Εἴ τις ἐπίσκοπος, ἤ πρεσβύτερος, ἤ διάκονος, ἤ ὅλως τοῦ καταλόγου τοῦ ἱερατικοῦ, φάγῃ κρέα ἐν αἵματι ψυχῆς αὐτοῦ, ἤ θηριάλωτον, ἤ θνησιμαῖον, καθαιρείσθω· τοῦτο γάρ ὁ νόμος ἀπεῖπεν· εἰ δέ λαϊκός εἴη, ἀφοριζέσθω.


ΖΩΝΑΡΑΣ: Τοῦτο καί ἐν τῇ βίβλῳ τῆς Γενέσεως ἀπηγόρευται∙ ὁ γάρ Θεός τοῖς ἀνθρώποις μετά τόν κατακλυσμόν πάντα ἐσθίειν ὡς λάχανα ἐπιτρέψας, ἐπήγαγε∙ Πλήν κρέα ἐν αἵματι ψυχῆς οὐ φάγεσθε∙ οἷά εἰσι τά παρά τινων ἐσθιόμενα πνικτά. Τοῖς γάρ ζώοις ἀντί ψυχῆς, τό αἷμά ἐστιν∙ ἀλλ’ οὐδέ θηριάλωτον, ἤ θνησιμαῖον ἐσθίειν ἔξεστιν.

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Τό, οὐ φάγῃ κρέα ἐν αἵματι ψυχῆς αὐτοῦ, ἐν τῇ βίβλῳ τῆς Γενέσεως νενομοθέτηται. Ταῦτα δέ εἰσι τά πνικτά∙ ἀλλ’ οὐδέ θηριάλωτον, ἤ θνησιμαῖον ἐσθίειν ἔξεστιν∙ ὁ δέ παρά ταῦτα ποιῶν, εἰ μέν ἐστι κληρικός, καθαιρείσθω∙ εἰ δέ λαϊκός, ἀφοριζέσθω. Τά δέ ὑπό ὀρνέων θηρευτικῶν, ἤ κυνῶν, ἤ παρδάλεων θηρευόμενα καί πνιγόμενα, πῶς παρά τινων ἐσθίονται, ἀγνοῶ. Σημείωσαι οὖν τόν κανόνα, διά τούς Λατίνους τούς τά πνικτά ἀδιαφόρως ἐσθίοντας.

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Γευόμενος θύτης πνικτοῦ, ἤ θηριαλώτου, ἤ θνησιμαίου, καθαιρεῖται, ὁ δέ λαϊκός, ἀφορίζεται.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Ἐπειδή καί ὁ Θεός δίδωντας τόν περί τῶν βρωμάτων νόμον εἰς τόν Νῶε, εἶπεν αὐτῷ «Ὡς λάχανα χόρτου δέδωκα ὑμῖν τά πάντα. Πλήν κρέας ἐν αἵματι ψυχῆς οὐ φάγεσθε». Διά τοῦτο εἰς τόν παρόντα Κανόνα οἱ Θεῖοι Ἀπόστολοι διορίζουσιν, ὅτι ὅποιος Ἐπίσκοπος, ἤ Πρεσβύτερος, ἤ Διάκονος, ἤ ὅλως ἐκ τοῦ καταλόγου ὑπάρχων τῶν Ἱερέων καί Κληρικῶν ἤθελε φάγῃ κρέας μέ αἷμα, τό ὁποῖον εἶναι ψυχή τοῦ Ζώου, ἤτοι πνικτόν, κατά τόν Χρυσόστομον, ἤ ἤθελε φάγῃ θηριάλωτον, ἤτοι Ζῶον πιασμένον καί σκοτωμένον ἀπό Λύκον, θετέον, ἤ ἀπό Ἀρκούδαν, ἤ ἄλλο τοιοῦτον, ἤ καί ἀπό Ὄρνεον, ἤ ἤθελε φάγῃ, θνησιμαῖον, ἤτοι νεκρόν καί ψοφισμένον ἀπό λόγου του. Ὁ φαγών, λέγω, τά τοιαῦτα Κληρικός, ἂς καθῄρηται. Ἐπειδή καί ὁ νόμος τά ἐμπόδισεν νά μή τρώγωνται,1 τόσον ὁ δοθείς εἰς τόν Νῶε, ὡς εἴπομεν, ὅσον καί ὁ δοθείς εἰς τόν Μωϋσῆν. Ἐν κεφ. ιζ΄ τοῦ Λευϊτικοῦ. Εἰ δέ Λαϊκός εἶναι ἐκεῖνος ὁποῦ ἤθελε νά φάγῃ ἂς ἀφορίζηται.

1Διάφοραι εἶναι αἱ αἰτίαι, διά τάς ὁποίας ἐπρόσταξεν ὁ Θεός νά μήν τρώγη τινάς αἷμα. Ὁ Θεοδώρητος λέγει, ὅτι, διά τοῦτο δέν πρέπει νά τρώγηται αἷμα, διά τί αὐτό εἶναι ψυχή τοῦ ζῴου. Ὅθεν ὁ μέν ἐσθίων κρέας χωρίς τοῦ αἵματος, εἶναι τό ἴδιον, ὡσάν ἐσθίῃ καί λάχανον ἄψυχον. Ὁ δέ μετά τοῦ αἵματος, φανερόν, ὅτι ἐσθίει ζώου ψυχήν. Ὁ Χρυσόστομος λέγει, ὅτι διά τοῦτο δέν πρέπει νά τρώγηται τό αἷμα, διότι αὐτό ἦτον ἀφιερωμένον νά προσφέρηται εἰς μόνον τόν Θεόν. Ἤ καί διότι θέλωντας ὁ Θεός νά ἐμποδίσῃ τούς ἀνθρώπους νά μή χύνωσι ἀνθρώπινα αἵματα, διά τοῦτο προστάζει μηδέ τό αἷμα τῶν ζώων νά τρώγωσιν, ἵνα μή κατ’ ὀλίγον ἐκ τούτου συνειθήσουν εἰς τάς ἀνδροφονίας. Ὁ Ἄδηλος λέγει, ὅτι διά τοῦτο προστάζει ὁ Θεός νά τρώγουν οἱ ἄνθρωποι τά κρέατα καθαρά ἀπό αἷμα, διά νά τούς διδάξῃ μέ τοῦτο, νά μήν ᾖναι ἀπάνθρωποι καί αἱμοβόροι ὡσάν τά θηρία, τά ὁποῖα ὅσα ζῶα θηρεύουσι, τά τρώγωσιν ὀμωσπάρακτα μέ τό αἷμα, ἀλλά νά διαφέρουσιν ἀπό τά θηρία, καί ὡς ἄνθρωποι λογικοί νά θυσιάζουσι πρῶτον τά ζῶα, νά χύνωσι τό αἷμα των, καί οὕτω μέ διαφόρους τρόπους νά μαγειρεύσουν τά κρέατα αὐτῶν, καί νά τά ἐσθίουσιν. Φθάνει γάρ ὁποῦ γίνονται τόσον σκληροί καί ἄσπλαγχνοι, ὥστε νά τά σφάζουσιν, ἀλλ’ ὄχι νά φθάνουν εἰς τόσην ὑπερβολήν ἀσπλαγχνίας, ὥστε καί μέ τό αἷμα νά τά ἐσθίωσιν. Ἡ πλέον ὅμως κυριωτέρα αἰτία, καί πλέον ἐγγύτερα εἰς ἀλήθειαν, διά τήν ὁποίαν ἐπρόσταξεν ὁ Θεός νά μή τρώγουν τό αἷμα, εἶναι ἐτούτη. Τό αἷμα ἔχει τύπον τῆς ἀΰλου, καί ἀβρώτου, καί ἀθανάτου ψυχῆς τοῦ ἀνθρώπου, διά δύω αἰτίας, πρώτην, διότι καθὼς τό αἷμα τῶν ζώων, καί ὡς θερμότερον, καί ὡς πνευματωδέστερον, καί ὡς εὐκινητότερον τῶν ἄλλων ὑγρῶν, εἶναι ψυχή αὐτῶν ἄλογός τε καί ὑλική∙ ἔτζι ἡ ἄϋλος, καί λογική ψυχή τοῦ ἀνθρώπου, ἂν καί νά μήν ᾖναι αἷμα, ὡς ἀσώματος καί ἄϋλος, μεταχειρίζεται ὅμως ὡσάν ἕνα ὄχημα καί ὄργανον τῶν ἐνεργειῶν της τό ἀνθρώπινον αἷμα διά τάς ἰδίας αἰτίας. Καί δευτέραν, διότι τό αἷμα τῶν ζώων ἐχύνετο εἰς ἐξιλασμόν τῶν λογικῶν ψυχῶν τῶν ἀνθρώπων. Ὡς λέγει τοῦτο εἰς τό λευϊτικόν ὁ Θεός (κεφ. ιζ΄, 11) ἡ ψυχή πάσης σαρκός, αἷμα αὐτοῦ ἐστι. Καί ἐγώ ἔδωκα αὐτό ὑμῖν ἐπί τοῦ θυσιαστηρίου μου ἐξιλάσκεσθαι περί τῶν ψυχῶν ἡμῶν. Τό γάρ αἷμα αὐτοῦ ἀντί ψυχῆς ἐξιλάσεται. Λοιπόν ὅποιος τρώγει αἷμα, ψυχήν λογικήν τρώγει, ἧς εἰς τύπον ἐκεῖνό ἐστιν. Εἰ δέ τρώγει αὐτήν, δῆλον ὅτι καί σωματικήν αὐτήν καί ὑλικήν, ἀκολούθως δέ καί θνητήν ἀπεργάζεται. Ἐάν γάρ τοῦτο φάγῃς λέγει ὁ Θεοδώρητος, τό ἀνωτέρω ἑρμηνεύων ῥητόν, ψυχήν ἐσθίειν. Λογικῆς γάρ ψυχῆς, τοῦτο τάξιν πληροῖ∙ διότι φόνον τήν βρῶσιν ἐκάλεσεν. Ὥστε οἱ Λατῖνοι, καί ὅσοι ἄλλοι ἐσθίουσι πνικτά, ἤ θηριάλωτα, ἤ θνησιμαῖα, καί ἁπλῶς εἰπεῖν, κρέας μέ αἷμα, καί τό χείριστον, αἷμα μοναχόν, οὗτοι εἰς μέγα δόγμα σφάλλουσι. Θνητήν γάρ τήν λογικήν ψυχήν, καί ὑλικήν, καί παθητήν ὡς τά σώματα δογματίζουν μέ τοῦτο ὁποῦ κάμνουσιν. Ἐπειδή ὅσα εἰς τόν τύπον γίνονται, εἰτ’ αὐτό τό τυπούμενον ἀναφέρονται. Ταὐτόν εἰπεῖν, ὅσα εἰς τήν βρῶσιν τοῦ αἵματος ἀκολουθοῦν, αὐτά καί εἰς τήν λογικήν ψυχήν διαβαίνουν διά τοῦτο καί θάνατον ἠπείλησεν ὁ Θεός ἐναντίον εἰς ἐκείνους ὁποῦ αἷμα ἐσθίουσι, «πᾶς ὁ ἐσθίων αὐτό, ἐξολοθρευθήσεται (αὐτόθ. 13)» Ἴσως δέ καί κατά μυστικώτερον νόημα, ἡ τοῦ αἵματος βρῶσις ἀπηγορεύθη διά νά δηλωθῇ, ὅτι, καθὼς τό αἷμα δέν ἐτρώγετο ἀδιαφόρως καί παρομοίως μέ τό κρέας∙ ἔτζι καί τό πανακήρατον αἷμα τοῦ Θεανθρώπου Ἰησοῦ δέν πρέπει νά ἐσθίηται ἀδιαφόρως καί παρομοίως μέ τά ἄλλα βρώματα, ἀλλά μέ ξεχωριστήν καί ἐξαίρετον εὐλάβειαν, καί πίστιν ἀδίστακτον. Ὅτι δέ τά αἵματα τῶν θυσιῶν, τύπον εἶχον τοῦ αἵματος τοῦ Χριστοῦ, μάρτυς εἶναι ὁ Θεῖος Ἀπόστολος, τοῦτο βεβαιῶν ἐν ὅλῃ τῇ πρός Ἑβραίους καί μετά τοῦ Ἀποστόλου, ὁ τῶν Θείων Πατέρων χορός. Ἐκεῖνο δέ ὁποῦ λέγει ὁ Ὠριγένης ἐν τῷ κατά Κέλσου∙ ὅτι διά τοῦτο δέν τρώγωμεν αἷμα, διά νά μή τρεφώμεθα μέ τήν τῶν δαιμόνων τροφήν (ἦτο γάρ τινες ὁποῦ ἔλεγον ὅτι οἱ δαίμονες ἐτρέφοντο ἀπό τάς ἀναθυμιάσεις τοῦ αἵματος) ἀλλά καί ἐκεῖνο ὁποῦ λέγει ὁ Κλήμης ὁ Ἀλεξανδρεύς ὁ τοῦ Ὠριγένους διδάσκαλος, ὅτι δέν πρέπει νά τρώγουν οἱ ἄνθρωποι αἷμα, διά τί ἡ σάρκα ἡ ἐδική των γεωργεῖται καί οἰκονομεῖταί μέ τό αἷμα, ταῦτα λέγω, ὡς μή ἔχοντα τόσην δύναμιν, ἔσχατον ἐβάλθησαν.