Ἐπειδή οἱ εὐλαβέστατοι ἐπίσκοποι τῆς Αἰγύπτου, οὐχ ὡς μαχόμενοι τῇ καθολικῇ πίστει, ὑπογράψαι τῇ ἐπιστολῇ τοῦ ὁσιωτάτου ἀρχιεπισκόπου Λέοντος ἐπί τοῦ παρόντος ἀνεβάλοντο, ἀλλά φάσκοντες, ἔθος εἶναι ἐν τῇ Αἰγυπτιακῇ διοικήσει, παρά γνώμην καί διατύπωσιν τοῦ ἀρχιεπισκόπου μηδέν τοιοῦτο ποιεῖν· καί ἀξιοῦσιν ἐνδοθῆναι αὐτοῖς ἄχρι τῆς χειροτονίας τοῦ ἐσομένου τῆς τῶν Ἀλεξανδρέων μεγαλοπόλεως ἐπισκόπου· εὔλογον ἡμῖν ἐφάνη καί φιλάνθρωπον, ὥστε αὐτοῖς μένουσιν ἐπί τοῦ οἰκείου σχήματος ἐν τῇ βασιλευούσῃ πόλει, ἔνδοσιν παρασχεθῆναι, ἄχρις ἂν χειροτονηθῇ ὁ ἀρχιεπίσκοπος τῆς Ἀλεξανδρέων μεγαλοπόλεως. Ὁθεν μένοντες ἐπί τοῦ οἰκείου σχήματος, ἤ ἐγγύας παρέξουσιν, εἰ τοῦτο αὐτοῖς δυνατό, ἤ ἐξωμοσίᾳ καταπισευθήσοντιαι.
Ἐν τῇ τετάρτῃ συνόδῳ, τῇ ἐν Χαλκηδόνι συγκροτηθείσῃ κατά Διοσκόρου καί Εὐτυχοῦς, καί τῶν ὁμοφρόνων αὐτοῖς, παρῆσαν καί τινες τῶν ἐξ Αἰγύπτου ἐπίσκοποι, οἵ παρῃτοῦντο ὑπογράψαι τοῖς δογματισθεῖσι τῇ ἁγίᾳ συνόδῳ, ἑπομένῃ τῇ ἐπιστολῆ τοῦ ὁσίου Λέοντος πάπα Ῥώμης, ἥν ἀπέστειλε τῷ ἁγιωτάτῳ ἀρχιεπισκόπῳ Κωνσταντινουπόλεως Φλαβιανῷ. Παρῃτοῦντο δέ, οὐχ ὡς ἀπαρεσκόμενοι τοῖς δόξασι τῇ συνόδῳ ἀλλ’ ὅτι ὁ Ἀλεξανδρείας οὐκ ἦν τηνικαῦτα ἀρχιεπίσκοπος, λέγοντες ἔθος εἶναι τοῖς ἐν Αἰγύπτῳ ἀρχιερεῦσι, μηδέν τι πράττειν ἐκκλησιαστικόν παρά γνώμην τοῦ Ἀλεξανδρείας ἀρχιεπισκόπου, καί ἀξιοῦντες ἐνδοθῆναι αὐτοῖς, μέχρις ἄν Ἀλεξανδρείας ἀρχιεπίσκοπος γένηται. Οἱ μέν οὖν τῆς συνόδου ἀρχιερεῖς, ὑποπτεύοντες ὡς ἑτεροδοξοῦσιν οἱ Αἰγύπτιοι ἐπίσκοποι, καί διά τοῦτο οὐ βούλονται βεβαιῶσαι δι’ ὑποσημασίας οἰκείας τά συνοδικῶς ψηφισθέντα, καθαίρεσιν ἐκείνων κατεψηφίζοντο∙ οἱ δέ συμπαρόντες τῇ συνόδῳ ἄρχοντες, καί ἡ σύγκλητος, διέ- γνων δεῖν ἐνδοθῆναι αὐτοῖς, μένουσιν ἐπί τοῦ οἰκείου σχήματος τῆς ἀρχιερατικῆς ἀξίας, ἀναμένειν τήν χειροτονίαν τοῦ Ἀλεξανδρείας ἀρχιεπισκόπου. Οἱ δέ γε τῆς συνόδου ἀρχιερεῖς, σκῆψιν τήν ὑπέρθεσιν ὑπολαβόντες εἶναι, ἵνα τυχόντες ἀδείας ὑποχωρήσωσιν, ᾔτουν ἐγγύας δοῦναι αὐτούς προσμένειν τῇ βασιλίδι τῶν πόλεων∙ καί οἱ ἄρχοντες, καί ἡ σύγκλητος ἀπεφήναντο, ἤ ἐγγύας αὐτούς παρασχεῖν, εἰ εὐποροῖεν ἐγγυητῶν, ἤ ἐξωμοσίᾳ καταπιστευθῆναι. Ἐξωμοσία δ’ ἐστί, τό εἰς τήν κεφαλήν, καί τήν σωτηρίαν τοῦ βασιλέως, καί εἰς τήν οἰκείαν σωτηρίαν ὀμόσαι. Γέγραπται ἐν τῇ τετάρτῃ πράξει τῶν πρακτικῶν τῆς δ΄ συνόδου, ὅτι μετά τήν καθαίρεσιν Διοσκόρου, ἐπισκόπου Ἀλεξανδρείας, τρισκαίδεκα ἐπίσκοποι Αἰγύπτιοι παρουσιάζοντες ἀπό τῆς διοικήσεως Ἀλεξανδρείας, τόν μέν Εὐτυχέα καί τά δόγματα αὐτοῦ ἀνεθεμάτισαν∙ ὑπογράψαι δέ ἀκολούθως τῇ ἐπιστολῇ τοῦ ἁγίου Λέοντος, πάπα Ῥώμης, ἥν ἀπέστειλε τῷ πατριάρχῃ Κωνσταντινουπόλεως Φλαβιανῷ, ὡς στοιχοῦντες τοῖς ἐν αὐτῇ, οὐκ ἐπείθοντο, λέγοντες, ἀσύνηθες εἶναι τῇ κατ’ αὐτούς Αἰγυπτιακῇ διοικήσει, παρά γνώμην τοῦ ἐπισκόπου Ἀλεξανδρείας τοιοῦτόν τι ποιεῖν∙ καί παρακαλοῦντες ἐνδοθῆναι αὐτοῖς, μέχρις ἄν Ἀλεξανδρείας ἀρχιεπίσκοπος γένηται. Ὅτι οὖν τινες οὐ παρεδέχοντο τούτους ταῦτα λέγοντας, ὥρισεν ἡ σύνοδος, μηδέν τι αὐτούς παθεῖν κακόν, ἀλλά μένειν ἐπί τῆς οἰκείας ἐπιτιμίας, καί ἀναμένειν τήν τοῦ Ἀλεξανδρείας χειροτονίαν∙ ἐν τῷ μέσῳ δέ, ἤ ἐγγυητάς δοῦναι παραστάσεως, ἤ, ἐάν μή δύνανται δοῦναι ἐγγυητάς, ἐξωμοσίᾳ καταπιστευθῆναι. Ἐξωμοσία δέ ἐστι τό εἰς τήν κεφαλήν τοῦ βασιλέως, ἤ εἰς τήν οἰκείαν σωτηρίαν ὀμόσαι τινά. Καλεῖται δέ ἐξωμοσία, ὅτι οὐκ ἀνάγεται ὁ ὅρκος οὗτος, κατά τούς νομομαθεῖς, εἰς τούς νενομισμένους πέντε ὅρκους, ἀλλ’ ἔξω τούτων ἐστί. Καί ἀνάγνωθι τό α΄ θέμα, τοῦ κ΄ κεφ., τοῦ στ΄ τίτ., τοῦ ζ΄ βιβλίου τῶν βασιλικῶν, καί τά ἔξωθεν αὐτοῦ γεγραμμένα. Σημείωσαι δέ ἀπό τοῦ παρόντος κανόνος, ὅπως ἑρμηνεύεται ὁ ἀποστολικός κ΄ κανών, ὁ λέγων, Κληρικός, ἐγγύας διδούς, καθαιρείσθω∙ καί ἀνάγνωθι τήν τούτου ἑρμηνείαν. Εἴθισται τοῖς Αἰγυπτίοις, εἰ μή ὁ ἀρχιεπίσκοπος ἐπιτρέπει, μή ὑπογράφειν. Ἐντεῦθεν ἄμεμπτοι, μή ὑπογράφοντες τῇ ἐπιστολῇ τοῦ ὁσίου Λέοντος, ἕως ἀρχιεπίσκοπος αὐτοῖς γένηται. Ἔθος ἐπεκράτησεν ἐν τῇ Αἰγυπτιακῇ διοικήσει, ἄνευ ἐπιτροπῆς τοῦ ἀρχιεπισκόπου αὐτῶν, μή ὑπογράφειν τούς ἐπισκόπους. Ἐπεί δέ αὕτη ἡ ἐν Χαλκηδόνι ἁγία σύνοδος, ἐπί Μαρκιανοῦ, τοῦ εὐσεβεστάτου βασιλέως, κατά τοῦ τότε ὄντος ἀρχιεπισκόπου Ἀλεξανδρείας συνῆλθε, τοῦ βεβήλου καί αἱρετικοῦ Διοσκόρου, τοῦ φαντασίᾳ τήν σάρκα μυθολογήσαντος φορέσαι τόν Κύριον, καί ἐν μιᾷ φύσει αὐτόν ὑπάρχειν, καί τῇ θεότητι πάθη προσνέμοντος, καί τοῦ θρόνου καθεῖλεν αὐτόν, καί οὔπω ἦν ἕτερος ἀντ’ αὐτοῦ τοῦ δυσσεβοῦς προβληθείς πατριάρχης∙ κατά τοῦτο τῇ τοῦ ἁγίου Πάπα Λέοντος ὀρθοδοξοτάτῃ ἐπιστολῇ ὑπογράψαι οὐκ ἠναγκάσθησαν∙ ἀλλ’ ἐνεδόθη αὐτοῖς, μέχρις ἄν χειροτονηθῇ τῶν Ἀλεξανδρέων ἐπίσκοπος, καί οὕτω κατά πρόσταξιν αὐτοῦ ὑπογράψουσιν. Ἀπῃτήθησαν δέ δοῦναι ἐγγυητάς, ἤ εἰς τήν τοῦ βασιλέως κεφαλήν ἐπομόσασθαι, προσκαρτερεῖν ἐνταῦθα μέχρις ἄν ἡ τῶν Ἀλεξανδρέων πόλις ἐπίσκοπον δέξηται. Γέγραπται ἐν τῇ δ΄ πράξει τῆς παρούσης Συνόδου, ὅτι μετά τήν καθαίρεσιν τοῦ Ἀλεξανδρείας Διοσκόρου, δέκα, (ἤ δεκατρεῖς παρ’ ἄλλοις) Ἐπίσκοποι τοῦ αὐτοῦ Ἀλεξανδρείας, τόν μέν Εὐτυχῆ, καί τόν Διόσκορον αὐτόν, ἀναθεμάτισαν, καί τά δόγματα αὐτῶν, δέν ἐπείθοντο δέ νά ὑπογράψουν εἰς τήν ἐπιστολήν τοῦ ἁγίου Λέοντος Ῥώμης, τήν ὁποίαν ἀπέστειλε πρός τόν Κωνσταντινουπόλεως ἅγιον Φλαυϊανόν, (ἥτις καί στήλη ὀρθοδοξίας ὠνομάσθη, ὡς εἴπομεν, διά τί περιεῖχεν ὅλον τό ὀρθόδοξον τῆς πίστεως φρόνημα), ὄχι διά τί ἐμάχοντο εἰς τά ἐν αὐτῇ περιεχόμενα ὀρθόδοξα δόγματα, ἀλλά διά τί ἔλεγον, πῶς ἦτον συνήθεια εἰς τήν τοῦ Ἀλεξανδρείας Διοίκησιν, παρά γνώμην αὐτοῦ νά μήν κάμνουν κᾀνένα κίνημα οἱ τούτου Ἐπίσκοποι.1 Πλήν οἱ μέν ἀρχιερεῖς τῆς Συνόδου, καί ταῦτα λέγουσιν αὐτοῖς οὐκ ἐπίστευον∙ ἀλλ’ ὑποπτεύοντες αὐτούς ὡς ἑτεροδόξους, ἐζήτουν νά τούς καθῄρουν. Οἱ δέ ἄρχοντες, καί ἡ Σύγκλητος, φιλάνθρωπόν τι περί τούτων νοήσαντες, ἐπρόβαλαν εἰς τήν Σύνοδον, ὅτι νά μήν καθαιρεθοῦν, ἀλλά νά δοθῇ διορία εἰς αὐτούς νά μένουν ἔτζι, ἀκαθαίρετοι δηλ. μέσα εἰς τήν Βασιλεύουσαν, ἕως ὅτου νά χειροτονηθῇ ἄλλος Ἀλεξανδρείας Ἀρχιεπίσκοπος, (προκαθῃρέθη γάρ, ὡς εἴπομεν, ὁ Ἀλεξανδρείας Διόσκορος)∙ εἰς τήν γνώμην δέ τῶν ἀρχόντων, καί ἡ σύνοδος συνακολουθήσασα, ὥρισε νά μείνουν ἔτζι, καί νά δώσουν ἐγγυητάς, ὅτι δέν φεύγουσιν ἀπό τήν Κωνσταντινούπολιν, ἕως οὗ νά χειροτονηθῇ Ἀλεξανδρείας Ἐπίσκοπος, ὅστις ἐστάθη ὁ Ἀπολινάριος (ὃν διεδέξατο ὁ Προτέριος) ὁ μετά τόν Διόσκορον χειροτονηθείς (σελ. 241 τοῦ β΄ τόμου τῆς τῶν Συνόδων συλλογῆς)∙2 ὅρα καί τόν κ΄ καί λδ΄ Ἀποστολικόν. 1Καί ὅρα τόν λδ΄ Ἀποστολικόν καί τόν στ΄ τῆς α΄.2Σημείωσαι ὅτι οἱ δύω κανόνες οὗτοι ὁ κθ΄ καί λ΄ ὡς διαλαλιαί μόνον ἐξεδόθησαν παρά τῆς Συνόδου ταύτης, γεγραμμέναι ἐν τῇ δ΄ πράξει αὐτῆς, ὕστερον δέ, εἴτε οἱ ἑρμηνευταί τῶν Κανόνων, εἴτε ἄλλος πρό τῶν χρόνων τῶν ἑρμηνευτῶν, τάς διαλαλιάς ταύτας καί διαλέξεις ἀνακεφαλαιώσαντες, κανόνας καί ὄρους αὐτάς ἐποίησαν. Ὅθεν ἡμεῖς ἐν τῷ παρόντι τριακοστῷ κανόνι, βλέποντες, πῶς, ὁ μέν τοποτηρητής τοῦ πάπα Πασχασῖνος, ταὐτόν εἰπεῖν, πῶς ἡ Σύνοδος ὅλη δι’ αὐτοῦ ἔστερξεν εἰς τό νά δώσουν μόνον ἐγγυητάς ἄλλους διά λόγου των οἱ δέκα τῶν Αἰγυπτίων Ἐπίσκοποι ὅτι δέν φεύγουν ἀπό τήν Κωνσταντινούπολιν, ἂν δέν ὑπογράψουν. Οἱ δέ ἐξωτερικοί ἄρχοντες τοῦ Βασιλέως, ἀπό τόν πολιτικόν νόμον κινούμενοι, ἐπρόσθεσαν ὅτι ἂν δέν δώσουν ἐγγυητάς, νά κάμουν ἐξωμοσίαν ὅτι δέν θέλουν φύγει. Ταῦτα, λέγω, ἡμεῖς βλέποντες, τάς μέν ἐγγύας ὁποῦ ἡ ἱερά Σύνοδος διά τοῦ Πασχασίνου ἐδιώρισεν, εἰς τόν κανόνα συνετάξαμεν, τήν δέ ἐξωμοσίαν ἀφήκαμεν ἔξω, ὡς μή τῆς Συνόδου ὄντα διορισμόν, ἀλλά τῶν Βασιλικῶν ἀρχόντων, καί ἁπλῶς τοῦ πολιτικοῦ νόμου διορισμόν, καί ὄχι τῶν θείων κανόνων (οὐδαμοῦ γάρ οἱ Θεῖοι κανόνες διορίζουσι νά ὀμνύῃ τινάς, εἴτε εἰς τόν Θεόν, εἴτε εἰς τόν Βασιλέα, ὡς ἐναντίον εἰς τά ἅγια Εὐαγγέλια). Κᾂν καί ἡ Σύνοδος πρός τό παρόν ἐσιώπησε, καί δέν ἠθέλησε νά ἀντείπῃ εἰς τούς ἄρχοντας, ἵνα μή προξενήση αὐτοῖς σύγχυσιν.
