κατά Μακεδονίου τοῦ Πνευματομάχου, τοῦ τό Πνεῦμα τό ἅγιον βλασφημήσαντος, καί μή Θεόν αὐτό εἶναι λέγοντος· προσέτι δέ, κατά Ἀπολλιναρίου τοῦ Λαοδικέως, καί Σαβελλίου τοῦ Λίβυος, τῶν φρονούντων τε καί λεγόντων ἄψυχον εἶναι καί ἄνουν τήν τοῦ Κυρίου ἡμῶν καί Θεοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ σάρκα. Ἡ δέ τρίτη ἐν Ἐφέσω, ἐπί Θεοδοσίου τοῦ Μικροῦ, κατά Νεστορίου τοῦ ἀνθρωπολάτρου, τοῦ τόν Χριστόν δυσσεβῶς διαιροῦντος καί κατατέμνοντος, καί ψιλόν ἄνθρωπον αὐτόν εἶναι λέγοντος, καί οὐ Θεόν σεσαρκωμένον· καί δύο υἱούς, καί ὑποστάσεις δύο ἐπί τοῦ ἑνός Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ δογματίζοντος, ὅθεν μηδέ Θεοτόκον, ἀλλά Χριστοτόκον ὀνομάζοντος τήν ὑπεραγίαν παρθένον Μαρίαν, τήν τεκοῦσαν αὐτόν τόν Θεόν, τόν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν. Ἡ δέ τετάρτη, ἐν Χαλκηδόνι, ἐπί Μαρκιανοῦ τοῦ εὐσεβεστάτου βασιλέως, τοῦ γαμβροῦ ἐπ’ ἀδελφῇ Θεοδοσίου τοῦ Μικροῦ, κατά Διοσκόρου, καί Εὐτυχοῦς, τῶν τήν ἐνανθρώπησιν τοῦ Θεοῦ καί Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐν φαντασίᾳ γενέσθαι μυθολογησάντων, καί ἐν μιᾷ φύσει αὐτόν ὑπάρχειν λεγόντων, καί προσνεμόντων τῇ Θεότητι τά παθήματα. Ἡ δέ πέμπτη, ἐπί Ἰουστινιανοῦ τοῦ Μεγάλου, ἐν Κωνσταντινουπόλει, κατά τοῦ παράφρονος Ὠριγένους, Εὐαγρίου τε, καί Διδύμου, τῶν τάς Ἑλληνικάς ἀναπλασαμένων μυθοποιΐας, καί αὐτά τά σώματα, ἅ νῦν περικείμεθα, ἀνοήτως εἰπόντων μή ἄνίστασθαι∙ καί παράδεισον αἰσθητόν μή γενέσθαι ἐκ τοῦ Θεοῦ, μήτε εἶναι· καί ἐν σαρκί μή πλασθῆναι τόν Ἀδάμ· καί τέλος εἶναι τῆς κολάσεως, καί δαιμόνων εἰς τό ἀρχαῖον ἀποκατάστασιν, καί ἑτέρας μυρίας βλασφημίας λοιδορησάντων. Ἡ δέ ἕκτη, ἐπί Κωνσταντίνου τοῦ Πωγωνάτου, ἐν Κωνσταντινουπόλει, κατά Θεοδώρου τοῦ τῆς Φαράν ἐπισκόπου, Ὁνωρίου Ῥώμης, Κύρου Ἀλεξανδρείας, Σεργίου τε, καί Πύῤῥου, Παύλου καί Πέτρου, τῶν γενομένων Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκόπων, καί ἑτέρων τῶν τήν αἵρεσιν αὐτῶν ἀνακαινισάντων. Οὗτοι γάρ οἱ θεομάχοι καί ἀσεβέστατοι, ἕν θέλημα, μίαν ἐνέργειαν ἔχειν τόν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν καί μετά σάρκωσιν δογματίσαντες, ὑπό τῆς συνόδου ταύτης ἀνεθεματίσθησαν. Κανόνες δέ, οὔτε παρά τῆς πέμπτης συνόδου, τῆς ἐπί Ἰουστινιανοῦ τοῦ Μεγάλου γενομένης, οὔτε παρ’ αὐτῆς τῆς ἕκτης, τῆς ἐπί Κωνσταντίνου τοῦ Πωγωνάτου συναθροισθείσης, ἐξετέθησαν. Λέγεται δέ καί ἡ ἐπί Κωνσταντίνου τοῦ Πωγωνάτου σύνοδος ἕκτη, καί ἡ παροῦσα, ἡ ἐπί τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ τοῦ Ῥινοτμήτου γενομένη, ἕκτη· διότι ὡς μία ἔδοξαν σύνοδος καί ἀμφότεραι, διά τό μετά εἰκοσιεπτά χρόνους ταύτην γενέσθαι, καί τούς αὐτούς ἴσως εἶναι, ἤ τούς πλείονας τῶν ἐπισκόπων, τούς ἐνταῦθα κἀκεῖ συναθροισθέντας, καί περί τῶν αὐτῶν ζητημάτων τε καί δογμάτων τήν συνέλευσιν ποιησαμένους. Ὁ α΄ οὗτος Κανὼν οὔτε ἀπό τόν Ζωναρᾶν, οὔτε ἀπό τόν Βαλσαμῶνα ἐξηγήθη. Ὡσάν ὁποῦ δέν εἶναι ἄλλο, πάρεξ μία σύντομος περίληψις τόσον τῶν δογμάτων, καί ὅρων τῆς πίστεως τῶν ἁγίων καί οἰκουμενικῶν ἓξ Συνόδων, τῶν πρό τῆς παρούσης Συνόδου γενομένων, καί τῶν αἱρετικῶν ἐκείνων, κατά τῶν ὁποίων συνεκροτήθη κάθε μία ἀπό αὐτάς. Ὅσον καί τῶν χρόνων, καί τῶν τόπων, κατά τούς ὁποίους, καί εἰς τούς ὁποίους ἐγένετο. Καί οὐ μόνον ἐπανάληψις, ἀλλά καί ἐπισφράγισις τῶν δογμάτων αὐτῶν. Ὅθεν ἡμεῖς ἀκολουθοῦντες τούς ἰδίους αὐτούς ἑρμηνευτάς, τούς μέν ὄρους καί τά δόγματα τῶν εἰρημένων ἁγίων Συνόδων, καί τούς χρόνους καί τούς τόπους, ἀλλά δή καί τούς αἱρετικούς, κατά τῶν ὁποίων ἑκάστη τούτων ἐσυναθροίσθη, στέλλομεν τούς ἀναγνώστας νά τά μάθουν πλατύτερον εἰς τάς ἀρχάς τῶν κανόνων τῆς κάθε Συνόδου. Ἵνα μή τά ἐκεῖσε εἰρημένα, εἰς μάτην ᾧδε παλιλογῶμεν. Μερικάς δέ μόνον λέξεις θέλομεν σαφηνίσει, αἱ ὁποῖαι δέν εἶναι τόσον εὔληπτοι εἰς τούς ἁπλοῦς. Κάμνωντας λοιπόν ὁ παρών Κανών τήν ἀρχήν ἀπό τό ῥητόν Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου,2 τό ὁποῖον λέγει, ὅτι εἶναι ἀρίστη τάξις εἰς ἐκεῖνον ὁποῦ μέλλει νά ἀρχίσῃ κάθε λόγον καί ἔργον, τό νά ἀρχινᾷ ἀπό τόν Θεόν, καί νά τελειώνῃ εἰς τόν Θεόν, ὁρίζει νά μένῃ ἀκαινοτόμητος καί ἀπαρασάλευτος ἡ παραδοθεῖσα πίστις, τόσον ἀπό τούς ἁγίους Ἀποστόλους,3 ὅσον καί ἀπό τούς Πατέρας τῆς α΄ Συνόδου, (οἵτινες καί τήν ἑτεροθεΐαν,4 ἤ μᾶλλον εἰπεῖν πολυθεΐαν τοῦ Ἀρείου κατήργησαν, καί ὁμοούσιον, ἤτοι τῆς αὐτῆς οὐσίας καί φύσεως τήν ἁγίαν Τριάδα ἐκήρυξαν) καί ἀπό τούς Πατέρας τῆς β΄ (τῶν ὁποίων τάς Θεολόγους φωνάς οἱ Πατέρες τῆς Συνόδου ταύτης λέγουσιν ὅτι ἀσπάζονται. Αὗται δέ εἶναι ἐκεῖναι ὁποῦ παρά τῆς β΄ ἐν τῷ Συμβόλῳ τῆς πίστεως εἰς τήν θεολογίαν τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐπροστέθησαν. Κοντά γάρ, καί εἰς τό Πνεῦμα τό ἅγιον, ἅπερ ἦτον λόγια τῆς α΄ αὕτη ἐπρόσθεσε, τό Κύριον, τό Ζωοποιόν, τό ἐκ τοῦ Πατρός ἐκπορευόμενον, τό σύν Πατρί καί Υἱῷ Συμπροσκυνούμενον, καί Συνδοξαζόμενον, τό Λαλῆσαν διά τῶν Προφητῶν) καί ἀπό τούς Πατέρας τῆς γ΄5 καί δ΄ καί ε΄ καί στ΄ Συνόδου∙6 καί συντόμως εἰπεῖν, οἱ Πατέρες τῆς παρούσης Συνόδου θεσπίζουσι νά διαμένουν βέβαια, καί μέχρι συντελείας αἰῶνος ἀσάλευτα, ἡ πίστις, καί τά θεοπαράδοτα δόγματα ὅλων τῶν ἁγίων ὁποῦ ἔλαμψαν εἰς τήν τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησίαν, καί ἐστάθησαν εἰς τόν κόσμον ὡσάν φωστῆρες ζωοπάροχοι. Καί συναναθεματίζουσι καί αὐτοί ὅλους ἐκείνους τούς ἐχθρούς τῆς ἀληθείας, τούς αἱρετικούς δηλ. ὁποῦ ἐκεῖνοι ἀνεθεμάτισαν. Ὁρίζοντες καί τοῦτο, ὅτι οὔτε ἠξεύρουν, ἀλλ’ οὔτε ἠμποροῦν κατ’ οὐδένα τρόπον νά προσθέσουν τι, ἤ νά ἀφαιρέσουν ἀπό τά ἐκείνων δόγματα. Ἀλλά καί ὅποιος δέν κρατεῖ τά τῶν προειρημένων ἁγίων Πατέρων δόγματα τῆς εὐσεβείας, μήτε φρονεῖ ταῦτα μέ τόν νοῦν, μήτε κηρύττει μέ τήν γλῶσσαν, ἀλλ’ ἐπιχειρεῖ νά ἐναντιώνεται εἰς αὐτά, οὗτος, λέγουσι, νά ᾖναι ἀνάθεμα, καί ἀπό τῶν Χριστιανῶν τόν κατάλογον νά ἀποβάλλεται, καί νά ἀποκόπτεται, ὡς ἀλλότριος καί μέλος σεσηπός. 1Ἐν ἄλλ. ὑφ ᾗ.2Σημείωσαι ὅτι ὁ Θεολόγος ἐδανείσθη τό ῥητόν αὐτό ἀπό τήν α΄ ἐπιστολήν τοῦ Δημοσθένους, ἐν ᾗ λέγει ἐκεῖνος∙ «παντός ἀρχομένῳ σπουδαίου λόγου τε καί ἔργου, ἀπό τῶν Θεῶν ὑπολαμβάνω προσήκειν πρῶτον ἄρχεσθαι».3 Τινές θέλουσιν ὅτι οἱ Ἀπόστολοι ὅταν ἔμελλον νά χωρισθοῦν, καί νά ὑπάγουν εἰς τό κήρυγμα ἐν ἔτει μδ΄ ἐποίησαν συνέλευσιν μεγίστην, καί ἀξιόλογον (ὡς προείπομεν), ἐν ᾗ καί Σύμβολον τῆς πίστεως ἐσύνθεσαν, καί πολλούς Δυτικούς Πατέρας φέρουσιν εἰς τοῦτο μάρτυρας, ὅτι τό Σύμβολον τοῦτο τῶν Ἀποστόλων ἐστί. (Καθὼς καί μερικοί τῶν καθ’ ἡμᾶς νεωτέρων Θεολόγων, μαρτυρίαις ἐκ τούτου εἴς τινα φέρουσιν ἐν τοῖς αὐτῶν θεολογικοῖς), τό ὁποῖον ἴσως δηλοῖ, καί ἡ παρά τῶν Ἀποστόλων παραδοθεῖσα πίστις, ὁποῦ ἀναφέρει ἐδῶ ὁ Κανών. Ἀλλ’ ἐπειδή ὁ ἁγιώτατος καί σοφώτατος Μάρκος ὁ Ἐφέσου, περί τοῦ Συμβόλου τούτου ἱκανῶς ἀπεκρίθη τοῖς Λατίνοις ἐν τῇ Φλωρεντίᾳ, εἰπὼν∙ «ἡμεῖς οὐδέ εἴδομεν Σύμβολον τῶν Ἀποστόλων, ὡς γράφει ὁ μέγας Ἐκκλησιάρχης Σύλβεστρος τμήματι στ΄, κεφ. στ΄, διά τοῦτο ἡ παραδοθεῖσα παρά τῶν Ἀποστόλων πίστις ἐδῶ, ἐννοεῖται ἤ ἡ ἀγράφως καί διά ζώσης φωνῆς τῶν Ἀποστόλων παραδοθεῖσα περίληψις τῶν δογμάτων τῆς πίστεως, ἤ ἡ ὑπό τῶν ἁγίων Εὐαγγελίων, καί Ἀποστολικῶν ἐπιστολῶν, ἤ καί διαταγῶν, συναγομένη πίστις, ἤτοι τά τῆς πίστεως δόγματα». Φαίνεται δέ νά περιέχεται τό Σύμβολον τοῦτο εἰς τάς Ἀποστολικ. Διαταγ. (βιβλ. ζ΄, κεφ. μβ΄).4Ἑτεροθεΐα τοῦ Ἀρείου ἦτον, καθ’ ὅτι, ἄλλον μέν ἔλεγε Θεόν τόν Πατέρα, καί ἄλλον τόν Υἱόν. Τόν μέν γάρ ἔλεγεν ὅτι εἶναι ἄκτιστος, τόν δέ Υἱόν ὅτι εἶναι κτίσμα, καί ἀκολούθως τόν μέν Πατέρα μείζονα, τόν δέ Υἱόν ἐλάττονα, καί αὕτη εἶναι ἡ δόξα τῶν ἀνίσων βαθμῶν ὁποῦ λέγει ἐδῶ ὁ Κανών, ὅτι κατήργησεν ἡ α΄ Σύνοδος.5Σημείωσαι ὅτι τούς τῆς γ΄ Πατέρας λέγει ὁ Κανών, οἵτινες ἐν Ἐφέσῳ συνήχθησαν τήν πρώτην φοράν, καθ’ ὅτι ὁ δυστυχής Εὐτυχής ἀντιφερόμενος δῆθεν εἰς τήν διαίρεσιν τοῦ Νεστορίου, εἰς νέαν αἵρεσιν αὐτός ἐξώκειλε, μίαν φύσιν φρονῶν, καί διδάσκων ἐπί τοῦ Χριστοῦ μετά τήν ἐνανθρώπησιν. Ὅθεν καί ταραχῆς ἐκ ταύτης γενομένης εἰς τήν ἐκκλησίαν, ὁ αὐτός Βασ. Θεοδόσιος ὁ μικρός ἐσύναξε καί δεύτερον Σύνοδον ἐν τῇ αὐτῇ πόλει Ἐφέσῳ, ἔξαρχον καταστήσας αὐτῆς τόν Ἀλεξανδρείας Διόσκορον, ἐλπίσας πῶς θέλει ἐπιτύχει ἄλλον Κύριλλον. Οὗ καί διάδοχος ἀμέσως ἐγένετο. Αὐτός δέ μᾶλλον εὑρέθη τοὐναντίον. Ἦν γάρ μονοφυσίτης, ὁμόφρων, καί ὑπερασπιστής τοῦ Εὐτυχοῦς. Ὅθεν καί τήν κακοδοξίαν ἐκείνου ἐκύρωσε, καί τόν Θεῖον Φλαυϊανόν τόν Κωνστ. ἐκάθῃρε. Καί μυρία κακά ἐν αὐτῇ ἐγένοντο. Ὧν ἡ Κορωνίς, ὁ φόνος ἐστάθη τοῦ Μακαρίου Φλαυϊανοῦ, διά τοῦτο δή αὕτη καί ὠνομάσθη λῃστρική.6Εὕρηται σημείωμα εἰς τό μέρος τοῦτο τοῦ κανόνος ἔν τισι Κώδηξι, λέγον, ὅτι, ἐπειδή οἱ κάκιστοι εἰκονομάχοι ἐλεγχόμενοι ἀπό τούς Πατέρας τῆς παρούσης Συνόδου, ὡς ἀποδεχομένους τήν τῶν εἰκόνων προσκύνησιν, κατηγοροῦσιν αὐτούς ὡς μονοθελητάς. Ἀπό τόν κανόνα τοῦτον στηλιτεύεται ἡ συκοφαντία αὐτῶν. Φανερῶς γάρ ἐν τούτῳ οἱ Πατέρες οὗτοι μετά τῆς στ΄ Συνόδου συναναθεματίζουσι τήν αἵρεσιν τῶν μονοθελητῶν, καί δύω φυσικάς θελήσεις, καί ἐνεργείας ὁμολογοῦσιν ἐπί τοῦ ἑνός Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ∙ παρομοιάζουσιν οὖν οἱ εἰκονομάχοι μέ τούς Εὐτυχιανιστάς, καί Διοσκορίτας, οἱ ὁποῖοι ἔλεγαν Νεστοριανούς τούς Πατέρας τῆς δ΄ Συνόδου. Διά τί ἀνέτρεψαν τήν αἵρεσιν αὐτῶν. Ἤ καί μέ τούς Ἰουδαίους, ἤ μᾶλλον εἰπεῖν μέ τούς δαίμονας, οἱ ὁποῖοι ἐπαρακίνουν τούς Ἰουδαίους νά ὀνομάζουν τόν Κύριον Δαιμονισμένον, ἐπειδή καί ἐδίωχνεν αὐτούς ἀπό τούς ἀνθρώπους μέ τήν θεϊκήν του ἐξουσίαν καί δύναμιν.
