Ὁμοίως ἤρεσεν, ὥστε τούς πρεσβυτέρους παρά γνώμην τῶν ἰδίων αὐτῶν ἐπισκόπων πρᾶγμα μή πιπράσκειν τῆς ἐκκλησίας, ἐν ᾗ καθιέρωνται, ὃν τρόπον καί τοῖς ἐπισκόποις οὐκ ἔξεστι πιπράσκειν χωρία τῆς ἐκκλησίας, ἀγνοούσης τῆς συνόδου, ἤ τῶν ἰδίων πρεσβυτέρων. Μή οὔσης τοίνυν ἀνάγκης, μηδέ ἐπισκόπῳ ἐξεῖναι καταχρήσασθαι πράγματι ἐκ τοῦ τίτλου τῆς ἐκκλησιαστικῆς μάτρικος.
Οἱ τῶν σεπτῶν Ἀποστόλων κανόνες, ὅ τε λη΄ καί ὁ μα΄ τήν ἐξουσίαν καί φροντίδα τῶν ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων τοῖς ἐπισκόποις ἀνατιθέασιν. Ἀκολούθως οὖν ὁ κανὼν οὗτος ἀπαγορεύει πιπράσκειν τούς πρεσβυτέρους πρᾶγμα τῆς ἐκκλησίας ἐν ᾗ καθιερώθησαν, εἰ μή καί ὁ ἐπίσκοπος συνευδοκεῖ. Ἵνα δέ μή τῇ δοθείσῃ αὐτοῖς ἐξουσίᾳ ἐκ τῶν ἀποστολικῶν κανόνων καταχρώμενοι οἱ ἐπίσκοποι ἐναυθεντῶσι καί ἐκποιῶνται τά ἐκκλησιαστικά, ἐπήγαγεν, ὅτι οὐδέ τῷ ἐπισκόπῳ ἐξέσται χωρία πιπράσκειν τῆς ἐκκλησίας, ἀγνοούσης τῆς συνόδου, ἀφ’ ἧς καί αὐτός ἐστιν, ἤ τῶν ἰδίων πρεσβυτέρων∙ δεῖ γάρ τῶν διοικήσεων τῶν ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων εἴδησιν ἔχειν αὐτούς, ἵνα μή, ἀμαρτύρου οὔσης τῆς οἰκονομίας, σκάνδαλα κατά τοῦ ἐπισκόπου φύωνται. Χωρίς τοίνυν ἀνάγκης, μηδέ τῷ ἐπισκόπῳ ἐξέστω καταχρήσασθαι πράγματι ἀπογεγραμμένῳ ἐν τῇ ἐκκλησιαστικῇ μάτρικι, ἤτοι τῇ ἀπογραφῇ∙ τίτλος δέ, ἡ ἐπιγραφή λέγεται καί ἡ αἰτία, ἀλλά μήν καί τό βιβλίον, ὡς ἐν τοῖς νόμοις που γέγραπται. Καί ὅτε δέ ἐκποιήσασθαι ἀκίνητον ὁ ἐπίσκοπος μέλλει, τοιοῦτον ἐκποιήσεται, οἷον ὁ κστ΄ κανὼν τῆς παρούσης συνόδου φησί, καί κατά τάς εἰρημένας ἐκεῖ διαστίξεις. Ὡς ἔοικεν, ἱερεῖς τινες ἐπώλουν ἐκκλησιαστικά πράγματα παρά γνώμην τῶν οἰκείων ἐπισκόπων∙ ἀλλά μήν καί ἐπίσκοποι ἐπίπρασκον χωρία τῶν ἐκκλησιῶν αὐτῶν παρά γνώμην τῆς κατ’ αὐτούς συνόδου, ἤ καί τῶν ἰδίων πρεσβυτέρων. Φησίν οὖν ὁ κανών, μηκέτι τοῦτο γίνεσθαι∙ ἀλλά καί ὅτε πρόκειται ἀνάγκη ποιῆσαί τι τοιοῦτον ἐπίσκοπον, μετά συναινέσεως τῆς κατ’ αὐτόν συνόδου καί τῶν ἰδίων πρεσβυτέρων τοῦτο ποιεῖν∙ ἄλλως δέ πως, μή ἔχειν ἐπ’ ἀδείας αὐτόν καταχρήσασθαι πράγματι καταγεγραμμένῳ ἐν τοῖς ἐκκλησιαστικοῖς βρεβίοις, ἤγουν ἐν τῇ μάτρικι, Τοὐτέστιν ἐν τῇ ἀπογραφῇ τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ τίτλου, ἤτοι βιβλίου∙ τίτλος γάρ λέγεται πότε μέν ἡ ἐπιγραφή, ποτέ δέ ἡ αἰτία, ποτέ δέ καί τό βιβλίον. Ἀκούων δέ τοῦ κανόνος λέγοντος, μήτε ἐπίσκοπον παρά γνώμην τῆς συνόδου καί τῶν ἰδίων πρεσβυτέρων πιπράσκειν χωρία τῆς ἐκκλησίας, μήτε τούς πρεσβυτέρους παρά γνώμην τῶν ἰδίων ἐπισκόπων πωλεῖν πράγματα ἐκκλησιαστικά, μή εἴπῃς ἐξισοῦσθαι κατά τοῦτο τό μέρος τοῖς ἐπισκόποις τούς πρεσβυτέρους, ἀλλ’ εἰπέ, ὅτι οἱ μέν πρεσβύτεροι παρά γνώμην τῶν ἐπισκόπων οἱονδηποτοῦν πρᾶγμα κινητόν, ἤ ἀκίνητον, ἤ αὐτοκίνητον, ἤ καί εὔφθαρτον, οἶνον τυχόν ἤ σῖτον, πωλεῖν οὐ δύνανται∙ ὁ δέ ἐπίσκοπος, τά μέν εὔφθαρτα κινητά καί τά αὐτοκίνητα, καί παρά γνώμην τῶν οἰκείων κληρικῶν ἐκποιεῖν δύναται, οὐ μήν καί τά ἀκίνητα. Διά γάρ τοῦτο καί ὁ κανών, τούς μέν πρεσβυτέρους παρεκελεύσατο μή πωλεῖν πράγματα ἐκκλησιαστικά ἄνευ τῶν ἐπισκόπων∙ τούς δέ ἐπισκόπους ἐκώλυσε πιπράσκειν ἀκίνητα ἄνευ ἀνάγκης καί συνοδικῆς γνώμης καί τῶν πρεσβυτέρων. Ὅτι δέ ἐξουσίαν ἔχει ὁ ἐπίσκοπος, καί παρά γνώμην τῶν πρεσβυτέρων αὐτοῦ καί τῆς κατ’ αὐτόν συνόδου πιπράσκειν ἐκκλησιαστικά αὐτοκίνητα καί εὔφθαρτα κινητά, δῆλόν ἐστιν ἀπό τοῦ λη΄ ἀποστολικοῦ κανόνος καί τοῦ μα΄, οὓς καί ἀνάγνωθι, ἀλλά μήν καί ἀπό τοῦ παρόντος κανόνος, κωλύοντος τήν ἀδιάγνωστον ἐκποίησιν τῶν ἐκκλησιαστικῶν χωρίων καί μόνων. Μή ἐναντιωθῶσι δέ σοι πρός τήν παροῦσαν ἑρμηνείαν οἱ κανόνες, οἱ κωλύοντες παρά ἐπισκόπων πιπράσκεσθαι ἱερά ἐκκλησιαστικά∙ κᾂν γάρ κινητά τοιαῦτα ὦσιν, ἀλλά ἀκινήτων ἐπέχουσι τόπον, καθὼς καί ἐν τοῖς νόμοις τοῦτο πολλαχοῦ εὑρίσκεται. Καί ὅταν δέ μέλλῃ διαπραθῆναι ἐκκλησιαστικόν ἀκίνητον διά προκειμένην ἀνάγκην, οὐκ ὀφείλει πωλεῖν ὁ ἐπίσκοπος πρᾶγμα ἔχον πρόσοδον, ἀλλ’ οἷον ὁ κστ΄ κανὼν τῆς παρούσης συνόδου φησί, καί κατά τάς ἐκεῖσε εἰρημένας διαστίξεις. Καταχρήσεως δέ ὁ κανὼν ἐμνήσθη, ἵνα μή τις εἴπῃ μόνην κωλύεσθαι τήν διάπρασιν τῶν ἀκινήτων, οὐ μήν καί τάς ἄλλας ἐκποιήσεις∙ οὔτε γάρ κατ’ ἐμφύτευσιν, οὔτε κατά δωρεάν, οὔτε κατ’ ἀνταλλαγήν, οὔτε ἐπί χρόνοις πολλοῖς ἐκποιεῖσθαι ἐκκλησιαστικόν ἀκίνητον ἐπίσκοπος δύναται, ἀνάγκης μή προκειμένης. Πρεσβύτερος ἐκκλησιαστικόν πρᾶγμα, τοῦ ἐπισκόπου χωρίς, οὐ πιπράσκει∙ οὐδέ ἐπίσκοπος χωρίον, συνόδου μή ἐπιγινωσκούσης. Τά τῶν ἐκκλησιῶν, ἀνεκποίητα μένειν ὀφείλουσιν. Εἰ δέ ἀνάγκη γένηται ἐκποιηθῆναί τι ἀκίνητον, οὐκ ἄνευ γνώμης τῆς συνόδου διαπωλήσει τοῦτο ὁ ἐπίσκοπος, εἰ μή βούλεται, κατά τόν κστ΄ κανόνα τῆς παρούσης συνόδου, Θεῷ καί συνόδῳ ἑαυτόν καταστῆσαι ὑπεύθυνον, καί τῆς τιμῆς ἀλλότριον. Ἀλλ’ οὐδέ πρεσβύτερος, οἰκονομίαν τινά τῆς ἐπισκοπῆς ἐμπεπιστευμένος, χωρίς εἰδήσεως τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου, πρᾶγμα ἐκκλησιαστικόν ἡ ἀκίνητον, ἤ αὐτοκίνητον, διαπωλήσει. *Στο Πηδάλιο, ο 33ος κανόνας αντιστοιχεί στον 41ο κανόνα (αρίθμηση Πηδαλίου). Ερμηνεία. Οὔτε οἱ Πρεσβύτεροι ἔχουν τήν ἄδειαν νά πωλοῦν κᾀνένα πρᾶγμα τῆς ἐκκλησίας ἐκείνης, εἰς τήν ὁποίαν εἶναι ἀφιερωμένον, χωρίς τήν γνώμην τῶν Ἐπισκόπων τους, κατά τόν κανόνα τοῦτον. Οὔτε ἀμοιβαίως οἱ Ἐπίσκοποι ἔχουν τήν ἄδειαν, χωρίς ἀνάγκην, νά πωλήσουν, ἤ νά μεταχειρισθοῦν κακῶς κᾀνένα πρᾶγμα ἀπό ἐκεῖνα, ὁποῦ εἶναι ὑπογεγραμμένα εἰς τόν τίτλον. (Τίτλος γάρ ἡ ἐπιγραφή καί ἡ αἰτία, καί τό βιβλίον λέγεται) τῆς ἐκκλησιαστικῆς Μάτρικος,1 ταὐτόν εἰπεῖν, ὅσα εἶναι γεγραμμένα εἰς τόν τῆς Ἐπισκοπῆς Κώδηκα, χωρίς τήν γνώμην καί εἴδησιν τῆς συνόδου, καί τῶν Πρεσβυτέρων αὐτοῦ. Ἐπειδή εἰς τήν διοίκησιν τῶν πραγμάτων τῆς ἐκκλησίας πρέπει νά ἔχουν καί αὐτοί εἴδησιν, καί μάλιστα οἱ Οἰκονόμοι αὐτῶν. Ὅρα τόν λη΄ Ἀποστολικόν. 1Μάτριξ καί Ματρίκιον εἶναι λέξις παρηγμένη ἀπό τό μήτηρ καί μάτηρ ἑλληνικοῦ, καί λατινικοῦ, τοῦ δηλοῦντος τήν μητέρα. Κυρίως δέ θέλει νά εἰπῇ τό ἀρχέτυπον καί πρωτοτύπον χαρτοθέσιον καί Κώδηκα, ἀπό τό ὁποῖον γράφονται τά ἐξ αὐτοῦ ἴσα καί ἀντίγραφα, ὡς ἐν τοῖς πρακτικοῖς τῆς συνόδου ταύτης εὑρίσκεται, τό Ματρίκιον καί ἀρχέτυπον τῆς Νουμιδίας. Διό καί οἱ νησιῶται Μάνα τοῦτο καλοῦσιν, ἄλλοι δέ Πλάκα.
