Εἴ τις κληρικός, ἐν μάχῃ τινά κρούσας, καί ἀπό τοῦ ἑνός κρούσματος ἀποκτείνῃ, καθαιρείσθω διά τήν προπέτειαν αὐτοῦ· ἐάν δέ λαϊκός ᾖ, ἀφοριζέσθω.1 (ΠΗΔΑΛΙΟΝ)


ΖΩΝΑΡΑΣ: Τοῦ Κυρίου τῷ τύπτοντι τήν δεξιάν σιαγόνα, στρέφειν καί τήν ἀριστεράν κελεύοντος πᾶσι, καί μή ἀνταμύνεσθαι∙ ὁ ἐν μάχῃ πλήξας τινά κληρικός, ἐάν ὁ πληγείς ἀποθάνῃ, κᾂν ἐκ μιᾶς πληγῆς, ὡς προπετής καθαιρεῖται∙ λαϊκός δέ τοῦτο ποιήσας, ἀφορίζεται∙ μάχην δέ φιλονεικίαν οἰητέον, ἀλλ’ οὐχί πόλεμον.

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Οἱ τῆς ἱερᾶς ἁγιστείας διακονηταί, τοῦ θυμοῦ κρατεῖν ἐκελεύσθησαν, καθώς δηλοῦται καί ἀπό τοῦ κζ΄ ἀποστολικοῦ κανόνος. Ἐνταῦθα δέ διορίζεται ὁ κανών καθαιρεῖσθαι τόν ὑπό θυμοῦ νικηθέντα κληρικόν, καί διά πληγῆς φονεύσαντά τινα ἐν καιρῷ φιλονεικίας. Ὥς τινος δέ εἰπόντος, μή ὀφείλειν τοῦτον καθαιρεῖσθαι, ἐάν ἀπό κρούσματος ἑνός ἐτελεύτησεν ὁ δεξάμενος τήν πληγήν, διά τό μή ἑκούσιον εἶναι τάχα τόν φόνον, ἐπάγει ὁ κανών καθαιρεῖσθαι καί τόν διά μιᾶς πληγῆς φονεύσαντα. Διάφοροι δέ κανόνες τοῦ ἁγίου Βασιλείου, τόν ὁπωσδήποτε φονεύσαντα κληρικόν καθαιροῦσιν. Ἀνάγνωθι καί βιβλ. ξ΄, τίτλ. λθ΄, κεφ. α΄, θέμα γ΄ καί κεφ. ε΄, θέμα β΄ καί κεφ. κφ΄, τοῦ θ΄ τίτλου τοῦ παρόντος συντάγματος∙ ἐκεῖ γάρ κατεστρώθησαν οἱ ῥηθέντες νόμοι. Ὠσαύτως ἀνάγνωθι καί τοῦ ἁγίου Βασιλείου κανόνα η΄, ια΄, μγ΄, νδ΄, νε΄, νστ΄, νζ΄ καί πρόσχες τούτοις μᾶλλον ὅσον τά εἰς ψυχήν∙ τά γάρ ψυχικά τραύματα πλέον δέονται θεραπείας ἐκκλησιαστικῆς, ἤ πολιτικῆς.

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Φονεύς κληρικός καθαιρεῖται∙ λαϊκός, ἀφορίζεται.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: (αρίθμηση Πηδαλίου 66ος κανόνας). Εἰς μέν τόν κζ΄ Κανόνα αὐτῶν καθαιροῦσιν οἱ θεῖοι Ἀπόστολοι τούς Κληρικούς ὁποῦ τύπτουσιν ἤ πιστούς ἁμαρτήσαντας ἤ ἀπίστους ἀδικήσαντας, καθὼς εἰς τήν ἐκείνου ἑρμηνείαν εἴπομεν. Εἰς δέ τόν παρόντα Κανόνα διορίζουσιν ὅτι, ἀνίσως τινάς Κληρικός ἐν καιρῷ μάχης, ἤτοι φιλονεικίας, ἤθελε κτυπήσῃ τινά κᾂν μίαν μόνην βαρεματίαν, καί ἀπό αὐτήν μοναχήν ἤθελε τόν θανατώσῃ, ὁ τοιοῦτος ἂς καθῄρεται1 ἂν ὄχι διά τί ἐκτύπησε μίαν μόνην βαρεματίαν∙ ἂν ὄχι διότι δέν ἤθελε νά τόν φονεύσῃ, ἀλλά διότι ἐνικήθη ὑπό τοῦ θυμοῦ καί ἐφάνη προπετής καί αὐθάδης, ἀσηκώσας χέρι καί κτυπήσας, τό ὁποῖον εἶναι ἐμποδισμένον ἀπό τούς Κληρικούς, (ἀφήνω νά λέγω διά τήν μεγάλην καί θανάσιμον ἁμαρτίαν τοῦ φόνου ὁποῦ ἔκαμεν) εἰ δέ Λαϊκός ᾖναι ὁποῦ ἔκαμε τόν τοιοῦτον φόνον, ἂς ἀφορίζηται καί ἀπό τά μυστήρια, καί ἀπό τήν σύναξιν καί Ἐκκλησίαν τῶν πιστῶν.

1Σημείωσαι ὅτι ἀγκαλά καί οὗτος καθῄρεται μόνον καί δέν ἀφορίζεται ἀπό τήν προσευχήν τῶν πιστῶν ἐκ τῆς Ἐκκλησίας, δέν συγχωρεῖται ὅμως καί νά μεταλαμβάνῃ τά Θεῖα μυστήρια, μέ τούς πιστούς, ἕως ἐκεῖνου τοῦ καιροῦ, ὁποῦ εὕρῃ εὔλογον ὁ Ἀρχιερεύς, ἤ ὁ Πνευματικός του Πατήρ, καθὼς εἴπομεν ἐν τῇ ἑρμηνείᾳ τοῦ κε΄ Ἀποστολικοῦ.