Σκεῦος χρυσοῦν ἤ ἀργυροῦν ἁγιασθέν, ἤ ὀθόνην, μηδείς ἔτι εἰς οἰκείαν χρῆσιν σφετεριζέσθω· παράνομον γάρ. Εἰ δέ τις φωραθείη, ἐπιτιμάσθω ἀφορισμῷ.


ΖΩΝΑΡΑΣ: Τά τῷ Θεῷ ἀφορισθέντα κοινοῦσθαι οὐ χρή∙ ἡγίασται γάρ∙ κᾂν σκεῦος ᾖ οἱονδήποτε, κᾂν ὕφασμα∙ διά γάρ τῆς ὀθόνης ἐδήλωσεν ἅπαν ὕφασμα, κᾂν ἔλαιον εἴη, κᾂν κηρός. Ἡ γάρ πρός τόν τοῦ Θεοῦ ναόν προσαγωγή τούτων, ἁγιάζει αὐτά∙ οὐ χρή οὖν οὔτε κηρόν, οὔτε ἔλαιον ἀφαιρεῖσθαι τῆς ἐκκλησίας, οὔτε τι σκεῦος, ἀλλ’ οὐδέ ὕφασμα ἀνατεθέν τῷ Θεῷ, καί εἰς οἰκείαν χρῆσίν τινα λαμβάνειν αὐτά∙ ἀφορισμῷ γάρ διά τοῦτο ὑπόκεινται. Ὁ δέ Ἄχαρ, οὐδέ προσαχθέντα, καί ἁγιασθέντα ὑφείλετο τῷ Θεῷ, ἀλλά μόνον ἐπαγγελθέντα∙ καί ὅμως ἔδωκε δίκην, παγγενεί λιθοβοληθείς.

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Τά αὐτά τῷ οβ΄ κανόνι καί ὁ παρών κανών διορίζεται, χάριν τοῦ μή κοινοῦσθαι τά τῷ Θεῷ προσαγόμενα, καί ναοῖς ἀφιερούμενα, οἱαδήτινα σκεύη καί ἔπιπλα∙ τῷ γάρ ὀνόματι τῆς ὀθόνης, πᾶν ὕφασμα δηλοῦται. Ὁ Ἄχαρ δέ ἐκεῖνος ἰδιωσάμενος γλῶτταν χρυσῆν ἀπό τῶν ἐπαγγελθέντων τῷ Θεῷ χρυσῶν λαφύρων, καί μήπω ἀφιερωθέντων, ἐλιθοβολήθη παγγενεί. Ἀνάγνωθι καί τόν ι΄ κανόνα τῆς ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων Ἀποστόλων α΄ καί β΄ συνόδου.

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Ὁ ἱερά σκεύη εἰς χρῆσιν σφετεριζόμενος, ἀφορίζεται. Ὁ εἰς χρῆσιν οἰκείαν τά ἱερά οἰκειούμενος, σκεῦος, ἤ ὀθόνην, ἁγιασθέντα∙ ὡς παρανομῶν ἀφορισθήσεται.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Καί οὗτος ὁ κανὼν παρομοίως μέ τόν ἀνωτέρω ἐμποδίζει τήν τῶν ἱερῶν κοινήν χρῆσιν, διωρίζων ταῦτα. Κᾀνένας ἂς μή πέρνη, οὔτε ἂς μεταχειρίζηται εἰς ὑπηρεσίαν ἐδικήν του σκεύη χρυσά, καί ἀργυρά, ἤ ποδίας καί ἄμφια, τά ὁποῖα εἶναι ἡγιασμένα καί ἀφιερωμένα τῷ Θεῷ1 διότι τό πάρσιμον αὐτό, καί ἡ μεταχείρησις, εἶναι πρᾶγμα θεοστυγές καί παράνομον. Εἰ δέ καί ἤθελε φανερωθῇ τινας ὅτι κάμει τοῦτο, ἂς λαμβάνῃ ἀφορισμοῦ ἐπιτίμιον, ἤτοι ἂς ἀφορίζηται. Ποίαν δέ παιδείαν λαμβάνουσι παρά Θεοῦ οἱ τά ἀφιερωμένα αὐτῷ πράγματα βεβηλοῦντες, καί εἰς χρῆσιν κοινήν μεταχειριζόμενοι, ἔδειξεν μάλιστα πάντων Βαλτάσαρ ὁ Βασιλεύς. Ὅστις ἐπειδή καί ἐβεβήλωσε τά χρυσᾶ καί ἀργυρᾶ σκεύη, ὁποῦ ἐκούρσευσεν ὁ πατήρ του Ναβουχοδονόσορ ἀπό τόν ναόν τοῦ Θεοῦ τόν ἐν Ἱερουσαλήμ, κάμνωντας νά πίνουν τόν οἶνον μέ αὐτά τόσον αὐτός, ὅσον καί οἱ μεγιστᾶνες καί παλλακαί, καί αἱ παράκοιτοι αὐτοῦ∙ ἐν ἐκείνῃ τῇ ἰδίᾳ νυκτί ὁποῦ τοῦτο ἐποίησεν, ἐθανατώθη, καί διῃρέθη ἡ βασιλεία αὐτοῦ εἰς Μήδους καί Πέρσας. Ὁ δέ Πάπας Στέφανος, κατά τόν Πλάτινα, λέγει, ὅτι τά ἱερά ἄμφια, οὔτε ἱερεύς δύναται νά τά μεταχειρισθῇ εἰς ἐξωτερικάς χρείας. Ἀνάγνωθι καί τήν ἑρμηνείαν τοῦ ἀνωτέρω οβ΄ κανόνος.

1Σημείωσαι ὅμως ὅτι κατά τήν ζ΄ ἀπόκρισιν τοῦ Ἰωάννου Κίτρους, ἐν χειρογράφοις σωζομένην, τά ἐργαλεῖα ὁποῦ ὑπηρετήσουν εἰς τήν ἀνακαίνισιν τῶν χαλασθέντων ἱερῶν σκευῶν, δέν πρέπει, οὔτε νά μένουσιν ἀργά, οὔτε νά ῥίπτωνται εἰς τήν θάλασσαν διά τοῦτο, ἐπειδή δέν ἔλαβον παρευθύς καί τόν ἁγιασμόν, μέ τό νά ἤγγισαν εἰς τά ἱερά. Ἀλλ’ οὐδέ ὁ τόπος, ὅπου τά χωνεύουν οἱ τεχνῖται πρέπει νά κατασκαφῇ, ἤ νά σκεπασθῇ μέ ἄλλην ὕλην διά νά μή πατῆται τάχα. Διότι, καθὼς τά χέρια μας, ὁποῦ πιάνουν, ποτέ μέν τά ἅγια, ποτέ δέ τά ῥύπη τοῦ σώματος μας, δέν τά ἔχομεν ὡς ἅγια, οὔτε ὡς ῥυπαρά. Ἔτζι πρέπει νά λογιάζωμεν καί τά ἐργαλεῖα ταῦτα. Ἔξω ἂν ἀφιερώθησαν δημοσίᾳ εἰς θείους ναούς τότε γάρ ὡς ἱερά νομίζονται. Εἰ δέ καί εἰποῦμεν ὅτι αὐτά ἔλαβον ἁγιασμόν, ὅμως ἡ δραστική δύναμις τοῦ πυρός ἀποβάλλει τόν τοιοῦτον ἁγιασμόν, δι’ ὅ καί οἱ Βασιλικοί νόμοι προστάζουν ὅτι τά ἀργυρᾶ καί χρυσᾶ σκεύη τῶν Ἐκκλησιῶν νά χωνεύονται πρῶτον, καί ἔτζι νά δίδωνται εἰς ἑξαγοράν τῶν αἰχμαλώτων. Ἀλλ’ οὐδέ τά ἱερά ἄμφια καί αἱ στολαί τῶν ἱερέων βεβηλοῦνται ἂν πλυθοῦν. Κατά γάρ τόν α΄ τοῦ Νικηφόρου ἂν τό ἀντιμίνσιον ὁποῦ πλυθῇ κατά ἄγνοιαν, δέν ἀποβάλλῃ τόν ἁγιασμόν, οὐδέ βεβηλοῦται, πόσῳ μᾶλλον τά ἄλλα ἄμφια πλυνόμενα δέν βεβηλοῦνται; φαίνεται δέ ἀπό τό, κατά ἄγνοιαν τοῦτο ὁποῦ λέγει ὁ Νικηφόρος. Ὅτι δέν πρέπει ἁπλῶς νά πλύνωνται τά ἀντιμίνσια, καί τά καλύμματα τῶν ἁγίων Ποτηρίων. Εἰ δέ καί τελείως χαλάσουν, τόσον αὐτά, ὅσον καί τά ἄλλα πάντα ἱερατικά φορέματα, καί ποδίαι, συμβουλεύουν τινές, ὅτι πρέπει νά καίωνται εἰς τό πῦρ, (ὅ καί κάλλιον) ἤ νά ῥίπτωνται εἰς τό βάθος τῆς θαλάσσης, ἤ νά ἀποτίθενται εἰς τόπον ἀπάτητον. Ὅρα καί εἰς τόν α΄ τοῦ Νικηφόρου.