Ἀπρόσκοποι γίνεσθε καί τοῖς ἔξωθεν, φησίν ὁ θεῖος Ἀπόστολος· Τό δέ γυναῖκας ἐνδιαιτᾶσθαι ἐν ἐπισκοπείοις, ἤ μοναστηρίοις, παντός προσκόμματος αἴτιον. Εἴ τις οὖν δούλην, ἤ ἐλευθέραν ἐν ἐπισκοπείῳ κτώμενος φωραθείη, ἤ ἐν μοναστηρίῳ, πρός ἐγχείρησιν διακονίας τινός, ἐπιτιμάσθω· ἐπιμένων δέ, καθαιρείσθω. Εἰ δέ καί τύχοι ἐν προαστείοις γυναῖκας εἶναι, καί θελήσοι ἐπίσκοπος, ἤ ἡγούμενος, πορείαν ἐν τῆς ἐκεῖσε ποιήσασθαι, παρόντος ἐπισκόπου, ἤ ἡγουμένου, μηδόλως ἐγχείρησιν διακονίας ποιείσθω κατ᾿ ἐκεῖνον τόν καιρόν γυνή, ἀλλ᾿ ἰδιαζέτω ἐν ἑτέρῳ τόπῳ, ἕως ἂν τήν ἐπαναχώρησιν ποιήσηται ὁ ἐπίσκοπος, διά τό ἀνεπίληπτον.
Καί ὁ τρίτος κανών τῆς πρώτης συνόδου, καί ὁ πέμπτος τῆς ἕκτης, περί συνεισάκτων γυναικῶν διαλέγονται. Καί οὗτος δέ ὁ κανών κωλύει τό ἐν ἐπισκοπείῳ, ἤ ἐν ἀνδρῴᾳ μονῇ διάγειν γυναῖκα, καί τόν ἐν ἐπισκοπείῳ χάριν ὐποθέσεώς τινος, ἤ ἐν μοναστηρίῳ ἔχοντα γυναῖκας, ἐπιτιμᾶσθαι κελεύει∙ καί εἰ μή ἐκβάλοι αὐτάς, καί καθαιρεῖσθαι τούς ἱερωμένους. Ἀλλ’ οὐδέ ἐν προαστείοις, ἔνθα γυναῖκές εἰσιν ὑπηρετοῦσαι, ἀπιέναι βούλεται ἐπίσκοπον, ἤ ἡγούμενον, εἰ μή ἐκεῖναι ἐν ἑτέρῳ τόπῳ μεταστῶσιν, ἕως ἄν ἐκεῖθεν ὁ ἐπίσκοπος, ἤ ὁ ἡγούμενος, ὑποχωρήσωσιν. Ἀναγνωστέον καί τόν ιθ΄ κανόνα τῆς ἐν Ἀγκύρᾳ συνόδου. Μαθόντες, ὡς ἔοικεν, οἱ ἅγιοι Πατέρες, ὅτι εἰς ἐπισκοπεῖα καί εἰς μοναστήρια διάγουσι γυναῖκες, εἶπον, ὡς, ἐπεί ὁ μέγας Ἀπόστολος Παῦλος, πρός Κορινθίους ἐπιστέλλων, διωρίσατο ἀπροσκόπους εἶναι ἡμᾶς, μή μόνοις τοῖς ἐντός, ἀλλά καί τοῖς ἔξωθεν, ἤγουν μή μόνοις τοῖς πιστοῖς, ἀλλά καί τοῖς ἀπίστοις∙ τό δέ συνδιάγειν μετά γυναικῶν ἐπισκόπους, ἤ ἡγουμένους, ἐν μοναστηρίῳ, ἤ ἐν ἐπισκοπείῳ, παντός ἐστι προσκόμματος αἴτιον, καί λοιδορία οὐ τυχοῦσα τῆς ἐκκλησιαστικῆς καταστάσεως∙ ὀφείλουσιν ἐπιτιμᾶσθαι οἱ τοιοῦτόν τι ποιήσοντες∙ ἐπιμένοντες δέ, καί καθαιρεῖσθαι. Ως δέ τινος εἰπόντος, ἀδιάκριτον εἶναι τό κολάζεσθαι τούτους, ὁπωσδήποτε μετά γυναικῶν συνδιαιτωμένους, (συμβαίνει γάρ τινα ἐξ αὐτῶν κατά πάροδον καταλύσαι εἰς προάστειόν τι γυναῖκας ἔχον, καί οὐ δύναται ὁ ἐπίσκοπος τήν μετά τούτων διαγωγήν ἀποπέμψασθαι), ὥρισαν, εἰ συμβῇ τοῦτο, μηδόλως ὁρῶντος τοῦ ἐπισκόπου, ἤ τοῦ ἡγουμένου, διακονεῖν τάς γυναῖκας, ἀλλ’ ἐν τόπῳ ἑτέρῳ ταύτας ἀναχωρεῖν, καί ἡσυχάζειν, ἔστ’ ἄν οὗτοι, ἀποχωρήσωσι∙ τήν δέ τούτων διακονίαν γίνεσθαι παρά ἀνδρῶν πάντως∙ οὕτω γάρ τό ἀνεπίληπτον, ἤτοι ἀσκανδάλιστον, ἐπ’ αὐτοῖς συντηρηθείη. Ἆρα δέ, ἐάν ἐξ ἀντιδιαστολῆς ἐν ἐπισκοπείῳ, ἤ μοναστηρίῳ, μή συνδιάγωσι μετά γυναικῶν, ἀλλ’ ἐν ἑτέρᾳ κατοικίᾳ, συγγνωμονηθήσονται; Λύσις. Οἱ μέν κανόνες, καθώς πολλάκις εἴπομεν, καί τό ιζ΄ κεφ., τοῦ α΄ τίτ., τοῦ γ΄ βιβλίου τῶν βασιλικῶν, ἀπαγορεύουσιν ἱερωμένον τινά μετά ὑπόπτου γυναικός συνδιάγειν, ἄνευ μητρός, θυγατρός, ἀδελφῆς καί τῶν λοιπῶν ἀνυπόπτων προσώπων∙ τό δέ νζ΄ κεφ. αὐτοῦ, μέρος ὅν τῆς ρκγ΄ Ἰουστινιανείου νεαρᾶς, λέγει ταῦτα ῥητῶς∙ Ἐπίσκοπον δέ μηδεμίαν παντελῶς γυναῖκα ἔχειν, ἤ μετ’ αὐτῆς οἰκεῖν συγχωροῦμεν. Εἰ δέ ἀποδειχθείη τοῦτο, τῆς ἐπισκοπῆς ἐκβαλλέσθω. Εἰ γοῦν ὁ ἁπλῶς συνοικῶν ἐπίσκοπος μετά γυναικός οἱασδήτινος καθαιρεῖται, πολλῷ πλέον ὁ ἐν ἐπισκοπείῳ τοιοῦτόν τι ποιήσας ἀπεντεῡθεν καθαιρεθήσεται, ὡς ἐμοί δοκεῖ, διά τό τῆς νεαρᾶς ἀδιάστικτον. Τό μέντοι ιε΄ κεφ., τοῦ α΄ τίτλου, τοῦ δ΄ βιβλίου κωλύει, οὐ μόνον τό καταμεῖναι γυναῖκα ἐν ἀνδρῴῳ μοναστηρίῳ, ἤ τό ἀνάπαλιν, ἀλλά καί τό ὅλως εἰσελθεῑν ἐν αὐτῷ, χάριν οἱασδήτινος ὑποθέσεως. Σημείωσαι οὖν τόν κανόνα λέγοντα, ὅτι οὐδέ δούλη, οὐδέ ἐλευθέρα ὀφείλει συνδιάγειν μετά ἐπισκόπου, ἤ ἡγουμένου, καθ’ οἱονδήτινα λόγον. Τά μέντοι περί τῶν ἐν προαστείοις οὐσῶν γυναικῶν εἰρημένα, ἀπολυπραγμονήτως ἐκληφθήσονται εἰς προάστεια, δεσποτικῶς τῷ ἐπισκοπείῳ ἤ καί τῇ μονῇ διαφέροντα∙ εἰ γάρ καταλύσουσιν οὗτοι εἰς ξενοδοχεῖα ἤ εἰς ἀλλότρια προάστεια, δυσχερές ἐστιν, ὡς νομίζω, τά τοῦ κανόνος ἐνεργηθῆναι. Οὐ δεῖ γυναῖκας ἐνδιαιτᾶσθαι ἐπισκοπείοις, ἤ μοναστηρίοις. Εἴ τις οὖν τοῦτο τολμήσει, ἐπιτιμάσθω∙ εἰ δέ ἐπιμένει, καθαιρείσθω, Ἀλλά καί ἔνθα παραβάλλει ἐπίσκοπος, ἤ ἡγούμενος, μηδεμία γυνή διακονείτω, ἤ φαινέσθω, ἀλλ’ ἰδιαζέτω μέχρις ἀναχωρήσεως. Ἀπροσκόπους δεῖ ἡμᾶς γίνεσθαι καί τοῖς ἔξωθεν, κατά τόν θεῖον Ἀπόστολον∙ καί διά τοῦτο οὐ δεῖ γυναῖκας οἰκεῖν ἐν ἐπισκοπείοις, ἤ ἀνδρῴοις μοναστηρίοις∙ ἀλλά τόν τολμήσαντα ἔχειν δούλην, ἤ ἐλευθέραν, ἐν τῷ ἐπισκοπείῳ, ἤ ἐν τῷ μοναστηρίῳ διά τινα ὑπηρεσίαν, ἐπιτιμᾶσθαι προστάττουσιν οἱ Πατέρες. Τόν δέ μετά τήν ἐπιτίμησιν μή διώκοντα ταύτας, ἀλλ’ ἐν τῇ ἐπισκοπῇ, ἤ τῇ μονῇ, καί εἰσέτι μένειν συγχωροῦντα, καθαιρεῖσθαι διορίζονται. Εἰ δέ ἐν προαστείῳ τῆς ἐπισκοπῆς, ἤ τοῦ μοναστηρίου, ἐπίσκοπος, ἤ ἡγούμενος ἀπέλθοι, καί τύχοιεν εἶναι ἐκεῖσε γυναῖκες, μή διακονείτωσαν αὗται, μέχρις ἄν ἐνδημῶσιν οὗτοι ἐκεῖσε, ἀλλ’ ἐν ἑτέρῳ τόπῳ ἰδιαζόντως ἔστωσαν, μέχρι τῆς αὐτῶν ἀναχωρήσεως, διά τό ἀνεπίληπτον. Ἐμποδίζει ὁ παρών Κανών τό νά εὑρίσκωνται γυναῖκες μέσα εἰς Ἐπισκοπάς, καί Μοναστήρια διά νά ὑπηρετοῦν, ἐπειδή καί τό τοιοῦτον, μεγάλον σκάνδαλον, καί κατηγορίαν προξενεῖ κατά τῶν Ἀρχιερέων, καί Μοναχῶν, κοντά καί εἰς τούς κοσμικούς Χριστιανούς, καί εἰς τούς ἐθνικούς. Ὁ δέ Ἀπόστολος παραγγέλλει νά μή δίδωμεν σκάνδαλον, οὔτε εἰς τούς ἐξωτερικούς Ἰουδαίους καί Ἕλληνας. Ὅποιος λοιπόν Ἀρχιερεύς, ἤ Ἡγούμενος, φανερωθῇ νά κάμῃ τοῦτο, ἂς κανονίζεται, εἰ δέ καί ἐπιμένοι καί δέν διορθώνεται, ἂς καθῄρεται. Ἐάν δέ εἰς τά τζεφτιλίκια τῆς Ἐπισκοπῆς, ἤ τοῦ Μοναστηρίου τύχωσι γυναῖκες, καί ὁ Ἀρχιερεύς, ἤ ὁ Ἡγούμενος, ὑπάγῃ εἰς αὐτά, ἐν ὅσῳ καιρῷ εὑρίσκονται αὐτοί ἐκεῖ, αἱ γυναῖκες νά μήν ὑπηρετοῦν. Ἀλλά νά παραμεροῦν, ἕως οὗ νά ἀναχωρήσουν ἐκεῖνοι, διά τό ἀκατηγόρητον, καί ἀσκανδάλιστον. Ὅρα καί τόν γ΄ τῆς α΄.
