Ἀπηγόρευσε καθόλου ἡ μεγάλη σύνοδος, μήτε ἐπισκόπῳ, μήτε πρεσβυτέρῳ, μήτε διακόνῳ, μήτε ὅλως τινί τῶν ἐν κλήρῳ, ἐξεῖναι συνείσακτον ἔχειν, πλήν εἰ μή ἄρα μητέρα, ἤ ἀδελφήν, ἤ θείαν, ἤ ἃ μόνα πρόσωπα πᾶσαν ὑποψίαν διαπέφευγεν.
Βούλεται ὁ κανών τούς ἱερωμένους ἀνεγκλήτους εἶναι, καί μηδέ μέχρις ὑποψίας κατ’ αὐτῶν εἶναι τισι πάροδον. Διό πᾶσιν ἀπηγόρευσε τοῖς ἱερωμένοις συνοικεῖν γυναιξί, ἄνευ τῶν εἰρημένων προσώπων. Οὐ μόνον δέ τοῖς εἰρημένοις, ἀλλά καί αὐτοῖς τοῖς κεκληρωμένοις, τοῦτο ἀπηγόρευται∙ καί ὁ μέγας δέ Βασίλειος, πρός Γρηγόριον πρεσβύτερον ἐπιστέλλων, τοῦ τοιούτου μέμνηται κανόνος, καί χωρισθῆναι αὑτόν τοῦ συνεισάκτου ἐπιτάσσει γυναίου. Ἐάν δέ τολμήσῃς, φησί, μή διορθωσάμενος ἑαυτόν, ἀντέχεσθαι τῆς ἱερωσύνης, ἀνάθεμα ἔσῃ παντί τῷ λαῷ. Καί ὁ πέμπτος δέ κανών τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ οἰκουμενικῆς συνόδου τά αὐτά διατάττεται, προστιθείς καί ταῦτα∙ Τό αὐτό δέ τοῦτο καί οἱ εὐνοῦχοι παραφυλαττέτωσαν, τό ἄμεμπτον ἑαυτοῖς προνοούμενοι∙ οἱ δέ παραβαίνοντες τόν κανόνα, εἰ μέν κληρικοί εἶεν, καθαιρείσθωσαν, εἰ δέ λαϊκοί, ἀφοριζέσθωσαν. Καί ἡ ἐν τῷ τρίτῳ βιβλίῳ τῶν Βασιλικῶν κειμένη νεαρά, τά αὐτά τοῖς ἱεροῖς κανόσι νομοθετεῖ. Τό δέ γε τῆς ἑβδόμης συνόδου ὀκτωκαιδέκατον κεφάλαιον, οὐδέ ἐν προαστείῳ, ἔνθα γυναῖκές εἰσιν ὑπηρετοῦσαι, παραχωρεῖ ἐπισκόπῳ, ἤ ἡγουμένῳ ἀπιέναι, εἰ μή μεταστῶσιν αἱ γυναῖκες ἐκεῖθεν, ἕως ἄν ὑποχωρήσωσιν ὁ ἐπίσκοπος, ἤ ὁ ἡγούμενος. Ὁ δέ τῆς ἐν Ἀγκύρᾳ ἐννεακαιδέκατος κανών περί τό τέλος φησί∙ Τάς μέντοι συνερχομένας παρθένους τισίν, ὡς ἀδελφάς, ἐκωλύσαμεν. Περί συνεισάκτων ἀνάγνωθι τό ιδ΄ κεφ., τοῦ η΄ τίτ., τοῦ παρόντος συντάγματος, καί τά ἐν αὐτῷ, καί μάθοις, ἀπό τῆς ἐκεῖσε συνοψισθείσης ρκγ΄ Ἰουστινιανείου νεαρᾶς, ὅτι οἱ κληρικοί μετά παραγγελίαν, μή χωριζόμενοι τῶν συνεισάκτων, αἵτινές εἰσι παρά τά πρόσωπα τά δηλούμενα ἐν τῷ παρόντι κανόνι, καθαιροῦνται∙ οἱ δέ ἐπίσκοποι, ὁτεδἠποτε εὑρισκόμενοι οἱᾳδήτινι γυναικί συνοικοῦντες, ἀπεντεῦθεν καθαιροῦνται∙ καί σημείωσαι τοῦτο. Περί μέντοι τῶν συνεισάκτων λόγος πολύς ἐγένετο κατά διαφόρους καιρούς∙ καί εἶπόν τινες ἐπείσακτον, ἤ συνείσακτον εἶναι τήν ἀντί νομίμου γυναικός συνεισαχθεῖσαν, καί συνοικοῦσάν τινι πορνικῶς∙ ἄλλοι δέ εἶπον εἶναι πᾶσαν γυναῖκα συνοικοῦσάν τινι, ἀλλοτρίαν πάντως, κᾂν ἀνύποπτός ἐστι, καί ἔδοξε τοῦτο μᾶλλον εἶναι ἀληθέστερον. Διά γάρ τοῦτο, φασί, καί ὁ μέγας Βασίλειος παρεγγυᾶται τῷ ἱερεῖ χωρισθῆναι τῆς συνεισάκτου, διά τῆς πρός Γρηγόριον πρεσβύτερον ἐπιστολῆς, καί οὐκ ἀπεντεῦθεν καθαιρεῖσθαι αὐτόν διορίζεται, ὡς ἀναμφιλέκτως καί προφανῶς ἁμαρτάνοντα. Συνείσακτον μή τις ἐχέτω, μητρός δίχα, καί ἀδελφῆς, καί τῶν προσώπων, ἅ πᾶσαν ὑποψίαν ἀποδιδράσκουσιν. Ἄνευ τῶν προσώπων, τῶν πᾶσαν ὑποψίαν ἀσελγείας διαφευγόντων, οἷον μητρός, ἀδελφῆς, θείας, καί τῶν ὁμοίων, ἕτερον οὐ συγχωρεῖ ὁ παρών κανών, μετά τινος συνοικεῖν τῶν ἱερωμένων, οὔτε ὁ πέμπτος κανών τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ ἕκτης συνόδου, οὔτε ὁ ιη΄ καί κβ΄ τῆς ἐν Νικαίᾳ συνόδου τό δεύτερον, οὔτε ὁ μέγας Βασίλειος, πρός Γρηγόριον πρεσβύτερον γράφων τῆς συνεισάκτου γυναικός χωρισθῆναι, κᾂν ἑβδομηκονταετής ἦν, καί οὐκ ἐλογίζετο ταύτῃ συνοικεῖν ἐμπαθῶς. 1 Οἱ ἱερωμένοι καί κληρικοί δέν πρέπει νά προξενοῦσι κᾀμμίαν αἰτίαν ὑποψίας, καί σκανδάλου εἰς τόν λαόν. Διά τοῦτο ὁ παρών Κανών διορίζεται, ὅτι, ἡ μεγάλη αὕτη σύνοδος, ἡ πρώτη δηλαδή, ἐμπόδισε τελείως τό νά μήν ἔχῃ ἐξουσίαν, καί ἄδειαν μήτε Ἐπίσκοπος, μήτε Πρεσβύτερος, μήτε Διάκονος, μήτε ἄλλος τις ἀπό τούς κληρικούς, νά ἔχῃ ξένην γυναῖκα μέσα εἰς τό ὀσπήτιόν του, καί νά συγκατοικῇ μέ αὐτήν, ἔξω μόνον μητέρα, ἤ ἀδελφήν, ἤ θείαν, ἤ μόνα ἐκεῖνα τά πρόσωπα ὁποῦ δέν δίδουσιν ὑποψίαν. 1Ὄχι μόνον κοινῶς αἱ οἰκονομικαί, καί τοπικαί σύνοδοι κατηγοροῦσι, καί ὑπό ἐπιτίμιον βάλλουσιν ἐκείνους τούς κληρικούς, ἤ καί λαϊκούς ὁποῦ ἔχουσι ξένας γυναῖκας μέσα εἰς τά ὀσπήτιά των, εἴτε διά νά τούς ὑπηρετοῦσι, καθὼς ἦτον ὁ πρεσβύτερος Γρηγόριος, κατά τοῦ ὁποίου γράφει ὁ μέγας Βασίλειος, εἴτε διά πρόφασιν, πῶς εἶναι τάχα ἀπροστάτευταις, καί δέν ἔχουν κᾀνένα νά τούς προνοῇ. Ἀλλά καί χωριστά οἱ θεῖοι Πατέρες ὁ καθείς δέν ἔλειψε νά στηλιστεύσῃ τό τοιοῦτον κακόν. Ὁ μέν γάρ Θεολόγος Γρηγόριος εἰς τά ἔπη του ἀπορεῖ, καί δέν ἠξεύρει μέ ποίους νά συναριθμήσῃ τούς ἔχοντας συνοίκους γυναῖκας, τάχα με τούς ὑπανδρευμένους, ἤ με τούς ἀγάμους καί παρθένους, ἤ μέσον τῶν ὑπάνδρων, καί παρθένων, ταῦτα λέγων.Τούς δέ συνεισάκτους ὡς δή φάσκουσιν ἅπαντες,Οὐκ εἷδ’ εἴτε γάμῳ δώσομεν, εἴτ’ ἀγάμοιςΘήσομεν, εἴτε μέσον τι φυλάξομεν∙ οὐ γάρ ἔγωγε,Κᾂν μέ λέγηται κακῶς, πρᾶγμα τόδ’ αἰνέσομαι.Ὁ δέ ὁμώνυμος αὐτῷ Γρηγόριος ὁ Νύσσης ἐν τῷ περί παρθενίας, κατηγορῶν τούς τοιούτους λέγει∙ οὐ μόνον τῇ γαστρί τά πρός ἡδονήν χαριζόμενοι, ἀλλά καί γυναιξῖ κατά τό φανερόν συνοικοῦντες, καί ἀδελφότητα τήν τοιαύτην συμβίωσιν ὀνομάζοντες. Ὁ δέ θεῖος Χρυσόστομος (λόγῳ πρός τούς ἔχοντας συνεισάκτους σελ. 214 τοῦ στ΄ τόμ.). Ταῦτά φησιν. Εἶναί τινες οἱ ὁποῖοι πέρνοντες χωρίς γάμον, καί συνουσίαν Κόρας παρθένους τάς καθίζουν μέσα εἰς τά ὀσπήτιά των παντοτεινά. Καί συγκατοικοῦσι μέ αὐτάς ἕως εἰς τό ἔσχατον γειρατεῖόν των. Ὄχι διά αἰτίαν παιδοποιΐας∙ (ἐπειδή καί λέγουσι πῶς δέν συνευρίσκονταί μέ αὐτάς)∙ ὄχι διά αἰτίαν πορνείας, καί ἀσελγείας∙ (διότι λέγουσιν ὅτι φυλάττουσιν αὐτάς παρθένους καί καθαράς) ἀνίσως δέ καί ἐρωτήσῃ τινάς αὐτούς διά ποίαν αἰτίαν τοῦτο κάμνουσιν; ἔχουσι μέν πολλάς αἰτίας, καί ἀποκρίνονται, κᾀμμίαν ὅμως δέν ἔχουσιν εὔλογον, καί σεμνήν. Διότι ἡ ἀληθής αἰτία τῆς τοιαύτης των συνοικήσεως δέν εἶναι ἄλλη, πάρεξ μία προσπάθεια, καί ἡδονή, ἥτις δριμύτερον καί σφοδρότερον ἔχει τόν ἔρωτα ἀπό ἐκείνους ὁποῦ συνοικοῦν μετά γυναικός νομίμου καί ὑπάνδρου. Ἐπειδή, ἡ μέν νόμιμος γυναῖκα μέ τό νά ᾖναι ἀνεμπόδιστος ἡ συνουσία τοῦ συνοικοῦντος ἀνδρός, καί τόν ἔρωτα παρηγορεῖ τόν σφοδρόν, καί εἰς χορτασμόν τῆς ἡδονῆς φέρει πολλάκις τόν ἄνδρα, καί τήν ἄμετρον καταπαύει ἐπιθυμίαν χωρίς δέ αὐτά, καί τά κοιλοπονήματα τῆς νομίμου γυναικός, ἡ γένναις τῶν παιδίων, ἡ ἀνατροφαῖς αὐτῶν, καί ἡ ἀσθενείαις ὁποῦ ἐκ τούτων ἁπάντων ἀκολουθοῦν εἰς αὐτήν συνεχῶς, μαραίνουσι τό ἄνθος τῆς ὡραιότητος της, καί ἀκολούθως κάμνουσιν εἰς τόν ἄνδρα ἀδυνατώτερον τό κένδρον τῆς ἡδονῆς. Εἰς δέ τήν συνείσακτον παρθένον δέν ἀκολουθοῦν αὐτά. Διότι οὔτε ἡ συνουσία τοῦ μετ’ αὐτῆς συνοικοῦντος ἠμπορεῖ νά χαυνώσῃ τόν ἀκράτητον τῆς ἐπιθυμίας του ἔρωτα, οὔτε κοιλοπονήματα, καί παιδοτροφίαι μαραίνουσι τήν σάρκα τους, ἀλλά φυλάττουσαι εἰς πολλούς χρόνους τό κάλλος αἱ τοιαῦται γυναῖκες, μέ τό νά μένουν ἀπείρασταις ἀπό τά φθαρτικά τοῦ κάλλους αἴτια ὁποῦ εἴπομεν, γίνονται τεσσαράκοντα ἐτῶν, καί φαίνονται ὡραῖαι ὡσάν κόραι καί νεάνιδες ὁποῦ εὑρίσκονται εἰς τόν θάλαμον. Ὅθεν διπλῆ ἀσηκώνεται ἡ ἐπιθυμία πρός τούς συνοικοῦντας μέ αὐτάς. Πρῶτον διατί δέν παρηγοροῦσι τόν πρός αὐτάς πόθον τους μέ τήν μίξιν, καί συνουσίαν. Καί δεύτερον διατί ἡ ὑπόθεσις τοῦ πόθου των μένει εἰς πολύν καιρόν ἀκμαία καί δυνατή, ἥτις εἶναι ἡ ὡραιότης τοῦ προσώπου καί καλλονή τῶν γυναικῶν. Λοιπόν οἱ τοιοῦτοι, κατά μέν τόν μέγαν Βασίλειον (διατάξει ἀσκητικ. δ΄) βαπτιζόμενοι ἀπό τά πάθη δέν αἰσθάνονται, ἀλλ’ εἶναι ὡσάν φρενητιῶντες, καί μεθυσμένοι. Κατά δέ τόν αὐτόν Χρυσόστομον (λόγῳ ὅτι οὐδεῖ εὐτραπελίζειν τόν ἀσκητήν) πᾶσαν ὥραν τραυματίζονται, πᾶσαν ὥραν θηριάλωτοι γίνονται. Πᾶσαν ὥραν μοιχεύουσι, χαυνούμενοι ἀπό τόν τῆς σωφροσύνης δεσμόν. Καί μήπως εἶσαι (λέγει ὁ ἅγιος) λίθος ἀναίσθητος καί δέν σκανδαλίζεσαι; ἄνθρωπος εἶσαι ὑποκείμενος εἰς πάθη τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως. Καί λοιπόν πῶς εἶναι δυνατόν νά λώβη τινάς πῦρ μέσα εἰς τόν κόλπον του, ἤ νά περιπατῇ ἐπάνω εἰς τήν ἀνθρακιάν, καί νά μήν καίεται, χόρτος ὤν εὐκατάφλεκτος; ἀλλ’ ὅμως λέγει πάλιν ὁ μέγας Βασίλειος (διατάξ. ἀσκητικ. δ΄) ἂν καί συγχωρήτωμεν ὅτι δέν νύττεται, μηδέ σκανδαλίζεται ἀπό τό πάθος τῆς ἐπιθυμίας (ὁ ἔχων τάς συνεισάκτους) πλήν ἂν καί αὐτός δέν πάσχει, μ’ ὅλον τοῦτο δέν ἠμπορεῖ μέ εὐκολίαν νά καταπείσῃ καί τούς ἄλλους ὅτι δέν πάσχει. Τό δέ νά σκανδαλίζῃ τινάς τούς πολλούς, χωρίς νά ᾖναι προκειμένη κᾀμμία ἀρετή, δέν εἶναι χωρίς κίνδυνον εἰς ἐκεῖνον ὁποῦ τό κάμνει. Ἔπειτα δέ καί ἄλλο ἀκολουθῇ∙ ἔστω, ὁ ἄνδρας δέν βλάπτεται ἀπό τήν θεωρίαν τῆς γυναικός, ἀλλά δέν ἠμπορεῖ νά διϊσχυρισθῇ, ὅτι καί ἡ γυναῖκα εἶναι ἔξω ἀπό τά πάθη τοῦ σώματος. Ὅθεν αὐτή, ἤ ἀσθενής οὖσα κατά τόν λογισμόν, ἤ καί τό πάθος ὀξύτατον ἔχουσα, ἔλαβε πάθος ἔρωτος πρός ἐκεῖνον ὁποῦ ἀφυλάκτως συνανεστράφη μέ αὐτήν. Καί αὐτός μέν δέν ἐπληγώθη, ἐπλήγωσε δέ πολλαῖς φοραῖς χωρίς νά ἠξεύρῃ. Λοιπόν διά νά μήν ἀκολουθοῦν ὅλα αὐτά, πρέπει νά φυλάττεται ὁ καθείς καί ἂν ᾖναι δυνατόν νά μήν συναναστρέφεται παντελῶς μέ γυναῖκας, Εἰ δέ καί δέν εἶναι δυνατόν κᾂν νά ἀποφεύγῃ τάς συχνάς, καί ἐπιταμένας συντυχίας τῶν γυναικῶν, καί πασῶν μέν τῶν ἄλλων, μάλιστα δέ τῶν μοναζουσῶν, καί καλογραίων. Καί ὅλοι μέν οἱ κληρικοί τε καί λαϊκοί, μάλιστα δέ οἱ μοναχοί καί καλόγηροι∙ ἐπειδή τόν ἴδιον πόλεμον ὁποῦ ἔχουν οἱ μοναχοί πρός τάς μοναζούσας, τόν αὐτόν ἔχουσι καί αἱ μονάζουσαι πρός τούς μοναχούς. Δι’ ὅ καί ὁ Ἀββᾶς Ἰσαάκ νουθετῶν τόν μοναχόν, τοῦ λέγει πρός τούτοις, ὅτι ἀπό τῶν κανονικῶν, ἤτοι τῶν καλογραίων, νά φεύγῃ ὡς ἀπό πυρός. Εἰ δέ τό νά συναναστρέφεται τινάς μέ γυναῖκας, καί μοναζούσας ἐμποδίζουν οἱ ἅγιοι πόσῳ μᾶλλον τό νά συνοικῇ μέ αὐτάς; Ταῦτα ὁποῦ εἴπομεν διά ἐκείνους ὁποῦ ἔχουσι συνεισάκτους γυναῖκας, ἁρμόζουσι καί εἰς ἐκείνους ὁποῦ ἔχωσιν εἰς τάς οἰκίας τῶν συνεισάκτους νέους ἀγενείους καί συγκατοικοῦν μέ αὐτούς. Ὅθεν ὁ μέγας Γρηγόριος συμβουλεύει εἰς τά ἔπη του νά ἀποφεύγῃ οὐ μόνον ἡ παρθένος ἀλλά καί κάθε ἄλλος, καί μάλιστα κληρικός, καί μοναχός ἀπό τήν συνοίκησιν τῶν τοιούτων νέων.Ἄρσενα παντ’ ἐλέεινε, συνείσακτον δέ μάλιστα.Ὁ δέ μέγας Βασίλειος εἰς τόν ἀσκητικόν λόγον ὁποῦ κάμνει περί ἀποταγῆς, λέγει∙ ἀνίσως εἶσαι νέος κατά τό σῶμα, ἤ γέρων μέν κατά τό σῶμα, νέος δέ κατά τό φρόνημα, ἀπόφευγε τήν συναναστροφήν τῶν νέων ὡς ἀπό φλογός. Διότι ὁ ἐχθρός πολλούς κατακαύσας ἀπό τήν ἐπιθυμίαν τῶν τοιούτων νέων, παρέδωκεν εἰς τό πῦρ τό αἰώνιον, μέ πρόφασιν πνευματικῆς ἀγάπης κατακρημνίσας αὐτούς εἰς τό τῶν σοδομιτῶν βάραθρον. Ἐρεθιζόμενοι γάρ οἱ ἔχοντες τούς τοιούτους νέους (ὡς λέγει ὁ αὐτός Βασίλ. ἐν τῷ περί παρθενίας) μέ τήν ἐνθύμησιν πρός ἐκεῖνο τό ὑποκείμενον πρός τό ὁποῖον φυσικά ἔλαβον τήν ἐρωτικήν κίνησιν, ἤτοι πρός τήν γυναῖκα, ἐντεῦθεν ἀπό τήν σχέσιν ὁποῦ ἔχουσι πρός τό κατά φύσιν, παρανομεῖν ἀναγκάζονται καί πρός τό παρά φύσιν ζητοῦντες τό θῆλυ ἐν τῷ ἄρρενι. Μή συγχωρούμενοι δέ, μηδέ αὐτοί νά παρηγορήσουν τόν ἄτοπον ἔρωτά τους με τήν παρά φύσιν μίξιν τοῦ ἄρρενος, παθαίνουσι τά ἴδια ἐκεῖνα ὁποῦ πάσχουσι καί οἱ τάς συνεισάκτους γυναῖκας ἔχοντες. Ἐνατενίζοντες γάρ αὐτοί∙ (λέγει ὁ ἴδιος Βασίλειος εἰς τόν ἀνωτέρω περί τῆς ἀποταγῆς λόγον) εἰς τά πρόσωπα τῶν ἀγενείων, καί σπέρμα ἐπιθυμίας δεχόμενοι ἀπό τόν ἐχθρόν, καί τῶν κακῶν σπορέα διάβολον, φθορᾶς, καί ἀπωλείας καρποφοροῦσι δράγματα. Φανερά δέ εἶναι εἰς τούς φιλοΐστορας, καί τά πολλῶν δακρύων ἄξια κακά, ὁποῦ ἠκολούθησαν κατά διαφόρους καιρούς εἰς τόν κόσμον ἐξαιτίας τῶν ἀγενείων. Πολλαί γάρ καί μεγάλαι λαῦραι, καί μοναστήρια ἠφανίσθησαν, καί πολλῶν ἀνθρώπων ψυχαί εἰ τά πέταυρα τοῦ ᾅδου κατήντησαν.
