Οἱ πρεσβύτεροι, καί οἱ διάκονοι, ἄνευ γνώμης τοῦ ἐπισκόπου μηδέν ἐπιτελείτωσαν· αὐτός γάρ ἐστΙν ὁ πεπιστευμένος τόν λαόν τοῦ Κυρίου, καί τόν ὑπέρ τῶν ψυχῶν αὐτῶν λόγον ἀπαιτηθησόμενος.
Τοῖς πρεσβυτέροις, καί διακόνοις, ὑπό τούς κατά χώραν τελοῦσιν ἐπισκόπους, ἀφ’ ἑαυτῶν τι πράττειν οὐκ ἐκκεχώρηται∙ οἷον ἐπιτιμᾷν, καί ἀφορίζειν οὕς βούλονται, καί ὁπηνίκα∙ ἤ λύειν ἀφορισμόν, ἤ μειοῦν, ἤ ἐπιτείνειν∙ ταῦτα γάρ τῆς ἀρχιερατικῆς εἰσίν ἐξουσίας∙ καί εἰ μή παρά τοῦ ἐπισκόπου τό ἐνδόσιμον λάβοιεν, τοιοῦτόν τι ποιεῖν οὐκ ἐφεῖται αὐτοῖς. Περί τούτου ἀναγνωστέον καί κανόνα μα΄ τῆς ἐν Καρθαγένῃ συνόδου. Τό, μηδέν ἐπιτελεῖν τούς πρεσβυτέρους καί διακόνους ἄνευ γνώμης τοῦ ἐπισκόπου, μή εἴπῃς, καθολικόν εἶναι, ἀλλ’ εἰπέ μή ἔχειν ἐπ’ ἀδείας τούτους ποιεῖν τό ὁτιοῦν ἀνῆκον τῷ ἐπισκόπῳ χωρίς γνώμης αὐτοῦ, οἷον τό ἐκδιδόναι ἀκίνητα τῆς ἐκκλησίας, τό εἰσοδιάζειν τά περί αὐτήν, τό ἐπιτιμᾶν, καί ἕτερα τοιαῦτα. Ἡ γάρ διοίκησις, φησίν ὁ κανών, τῶν ἐπισκοπικῶν πραγμάτων, καί αἱ ψυχαί τοῦ λαοῦ τῷ ἐπισκόπῳ ἐπιστεύθησαν. Ἀνάγνωθι τῆς ἐν Νικαίᾳ συνόδου τό δεύτερον κανόνα ιβ΄. Ἄτερ ἐπισκόπου ποιεῖ πρεσβύτερος οὐδέν, καί διάκονος∙ καί γάρ οὗτος πεπίστευται τόν λαόν. Οὐκ ἔξεστι πρεσβύτερον, ἤ διάκονον, ἄνευ γνώμης τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου, ἤ τόν λαόν ἀφορίζειν, ἤ αὔξειν, ἤ μειοῦν ἐπιτίμια, ἤ ἕτερόν τι τοιοῦτον ποιεῖν, ὡς τοῦ ἐπισκόπου τόν λαόν ἐμπιστευομένου, καί τόν ὑπέρ τῶν ψυχῶν αὐτῶν λόγον ἀπαιτηθησομένου. Ὁ παρών Ἀποστολικός Κανὼν διορίζει, ὅτι οἱ Πρεσβύτεροι καί οἱ Διάκονοι χωρίς τήν γνώμην καί ἄδειαν τοῦ Ἐπισκόπου των, δέν ἠμποροῦν νά ἐνεργήσουν κᾀνένα ἱερατικόν λειτούργημα, τόσον ἀπό ἐκεῖνα, ὁποῦ ἀνήκουσιν εἰς τήν ἀρχιερατικήν ἐξουσίαν τοῦ Ἐπισκόπου, ὅσον καί ἀπό ἐκεῖνα, τῶν ὁποίων ἔχουσι μέν αὐτοί τήν δύναμιν, διά τοῦ Μυστηρίου τῆς χειροτονίας, τήν δέ ἐνέργειαν αὐτῶν νά ἐπιτελέσουν δέν ἠμποροῦν χωρίς τοῦ Ἀρχιερέως τήν γνώμην. (Ταῦτα δέ χάριν παραδείγματος εἶναι, τό νά μήν ἐξομολογοῦν∙ μήτε νά συγχωροῦν τούς μετανοοῦντας, κατά τόν στ΄, ζ΄ καί ν΄ τῆς ἐν Καρθαγένῃ,1 τό νά ἀφιερόνωσι τάς παρθένους εἰς τόν Θεόν, κατά τόν στ΄ τῆς αὐτῆς. Τό νά μήν χειροθετοῦν καί κείρουν Ἀναγνώστας, ἤ Μοναχούς. Καί ἄλλα παρόμοια). Ἐπειδή, λέγει, ὁ Ἐπίσκοπος κυρίως καί κατ’ ἐξοχήν, ἐνεπιστεύθη τόν λαόν τοῦ Κυρίου, καί κατ’ ἐξοχήν αὐτός, ὡς ποιμήν, ἔχει νά ζητηθῇ χρεωστικῶς ἀπό τόν Θεόν, λογαριασμόν ἀκριβόν διά τάς ψυχάς τοῦ ποιμνίου του. 1Ὅθεν καί οἱ Πρεσβύτεροι, τόσον οἱ ἄγαμοι, ὅσον καί οἱ ὕπανδροι, δι’ ἐνταλτηρίου καί προτροπῆς λαμβάνουσι παρά τοῦ Ἀρχιερέως τοῦ δεσμεῖν καί λύειν τήν ἐξουσίαν. Ἔχοντες γάρ οὗτοι μέσα εἰς τήν ἱερωσύνην δυνάμει ἐμπεριεχόμενον τό δεσμεῖν καί λύειν τάς ἁμαρτίας, διά τῆς προτροπῆς ταύτης καί τοῦ ἐνταλτηρίου προσλαμβάνουσι καί τήν τούτου ἐνέργειαν. Πολλοί δέ Ἀρχιερεῖς, οὐ μόνον δι’ ἐνταλτηρίου καί ψιλῆς προτροπῆς, ἀλλά ἀκόμη καί διά χειροθεσίας ποιοῦσι τούς Πνευματικούς. Τό ὁποῖον εἶναι κρεῖττον καί ἀσφαλέστερον, καί οὐδέν ἄτοπον γεννᾷ. Ἡ γάρ χειροθεσία αὕτη εὐλογίας ἐστί μετάδοσις, κατά τόν Ταράσιον, καί τήν ζ΄ σύνοδον (καί ὅρα τήν ὑποσημ. τοῦ η΄ τῆς α΄) καί χάριτος Πνευματικῆς, κατά τάς πράξεις. Διά τῶν χειρῶν γάρ φησι τῶν Ἀποστόλων, ἐδίδετο τό Πνεῦμα τό ἅγιον. Καί εὔλογός ἐστιν αὕτη νά γίνεται, τόσον κατ’ ἐκείνους ὁποῦ λέγουν ὅτι ἐμπεριέχεται δυνάμει εἰς τήν ἱερωσύνην τό δεσμεῖν καί λύειν, ὅσον καί κατ’ ἐκείνους ὁποῦ λέγουν τά ἐναντία. Ἔνας ἀπό τούς ὁποίους φαίνεται νά ᾖναι καί ὁ Θεσσαλονίκης Συμεών. Λέγει γάρ (ἀποκρ. ια΄) ὅτι οἱ Πρεσβύτεροι δέν ἔχουν ὁμοῦ μέ τήν χειροτονίαν καί τό δεσμεῖν καί λύειν, ἀλλά μόνοι οἱ Ἐπίσκοποι. Κατά προτροπήν δέ καί ἔνταλμα τῶν Ἐπισκόπων, καί κατά ἀνάγκην, καί αὐτοί δύνανται νά τό ἐνεργοῦν. Λέγει δέ ὁ λ΄ Κανὼν Ἰωάννου τοῦ Κίτρους, ὅτι, ὅσοι Πνευματικοί λάβουν μίαν φοράν τήν ἄδειαν καί ἐκλογήν παρά τοῦ Ἀρχιερέως νά ἐξομολογοῦν, δέν κάμνει χρείαν πλέον νά λαμβάνουν πάλιν αὐτήν ἀπό τόν ἐκείνου διάδοχον. Τό γάρ ἅπαξ γεννηθέν, δέν δύναται νά γεννηθῇ δύω φοραῖς. Κατά ἄλλον γάρ τρόπον δέν δύνανται οὗτοι νά στερηθοῦν τήν χάριν τῆς Πνευματικῆς διαγωγῆς, ἔξω μόνον ἂν πέσουν εἰς κᾀνένα ἁμάρτημα. Τότε γάρ καθαιροῦνται καί τῆς ἱερωσύνης, καί τοῦ Πνευματικοῦ ἐπαγγέλματος. Ὥστε κατά τόν κανόνα τοῦτον, οἱ Πνευματικοί πρέπει νά ἔχουν ἐνεργοῦσαν τήν ἱερωσύνην. Ὅσοι δέ δέν ἐνεργοῦσι διά τινα κωλυτικά τῶν ἁμαρτήματα, οὐδέ πρέπει νά ἐξομολογοῦν. Καί ὅσοι τοῦτο ποιοῦσι, παρά κανόνας ποιοῦσι. Καί ὅρα πλατύτερον τήν ὑποσημ. τοῦ ρβ΄ τῆς στ΄.
