Ὅτι οὐ χρή ἐπίσκοπον τῷ ἀδελφῷ, ἤ τῷ υἱῷ, ἤ ἑτέρῳ συγγενεῖ χαριζόμενον, εἰς τό ἀξίωμα τῆς ἐπισκοπῆς χειροτονεῖν ὃν βούλεται· κληρονόμους γάρ τῆς ἐπισκοπῆς ποιεῖσθαι οὐ δίκαιον, τά τοῦ Θεοῦ χαριζόμενον πάθει ἀνθρωπίνῳ· οὐ γάρ τήν τοῦ Θεοῦ ἐκκλησίαν ὑπό κληρονόμους ὀφείλει τιθέναι. Εἰ δέ τις τοῦτο ποιήσει, ἄκυρος μενέτω ἡ χειροτονία· αὐτός δέ ἐπιτιμάσθω ἀφορισμῷ.


ΖΩΝΑΡΑΣ: Τήν ἀρχιερατικήν ἐξουσίαν, τῆς τοῦ ἁγίου Πνεύματος χάριτος δῶρον νομίζεσθαι χρή. Πῶς οὖν τις τήν χάριν τοῦ Πνεύματος, ὡς κλῆρον μεταβιβάσει πρός ἕτερον, αὐτῷ χαριζόμενος; Διά τοῦτο οὐ συγκεχώρηται τοῖς ἐπισκόποις ἀνθ’ ἑαυτῶν ἑτέρους, οὕς βούλονται, εἰς τάς κατ’ αὐτούς ἐκκλησίας ἐγκαθιστᾶν∙ οἵτινες γάρ, ἃ ἐκτήσαντο πράγματα ἐν τῷ τῆς ἐπισκοπῆς καιρῷ, οὐκ ἔχουσιν ἄδειαν καταλιμπάνειν οἷς βούλονται, (εἰ μή τά ἐκ διαδοχῆς συγγενῶν περιελθόντα αὐτοῖς, ὡς ὁ τριακοστός δεύτερος κανών τῆς ἐν Καρθαγένῃ συνόδου φησί), πῶς αὐτήν τήν ἐπισκοπήν εἰς ἑτέρους μεταβιβάσουσιν, ὥσπερ κληρονόμους αὐτούς τῆς ποιμαντικῆς ἐξουσίας, καί τῆς οἰκονομίας τῶν πτωχικῶν πραγμάτων καταλιμπάνοντες, καί διά πάθος ἀνθρώπινον, φιλίαν δηλαδή, ἤ σχέσιν συγγενικήν, τά τῷ Θεῷ ἀφιερωθέντα, οἷς βούλονται, χαριζόμενοι; Εἰ οὖν παρά τινος τοιοῦτόν τι γένηται, καί τό γινόμενον ἄκυρον εἶναι, φησίν ὁ κανών, καί τόν τοῦτο ποιήσαντα, ἀφορίζεσθαι. Τούς γάρ ἐπισκόπους ὑπό τῶν συνόδων γίνεσθαι διατέτακται. Καί ὁ εἰκοστός τρίτος κανών τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ συνόδου λέγει, μή ἐξεῖναι ἐπισκόπῳ, κᾂν τελευτᾷ, ἕτερον καθιστᾷν διάδοχον ἑαυτοῦ. Τοῦτο δέ καί τοῖς ἐξ Ἰσραήλ ἀπηγόρευται∙ τῷ γάρ Μωϋσῇ ὡς αἰτίαμα ἐπενεκαλεῖτο, ὅτι τόν Ἀαρών, καί τούς αὐτοῦ παῖδας, εἰς ἱερωσύνην προήνεγκε∙ καί εἰ μή διά σημείων ὁ Θεός αὐτοῖς, τήν ἱερωσύνην ἐπεβεβαίωσε, τάχ’ ἄν καί ἐξωθοῦντο αὐτῆς.

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Ὁ μέν παρών κανών διορίζεται, μή ἔχειν ἐπ’ ἀδείας τόν ἐπίσκοπον ἀντί ἑαυτοῦ προσγενῆ οἰκεῖον εἰς τήν ἐπισκοπήν ἐγκαθιστᾷν, μηδέ παραπέμπειν τήν χάριν τοῦ Πνεύματος, ὥς τινα κλῆρον ἀνθρώπινον. Ἀκυροῖ δέ καί τήν οὕτω γενομένην χειροτονίαν, καί ἀφορίζει τόν ἐπίσκοπον. Σύ δέ εἰπέ, ὅτι, κᾂν μή εἰς προσγενῆ αὐτοῦ παραπέμψῃ ὁ ἐπίσκοπος τήν ἐπισκοπήν, ἀλλά πρός ἀλλότριον, τό αὐτό γενήσεται∙ τούς γάρ ἐπισκόπους ὑπό τῶν συνόδων γίνεσθαι διατέτακται. Διά τοι τοῦτο καί ὁ ἀποβεβιωκώς μητροπολίτης Φιλιππουπόλεως, ὁ μέγιστος, παραιτούμενος τήν κατ’ αὐτόν μητρόπολιν ὑπό αἵρεσιν ταύτην, ἐάν τόν οἰκονόμον αὐτοῦ ἡ ἁγία σύνοδος καταστήσῃ μητροπολίτην Φιλιππουπόλεως ἀντ’ αὐτοῦ, οὐκ εἱσηκούσθη, ἀλλ’ ἤκουσεν, ὡς εἰ τά πράγματα, ἅτινα ἐπικτᾶται ὁ ἐπίσκοπος μετά τήν χειροτονίαν ἐκ τῶν τῆς ἐκκλησίας εἰσόδων, οὐ δύναται δωρεῖσθαι, ἤ παραπέμπτειν πρός οὕς βούλεται, πολλῷ μᾶλλον τήν ἐπισκοπήν. Ἀνάγνωθι τῆς ἐν Καρθαγένῃ συνόδου κανόνα λβ΄ καί τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ κανόνα κγ΄ λέγοντα∙ Μή ἐξεῖναι ἐπισκόπῳ κᾂν τελευτᾷ, ἕτερον καθιστᾷν διάδοχον αὐτοῦ.

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Ἐπίσκοπος ἀνθ’ ἑαυτοῦ ἐπίσκοπον, ἀποβιῶν, οὐ καθίστησι. Τόν μέλλοντα εἰς ἐπισκοπήν προχειρίζεσθαι, παρά τῶν τῆς ἐπαρχίας ἐπισκόπων καθίστασθαι κεκανόνισται∙ τό δέ, τόν ἐπίσκοπον τελευτῶντα, ἕτερον ἀνθ’ ἑαυτοῦ καθιστᾷν, κληρονομίας εἰσάγει δίκαιον∙ τήν δέ τοῦ Θεοῦ ἐκκλησίαν ὑπό κληρονόμον οὐδείς ὀφείλει τιθέναι.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Ἡ ἀρχιερατική ἐξουσία εἶναι ὁμολογουμένως χάρις καί δωρεά τοῦ ἁγίου Πνεύματος. Πῶς λοιπόν δύναται τινάς νά χαρίσῃ ταύτην εἰς ἄλλον, ὡς κληρονομικόν δίκαιον; δι’ ὅ καί ὁ παρών Ἀποστολικός Κανὼν διορίζει, ὅτι δέν πρέπει ὁ Ἐπίσκοπος νά κάμνῃ χάριν, καί νά χειροτονῇ διάδοχον εἰς τό ἀξίωμα τῆς Ἐπισκοπῆς ὁποῖον θέλοι ἀπό τούς ἀδελφούς του, ἤ τούς υἱούς του, ἤ τούς συγγενεῖς του. Διότι δέν εἶναι δίκαιον νά κάμνῃ τινάς κληρονόμους τῆς Ἐπισκοπῆς, καί ἀρχιερωσύνης, (καθὼς δηλαδή κάμνει καί τῶν ἄλλων πραγμάτων τῶν κοσμικῶν) καί νά χαρίζῃ τά χαρίσματα τοῦ Θεοῦ, ὁποία εἶναι ἡ Ἀρχιερατική ἐξουσία, διά πάθος ἀνθρώπινον, ἤτοι διά σχέσιν συγγενικήν, καί φιλίαν. Ἀλλ’ οὔτε πρέπει νά βάλῃ τις τήν Ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ ὑποκάτω εἰς κληρονομίαν, κάμνωντάς την νά ὀνομάζηται πατρογονικόν δίκαιον. Εἰ δέ τις τῶν Ἐπισκόπων ἤθελε κάμνῃ τοῦτο, καί χειροτονήσῃ διάδοχον τῆς Ἐπισκοπῆς κᾀνένα του συγγενῆ, ἄκυρος μέν ἂς ᾖναι ἡ χειροτονία τοῦ οὕτω χειροτονηθέντος, αὐτός δέ ὁ χειροτονήσας τοῦτον, ἂς ἀφορίζηται. Ὑπό τῆς Συνόδου γάρ πρέπει νά γίνωνται οἱ Ἐπίσκοποι. Καί ἂν κατά τόν μ΄ τῆς ἐν Καρθαγεν. οἱ Ἐπίσκοποι δέν ἔχουν ἐξουσίαν νά ἀφήνουν εἰς συγγενεῖς των, ἤ εἰς ὅσους ἄλλους βουληθοῦν, τά ὑποστατικά ὁποῦ μετά τήν Ἐπισκοπήν ἀπέκτησαν, εἰς λόγον κληρονομίας, (ἔξω μόνον, ὅσα ἀπόκτησαν ἀπό κληρονομίαν συγγενῶν τους, ἤ φιλοτιμίαν κυρίως εἰς αὐτούς γενομένην παρά τινος). Πῶς δύνανται νά ἀφήσουν ὡς κληρονομίαν εἰς τούς συγγενεῖς των, ἤ εἰς ὅσους ἄλλους θελήσουν, αὐτήν τήν Ἐπισκοπήν;