Ὁμοίως ἐβεβαιώθη, ὡς, ἐάν ποτε πρεσβύτεροι, ἤ διάκονοι, ἐπί τινι βαρυτέρᾳ ἁμαρτίᾳ1 (ΠΗΔΑΛΙΟΝ) ἐλεγχθῶσι, τῇ ἀναγκαίως αὐτούς τῆς λειτουργίας ἀποκινούσῃ, μή ἐπιτίθεσθαι αὐτοῖς χεῖρας ὡς μετανοοῦσιν, ἤ ὡς πιστοῖς λαϊκοῖς· μηδέ ἐπιτρέπεσθαι αὐτοῖς, ὥστε ἀναβαπτιζομένους πρός τόν τοῦ κλήρου βαθμόν προκόπτειν.


ΖΩΝΑΡΑΣ: Οἱ διά τινα ἁμαρτήματα καθαιρούμενοι, καί τῶν οἰκείων βαθμῶν ἐκπίπτοντες, οὐκ ἀφορίζονται, εἰ μή ἐπί τινων εἰδικῶν ἁμαρτημάτων∙ ἀρκεῖ γάρ αὐτοῖς ἡ καθαίρεσις ἀντί πάσης ἄλλης τιμωρίας. Φησί γάρ ὁ μέγας Βασίλειος ἐν λβ΄ κανόνι αὐτοῦ∙ Οἱ τήν πρός θάνατον ἁμαρτίαν ἁμαρτάνοντες κληρικοί, τοῦ βαθμοῦ κατάγονται∙ τῆς κοινωνίας δέ τῶν λαϊκῶν οὐκ ἐξείργονται∙ Οὐ γάρ ἐκδικήσεις δίς ἐπί ταὐτό. Τοῦτο οὖν καί ὁ παρὼν λέγει κανών∙ ἐάν γάρ πρεσβύτερος ἤ διάκονός, φησιν, ἐν βαρυτέρῳ ἁμαρτήματι ἐλεγχθῇ, ἐξ ἀνάγκης καθαιροῦντι αὐτόν, οὐ χρή ἀφορίζεσθαι αὐτόν, καί ὡς μετανοοῦντι αὐτῷ ἐπιτίθεσθαι χεῖρας∙ τοῖς γάρ προσερχομένοις τῇ ἐκκλησίᾳ, καί ἑξαγορεύουσιν ἁμαρτήματα, ἐπετίθουν τάς χεῖρας οἱ ἀρχιερεῖς, ἤ κατά γνώμην αὐτῶν οἱ ἱερεῖς, καί εὐχόμενοι ἀφώριζον αὐτούς καί ἵστων ἕκαστον εἰς τόπον ἐπιτιμίου πρός τό ἀμάρτημα αὐτοῦ∙ τοῦτο οὖν οὐ χρή, φησι, γίνεσθαι ἐπί πρεσβυτέρων καί διακόνων ἐκπιπτόντων τῆς λειτουργίας, μηδέ εἰς τόπον καθίστασθαι αὐτούς πιστῶν λαϊκῶν ἀφορισθέντων, μηδέ ἐπιτρέπεσθαι αὐτοῖς βαπτίζεσθαι, ὡς τοῦ θείου βαπτίσματος ἅπαντα μολυσμόν καθαίρειν πιστευομένου, ὥστε αὖθις μετά τό βάπτισμα, ὡς τοῦ ῥύπου τῆς ἁμαρτίας κεκαθαρμένους, προκόπτειν εἰς τόν τοῦ κλήρου βαθμόν. Ἐκπλύνειν μέν γάρ τό θεῖον λουτρόν ἅπαντα ῥύπον ἁμαρτιῶν πιστεύομεν, ἓν δέ βάπτισμα ποιεῖν ἡμῖν παραδέδοται.

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Τινές τῶν τοῦ βήματος, καθαιρεθέντες διά τινα ἐγκληματικά αἰτιάματα, ἤθελον, ὡς ἔοικεν, εἰς ἀναγνώστας ταχθῆναι, ἤ εἰς ἑτέρους βαθμούς ἔξω τοῦ βήματος ὄντας, καί ἔλεγον, ὡς, ἐπεί μετανοοῦμεν, καί εἰς τόπον κατηντήσαμεν λαϊκῶν, ὀφείλομεν κᾂν εἰς βαθμούς τοιούτους προκόπτειν, εἰς οἵους καί οἱ λαϊκοί προκόπτουσι. Τοῦτο οὖν μή δεξάμενοι οἱ Πατέρες, ὥρισαν τοῖς καθαιρεθεῖσι μή ἐπιτίθεσθαι παρά τῶν ἀρχιερέων χεῖρας χάριν οἱασδήτινος κληρώσεως, κᾂν μετανοῶσι, καί ὡς πιστοί λαϊκοί δέχωνται. Ἐπεί δέ ἔλεγόν τινες, ὡς τό βάπτισμα ῥύπον πάντα ἐκπλύνει, καί ἐζήτουν ἐκ δευτέρου βαπτισθῆναι, ὥστε ἀποπλυθῆναι τάχα τήν ἐγκληματικήν ἀκαθαρσίαν, δι’ ἣν καθῃρέθησαν, καί οὕτω κληρωθῆναι, ὥρισαν οἱ Πατέρες, μηδέ τοῦτο γίνεσθαι, ὅτι ἓν βάπτισμα ποιεῖν ἡμῖν παραδέδοται. Ὥστε σημείωσαι καί ἀπό τούτου, ὅτι οἱ μετά τήν καθαίρεσιν ἀναγινώσκοντες ἐπ’ ἄμβωνος, ἤ εὐχάς διδόντες καί εὐλογητόν, κακῶς ποιοῦσιν.

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Πρεσβύτερος ἐλεγχόμενος καί μεταγινώσκων, οὐκ ἀναβαπτίζεται ὡς προκόψων∙ οὐδ’ ὡς λαϊκός αὖθις χειροτονεῖται. Ἅπαξ πρεσβύτερος καθαιρεθείς, ἤ διάκονος, διά τι ἁμάρτημα, καί μεταγνούς ἐπ’ αὐτῷ, οὐκέτι ὡς λαϊκός πάλιν χειροτονηθήσεται, ἀλλ’ οὐδέ ἀναβαπτισθήσεται, ἐπί τῷ ἀποπλῦναι τά ἁμαρτήματα, καί τοῦ βαθμοῦ τῶν ἱερέων ἤ τῶν διακόνων αὖθις τυχεῖν∙ ἓν γάρ ὁμολογοῦμεν καί γινώσκομεν βάπτισμα.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: *Στο Πηδάλιο, ο 27ος κανόνας αντιστοιχεί στον 35ο κανόνα (αρίθμηση Πηδαλίου). Ερμηνεία. Συνήθεια ἦτον, καί ὅταν οἱ ἁμαρτήσαντες μετενόουν, καί ἐξομολογούμενοι τάς ἁμαρτίας των προσήρχοντο εἰς τήν ἐκκλησίαν, ἐπέθεντο εἰς τάς κεφαλάς των τάς χεῖρας οἱ Ἀρχιερεῖς. Ἤ κατά γνώμην αὐτῶν, οἱ ἱερεῖς ἔνδον τῆς ἐκκλησίας δηλαδή,2 καί οὕτως εὐχόμενοι, ἀφώριζαν αὐτούς, καί τούς ἐδιώριζαν, εἰς τούς τόπους τῶν μετανοούντων, τόν κάθε ἕνα κατά τό ἁμάρτημά του. Αὐτή λοιπόν ἡ ἐπίθεσις τῶν χειρῶν, διορίζει ὁ παρών Κανών, νά μήν γίνεται εἰς τούς διά βαρύ ἔγκλημα ἐλεγχθέντας, καί διά τοῦτο καθαιρεθέντας τῆς Ἱερωσύνης Πρεσβυτέρους, καί Διακόνους, μηδέ νά βάλωνται οἱ τοιοῦτοι εἰς τούς τόπους τῶν μετανοούντων πιστῶν Λαϊκῶν τῆς ἐκκλησίας, ὡς ἐκεῖνοι, ἀφοριζόμενοι. Ἀρκεῖ γάρ εἰς αὐτούς ἡ παιδεία μόνη τῆς καθαιρέσεως κατά τόν κε΄ Ἀποστολικόν, οὗ καί τήν ἑρμηνείαν ἀνάγνωθι. Ἀλλ’ οὐδέ πρέπει οἱ τοιοῦτοι καθῃρημένοι νά δευτεροβαπτίζωνται, ἵνα διά τοῦ βαπτίσματος τάχα, καθαρθῶσιν ἀπό τάς ἁμαρτίας ὁποῦ ἔκαμαν, καί πάλιν χειροτονηθῶσιν Ἱερεῖς, καί Διάκονοι. Ἐπειδή ἀσέβεια εἶναι τό νά διπλασιάζεται καί τό ἅγιον βάπτισμα, (καί ὅρα περί τούτου τόν μζ΄ Ἀποστολικόν) καί ἡ χειροτονία τῶν Ἱερωμένων, κατά τόν ξη΄ Ἀποστολικόν.

1Ἐν ἄλλοις, βαρυτέρῳ ἁμαρτήματι.2Ὅρα τόν ὄγδοον τῆς α΄ καί τήν εἰς ἐκείνον τρίτην ὑποσημείωσιν