Καί τοῦτο δέ ἐκεῖθεν μάλιστα γνώριμον γενήσεται, καί πληρωθήσεται, ἐάν ἕκαστος ἡμῶν τῶν ἐν ταῖς παρόδοις, ἤγουν καναλίῳ, καθεστώτων ἐπισκόπων, θεασάμενος ἐπίσκοπον, ἐπιζητοίη τήν αἰτίαν τῆς παρόδου, καί ποῦ τήν πορείαν ποιεῖται· καί ἐάν μέν εὕρῃ αὐτόν εἰς στρατόπεδον ἀπιόντα, ἐπιζητήσει τάς αἱρέσεις τάς ἐπάνω προκειμένας, κᾂν κεκλημένος ἀφικνῆται, ἀπιόντι αὐτῷ μηδέν ἐμπόδιον γίγνοιτο. Εἰ δέ ἐπιδείξεως χάριν, καθὼς εἴρηται τῇ ὑμετέρᾳ ἀγάπῃ, ἤ διά τινων ἀξιώσεις σπουδάζοι ἐπί τό στρατόπεδον, μήτε τοῖς γράμμασιν αὐτοῦ ὑπογράφειν, μήτε κοινωνεῖν τῷ τοιούτῳ. Ἅπαντες εἶπον· Ὁριζέσθω καί τοῦτο.
Καί τοῦτο γνώριμον γενήσεται∙ τοῦτο ποῖον; τό μή καταγινώσκεσθαι τήν ἱερωσύνην διά τήν ὀλίγων ἀναισχυντίαν∙ καί πληρωθήσεται, πῶς; ἐάν ἕκαστος ἡμῶν τῶν ἐν ταῖς παρόδοις καθεστώτων ἐπισκόπων, τῶν ἐν ταῖς πόλεσιν ὄντων δηλαδή ταῖς ἐν ταῖς δημοσίαις κειμέναις ὁδοῖς, ἤτοι καναλίῳ, δι’ ὧν διέρχονται οἱ διοδεύοντες ἀδιακόπως, ὡς δίεισιν ἐν ὑδραγωγείῳ τό ὕδωρ, (κανάλις γάρ ἀγωγός ὕδατος λέγεται, ἡ δέ λέξις Ῥωμαϊκή∙) εἰ οὖν ἕκαστος ἡμῶν, φασι, θεασάμενος ἐπίσκοπον ἀπιόντα που, ἐκζητοίη τήν αἰτίαν τῆς παρόδου, καί ποῦ τήν πορείαν ποιεῖται, καί διά τί, καί ἡ αἰτία τῆς καταγνώσεως τῶν ἐπισκόπων κωλυθήσεται∙ καί ἐάν μέν γνῷ αὐτόν ἐπί τό στρατόπεδον ἀπιόντα, ἐκζητείτω τάς αἱρέσεις τάς ἐπάνω κειμένας, ἤγουν τάς ἤδη ῥηθείσας διαστίξεις ἐν τῷ ζ΄ καί η΄ καί θ΄ κανόνι τῆς συνόδου ταύτης. Καί εἰ μέν καλούμενος εἴη παρά βασιλέως, μή ἐμποδίζοιτο ἀπιέναι∙ εἰ δε που ἀπέρχεται ἐπιδείξεως χάριν, ὥστε ἐπιδείξασθαι καί διδάξαι ἐν ἄλλῃ πόλει, καί καταισχύναι τόν ἐκεῖ καθεστῶτα ἐπίσκοπον, ἤ ἐπί τό στρατόπεδον πεπόρευται, ἤτοι πρός βασιλέα ἄπεισιν, ἀξιώσεις, Τοὐτέστιν αἰτήσεις ποιούμενος, μήτε τοῖς γράμμασιν αὐτοῦ ὑπογραφέτω, ταῖς εἰρηνικαῖς δηλονότι ἐπιστολαῖς, μήτε κοινωνείτω τῷ τοιούτῳ, ὡς ἐκ τοῦ κανόνος καθῃρημένῳ. Εἴρηται γάρ ἐν τῷ ἐνδεκάτῳ κανόνι τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ συνόδου, μή δύνασθαί τινα πρός βασιλέα ἀπιέναι, εἰ μή γράμματα κομίζηται τοῦ μητροπολίτου τῆς ἐπαρχίας, καί τῶν ἐπισκόπων αὐτῆς∙ τόν δέ μή οὕτω ποιοῦντα, ἐκπίπτειν τῆς ἀξίας αὐτοῦ. Καί τοῦτο γνώριμον γενήσεται, τοῦτο, ποῖον; τό μή καταγινώσκεσθαι τήν ἱερωσύνην, διά τήν τῶν ὀλίγων ἀναισχυντίαν∙ καί πληρωθήσεται∙ πῶς; ἐάν ἕκαστος ὑμῶν τῶν ἐν ταῖς παρόδοις καθεστώτων ἐπισκόπων, τῶν ἐν ταῖς πόλεσιν ὄντων δηλαδή ταῖς ἐν ταῖς δημοσίαις κειμέναις ὁδοῖς, ἤτοι καναλίῳ, δι’ ὧν διέρχονται οἱ διοδεύοντες ἀδιακόπως, ὡς δίεισιν ἐν ὑδραγωγείῳ τό ὕδωρ, (κανάλις γάρ ἀγωγός ὕδατος λέγεται, ἡ δέ λέξις Ῥωμαϊκή), θεασάμενος ἐπίσκοπον ἀπιόντα που, ἐκζητοίη τήν αἰτίαν τῆς παρόδου, καί ποῦ τήν πορείαν ποιεῖται, καί διά τί, καί ἡ αἰτία τῆς καταγνώσεως τῶν ἐπισκόπων κωλυθήσεται. Καί ἐάν μέν γνῷ αὐτόν ἐπί τό στρατόπεδον ἀπιόντα, ἐκζητείτω τάς αἱρέσεις τάς ἐπάνω κειμένας, ἤγουν τάς ἤδη ῥηθείσας διαστίξεις ἐν τῷ ἑβδόμῳ, καί ὀγδόῳ, καί ἐννάτῳ κανόνι τῆς συνόδου ταύτης∙ καί εἰ μέν καλούμενος εἴη παρά βασιλέως, μή ἐμποδίζοιτο ἀπιέναι∙ εἰ δέ που ἀπέρχεται ἐπιδείξεως χάριν, ὥστε ἐπιδείξασθαι καί διδάξαι ἐν ἄλλῃ πόλει, καί καταισχύναι τόν ἐκεῖ καθεστῶτα ἐπίσκοπον, ἤ ἐπί τό στρατόπεδον πορεύεται, ἤτοι πρός βασιλέα ἄπεισιν, ἀξιώσεις, Τοὐτέστιν αἰτήσεις ποιούμενος, μήτε τοῖς γράμμασιν αὐτοῦ ὑπογραφέτω, ταῖς εἰρηνικαῖς δηλονότι ἐπιστολαῖς, μήτε κοινωνείτω τῷ τοιούτῳ, ὡς ἐκ τοῦ κανόνος καθῃρημένῳ. Εἴρηται γάρ ἐν τῷ ἑνδεκάτῳ κανόνι τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ συνόδου, μή δύνασθαί τινα πρός βασιλέα ἀπιέναι, εἰ μή γράμματα κομίζηται τοῦ μητροπολίτου τῆς ἐπαρχίας, καί τῶν ἐπισκόπων αὐτῆς, τόν δέ μή οὕτω ποιοῦντα, ἐκπίπτειν τῆς ἀξίας αὐτοῦ∙ καί τά μέν τοῦ κανόνος ἐν τούτοις. Νομίζω δέ, ὅτι ἐκείνοις τοῖς ἐπισκόποις ἐνεδόθη πολυπραγμονεῖν τάς αἰτίας τῶν παροδευόντων ἐπισκόπων, τοῖς ἔχουσι δίκαιον κατά τούτων, μητροπολίταις δηλαδή καί πατριάρχαις∙ εἰ γάρ οὐχ ὑπόκειται ὅλως ὁ διερχόμενος ἐπίσκοπος τῷ κατά πάροδον ὄντι ἀρχιερεῖ, οὐκ ἀνακριθήσεται περί τῆς παρόδου∙ Τοὐτέστιν, ἐάν ἐπίσκοπος Ἑξαμιλίου ἤ Ῥαιδεστοῦ ἀνατρέχῃ διά τῆς Θρακικῆς Ἡρακλείας εἰς τήν τῶν πόλεων βασιλεύουσαν, καλῶς παρά τοῦ μητροπολίτου αὐτοῦ, ἤγουν τοῦ Ἡρακλείας, ἀναγκασθήσεται εἰπεῖν τάς αἰτίας, δι’ ἃς εἰς Κωνσταντινούπολιν ἀπέρχεται. Εἰ δέ τις ἐπίσκοπος, ὑποκείμενος τῷ μητροπολίτῃ Θεσσαλονίκης, διά τῆς αὐτῆς Ἡρακλείας εἰς τήν βασιλεύουσαν ἀπέρχεται, παρά μέν τοῦ Θεσσαλονίκης ἀνακριθήσεται, παρά δέ τοῦ Ἡρακλείας οὐ λογοπραγηθήσεται∙ τό γάρ διδόναι λόγους τούς παροδίτας ἐπισκόπους τῆς ἑαυτῶν ὁδοιπορίας πρός πάντα παρόδιον ἐπίσκοπον, ὡς ἐμοί δοκεῖ, ἐναντίον ἐστί τοῖς κανόσι, τοῖς διοριζομένοις, τούς ἀπροσφόρους ἀρχιερεῖς μή παρεμβάλλειν ἑαυτούς εἰς ὑποθέσεις ἀλλοτρίων ἐπισκόπων. Ὁ τά καλῶς καί θεαρέστως ἐνηνεγμένα τύφῳ παρασαλεῦσαι πειρώμενος, οὐκ ἐπίσκοπος. Τεθεαμένος ἐπίσκοπος ἐπίσκοπον ἐρχόμενον εἰς στρατόπεδον, ἐμποδὼν μή γινέσθω, εἰ γνοίη κατά τι τῶν προειρημένων ἐρχόμενον∙ εἰ δ’ ἄλλως προαγγελλέτω τό ἀκοινώνητον. Ὁ μή φυλάττων τά καλῶς καί θεαρέστως καινισθέντα, ἀλλά τύφῳ καί ἀλαζονείᾳ εἰς ἕτερόν τι χωρεῖν τολμῶν παρ’ αὐτά, τήν τιμήν καί τό ἀξίωμα τῆς ἐπισκοπῆς ἀφαιρεθήσεται. Ἐπεί δέ ἤδη κεκανόνισται, μή ἄλλως ἀπέρχεσθαι ἐπίσκοπον εἰς στρατόπεδον, εἰ μή βασιλικοῖς γράμμασι μετακαλοῖτο, δεῖ τόν διερχόμενον ἐπίσκοπον τήν αἰτίαν ἀπαιτεῖσθαι τῆς παρόδου παρά τοῦ ἐπισκόπου, ἐν ᾧ καταλύσει. Καί εἰ μέν εὑρήσει αὐτόν τοιουτοτρόπως εἰς τό στρατόπεδον ἀπερχόμενον, κατά μηδέν αὐτῷ ἐμποδὼν γίνεσθαι, ἀλλά καί μετά τιμῆς ἐκπέμπειν αὐτόν, καί γράφειν αὐτοῖς ἐν ἐπαρχίᾳ, καί τοῖς συναδελφοῖς αὐτοῦ πᾶσιν, ὑποδέχεσθαι αὐτόν ἀδιακρίτως, ὡς τήν πορείαν ποιούμενον κανονικῶς τε καί ἀσκανδάλιστον∙ εἰ δ’ ἄλλως εὑρήσει τοῦτον εἰς στρατόπεδον ἀφικνούμενον, ἤ δι’ ἐπίδειξιν, ἤ διά τινων ἀξιώσεις, μή ἀνηκούσας αὐτῷ ὡς ἀρχιερεῖ, μή κοινωνεῖν αὐτῷ, ἤ τοῖς γράμμασιν αὐτοῦ ὑπογράφειν, ἤ προνοίας τινός ὅλως αὐτόν ἀξιοῦν. *Κατά το Πηδάλιο, δέν υπάρχει 21ος κανόνας.
